೯. ಧಮ್ಮಿಕತ್ಥೇರವತ್ಥು

ನ ಅತ್ತಹೇತೂತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಧಮ್ಮಿಕತ್ಥೇರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಕಿರೇಕೋ ಉಪಾಸಕೋ ಧಮ್ಮೇನ ಸಮೇನ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸತಿ. ಸೋ ಪಬ್ಬಜಿತುಕಾಮೋ ಹುತ್ವಾ ಏಕದಿವಸಂ ಭರಿಯಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಸುಖಕಥಂ ಕಥೇನ್ತೋ ಆಹ – ‘‘ಭದ್ದೇ, ಇಚ್ಛಾಮಹಂ ಪಬ್ಬಜಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಸಾಮಿ, ಆಗಮೇಹಿ ತಾವ, ಯಾವಾಹಂ ಕುಚ್ಛಿಗತಂ ದಾರಕಂ ವಿಜಾಯಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ಆಗಮೇತ್ವಾ ದಾರಕಸ್ಸ ಪದಸಾ ಗಮನಕಾಲೇ ಪುನ ತಂ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಆಗಮೇಹಿ ತಾವ, ಸಾಮಿ, ಯಾವಾಯಂ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಕಿಂ ಮೇ ಇಮಾಯ ಅಪಲೋಕಿತಾಯ ವಾ ಅನಪಲೋಕಿತಾಯ ವಾ, ಅತ್ತನೋ ದುಕ್ಖನಿಸ್ಸರಣಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿ. ಸೋ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಘಟೇನ್ತೋ ವಾಯಮನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಪಬ್ಬಜಿತಕಿಚ್ಚಂ ನಿಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ತೇಸಂ ದಸ್ಸನತ್ಥಾಯ ಪುನ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಕಥೇಸಿ. ಸೋಪಿ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿ, ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಚ ಪನ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಪುರಾಣದುತಿಯಿಕಾಪಿಸ್ಸ ‘‘ಯೇಸಂ ಅತ್ಥಾಯ ಅಹಂ ಘರಾವಾಸೇ ವಸೇಯ್ಯಂ, ತೇ ಉಭೋಪಿ ಪಬ್ಬಜಿತಾ, ಇದಾನಿ ಮೇ ಕಿಂ ಘರಾವಾಸೇನ, ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿ, ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಚ ಪನ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮಿಕಉಪಾಸಕೋ ಅತ್ತನೋ ಧಮ್ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಿತತ್ತಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋ ಪುತ್ತದಾರಸ್ಸಾಪಿ ಪತಿಟ್ಠಾ ಜಾತೋ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘ಇಮಾಯ ನಾಮಾ’’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣ್ಡಿತೇನ ನಾಮ ನೇವ ಅತ್ತಹೇತು, ನ ಪರಹೇತು ಸಮಿದ್ಧಿ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ, ಧಮ್ಮಿಕೇನೇವ ಪನ ಧಮ್ಮಪಟಿಸರಣೇನ ಭವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಅನುಸನ್ಧಿಂ ಘಟೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೮೪. ‘‘ನ ಅತ್ತಹೇತು ನ ಪರಸ್ಸ ಹೇತು,

ನ ಪುತ್ತಮಿಚ್ಛೇ ನ ಧನಂ ನ ರಟ್ಠಂ;

ನ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯ ಅಧಮ್ಮೇನ ಸಮಿದ್ಧಿಮತ್ತನೋ,

ಸ ಸೀಲವಾ ಪಞ್ಞವಾ ಧಮ್ಮಿಕೋ ಸಿಯಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ನ ಅತ್ತಹೇತೂತಿ ಪಣ್ಡಿತೋ ನಾಮ ಅತ್ತಹೇತು ವಾ ಪರಹೇತು ವಾ ಪಾಪಂ ನ ಕರೋತಿ. ನ ಪುತ್ತಮಿಚ್ಛೇತಿ ಪುತ್ತಂ ವಾ ಧನಂ ವಾ ರಟ್ಠಂ ವಾ ಪಾಪಕಮ್ಮೇನ ನ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಏತಾನಿಪಿ ಇಚ್ಛತೋ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ನ ಕರೋತಿಯೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಮಿದ್ಧಿಮತ್ತನೋತಿ ಯಾ ಅತ್ತನೋ ಸಮಿದ್ಧಿ, ತಮ್ಪಿ ಅಧಮ್ಮೇನ ನ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯ,ಸಮಿದ್ಧಿಕಾರಣಾಪಿ ಪಾಪಂ ನ ಕರೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸ ಸೀಲವಾತಿ ಯೋ ಏವರೂಪೋ ಪುಗ್ಗಲೋ, ಸೋ ಏವ ಸೀಲವಾ ಚ ಪಞ್ಞವಾ ಚ ಧಮ್ಮಿಕೋಚ ಸಿಯಾ, ನ ಅಞ್ಞೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ಧಮ್ಮಿಕತ್ಥೇರವತ್ಥು ನವಮಂ.