೭. ಮಘವತ್ಥು

ಅಪ್ಪಮಾದೇನ ಮಘವಾತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯಂ ವಿಹರನ್ತೋ ಸಕ್ಕಂ ದೇವರಾಜಾನಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ವೇಸಾಲಿಯಞ್ಹಿ ಮಹಾಲಿ ನಾಮ ಲಿಚ್ಛವೀ ವಸತಿ, ಸೋ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸಕ್ಕಪಞ್ಹಸುತ್ತನ್ತದೇಸನಂ (ದೀ. ನಿ. ೨.೩೪೪ ಆದಯೋ) ಸುತ್ವಾ ‘‘ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಸಕ್ಕಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಮಹತಿಂ ಕತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ, ‘ದಿಸ್ವಾ ನು ಖೋ ಕಥೇಸಿ, ಉದಾಹು ಅದಿಸ್ವಾ. ಜಾನಾತಿ ನು ಖೋ ಸಕ್ಕಂ, ಉದಾಹು ನೋ’ತಿ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ ನ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ, ಮಹಾಲಿ, ಲಿಚ್ಛವೀ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ, ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ, ಮಹಾಲಿ, ಲಿಚ್ಛವೀ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದಿಟ್ಠೋ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ’’ತಿ? ‘‘ದಿಟ್ಠೋ ಖೋ ಮೇ, ಮಹಾಲಿ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ’’ತಿ. ‘‘ಸೋ ಹಿ ನುನ, ಭನ್ತೇ, ಸಕ್ಕಪತಿರೂಪಕೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ದುದ್ದಸೋ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ’’ತಿ. ‘‘ಸಕ್ಕಞ್ಚ ಖ್ವಾಹಂ, ಮಹಾಲಿ, ಪಜಾನಾಮಿ ಸಕ್ಕಕರಣೇ ಚ ಧಮ್ಮೇ, ಯೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಮಾದಿನ್ನತ್ತಾ ಸಕ್ಕೋ ಸಕ್ಕತ್ತಂ ಅಜ್ಝಗಾ, ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾಮಿ’’.

ಸಕ್ಕೋ, ಮಹಾಲಿ, ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಪುಬ್ಬೇ ಮನುಸ್ಸಭೂತೋ ಸಮಾನೋ ಮಘೋ ನಾಮ ಮಾಣವೋ ಅಹೋಸಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಮಘವಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಸಕ್ಕೋ, ಮಹಾಲಿ, ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಪುಬ್ಬೇ ಮನುಸ್ಸಭೂತೋ ಸಮಾನೋ ಪುರೇ ದಾನಂ ಅದಾಸಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಪುರಿನ್ದದೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಸಕ್ಕೋ, ಮಹಾಲಿ, ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಪುಬ್ಬೇ ಮನುಸ್ಸಭೂತೋ ಸಮಾನೋ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ದಾನಂ ಅದಾಸಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಸಕ್ಕೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಸಕ್ಕೋ, ಮಹಾಲಿ, ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಪುಬ್ಬೇ ಮನುಸ್ಸಭೂತೋ ಸಮಾನೋ ಆವಸಥಂ ಅದಾಸಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ವಾಸವೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಸಕ್ಕೋ, ಮಹಾಲಿ, ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಂ ಮುಹುತ್ತೇನ ಚಿನ್ತೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಸಹಸ್ಸಕ್ಖೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಸಕ್ಕಸ್ಸ, ಮಹಾಲಿ, ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಸುಜಾ ನಾಮ ಅಸುರಕಞ್ಞಾ, ಪಜಾಪತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಸುಜಮ್ಪತೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಸಕ್ಕೋ, ಮಹಾಲಿ, ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ದೇವಾನಂ ತಾವತಿಂಸಾನಂ ಇಸ್ಸರಿಯಾಧಿಪಚ್ಚಂ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಸಕ್ಕಸ್ಸ, ಮಹಾಲಿ, ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಪುಬ್ಬೇ ಮನುಸ್ಸಭೂತಸ್ಸ ಸತ್ತ ವತಪದಾನಿ ಸಮತ್ತಾನಿ ಸಮಾದಿನ್ನಾನಿ ಅಹೇಸುಂ, ಯೇಸಂ ಸಮಾದಿನ್ನತ್ತಾ ಸಕ್ಕೋ ಸಕ್ಕತ್ತಂ ಅಜ್ಝಗಾ. ಕತಮಾನಿ ಸತ್ತ ವತಪದಾನಿ? ಯಾವಜೀವಂ ಮಾತಾಪೇತ್ತಿಭರೋ ಅಸ್ಸಂ, ಯಾವಜೀವಂ ಕುಲೇ ಜೇಟ್ಠಾಪಚಾಯೀ ಅಸ್ಸಂ, ಯಾವಜೀವಂ ಸಣ್ಹವಾಚೋ ಅಸ್ಸಂ, ಯಾವಜೀವಂ ಅಪಿಸುಣವಾಚೋ ಅಸ್ಸಂ, ಯಾವಜೀವಂ ವಿಗತಮಲಮಚ್ಛೇರೇನ ಚೇತಸಾ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸೇಯ್ಯಂ, ಮುತ್ತಚಾಗೋ ಪಯತಪಾಣಿ ವೋಸಗ್ಗರತೋ ಯಾಚಯೋಗೋ ದಾನಸಂವಿಭಾಗರತೋ ಅಸ್ಸಂ. ಯಾವಜೀವಂ ಸಚ್ಚವಾಚೋ ಅಸ್ಸಂ, ಯಾವಜೀವಂ ಅಕ್ಕೋಧನೋ ಅಸ್ಸಂ, ‘‘ಸಚೇಪಿ ಮೇ ಕೋಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಖಿಪ್ಪಮೇವ ನ ಪಟಿವಿನೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಸಕ್ಕಸ್ಸ, ಮಹಾಲಿ, ದೇವಾನಮಿನ್ದಸ್ಸ ಪುಬ್ಬೇ ಮನುಸ್ಸಭೂತಸ್ಸ ಇಮಾನಿ ಸತ್ತ ವತಪದಾನಿ ಸಮತ್ತಾನಿ ಸಮಾದಿನ್ನಾನಿ ಅಹೇಸುಂ, ಯೇಸಂ ಸಮಾದಿನ್ನತ್ತಾ ಸಕ್ಕೋ ಸಕ್ಕತ್ತಂ ಅಜ್ಝಗಾತಿ.

‘‘ಮಾತಾಪೇತ್ತಿಭರಂ ಜನ್ತುಂ, ಕುಲೇ ಜೇಟ್ಠಾಪಚಾಯಿನಂ;

ಸಣ್ಹಂ ಸಖಿಲಸಮ್ಭಾಸಂ, ಪೇಸುಣೇಯ್ಯಪ್ಪಹಾಯಿನಂ.

‘‘ಮಚ್ಛೇರವಿನಯೇ ಯುತ್ತಂ, ಸಚ್ಚಂ ಕೋಧಾಭಿಭುಂ ನರಂ;

ತಂ ವೇ ದೇವಾ ತಾವತಿಂಸಾ, ಆಹು ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಇತೀ’’ತಿ. (ಸಂ. ನಿ. ೧.೨೫೭) –

ಇದಂ, ಮಹಾಲಿ, ಸಕ್ಕೇನ ಮಘಮಾಣವಕಾಲೇ ಕತಕಮ್ಮನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಪುನ ತೇನ ‘‘ಕಥಂ, ಭನ್ತೇ, ಮಘಮಾಣವೋ ಪಟಿಪಜ್ಜೀ’’ತಿ? ತಸ್ಸ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಸೋತುಕಾಮೇನ ಪುಟ್ಠೋ ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಮಹಾಲಿ, ಸುಣಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ –

ಅತೀತೇ ಮಗಧರಟ್ಠೇ ಮಚಲಗಾಮೇ ಮಘೋ ನಾಮ ಮಾಣವೋ ಗಾಮಕಮ್ಮಕರಣಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಠಿತಟ್ಠಾನಂ ಪಾದನ್ತೇನ ಪಂಸುಂ ವಿಯೂಹಿತ್ವಾ ರಮಣೀಯಂ ಕತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಪರೋ ತಂ ಬಾಹುನಾ ಪಹರಿತ್ವಾ ತತೋ ಅಪನೇತ್ವಾ ಸಯಂ ತತ್ಥ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಸೋ ತಸ್ಸ ಅಕುಜ್ಝಿತ್ವಾವ ಅಞ್ಞಂ ಠಾನಂ ರಮಣೀಯಂ ಕತ್ವಾ ಠಿತೋ. ತತೋಪಿ ನಂ ಅಞ್ಞೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಬಾಹುನಾ ಪಹರಿತ್ವಾ ಅಪನೇತ್ವಾ ಸಯಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಸೋ ತಸ್ಸಪಿ ಅಕುಜ್ಝಿತ್ವಾವ ಅಞ್ಞಂ ಠಾನಂ ರಮಣೀಯಂ ಕತ್ವಾ ಠಿತೋ, ಇತಿ ತಂ ಗೇಹತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತಾ ನಿಕ್ಖನ್ತಾ ಪುರಿಸಾ ಬಾಹುನಾ ಪಹರಿತ್ವಾ ಠಿತಠಿತಟ್ಠಾನತೋ ಅಪನೇಸುಂ. ಸೋ ‘‘ಸಬ್ಬೇಪೇತೇ ಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸುಖಿತಾ ಜಾತಾ, ಇಮಿನಾ ಕಮ್ಮೇನ ಮಯ್ಹಂ ಸುಖದಾಯಕೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ಭವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ, ಪುನದಿವಸೇ ಕುದಾಲಂ ಆದಾಯ ಖಲಮಣ್ಡಲಮತ್ತಂ ಠಾನಂ ರಮಣೀಯಂ ಅಕಾಸಿ. ಸಬ್ಬೇ ಗನ್ತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ಅಟ್ಠಂಸು. ಅಥ ನೇಸಂ ಸೀತಸಮಯೇ ಅಗ್ಗಿಂ ಕತ್ವಾ ಅದಾಸಿ, ಗಿಮ್ಹಕಾಲೇ ಉದಕಂ. ತತೋ ‘‘ರಮಣೀಯಂ ಠಾನಂ ನಾಮ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಿಯಂ, ಕಸ್ಸಚಿ ಅಪ್ಪಿಯಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಮಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಸಮಂ ಕರೋನ್ತೇನ ವಿಚರಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ, ಪಾತೋವ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ, ಮಗ್ಗಂ ಸಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ, ಹರಿತಬ್ಬಯುತ್ತಕಾ ರುಕ್ಖಸಾಖಾ ಹರನ್ತೋ ವಿಚರತಿ. ಅಥ ನಂ ಅಪರೋ ದಿಸ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಸಮ್ಮ, ಕಿಂ ಕರೋಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಸಗ್ಗಗಾಮಿನಂ ಮಗ್ಗಂ ಕರೋಮಿ, ಸಮ್ಮಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ಅಹಮ್ಪಿ ತೇ ಸಹಾಯೋ ಹೋಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಹೋಹಿ, ಸಮ್ಮ, ಸಗ್ಗೋ ನಾಮ ಬಹೂನಮ್ಪಿ ಮನಾಪೋ ಸುಖಬಹುಲೋ’’ತಿ. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ದ್ವೇ ಜನಾ ಅಹೇಸುಂ. ತೇ ದಿಸ್ವಾ ತಥೇವ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಚ ಸುತ್ವಾ ಚ ಅಪರೋಪಿ ತೇಸಂ ಸಹಾಯೋ ಜಾತೋ, ಏವಂ ಅಪರೋಪಿ ಅಪರೋಪೀತಿ ಸಬ್ಬೇಪಿ ತೇತ್ತಿಂಸ ಜನಾ ಜಾತಾ. ತೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಕುದಾಲಾದಿಹತ್ಥಾ ಮಗ್ಗಂ ಸಮಂ ಕರೋನ್ತಾ ಏಕಯೋಜನದ್ವಿಯೋಜನಮತ್ತಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ.

ತೇ ದಿಸ್ವಾ ಗಾಮಭೋಜಕೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇಮೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಅಯೋಗೇ ಯುತ್ತಾ, ಸಚೇ ಇಮೇ ಅರಞ್ಞತೋ ಮಚ್ಛಮಂಸಾದೀನಿ ವಾ ಆಹರೇಯ್ಯುಂ. ಸುರಂ ವಾ ಕತ್ವಾ ಪಿವೇಯ್ಯುಂ, ಅಞ್ಞಂ ವಾ ತಾದಿಸಂ ಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯುಂ, ಅಹಮ್ಪಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಲಭೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ನೇ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕಿಂ ಕರೋನ್ತಾ ವಿಚರಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಗ್ಗಮಗ್ಗಂ, ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಘರಾವಾಸಂ ವಸನ್ತೇಹಿ ನಾಮ ಏವಂ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಅರಞ್ಞತೋ ಮಚ್ಛಮಂಸಾದೀನಿ ಆಹರಿತುಂ, ಸುರಂ ಕತ್ವಾ ಪಾತುಂ, ನಾನಪ್ಪಕಾರೇ ಚ ಕಮ್ಮನ್ತೇ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ತೇ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿಂಸು, ಏವಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ ವುಚ್ಚಮಾನಾಪಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿಂಸುಯೇವ. ಸೋ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ‘‘ನಾಸೇಸ್ಸಾಮಿ ನೇ’’ತಿ ರಞ್ಞೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ‘‘ಚೋರೇ ತೇ, ದೇವ, ವಗ್ಗಬನ್ಧನೇನ ವಿಚರನ್ತೇ ಪಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ, ‘‘ಗಚ್ಛ, ತೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಆನೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತಥಾ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಆನೇತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ದಸ್ಸೇಸಿ. ರಾಜಾ ಅವೀಮಂಸಿತ್ವಾವ ‘‘ಹತ್ಥಿನಾ ಮದ್ದಾಪೇಥಾ’’ತಿ ಆಣಾಪೇಸಿ. ಮಘೋ ಸೇಸಾನಂ ಓವಾದಮದಾಸಿ – ‘‘ಸಮ್ಮಾ, ಠಪೇತ್ವಾ ಮೇತ್ತಂ ಅಞ್ಞೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅವಸ್ಸಯೋ ನತ್ಥಿ, ತುಮ್ಹೇ ಕತ್ಥಚಿ ಕೋಪಂ ಅಕತ್ವಾ ರಞ್ಞೇ ಚ ಗಾಮಭೋಜಕೇ ಚ ಮದ್ದನಹತ್ಥಿಮ್ಹಿ ಚ ಅತ್ತನಿ ಚ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೇನ ಸಮಚಿತ್ತಾವ ಹೋಥಾ’’ತಿ. ತೇ ತಥಾ ಕರಿಂಸು. ಅಥ ನೇಸಂ ಮೇತ್ತಾನುಭಾವೇನ ಹತ್ಥೀ ಉಪ್ಪಸಙ್ಕಮಿತುಮ್ಪಿ ನ ವಿಸಹಿ. ರಾಜಾ ತಮತ್ಥಂ ಸುತ್ವಾ ಬಹೂ ಮನುಸ್ಸೇ ದಿಸ್ವಾ ಮದ್ದಿತುಂ ನ ವಿಸಹಿಸ್ಸತಿ? ‘‘ಗಚ್ಛಥ, ನೇ ಕಿಲಞ್ಜೇನ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಮದ್ದಾಪೇಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ತೇ ಕಿಲಞ್ಜೇನ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಮದ್ದಿತುಂ ಪೇಸಿಯಮಾನೋಪಿ ಹತ್ಥೀ ದೂರತೋವ ಪಟಿಕ್ಕಮಿ.

ರಾಜಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಕಾರಣೇನೇತ್ಥ ಭವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ತೇ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ತಾತಾ, ಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ತುಮ್ಹೇ ಕಿಂ ನ ಲಭಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಕಿಂ ನಾಮೇತಂ, ದೇವಾ’’ತಿ? ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಕಿರ ವಗ್ಗಬನ್ಧನೇನ ಚೋರಾ ಹುತ್ವಾ ಅರಞ್ಞೇ ವಿಚರಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಕೋ ಏವಮಾಹ, ದೇವಾ’’ತಿ? ‘‘ಗಾಮಭೋಜಕೋ, ತಾತಾ’’ತಿ. ‘‘ನ ಮಯಂ, ದೇವ, ಚೋರಾ, ಮಯಂ ಪನ ಅತ್ತನೋ ಸಗ್ಗಮಗ್ಗಂ ಸೋಧೇನ್ತಾ ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ಕರೋಮ, ಗಾಮಭೋಜಕೋ ಅಮ್ಹೇ ಅಕುಸಲಕಿರಿಯಾಯ ನಿಯೋಜೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಚನಂ ಅಕರೋನ್ತೇ ನಾಸೇತುಕಾಮೋ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹಾ’’ತಿ. ಅಥ ರಾಜಾ ತೇಸಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸಪ್ಪತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ, ‘‘ತಾತಾ, ಅಯಂ ತಿರಚ್ಛಾನೋ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಗುಣೇ ಜಾನಾತಿ, ಅಹಂ ಮನುಸ್ಸಭೂತೋ ಜಾನಿತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿಂ, ಖಮಥ ಮೇ’’ತಿ. ಏವಞ್ಚ ಪನ ವತ್ವಾ ಸಪುತ್ತದಾರಂ ಗಾಮಭೋಜಕಂ ತೇಸಂ ದಾಸಂ, ಹತ್ಥಿಂ ಆರೋಹನಿಯಂ, ತಞ್ಚ ಗಾಮಂ ಯಥಾಸುಖಂ ಪರಿಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ತೇ ‘‘ಇಧೇವ ನೋ ಕತಪುಞ್ಞಸ್ಸಾನಿಸಂಸೋ ದಿಟ್ಠೋ’’ತಿ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಪಸನ್ನಮಾನಸಾ ಹುತ್ವಾ ತಂ ಹತ್ಥಿಂ ವಾರೇನ ವಾರೇನ ಅಭಿರುಯ್ಹ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಮನ್ತಯಿಂಸು ‘‘ಇದಾನಿ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಅತಿರೇಕತರಂ ಪುಞ್ಞಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಕಿಂ ಕರೋಮ? ಚತುಮಹಾಪಥೇ ಥಾವರಂ ಕತ್ವಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ವಿಸ್ಸಮನಸಾಲಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ತೇ ವಡ್ಢಕಿಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಸಾಲಂ ಪಟ್ಠಪೇಸುಂ. ಮಾತುಗಾಮೇಸು ಪನ ವಿಗತಚ್ಛನ್ದತಾಯ ತಸ್ಸಾ ಸಾಲಾಯ ಮಾತುಗಾಮಾನಂ ಪತ್ತಿಂ ನಾದಂಸು.

ಮಘಸ್ಸ ಪನ ಗೇಹೇ ನನ್ದಾ, ಚಿತ್ತಾ, ಸುಧಮ್ಮಾ, ಸುಜಾತಿ ಚತಸ್ಸೋ ಇತ್ಥಿಯೋ ಹೋನ್ತಿ. ತಾಸು ಸುಧಮ್ಮಾ ವಡ್ಢಕಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕತೋ ಹುತ್ವಾ, ‘‘ಭಾತಿಕ, ಇಮಿಸ್ಸಾ ಸಾಲಾಯ ಮಂ ಜೇಟ್ಠಿಕಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಲಞ್ಜಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಪಠಮಮೇವ ಕಣ್ಣಿಕತ್ಥಾಯ ರುಕ್ಖಂ ಸುಕ್ಖಾಪೇತ್ವಾ ತಚ್ಛೇತ್ವಾ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಕಣ್ಣಿಕಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ, ‘‘ಸುಧಮ್ಮಾ ನಾಮ ಅಯಂ ಸಾಲಾ’’ತಿ ಅಕ್ಖರಾನಿ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ವತ್ಥೇನ ಪಲಿವೇಠೇತ್ವಾ ಠಪೇಸಿ. ಅಥ ನೇ ವಡ್ಢಕೀ ಸಾಲಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಕಣ್ಣಿಕಾರೋಪನದಿವಸೇ ‘‘ಅಹೋ, ಅಯ್ಯಾ, ಏಕಂ ಕರಣೀಯಂ ನ ಸರಿಮ್ಹಾ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಕಿಂ ನಾಮ, ಭೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಣ್ಣಿಕ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಹೋತು ತಂ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಇದಾನಿ ಛಿನ್ನರುಕ್ಖೇನ ಕಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ, ಪುಬ್ಬೇಯೇವ ತಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ತಚ್ಛೇತ್ವಾ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಠಪಿತಕಣ್ಣಿಕಾ ಲದ್ಧುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ‘‘ಇದಾನಿ ಕಿಂ ಕಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಸಚೇ ಕಸ್ಸಚಿ ಗೇಹೇ ನಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಠಪಿತಾ ವಿಕ್ಕಾಯಿಕಕಣ್ಣಿಕಾ ಅತ್ಥಿ, ಸಾ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ. ತೇ ಪರಿಯೇಸನ್ತಾ ಸುಧಮ್ಮಾಯ ಗೇಹೇ ದಿಸ್ವಾ ಸಹಸ್ಸಂ ದತ್ವಾಪಿ ಮೂಲೇನ ನ ಲಭಿಂಸು. ‘‘ಸಚೇ ಮಂ ಸಾಲಾಯ ಪತ್ತಿಂ ಕರೋಥ, ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ‘‘ಮಯಂ ಮಾತುಗಾಮಾನಂ ಪತ್ತಿಂ ನ ದಮ್ಮಾ’’ತಿ ಆಹಂಸು.

ಅಥ ನೇ ವಡ್ಢಕೀ ಆಹ – ‘‘ಅಯ್ಯಾ, ತುಮ್ಹೇ ಕಿಂ ಕಥೇಥ, ಠಪೇತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಅಞ್ಞಂ ಮಾತುಗಾಮರಹಿತಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಗಣ್ಹಥ ಕಣ್ಣಿಕಂ. ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಕಮ್ಮಂ ನಿಟ್ಠಂ ಗಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ತೇ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಕಣ್ಣಿಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಾಲಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ತಿಧಾ ವಿಭಜಿಂಸು. ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಇಸ್ಸರಾನಂ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಕರಿಂಸು, ಏಕಸ್ಮಿಂ ದುಗ್ಗತಾನಂ, ಏಕಸ್ಮಿಂ ಗಿಲಾನಾನಂ. ತೇತ್ತಿಂಸ ಜನಾ ತೇತ್ತಿಂಸ ಫಲಕಾನಿ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ಹತ್ಥಿಸ್ಸ ಸಞ್ಞಂ ಅದಂಸು – ‘‘ಆಗನ್ತುಕೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಯಸ್ಸ ಅತ್ಥತಫಲಕೇ ನಿಸೀದತಿ, ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಫಲಕಸಾಮಿಕಸ್ಸೇವ ಗೇಹೇ ಪತಿಟ್ಠಪೇಹಿ, ತಸ್ಸ ಪಾದಪರಿಕಮ್ಮಪಿಟ್ಠಿಪರಿಕಮ್ಮಪಾನೀಯಖಾದನೀಯಭೋಜನೀಯಸಯನಾನಿ ಸಬ್ಬಾನಿ ಫಲಕಸಾಮಿಕಸ್ಸೇವ ಭಾರೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಹತ್ಥೀ ಆಗತಾಗತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಫಲಕಸಾಮಿಕಸ್ಸೇವ ಘರಂ ನೇತಿ. ಸೋ ತಸ್ಸ ತಂ ದಿವಸಂ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಕರೋತಿ. ಮಘೋ ಸಾಲಾಯ ಅವಿದೂರೇ ಕೋವಿಳಾರರುಕ್ಖಂ ರೋಪೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಮೂಲೇ ಪಾಸಾಣಫಲಕಂ ಅತ್ಥರಿ. ಸಾಲಂ ಪವಿಟ್ಠಪವಿಟ್ಠಾ ಜನಾ ಕಣ್ಣಿಕಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಅಕ್ಖರಾನಿ ವಾಚೇತ್ವಾ, ‘‘ಸುಧಮ್ಮಾ ನಾಮೇಸಾ ಸಾಲಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ತೇತ್ತಿಂಸಜನಾನಂ ನಾಮಂ ನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ನನ್ದಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇಮೇ ಸಾಲಂ ಕರೋನ್ತಾ ಅಮ್ಹೇ ಅಪತ್ತಿಕಾ ಕರಿಂಸು, ಸುಧಮ್ಮಾ ಪನ ಅತ್ತನೋ ಬ್ಯತ್ತತಾಯ ಕಣ್ಣಿಕಂ ಕತ್ವಾ ಪತ್ತಿಕಾ ಜಾತಾ, ಮಯಾಪಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ? ಅಥಸ್ಸಾ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಸಾಲಂ ಆಗತಾಗತಾನಂ ಪಾನೀಯಞ್ಚೇವ ನ್ಹಾನೋದಕಞ್ಚ ಲದ್ಧುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಖಣಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಕಾರೇಸಿ. ಚಿತ್ತಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸುಧಮ್ಮಾಯ ಕಣ್ಣಿಕಾ ದಿನ್ನಾ, ನನ್ದಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಕಾರಿತಾ, ಮಯಾಪಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ? ಅಥಸ್ಸಾ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಸಾಲಂ ಆಗತಾಗತೇಹಿ ಪಾನೀಯಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ನ್ಹತ್ವಾ ಗಮನಕಾಲೇಪಿ ಮಾಲಂ ಪಿಲನ್ಧಿತ್ವಾ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಪುಪ್ಫಾರಾಮಂ ಕಾರಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸಾ ರಮಣೀಯಂ ಪುಪ್ಫಾರಾಮಂ ಕಾರೇಸಿ. ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ತಸ್ಮಿಂ ಆರಾಮೇ ‘‘ಅಸುಕೋ ನಾಮ ಪುಪ್ಫೂಪಗಫಲೂಪಗರುಕ್ಖೋ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ನಾಹೋಸಿ.

ಸುಜಾ ಪನ ‘‘ಅಹಂ ಮಘಸ್ಸ ಮಾತುಲಧೀತಾ ಚೇವ ಪಾದಪರಿಚಾರಿಕಾ ಚ, ಏತೇನ ಕತಂ ಕಮ್ಮಂ ಮಯ್ಹಮೇವ, ಮಯಾ ಕತಂ ಏತಸ್ಸೇವಾ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ, ಕಿಞ್ಚಿ ಅಕತ್ವಾ ಅತ್ತಭಾವಮೇವ ಮಣ್ಡಯಮಾನಾ ಕಾಲಂ ವೀತಿನಾಮೇಸಿ. ಮಘೋಪಿ ಮಾತಾಪಿತುಉಪಟ್ಠಾನಂ ಕುಲೇ ಜೇಟ್ಠಾಪಚಾಯನಕಮ್ಮಂ ಸಚ್ಚವಾಚಂ ಅಫರುಸವಾಚಂ ಅಪಿ, ಸುಣವಾಚಂ ಮಚ್ಛೇರವಿನಯಂ ಅಕ್ಕೋಧನನ್ತಿ ಇಮಾನಿ ಸತ್ತ ವತಪದಾನಿ ಪೂರೇತ್ವಾ –

‘‘ಮಾತಾಪೇತ್ತಿಭರಂ ಜನ್ತುಂ, ಕುಲೇ ಜೇಟ್ಠಾಪಚಾಯಿನಂ;

ಸಣ್ಹಂ ಸಖಿಲಸಮ್ಭಾಸಂ, ಪೇಸುಣೇಯ್ಯಪ್ಪಹಾಯಿನಂ.

‘‘ಮಚ್ಛೇರವಿನಯೇ ಯುತ್ತಂ, ಸಚ್ಚಂ ಕೋಧಾಭಿಭುಂ ನರಂ;

ತಂ ವೇ ದೇವಾ ತಾವತಿಂಸಾ, ಆಹು ‘ಸಪ್ಪುರಿಸೋ’ಇತೀ’’ತಿ. (ಸಂ. ನಿ. ೧.೨೫೭) –

ಏವಂ ಪಸಂಸಿಯಭಾವಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಜೀವಿತಪರಿಯೋಸಾನೇ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತೇಪಿಸ್ಸ ಸಹಾಯಕಾ ತತ್ಥೇವ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು, ವಡ್ಢಕೀ ವಿಸ್ಸಕಮ್ಮದೇವಪುತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತದಾ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ಅಸುರಾ ವಸನ್ತಿ. ತೇ ‘‘ಅಭಿನವಾ ದೇವಪುತ್ತಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ’’ತಿ ದಿಬ್ಬಪಾನಂ ಸಜ್ಜಯಿಂಸು. ಸಕ್ಕೋ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಸಾಯ ಕಸ್ಸಚಿ ಅಪಿವನತ್ಥಾಯ ಸಞ್ಞಮದಾಸಿ. ಅಸುರಾ ದಿಬ್ಬಪಾನಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಮಜ್ಜಿಂಸು. ಸಕ್ಕೋ ‘‘ಕಿಂ ಮೇ ಇಮೇಹಿ ಸಾಧಾರಣೇನ ರಜ್ಜೇನಾ’’ತಿ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಸಾಯ ಸಞ್ಞಂ ದತ್ವಾ ತೇ ಪಾದೇಸು ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೇ ಖಿಪಾಪೇಸಿ. ತೇ ಅವಂಸಿರಾ ಸಮುದ್ದೇ ಪತಿಂಸು. ಅಥ ನೇಸಂ ಪುಞ್ಞಾನುಭಾವೇನ ಸಿನೇರುನೋ ಹೇಟ್ಠಿಮತಲೇ ಅಸುರವಿಮಾನಂ ನಾಮ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಚಿತ್ತಪಾಟಲಿ ನಾಮ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ.

ದೇವಾಸುರಸಙ್ಗಾಮೇ ಪನ ಅಸುರೇಸು ಪರಾಜಿತೇಸು ದಸಯೋಜನಸಹಸ್ಸಂ ತಾವತಿಂಸದೇವನಗರಂ ನಾಮ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತಸ್ಸ ಪನ ನಗರಸ್ಸ ಪಾಚೀನಪಚ್ಛಿಮದ್ವಾರಾನಂ ಅನ್ತರಾ ದಸಯೋಜನಸಹಸ್ಸಂ ಹೋತಿ, ತಥಾ ದಕ್ಖಿಣುತ್ತರದ್ವಾರಾನಂ. ತಂ ಖೋ ಪನ ನಗರಂ ದ್ವಾರಸಹಸ್ಸಯುತ್ತಂ ಅಹೋಸಿ ಆರಾಮಪೋಕ್ಖರಣಿಪಟಿಮಣ್ಡಿತಂ. ತಸ್ಸ ಮಜ್ಝೇ ಸಾಲಾಯ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ತಿಯೋಜನಸತುಬ್ಬೇಧೇಹಿ ಧಜೇಹಿ ಪಟಿಮಣ್ಡಿತೋ ಸತ್ತರತನಮಯೋ ಸತ್ತಯೋಜನಸತುಬ್ಬೇಧೋ ವೇಜಯನ್ತೋ ನಾಮ ಪಾಸಾದೋ ಉಗ್ಗಞ್ಛಿ. ಸುವಣ್ಣಯಟ್ಠೀಸು ಮಣಿಧಜಾ ಅಹೇಸುಂ, ಮಣಿಯಟ್ಠೀಸು ಸುವಣ್ಣಧಜಾ; ಪವಾಳಯಟ್ಠೀಸು ಮುತ್ತಧಜಾ, ಮುತ್ತಯಟ್ಠೀಸು ಪವಾಳಧಜಾ; ಸತ್ತರತನಮಯಾಸು ಯಟ್ಠೀಸು ಸತ್ತರತನಧಜಾ, ಮಜ್ಝೇ ಠಿತೋ ಧಜೋ ತಿಯೋಜನಸತುಬ್ಬೇಧೋ ಅಹೋಸಿ. ಇತಿ ಸಾಲಾಯ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಯೋಜನಸಹಸ್ಸುಬ್ಬೇಧೋ ಪಾಸಾದೋ ಸತ್ತರತನಮಯೋವ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಕೋವಿಳಾರರುಕ್ಖಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಸಮನ್ತಾ ತಿಯೋಜನಸತಪರಿಮಣ್ಡಲೋ ಪಾರಿಚ್ಛತ್ತಕೋ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಪಾಸಾಣಫಲಕಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಪಾರಿಚ್ಛತ್ತಕಮೂಲೇ ದೀಘತೋ ಸಟ್ಠಿಯೋಜನಾ ಪುಥುಲತೋ ಪಣ್ಣಾಸಯೋಜನಾ ಬಹಲತೋ ಪಞ್ಚದಸಯೋಜನಾ ಜಯಸುಮನರತ್ತಕಮ್ಬಲವಣ್ಣಾ ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲಸಿಲಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತತ್ಥ ನಿಸಿನ್ನಕಾಲೇ ಉಪಡ್ಢಕಾಯೋ ಪವಿಸತಿ, ಉಟ್ಠಿತಕಾಲೇ ಊನಂ ಪರಿಪೂರತಿ.

ಹತ್ಥೀ ಪನ ಏರಾವಣೋ ನಾಮ ದೇವಪುತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ದೇವಲೋಕಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ತಿರಚ್ಛಾನಗತಾ ನ ಹೋನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಸೋ ಉಯ್ಯಾನಕೀಳಾಯ ನಿಕ್ಖಮನಕಾಲೇ ಅತ್ತಭಾವಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ ದಿಯಡ್ಢಯೋಜನಸತಿಕೋ ಏರಾವಣೋ ನಾಮ ಹತ್ಥೀ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ತೇತ್ತಿಂಸಜನಾನಂ ಅತ್ಥಾಯ ತೇತ್ತಿಂಸ ಕುಮ್ಭೇ ಮಾಪೇಸಿ ಆವಟ್ಟೇನ ತಿಗಾವುತಅಡ್ಢಯೋಜನಪ್ಪಮಾಣೇ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಮಜ್ಝೇ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ ಸುದಸ್ಸನಂ ನಾಮ ತಿಂಸಯೋಜನಿಕಂ ಕುಮ್ಭಂ ಮಾಪೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಉಪರಿ ದ್ವಾದಸಯೋಜನಿಕೋ ರತನಮಣ್ಡಪೋ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಸತ್ತರತನಮಯಾ ಯೋಜನುಬ್ಬೇಧಾ ಧಜಾ ಉಟ್ಠಹನ್ತಿ. ಪರಿಯನ್ತೇ ಕಿಙ್ಕಿಣಿಕಜಾಲಂ ಓಲಮ್ಬತಿ. ಯಸ್ಸ ಮನ್ದವಾತೇರಿತಸ್ಸ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕತೂರಿಯಸದ್ದಸಂಮಿಸ್ಸೋ ದಿಬ್ಬಗೀತಸದ್ದೋ ವಿಯ ರವೋ ನಿಚ್ಛರತಿ. ಮಣ್ಡಪಮಜ್ಝೇ ಸಕ್ಕಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಯೋಜನಿಕೋ ಮಣಿಪಲ್ಲಙ್ಕೋ ಪಞ್ಞತ್ತೋ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಸಕ್ಕೋ ನಿಸೀದಿ. ತೇತ್ತಿಂಸ ದೇವಪುತ್ತಾ ಅತ್ತನೋ ಕುಮ್ಭೇ ರತನಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ನಿಸೀದಿಂಸು. ತೇತ್ತಿಂಸಾಯ ಕುಮ್ಭಾನಂ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಕುಮ್ಭೇ ಸತ್ತ ಸತ್ತ ದನ್ತೇ ಮಾಪೇಸಿ. ತೇಸು ಏಕೇಕೋ ಪಣ್ಣಾಸಯೋಜನಾಯಾಮೋ, ಏಕೇಕಸ್ಮಿಞ್ಚೇತ್ಥ ದನ್ತೇ ಸತ್ತ ಸತ್ತ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕೇಕಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ಸತ್ತ ಸತ್ತ ಪದುಮಿನೀಗಚ್ಛಾನಿ, ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಗಚ್ಛೇ ಸತ್ತ ಸತ್ತ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಪುಪ್ಫೇ ಸತ್ತ ಸತ್ತ ಪತ್ತಾನಿ, ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಪತ್ತೇ ಸತ್ತ ಸತ್ತ ದೇವಧೀತರೋ ನಚ್ಚನ್ತಿ. ಏವಂ ಸಮನ್ತಾ ಪಣ್ಣಾಸಯೋಜನಠಾನೇಸು ಹತ್ಥಿದನ್ತೇಸುಯೇವ ನಟಸಮಜ್ಜಾ ಹೋನ್ತಿ. ಏವಂ ಮಹನ್ತಂ ಯಸಂ ಅನುಭವನ್ತೋ ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ವಿಚರತಿ.

ಸುಧಮ್ಮಾಪಿ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತಸ್ಸಾ ಸುಧಮ್ಮಾ ನಾಮ ನವ ಯೋಜನಸತಿಕಾ ದೇವಸಭಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತತೋ ರಮಣೀಯತರಂ ಕಿರ ಅಞ್ಞಂ ಠಾನಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಮಾಸಸ್ಸ ಅಟ್ಠ ದಿವಸೇ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ತತ್ಥೇವ ಹೋತಿ. ಯಾವಜ್ಜತನಾ ಅಞ್ಞತರಂ ರಮಣೀಯಂ ಠಾನಂ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಸುಧಮ್ಮಾ ದೇವಸಭಾ ವಿಯಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ನನ್ದಾಪಿ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತಸ್ಸಾ ಪಞ್ಚಯೋಜನಸತಿಕಾ ನನ್ದಾ ನಾಮ ಪೋಕ್ಖರಣೀ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಚಿತ್ತಾಪಿ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತಸ್ಸಾಪಿ ಪಞ್ಚಯೋಜನಸತಿಕಂ ಚಿತ್ತಲತಾವನಂ ನಾಮ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತತ್ಥ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬನಿಮಿತ್ತೇ ದೇವಪುತ್ತೇ ನೇತ್ವಾ ಮೋಹಯಮಾನಾ ವಿಚರನ್ತಿ. ಸುಜಾ ಪನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಗಿರಿಕನ್ದರಾಯ ಏಕಾ ಬಕಸಕುಣಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸಕ್ಕೋ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಚಾರಿಕಾ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ‘‘ಸುಧಮ್ಮಾ ಇಧೇವ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ, ತಥಾ ನನ್ದಾ ಚ ಚಿತ್ತಾ ಚ, ಸುಜಾ ನು ಖೋ ಕುಹಿಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇನ್ತೋ ತಂ ತತ್ಥ ನಿಬ್ಬತ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಬಾಲಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಪುಞ್ಞಂ ಅಕತ್ವಾ ಇದಾನಿ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ, ಇದಾನಿ ಪನ ತಂ ಪುಞ್ಞಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಇಧಾನೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಅತ್ತಭಾವಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಾತಕವೇಸೇನ ತಸ್ಸಾ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ‘‘ಕಿಂ ಕರೋನ್ತೀ ಇಧ ವಿಚರಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಕೋ ಪನ ತ್ವಂ, ಸಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ಅಹಂ ತೇ ಸಾಮಿಕೋ ಮಘೋ’’ತಿ. ‘‘ಕುಹಿಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೋಸಿ, ಸಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ಅಹಂ ತಾವತಿಂಸದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ’’. ‘‘ತವ ಸಹಾಯಿಕಾನಂ ಪನ ನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನಂ ಜಾನಾಸೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಜಾನಾಮಿ, ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ತಾಪಿ ಮಮೇವ ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ, ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಸಿ ತಾ ಸಹಾಯಿಕಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಥಾಹಂ ತತ್ಥ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ? ಸಕ್ಕೋ ‘‘ಅಹಂ ತಂ ತತ್ಥ ನೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಹತ್ಥತಲೇ ಠಪೇತ್ವಾ ದೇವಲೋಕಂ ನೇತ್ವಾ ನನ್ದಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ತೀರೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಇತರಾಸಂ ತಿಸ್ಸನ್ನಂ ಆರೋಚೇಸಿ – ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸಹಾಯಿಕಂ ಸುಜಂ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಕುಹಿಂ ಸಾ, ದೇವಾ’’ತಿ? ‘‘ನನ್ದಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ತೀರೇ ಠಿತಾ’’ತಿ ಆಹ. ತಾ ತಿಸ್ಸೋಪಿ ಗನ್ತ್ವಾ, ‘‘ಅಹೋ ಅಯ್ಯಾಯ ಏವರೂಪಂ ಅತ್ತಭಾವಮಣ್ಡನಸ್ಸ ಫಲಂ, ಇದಾನಿಸ್ಸಾ ತುಣ್ಡಂ ಪಸ್ಸಥ, ಪಾದೇ ಪಸ್ಸಥ, ಜಙ್ಘಾ ಪಸ್ಸಥ, ಸೋಭತಿ ವತಸ್ಸಾ ಅತ್ತಭಾವೋ’’ತಿ ಕೇಳಿಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು.

ಪುನ ಸಕ್ಕೋ ತಸ್ಸಾ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ‘‘ದಿಟ್ಠಾ ತೇ ಸಹಾಯಿಕಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ದಿಟ್ಠಾ ಮಂ ಉಪ್ಪಣ್ಡೇತ್ವಾ ಗತಾ, ತತ್ಥೇವ ಮಂ ನೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತಂ ತತ್ಥೇವ ನೇತ್ವಾ ಉದಕೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ, ‘‘ದಿಟ್ಠಾ ತೇ ತಾಸಂ ಸಮ್ಪತ್ತೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ದಿಟ್ಠಾ, ದೇವಾ’’ತಿ? ‘‘ತಯಾಪಿ ತತ್ಥ ನಿಬ್ಬತ್ತನೂಪಾಯಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಕರೋಮಿ, ದೇವಾ’’ತಿ? ‘‘ಮಯಾ ದಿನ್ನಂ ಓವಾದಂ ರಕ್ಖಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ. ‘‘ರಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮಿ, ದೇವಾ’’ತಿ. ಅಥಸ್ಸಾ ಪಞ್ಚ ಸೀಲಾನಿ ದತ್ವಾ, ‘‘ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ರಕ್ಖಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಸಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಯಂಮತಮಚ್ಛಕೇಯೇವ ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ಖಾದತಿ. ಸಕ್ಕೋ ಕತಿಪಾಹಚ್ಚಯೇನ ತಸ್ಸಾ ವೀಮಂಸನತ್ಥಾಯ ಗನ್ತ್ವಾ, ವಾಲುಕಾಪಿಟ್ಠೇ ಮತಮಚ್ಛಕೋ ವಿಯ ಹುತ್ವಾ ಉತ್ತಾನೋ ನಿಪಜ್ಜಿ. ಸಾ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಮತಮಚ್ಛಕೋ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ. ಮಚ್ಛೋ ಗಿಲನಕಾಲೇ ನಙ್ಗುಟ್ಠಂ ಚಾಲೇಸಿ. ಸಾ ‘‘ಸಜೀವಮಚ್ಛಕೋ’’ತಿ ಉದಕೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ. ಸೋ ಥೋಕಂ ವೀತಿನಾಮೇತ್ವಾ ಪುನ ತಸ್ಸಾ ಪುರತೋ ಉತ್ತಾನೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿ. ಪುನ ಸಾ ‘‘ಮತಮಚ್ಛಕೋ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಿಲನಕಾಲೇ ಅಗ್ಗನಙ್ಗುಟ್ಠಂ ಚಾಲೇಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಸಜೀವಮಚ್ಛೋ’’ತಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ. ಏವಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವೀಮಂಸಿತ್ವಾ ‘‘ಸಾಧುಕಂ ಸೀಲಂ ರಕ್ಖತೀ’’ತಿ ಅತ್ತಾನಂ ಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ತವ ವೀಮಂಸನತ್ಥಾಯ ಆಗತೋ, ಸಾಧುಕಂ ಸೀಲಂ ರಕ್ಖಸಿ, ಏವಂ ರಕ್ಖಮಾನಾ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಮಮ ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಸ್ಸಸಿ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಹೋಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಸಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪನ ಸಯಂಮತಮಚ್ಛಂ ಲಭತಿ ವಾ, ನ ವಾ. ಅಲಭಮಾನಾ ಕತಿಪಾಹಚ್ಚಯೇನೇವ ಸುಸ್ಸಿತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಸೀಲಸ್ಸ ಫಲೇನ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಧೀತಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಅಥಸ್ಸಾ ಪನ್ನರಸಸೋಳಸವಸ್ಸುದ್ದೇಸಿಕಕಾಲೇ ಸಕ್ಕೋ ‘‘ಕುಹಿಂ ನು ಖೋ ಸಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ’’ತಿ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಇದಾನಿ ಮಯಾ ತತ್ಥ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಏಳಾಲುಕವಣ್ಣೇನ ಪಞ್ಞಾಯಮಾನೇಹಿ ಸತ್ತಹಿ ರತನೇಹಿ ಯಾನಕಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ತಂ ಪಾಜೇನ್ತೋ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ, ‘‘ಅಮ್ಮತಾತಾ, ಏಳಾಲುಕಾನಿ ಗಣ್ಹಥ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಉಗ್ಘೋಸೇನ್ತೋ ವೀಥಿಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿ. ಮುಗ್ಗಮಾಸಾದೀನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗತೇ ಪನ ‘‘ಮೂಲೇನ ನ ದೇಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ, ‘‘ಕಥಂ ದೇಸೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಸೀಲರಕ್ಖಿಕಾಯ ಇತ್ಥಿಯಾ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಸೀಲಂ ನಾಮ, ಸಾಮಿ, ಕೀದಿಸಂ, ಕಿಂ ಕಾಳಂ, ಉದಾಹು ನೀಲಾದಿವಣ್ಣ’’ನ್ತಿ? ‘‘ತುಮ್ಹೇ ‘ಸೀಲಂ ಕೀದಿಸ’ನ್ತಿಪಿ ನ ಜಾನಾಥ, ಕಿಮೇವ ನಂ ರಕ್ಖಿಸ್ಸಥ, ಸೀಲರಕ್ಖಿಕಾಯ ಪನ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಮಿ, ಏಸಾ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಧೀತಾ ‘ಸೀಲಂ ರಕ್ಖಾಮೀ’ತಿ ವಿಚರತಿ, ಏತಿಸ್ಸಾ ದೇಹೀ’’ತಿ. ಸಾಪಿ ನಂ ‘‘ತೇನ ಹಿ ಮಯ್ಹಂ ದೇಹಿ, ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಕಾಸಿ ತ್ವ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಅಹಂ ಅವಿಜಹಿತಪಞ್ಚಸೀಲಾ’’ತಿ. ‘‘ತುಯ್ಹಮೇವೇತಾನಿ ಮಯಾ ಆನೀತಾನೀ’’ತಿ ಯಾನಕಂ ಪಾಜೇನ್ತೋ ತಸ್ಸಾ ಘರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಅನಾಹರಿಯಂ ಕತ್ವಾ ಏಳಾಲುಕವಣ್ಣೇನ ದೇವದತ್ತಿಯಂ ಧನಂ ದತ್ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಜಾನಾಪೇತ್ವಾ, ‘‘ಇದಂ ತೇ ಜೀವಿತವುತ್ತಿಯಾ ಧನಂ, ಪಞ್ಚಸೀಲಾನಿ ಅಖಣ್ಡಾದೀನಿ ಕತ್ವಾ ರಕ್ಖಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಸಾಪಿ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಅಸುರಭವನೇ ಅಸುರಜೇಟ್ಠಕಸ್ಸ ಧೀತಾ ಹುತ್ವಾ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ವೇರಿಘರೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ದ್ವೀಸು ಪನ ಅತ್ತಭಾವೇಸು ಸೀಲಸ್ಸ ಸುರಕ್ಖಿತತ್ತಾ ಅಭಿರೂಪಾ ಅಹೋಸಿ ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣಾ ಅಸಾಧಾರಣಾಯ ರೂಪಸಿರಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತಾ. ವೇಪಚಿತ್ತಿಅಸುರಿನ್ದೋ ಆಗತಾಗತಾನಂ ಅಸುರಾನಂ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಮಮ ಧೀತು ಅನುಚ್ಛವಿಕಾ ನ ಹೋಥಾ’’ತಿ ತಂ ಕಸ್ಸಚಿ ಅದತ್ವಾ, ‘‘ಮಮ ಧೀತಾ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತನೋ ಅನುಚ್ಛವಿಕಂ ಸಾಮಿಕಂ ಗಹೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಅಸುರಬಲಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾಪೇತ್ವಾ, ‘‘ತುಯ್ಹಂ ಅನುಚ್ಛವಿಕಂ ಸಾಮಿಕಂ ಗಣ್ಹಾ’’ತಿ ತಸ್ಸಾ, ಹತ್ಥೇ ಪುಪ್ಫದಾಮಂ ಅದಾಸಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಸಕ್ಕೋ ತಸ್ಸಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಞತ್ವಾ, ‘‘ಇದಾನಿ ಮಯಾ ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಆನೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಮಹಲ್ಲಕಅಸುರವಣ್ಣಂ ನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಪರಿಸಪರಿಯನ್ತೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಸಾಪಿ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಓಲೋಕೇನ್ತೀ ತಂ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಾವ ಪುಬ್ಬಸನ್ನಿವಾಸವಸೇನ ಉಪ್ಪನ್ನೇನ ಪೇಮೇನ ಮಹೋಘೇನೇವ ಅಜ್ಝೋತ್ಥಟಹದಯಾ ಹುತ್ವಾ, ‘‘ಏಸೋ ಮೇ ಸಾಮಿಕೋ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಉಪರಿ ಪುಪ್ಫದಾಮಂ ಖಿಪಿ. ಅಸುರಾ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ರಾಜಾ ಏತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ಧೀತು ಅನುಚ್ಛವಿಕಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಲಭಿ, ಅಯಮೇವಸ್ಸ ಧೀತು ಪಿತಾಮಹತೋ ಮಹಲ್ಲಕೋ ಅನುಚ್ಛವಿಕೋ’’ತಿ ಲಜ್ಜಮಾನಾ ಅಪಕ್ಕಮಿಂಸು. ಸಕ್ಕೋಪಿ ತಂ ಹತ್ಥೇ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಸಕ್ಕೋಹಮಸ್ಮೀ’’ತಿ ನದಿತ್ವಾ ಆಕಾಸೇ ಪಕ್ಖನ್ದಿ. ಅಸುರಾ ‘‘ವಞ್ಚಿತಮ್ಹಾ ಜರಸಕ್ಕೇನಾ’’ತಿ ತಂ ಅನುಬನ್ಧಿಂಸು. ಮಾತಲಿ, ಸಙ್ಗಾಹಕೋ ವೇಜಯನ್ತರಥಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಸಕ್ಕೋ ತಂ ತತ್ಥ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ದೇವನಗರಾಭಿಮುಖೋ ಪಾಯಾಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಸಿಪ್ಪಲಿವನಂ ಸಮ್ಪತ್ತಕಾಲೇ ರಥಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಭೀತಾ ಗರುಳಪೋತಕಾ ವಿರವಿಂಸು. ತೇಸಂ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಸಕ್ಕೋ ಮಾತಲಿಂ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕೇ ಏತೇ ವಿರವನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಗರುಳಪೋತಕಾ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಕಾರಣಾ’’ತಿ? ‘‘ರಥಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಮರಣಭಯೇನಾ’’ತಿ. ‘‘ಮಂ ಏಕಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಏತ್ತಕೋ ದಿಜೋ ರಥವೇಗೇನ ವಿಚುಣ್ಣಿತೋ ಮಾ ನಸ್ಸಿ, ನಿವತ್ತೇಹಿ ರಥ’’ನ್ತಿ. ಸೋಪಿ ಸಿನ್ಧವಸಹಸ್ಸಸ್ಸ ದಣ್ಡಕಸಞ್ಞಂ ದತ್ವಾ ರಥಂ ನಿವತ್ತೇಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಸುರಾ ‘‘ಜರಸಕ್ಕೋ ಅಸುರಪುರತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪಲಾಯನ್ತೋ ಇದಾನಿ ರಥಂ ನಿವತ್ತೇಸಿ, ಅದ್ಧಾ ತೇನ ಉಪತ್ಥಮ್ಭೋ ಲದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ನಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಆಗಮನಮಗ್ಗೇನೇವ ಅಸುರಪುರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪುನ ಸೀಸಂ ನ ಉಕ್ಖಿಪಿಂಸು.

ಸಕ್ಕೋಪಿ ಸುಜಂ ಅಸುರಕಞ್ಞಂ ದೇವನಗರಂ ನೇತ್ವಾ ಅಡ್ಢತೇಯ್ಯಾನಂ ಅಚ್ಛರಾಕೋಟೀನಂ ಜೇಟ್ಠಿಕಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸಿ. ಸಾ ಸಕ್ಕಂ ವರಂ ಯಾಚಿ – ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಮಮ ಇಮಸ್ಮಿಂ ದೇವಲೋಕೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ವಾ ಭಾತಿಕಭಗಿನಿಯೋ ವಾ ನತ್ಥಿ, ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ಗಚ್ಛಸಿ, ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಮಂ ಗಹೇತ್ವಾವ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ತಸ್ಸಾ ಪಟಿಞ್ಞಂ ಅದಾಸಿ. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಚಿತ್ತಪಾಟಲಿಯಾ ಪುಪ್ಫಿತಾಯ ಅಸುರಾ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನೇ ದಿಬ್ಬಪಾರಿಚ್ಛತ್ತಕಸ್ಸ ಪುಪ್ಫನಕಾಲೋ’’ತಿ ಯುದ್ಧತ್ಥಾಯ ಸಗ್ಗಂ ಅಭಿರುಹನ್ತಿ. ಸಕ್ಕೋ ಹೇಟ್ಠಾಸಮುದ್ದೇ ನಾಗಾನಂ ಆರಕ್ಖಂ ಅದಾಸಿ, ತತೋ ಸುಪಣ್ಣಾನಂ, ತತೋ ಕುಮ್ಭಣ್ಡಾನಂ, ತತೋ ಯಕ್ಖಾನಂ. ತತೋ ಚತುನ್ನಂ ಮಹಾರಾಜಾನಂ. ಸಬ್ಬೂಪರಿ ಪನ ಉಪದ್ದವನಿವತ್ತನತ್ಥಾಯ ದೇವನಗರದ್ವಾರೇಸು ವಜಿರಹತ್ಥಾ ಇನ್ದಪಟಿಮಾ ಠಪೇಸಿ. ಅಸುರಾ ನಾಗಾದಯೋ ಜಿನಿತ್ವಾ ಆಗತಾಪಿ ಇನ್ದಪಟಿಮಾ ದೂರತೋ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಸಕ್ಕೋ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ’’ತಿ ಪಲಾಯನ್ತಿ. ಏವಂ, ಮಹಾಲಿ, ಮಘೋ ಮಾಣವೋ ಅಪ್ಪಮಾದಪಟಿಪದಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿ. ಏವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಪನೇಸ ಏವರೂಪಂ ಇಸ್ಸರಿಯಂ ಪತ್ವಾ ದ್ವೀಸು ದೇವಲೋಕೇಸು ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇಸಿ. ಅಪ್ಪಮಾದೋ ನಾಮೇಸ ಬುದ್ಧಾದೀಹಿ ಪಸತ್ಥೋ. ಅಪ್ಪಮಾದಞ್ಹಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಾನಂ ವಿಸೇಸಾನಂ ಅಧಿಗಮೋ ಹೋತೀತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೩೦. ‘‘ಅಪ್ಪಮಾದೇನ ಮಘವಾ, ದೇವಾನಂ ಸೇಟ್ಠತಂ ಗತೋ;

ಅಪ್ಪಮಾದಂ ಪಸಂಸನ್ತಿ, ಪಮಾದೋ ಗರಹಿತೋ ಸದಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಅಪ್ಪಮಾದೇನಾತಿ ಮಚಲಗಾಮೇ ಭೂಮಿಪ್ಪದೇಸಸೋಧನಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಕತೇನ ಅಪ್ಪಮಾದೇನ. ಮಘವಾತಿ ಇದಾನಿ ‘‘ಮಘವಾ’’ತಿಪಞ್ಞಾತೋ ಮಘೋ ಮಾಣವೋ ದ್ವಿನ್ನಂ ದೇವಲೋಕಾನಂ ರಾಜಭಾವೇನ ದೇವಾನಂ ಸೇಟ್ಠತಂ ಗತೋ. ಪಸಂಸನ್ತೀತಿ ಬುದ್ಧಾದಯೋ ಪಣ್ಡಿತಾ ಅಪ್ಪಮಾದಮೇವ ಥೋಮೇನ್ತಿ ವಣ್ಣಯನ್ತಿ. ಕಿಂ ಕಾರಣಾ? ಸಬ್ಬೇಸಂ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಾನಂ ವಿಸೇಸಾನಂ ಪಟಿಲಾಭಕಾರಣತ್ತಾ. ಪಮಾದೋ ಗರಹಿತೋ ಸದಾತಿ ಪಮಾದೋ ಪನ ತೇಹಿ ಅರಿಯೇಹಿ ನಿಚ್ಚಂ ಗರಹಿತೋ ನಿನ್ದಿತೋ. ಕಿಂ ಕಾರಣಾ? ಸಬ್ಬವಿಪತ್ತೀನಂ ಮೂಲಭಾವತೋ. ಮನುಸ್ಸದೋಭಗ್ಗಂ ವಾ ಹಿ ಅಪಾಯುಪ್ಪತ್ತಿ ವಾ ಸಬ್ಬಾ ಪಮಾದಮೂಲಿಕಾಯೇವಾತಿ.

ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಮಹಾಲಿ ಲಿಚ್ಛವೀ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯಪಿ ಬಹೂ ಸೋತಾಪನ್ನಾದಯೋ ಜಾತಾತಿ.

ಮಘವತ್ಥು ಸತ್ತಮಂ.