೯. ಆನನ್ದತ್ಥೇರಪಞ್ಹಾವತ್ಥು

ನ ಪುಪ್ಫಗನ್ಧೋ ಪಟಿವಾತಮೇತೀತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರನ್ತೋ ಆನನ್ದತ್ಥೇರಸ್ಸ ಪಞ್ಹಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇನ್ತೋ ಕಥೇಸಿ.

ಥೇರೋ ಕಿರ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಪಟಿಸಲ್ಲೀನೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಗವತಾ ಮೂಲಗನ್ಧೋ, ಸಾರಗನ್ಧೋ, ಪುಪ್ಫಗನ್ಧೋತಿ ತಯೋ ಉತ್ತಮಗನ್ಧಾ ವುತ್ತಾ, ತೇಸಂ ಅನುವಾತಮೇವ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತಿ, ನೋ ಪಟಿವಾತಂ. ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ತಂ ಗನ್ಧಜಾತಂ, ಯಸ್ಸ ಪಟಿವಾತಮ್ಪಿ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ. ಅಥಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕಿಂ ಮಯ್ಹಂ ಅತ್ತನಾ ವಿನಿಚ್ಛಿತೇನ, ಸತ್ಥಾರಂಯೇವ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

‘‘ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ, ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ತೀಣಿಮಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಗನ್ಧಜಾತಾನಿ, ಯೇಸಂ ಅನುವಾತಮೇವ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತಿ, ನೋ ಪಟಿವಾತಂ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಮೂಲಗನ್ಧೋ, ಸಾರಗನ್ಧೋ, ಪುಪ್ಫಗನ್ಧೋ, ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ತೀಣಿ ಗನ್ಧಜಾತಾನಿ. ಯೇಸಂ ಅನುವಾತಮೇವ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತಿ, ನೋ ಪಟಿವಾತಂ. ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಕಿಞ್ಚಿ ಗನ್ಧಜಾತಂ ಯಸ್ಸ ಅನುವಾತಮ್ಪಿ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತಿ, ಪಟಿವಾತಮ್ಪಿ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತಿ, ಅನುವಾತಪಟಿವಾತಮ್ಪಿ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ? (ಅ. ನಿ. ೩.೮೦)

ಅಥಸ್ಸ ಭಗವಾ ಪಞ್ಹಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇನ್ತೋ –

‘‘ಅತ್ಥಾನನ್ದ, ಕಿಞ್ಚಿ ಗನ್ಧಜಾತಂ, ಯಸ್ಸ ಅನುವಾತಮ್ಪಿ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತಿ, ಪಟಿವಾತಮ್ಪಿ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತಿ, ಅನುವಾತಪಟಿವಾತಮ್ಪಿ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕತಮಂ ಪನ ತಂ, ಭನ್ತೇ, ಗನ್ಧಜಾತಂ’’? ‘‘ಯಸ್ಸ ಅನುವಾತಮ್ಪಿ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತಿ, ಪಟಿವಾತಮ್ಪಿ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತಿ, ಅನುವಾತಪಟಿವಾತಮ್ಪಿ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ?

‘‘ಇಧಾನನ್ದ, ಯಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ ವಾ ನಿಗಮೇ ವಾ ಇತ್ಥೀ ವಾ ಪುರಿಸೋ ವಾ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ, ಸಙ್ಘಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ, ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಮುಸಾವಾದಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಸೀಲವಾ ಹೋತಿ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮೋ, ವಿಗತಮಲಮಚ್ಛೇರೇನ ಚೇತಸಾ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸತಿ ಮುತ್ತಚಾಗೋ ಪಯತಪಾಣಿ ವೋಸ್ಸಗ್ಗರತೋ ಯಾಚಯೋಗೋ ದಾನಸಂವಿಭಾಗರತೋ.

‘‘ತಸ್ಸ ದಿಸಾಸು ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸನ್ತಿ, ‘ಅಮುಕಸ್ಮಿಂ ನಾಮ ಗಾಮೇ ವಾ ನಿಗಮೇ ವಾ ಇತ್ಥೀ ವಾ ಪುರಿಸೋ ವಾ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ, ಸಙ್ಘಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ದಾನಸಂವಿಭಾಗರತೋ’’’ತಿ.

‘‘ದೇವತಾಪಿಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸನ್ತಿ, ‘ಅಮುಕಸ್ಮಿಂ ನಾಮ ಗಾಮೇ ವಾ ನಿಗಮೇ ವಾ ಇತ್ಥೀ ವಾ ಪುರಿಸೋ ವಾ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ, ಸಙ್ಘಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ದಾನಸಂವಿಭಾಗರತೋ’’’ತಿ. ‘‘ಇದಂ ಖೋ ತಂ, ಆನನ್ದ, ಗನ್ಧಜಾತಂ, ಯಸ್ಸ ಅನುವಾತಮ್ಪಿ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತಿ, ಪಟಿವಾತಮ್ಪಿ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತಿ, ಅನುವಾತಪಟಿವಾತಮ್ಪಿ ಗನ್ಧೋ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೩.೮೦) ವತ್ವಾ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೫೪. ‘‘ನ ಪುಪ್ಫಗನ್ಧೋ ಪಟಿವಾತಮೇತಿ,

ನ ಚನ್ದನಂ ತಗರಮಲ್ಲಿಕಾ ವಾ;

ಸತಞ್ಚ ಗನ್ಧೋ ಪಟಿವಾತಮೇತಿ,

ಸಬ್ಬಾ ದಿಸಾ ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಪವಾಯತಿ. (ಅ. ನಿ. ೩.೮೦);

೫೫. ‘‘ಚನ್ದನಂ ತಗರಂ ವಾಪಿ, ಉಪ್ಪಲಂ ಅಥ ವಸ್ಸಿಕೀ;

ಏತೇಸಂ ಗನ್ಧಜಾತಾನಂ, ಸೀಲಗನ್ಧೋ ಅನುತ್ತರೋ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ನ ಪುಪ್ಫಗನ್ಧೋತಿ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ಪರಿಚ್ಛತ್ತಕರುಕ್ಖೋ ಆಯಾಮತೋ ಚ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಚ ಯೋಜನಸತಿಕೋ, ತಸ್ಸ ಪುಪ್ಫಾನಂ ಆಭಾ ಪಞ್ಞಾಸ ಯೋಜನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ, ಗನ್ಧೋ ಯೋಜನಸತಂ, ಸೋಪಿ ಅನುವಾತಮೇವ ಗಚ್ಛತಿ, ಪಟಿವಾತಂ ಪನ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಮತ್ತಮ್ಪಿ ಗನ್ತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಏವರೂಪೋಪಿ ನ ಪುಪ್ಫಗನ್ಧೋ ಪಟಿವಾತಮೇತಿ. ಚನ್ದನನ್ತಿ ಚನ್ದನಗನ್ಧೋ. ತಗರಮಲ್ಲಿಕಾ ವಾತಿ ಇಮೇಸಮ್ಪಿ ಗನ್ಧೋ ಏವ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ. ಸಾರಗನ್ಧಾನಂ ಅಗ್ಗಸ್ಸ ಹಿ ಲೋಹಿತಚನ್ದನಸ್ಸಾಪಿ ತಗರಸ್ಸಪಿ ಮಲ್ಲಿಕಾಯಪಿ ಅನುವಾತಮೇವ ವಾಯತಿ, ನೋ ಪಟಿವಾತಂ. ಸತಞ್ಚ ಗನ್ಧೋತಿ ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ಪನ ಬುದ್ಧಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸಾವಕಾನಂ ಸೀಲಗನ್ಧೋ ಪಟಿವಾತಮೇತಿ. ಕಿಂ ಕಾರಣಾ? ಸಬ್ಬಾ ದಿಸಾ ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಪವಾಯತಿ ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಸೀಲಗನ್ಧೇನ ಸಬ್ಬಾಪಿ ದಿಸಾ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಿತ್ವಾವ ಗಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ತಸ್ಸ ಗನ್ಧೋ ನ ಪಟಿವಾತಮೇತೀ’’ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪಟಿವಾತಮೇತೀ’’ತಿ. ವಸ್ಸಿಕೀತಿ ಜಾತಿಸುಮನಾ. ಏತೇಸನ್ತಿ ಇಮೇಸಂ ಚನ್ದನಾದೀನಂ ಗನ್ಧಜಾತಾನಂ ಗನ್ಧತೋ ಸೀಲವನ್ತಾನಂ ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ಸೀಲಗನ್ಧೋವ ಅನುತ್ತರೋ ಅಸದಿಸೋ ಅಪಟಿಭಾಗೋತಿ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪತ್ತಾ. ದೇಸನಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಜಾತಾತಿ.

ಆನನ್ದತ್ಥೇರಪಞ್ಹಾವತ್ಥು ನವಮಂ.