೫. ಉಪಾಲಿವಗ್ಗೋ

೧. ಭಾಗಿನೇಯ್ಯುಪಾಲಿತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ

ಖೀಣಾಸವಸಹಸ್ಸೇಹೀತಿಆದಿಕಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಾಲಿತ್ಥೇರಸ್ಸ ಭಾಗಿನೇಯ್ಯುಪಾಲಿತ್ಥೇರಸ್ಸ ಅಪದಾನಂ. ಏಸೋ ಹಿ ಥೇರೋ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಭವೇ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವುದ್ಧಿಮನ್ವಾಯ ಘರಾವಾಸೇ ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾ ಗೇಹಂ ಪಹಾಯ ಇಸಿಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚಾಭಿಞ್ಞಾಅಟ್ಠಸಮಾಪತ್ತಿಲಾಭೀ ಹುತ್ವಾ ಹಿಮವನ್ತೇ ವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇಸಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪದುಮುತ್ತರೋ ಭಗವಾ ವಿವೇಕಕಾಮೋ ಹಿಮವನ್ತಂ ಪಾವಿಸಿ. ತಾಪಸೋ ಭಗವನ್ತಂ ಪುಣ್ಣಚನ್ದಮಿವ ವಿರೋಚಮಾನಂ ದೂರತೋವ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ಅಜಿನಚಮ್ಮಂ ಅಂಸೇ ಕತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಠಿತಕೋವ ದಸನಖಸಮೋಧಾನಞ್ಜಲಿಂ ಸಿರಸಿ ಪತಿಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಅನೇಕಾಹಿ ಉಪಮಾಹಿ ಅನೇಕೇಹಿ ಥುತಿವಚನೇಹಿ ಭಗವನ್ತಂ ಥೋಮೇಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಭಗವಾ – ‘‘ಅಯಂ ತಾಪಸೋ ಅನಾಗತೇ ಗೋತಮಸ್ಸ ನಾಮ ಭಗವತೋ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿನಯೇ ತಿಖಿಣಪಞ್ಞಾನಂ ಅಗ್ಗೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಬ್ಯಾಕರಣಮದಾಸಿ. ಸೋ ಯಾವತಾಯುಕಂ ಠತ್ವಾ ಅಪರಿಹೀನಜ್ಝಾನೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತತೋ ಚುತೋ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಕಪಿಲವತ್ಥುನಗರೇ ಉಪಾಲಿತ್ಥೇರಸ್ಸ ಭಾಗಿನೇಯ್ಯೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸೋ ಕಮೇನ ವುದ್ಧಿಪ್ಪತ್ತೋ ಮಾತುಲಸ್ಸ ಉಪಾಲಿತ್ಥೇರಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹಾ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಅತ್ತನೋ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಸಮೀಪೇ ವಸಿತತ್ತಾ ವಿನಯಪಞ್ಹೇ ತಿಖಿಣಞಾಣೋ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಭಗವಾ ‘‘ಏತದಗ್ಗಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಮ ಸಾವಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಿನಯಪಞ್ಹೇ ತಿಖಿಣಪಞ್ಞಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಯದಿದಂ ಭಾಗಿನೇಯ್ಯುಪಾಲೀ’’ತಿ ತಂ ಏತದಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸಿ.

೧. ಸೋ ಏವಂ ಏತದಗ್ಗಟ್ಠಾನಂ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಸರಿತ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ಪುಬ್ಬಚರಿತಾಪದಾನಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಖೀಣಾಸವಸಹಸ್ಸೇಹೀತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಆ ಸಮನ್ತತೋ ಯಾವಭವಗ್ಗಾ ಸವನ್ತಿ ಪವತ್ತನ್ತೀತಿ ಆಸವಾ. ಕಾಮಾಸವಾದಯೋ ಚತ್ತಾರೋ ಆಸವಾ, ತೇ ಖೀಣಾ ಸೋಸಿತಾ ವಿಸೋಸಿತಾ ವಿದ್ಧಂಸಿತಾ ಯೇಹಿ ತೇತಿ ಖೀಣಾಸವಾ, ತೇಯೇವ ಸಹಸ್ಸಾ ಖೀಣಾಸವಸಹಸ್ಸಾ, ತೇಹಿ ಖೀಣಾಸವಸಹಸ್ಸೇಹಿ. ಪರೇತೋ ಪರಿವುತೋ ಲೋಕನಾಯಕೋ ಲೋಕಸ್ಸ ನಿಬ್ಬಾನಪಾಪನಕೋ ವಿವೇಕಂ ಅನುಯುತ್ತೋ ಪಟಿಸಲ್ಲಿತುಂ ಏಕೀಭವಿತುಂ ಗಚ್ಛತೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೨. ಅಜಿನೇನ ನಿವತ್ಥೋಹನ್ತಿ ಅಹಂ ಅಜಿನಮಿಗಚಮ್ಮೇನ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೋ, ಅಜಿನಚಮ್ಮವಸನೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಿದಣ್ಡಪರಿಧಾರಕೋತಿ ಕುಣ್ಡಿಕಟ್ಠಪನತ್ಥಾಯ ತಿದಣ್ಡಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಧಾರೇನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಪರಿಬ್ಯೂಳ್ಹಂ ಪರಿವಾರಿತಂ ಲೋಕನಾಯಕಂ ಅದ್ದಸನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸೇಸಂ ಪಾಕಟಮೇವಾತಿ.

ಭಾಗಿನೇಯ್ಯುಪಾಲಿತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.

೨. ಸೋಣಕೋಳಿವಿಸತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ

ಅನೋಮದಸ್ಸಿಸ್ಸ ಮುನಿನೋತಿಆದಿಕಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಕೋಳಿವಿಸತ್ಥೇರಸ್ಸ ಅಪದಾನಂ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಅನೋಮದಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಪುತ್ತದಾರೇಹಿ ವಡ್ಢಿತೋ ವಿಭವಸಮ್ಪನ್ನೋ ಭಗವತೋ ಚಙ್ಕಮನತ್ಥಾಯ ಸೋಭನಂ ಚಙ್ಕಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಸುಧಾಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಆದಾಸತಲಮಿವ ಸಮಂ ವಿಜ್ಜೋತಮಾನಂ ಕತ್ವಾ ದೀಪಧೂಪಪುಪ್ಫಾದೀಹಿ ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ನಿಯ್ಯಾದೇತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಣೀತೇನಾಹಾರೇನ ಪೂಜೇಸಿ. ಸೋ ಏವಂ ಯಾವಜೀವಂ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ. ತತ್ಥ ಪಾಳಿಯಾ ವುತ್ತನಯೇನ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ಅನ್ತರಾ ಓಕ್ಕಾಕಕುಲಪ್ಪಸುತೋತಿ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಪಾಳಿಯಾ ವುತ್ತಾನುಸಾರೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಪಚ್ಛಿಮಭವೇ ಪನ ಕೋಲಿಯರಾಜವಂಸೇ ಜಾತೋ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಕೋಟಿಅಗ್ಘನಕಸ್ಸ ಕಣ್ಣಪಿಳನ್ಧನಸ್ಸ ಧಾರಿತತ್ತಾ ಕೋಟಿಕಣ್ಣೋತಿ, ಕುಟಿಕಣ್ಣೋತಿ ಚ ಪಾಕಟೋ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಭಗವತಿ ಪಸನ್ನೋ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ.

೨೫. ಸೋ ಅರಹಾ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಸರಿತ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ಪುಬ್ಬಚರಿತಾಪದಾನಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಅನೋಮದಸ್ಸಿಸ್ಸ ಮುನಿನೋತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಅನೋಮದಸ್ಸಿಸ್ಸಾತಿ ಅನೋಮಂ ಅಲಾಮಕಂ ಸುನ್ದರಂ ದಸ್ಸನಂ ದ್ವತ್ತಿಂಸಮಹಾಪುರಿಸಲಕ್ಖಣಪಟಿಮಣ್ಡಿತತ್ತಾ ಬ್ಯಾಮಪ್ಪಭಾಮಣ್ಡಲೋಪಸೋಭಿತತ್ತಾ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹೇನ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಚ ದಸ್ಸನೀಯಂ ಸರೀರಂ ಯಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸೋ ಅನೋಮದಸ್ಸೀ, ತಸ್ಸ ಅನೋಮದಸ್ಸಿಸ್ಸ ಮುನಿನೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಾದಿನೋತಿ ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠೇಸು ಅಕಮ್ಪಿಯಸಭಾವಸ್ಸ. ಸುಧಾಯ ಲೇಪನಂ ಕತ್ವಾತಿ ಸುಧಾಯ ಅವಲಿತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ದೀಪಧೂಪಪುಪ್ಫಧಜಪಟಾಕಾದೀಹಿ ಚ ಅಲಙ್ಕತಂ ಚಙ್ಕಮಂ ಕಾರಯಿಂ ಅಕಾಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಗಾಥಾನಂ ಅತ್ಥೋ ಪಾಳಿಯಾ ಅನುಸಾರೇನ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋವ.

೩೫. ಪರಿವಾರಸಮ್ಪತ್ತಿಧನಸಮ್ಪತ್ತಿಸಙ್ಖಾತಂ ಯಸಂ ಧಾರೇತೀತಿ ಯಸೋಧರೋ, ಸಬ್ಬೇ ಏತೇ ಸತ್ತಸತ್ತತಿಚಕ್ಕವತ್ತಿರಾಜಾನೋ ಯಸೋಧರನಾಮೇನ ಏಕನಾಮಕಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೫೨. ಅಙ್ಗೀರಸೋತಿ ಅಙ್ಗತೋ ಸರೀರತೋ ನಿಗ್ಗತಾ ರಸ್ಮಿ ಯಸ್ಸ ಸೋ ಅಙ್ಗೀರಸೋ, ಛನ್ದದೋಸಮೋಹಭಯಾಗತೀಹಿ ವಾ ಪಾಪಾಚಾರವಸೇನ ವಾ ಚತುರಾಪಾಯಂ ನ ಗಚ್ಛತೀತಿ ನಾಗೋ, ಮಹನ್ತೋ ಪೂಜಿತೋ ಚ ಸೋ ನಾಗೋ ಚೇತಿ ಮಹಾನಾಗೋ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವಾತಿ.

ಕೋಳಿವಿಸತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.

೩. ಕಾಳಿಗೋಧಾಪುತ್ತಭದ್ದಿಯತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ

ಪದುಮುತ್ತರಸಮ್ಬುದ್ಧನ್ತಿಆದಿಕಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಭದ್ದಿಯಸ್ಸ ಕಾಳಿಗೋಧಾಪುತ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಅಪದಾನಂ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ವಿಭವಸಮ್ಪನ್ನೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವುದ್ಧಿಪ್ಪತ್ತೋ ಪುತ್ತದಾರೇಹಿ ವಡ್ಢಿತೋ ನಗರವಾಸಿನೋ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ಸಯಮ್ಪಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕಾತುಕಾಮೋ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಥೂಲಪಟಲಿಕಾದಿಅನೇಕಾನಿ ಮಹಾರಹಾನಿ ಸಯನಾನಿ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ನಿಸಿನ್ನೇ ಭಗವತಿ ಸಸಙ್ಘೇ ಪಣೀತೇನಾಹಾರೇನ ಭೋಜೇತ್ವಾ ಮಹಾದಾನಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ಏವಂ ಯಾವತಾಯುಕಂ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕತ್ವಾ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಉಭಯಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಕಾಳಿಗೋಧಾಯ ನಾಮ ದೇವಿಯಾ ಪುತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸೋ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹಹತ್ಥಪಾದರೂಪಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಭದ್ದತ್ತಾ ಚ ಕಾಳಿಗೋಧಾಯ ದೇವಿಯಾ ಪುತ್ತತ್ತಾ ಚ ಭದ್ದಿಯೋ ಕಾಳಿಗೋಧಾಪುತ್ತೋತಿ ಪಾಕಟೋ. ಸತ್ಥರಿ ಪಸೀದಿತ್ವಾ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಆರಾಧೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹಾ ಅಹೋಸಿ.

೫೪. ಸೋ ಅರಹಾ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಸರಿತ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ಪುಬ್ಬಚರಿತಾಪದಾನಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಪದುಮುತ್ತರಸಮ್ಬುದ್ಧನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ. ಮೇತ್ತಚಿತ್ತನ್ತಿ ಮಿಜ್ಜತಿ ಸಿನೇಹತಿ ನನ್ದತಿ ಸಬ್ಬಸತ್ತೇತಿ ಮೇತ್ತಾ, ಮೇತ್ತಾಯ ಸಹಗತಂ ಚಿತ್ತಂ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತಂ, ತಂ ಯಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅತ್ಥೀತಿ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೋ, ತಂ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತಂ. ಮಹಾಮುನಿನ್ತಿ ಸಕಲಭಿಕ್ಖೂನಂ ಮಹನ್ತತ್ತಾ ಮಹಾಮುನಿ, ತಂ ಪದುಮುತ್ತರಂ ಸಮ್ಬುದ್ಧನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಜನತಾ ಸಬ್ಬಾತಿ ಸಬ್ಬೋ ಜನಕಾಯೋ, ಸಬ್ಬನಗರವಾಸಿನೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಬ್ಬಲೋಕಗ್ಗನಾಯಕನ್ತಿ ಸಕಲಲೋಕಸ್ಸ ಅಗ್ಗಂ ಸೇಟ್ಠಂ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ನಯನತೋ ಪಾಪನತೋ ನಾಯಕಂ ಪದುಮುತ್ತರಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಜನತಾ ಉಪೇತಿ ಸಮೀಪಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೫೫. ಸತ್ತುಕಞ್ಚ ಬದ್ಧಕಞ್ಚಾತಿ ಬದ್ಧಸತ್ತುಅಬದ್ಧಸತ್ತುಸಙ್ಖಾತಂ ಆಮಿಸಂ. ಅಥ ವಾ ಭತ್ತಪೂಪಖಜ್ಜಭೋಜ್ಜಯಾಗುಆದಯೋ ಯಾವಕಾಲಿಕತ್ತಾ ಆಮಿಸಂ ಪಾನಭೋಜನಞ್ಚ ಗಹೇತ್ವಾ ಪುಞ್ಞಕ್ಖೇತ್ತೇ ಅನುತ್ತರೇ ಸತ್ಥುನೋ ದದನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೫೮. ಆಸನಂ ಬುದ್ಧಯುತ್ತಕನ್ತಿ ಬುದ್ಧಯೋಗ್ಗಂ ಬುದ್ಧಾರಹಂ ಬುದ್ಧಾನುಚ್ಛವಿಕಂ ಸತ್ತರತನಮಯಂ ಆಸನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ನಯಾನುಯೋಗೇನ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವಾತಿ.

ಕಾಳಿಗೋಧಾಪುತ್ತಭದ್ದಿಯತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.

೪. ಸನ್ನಿಟ್ಠಾಪಕತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ

ಅರಞ್ಞೇ ಕುಟಿಕಂ ಕತ್ವಾತಿಆದಿಕಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾಪಕತ್ಥೇರಸ್ಸ ಅಪದಾನಂ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಘರಬನ್ಧನೇನ ಬದ್ಧೋ ಘರಾವಾಸೇ ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾ ವತ್ಥುಕಾಮಕಿಲೇಸಕಾಮೇ ಪಹಾಯ ಹಿಮವನ್ತಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಪಬ್ಬತನ್ತರೇ ಅರಞ್ಞವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇಸಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಪದುಮುತ್ತರೋ ಭಗವಾ ವಿವೇಕಕಾಮತಾಯ ತಂ ಠಾನಂ ಪಾಪುಣಿ. ಅಥ ಸೋ ತಾಪಸೋ ಭಗವನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ವನ್ದಿತ್ವಾ ನಿಸೀದನತ್ಥಾಯ ತಿಣಸನ್ಥರಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ತತ್ಥ ನಿಸಿನ್ನಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅನೇಕೇಹಿ ಮಧುರೇಹಿ ತಿಣ್ಡುಕಾದೀಹಿ ಫಲಾಫಲೇಹಿ ಸನ್ತಪ್ಪೇಸಿ. ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ತತೋ ಚುತೋ ದೇವೇಸು ಚ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಚ ಅಪರಾಪರಂ ಸಂಸರನ್ತೋ ದ್ವೇ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹಾ ಅಹೋಸಿ. ಖುರಗ್ಗೇ ಅರಹತ್ತಫಲಪ್ಪತ್ತಿಯಂ ವಿಯ ನಿರುಸ್ಸಾಹೇನೇವ ಸನ್ತಿಪದಸಙ್ಖಾತೇ ನಿಬ್ಬಾನೇ ಸುಟ್ಠು ಠಿತತ್ತಾ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾಪಕತ್ಥೇರೋತಿ ಪಾಕಟೋ.

೭೦. ಅರಹಾ ಪನ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಸರಿತ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ಪುಬ್ಬಚರಿತಾಪದಾನಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಅರಞ್ಞೇ ಕುಟಿಕಂ ಕತ್ವಾತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಅರಞ್ಞೇತಿ ಸೀಹಬ್ಯಗ್ಘಾದೀನಂ ಭಯೇನ ಮನುಸ್ಸಾ ಏತ್ಥ ನ ರಜ್ಜನ್ತಿ ನ ರಮನ್ತಿ ನ ಅಲ್ಲೀಯನ್ತೀತಿ ಅರಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಅರಞ್ಞೇ. ಕುಟಿಕನ್ತಿ ತಿಣಚ್ಛದನಕುಟಿಕಂ ಕತ್ವಾ ಪಬ್ಬತನ್ತರೇ ವಸಾಮಿ ವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಲಾಭೇನ ಚ ಅಲಾಭೇನ ಚ ಯಸೇನ ಚ ಅಯಸೇನ ಚ ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ವಿಹಾಸಿನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೭೨. ಜಲಜುತ್ತಮನಾಮಕನ್ತಿ ಜಲೇ ಜಾತಂ ಜಲಜಂ, ಪದುಮಂ, ಜಲಜಂ ಉತ್ತಮಂ ಜಲಜುತ್ತಮಂ, ಜಲಜುತ್ತಮೇನ ಸಮಾನಂ ನಾಮಂ ಯಸ್ಸ ಸೋ ಜಲಜುತ್ತಮನಾಮಕೋ, ತಂ ಜಲಜುತ್ತಮನಾಮಕಂ ಬುದ್ಧನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ಪಾಳಿನಯಾನುಯೋಗೇನ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವಾತಿ.

ಸನ್ನಿಟ್ಠಾಪಕತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.

೫. ಪಞ್ಚಹತ್ಥಿಯತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ

ಸುಮೇಧೋ ನಾಮ ಸಮ್ಬುದ್ಧೋತಿಆದಿಕಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಪಞ್ಚಹತ್ಥಿಯತ್ಥೇರಸ್ಸ ಅಪದಾನಂ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಸುಮೇಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ರತನತ್ತಯೇ ಪಸನ್ನೋ ವಿಹಾಸಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪಞ್ಚಉಪ್ಪಲಹತ್ಥಾನಿ ಆನೇಸುಂ. ಸೋ ತೇಹಿ ಪಞ್ಚಉಪ್ಪಲಹತ್ಥೇಹಿ ವೀಥಿಯಂ ಚರಮಾನಂ ಸುಮೇಧಂ ಭಗವನ್ತಂ ಪೂಜೇಸಿ. ತಾನಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಆಕಾಸೇ ವಿತಾನಂ ಹುತ್ವಾ ಛಾಯಂ ಕುರುಮಾನಾನಿ ತಥಾಗತೇನೇವ ಸದ್ಧಿಂ ಗಚ್ಛಿಂಸು. ಸೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ಪೀತಿಯಾ ಫುಟ್ಠಸರೀರೋ ಯಾವಜೀವಂ ತದೇವ ಪುಞ್ಞಂ ಅನುಸ್ಸರಿತ್ವಾ ತತೋ ಚುತೋ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಅಪರಾಪರಂ ಸಂಸರನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಸದ್ಧಾಜಾತೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹಾ ಅಹೋಸಿ. ಕತಕುಸಲನಾಮೇನ ಪಞ್ಚಹತ್ಥಿಯತ್ಥೇರೋತಿ ಪಾಕಟೋ.

೭೭. ಸೋ ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಸರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ಪಞ್ಞಾಯ ದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬಚರಿತಾಪದಾನಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಸುಮೇಧೋ ನಾಮ ಸಮ್ಬುದ್ಧೋತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಸುಮೇಧೋತಿ ಸುನ್ದರಾ ಮೇಧಾ ಚತುಸಚ್ಚಪಟಿವೇಧಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾದಯೋ ಪಞ್ಞಾ ಯಸ್ಸ ಸೋ ಭಗವಾ ಸುಮೇಧೋ ಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಅನ್ತರಾಪಣೇ ಅನ್ತರವೀಥಿಯಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಓಕ್ಖಿತ್ತಚಕ್ಖೂತಿ ಅಧೋಖಿತ್ತಚಕ್ಖು. ಮಿತಭಾಣೀತಿ ಪಮಾಣಂ ಞತ್ವಾ ಭಣನಸೀಲೋ, ಪಮಾಣಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವಾತಿ.

ಪಞ್ಚಹತ್ಥಿಯತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.

೬. ಪದುಮಚ್ಛದನಿಯತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ

ನಿಬ್ಬುತೇ ಲೋಕನಾಥಮ್ಹೀತಿಆದಿಕಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಪದುಮಚ್ಛದನಿಯತ್ಥೇರಸ್ಸ ಅಪದಾನಂ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಪುಞ್ಞಸಮ್ಭಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ರತನತ್ತಯೇ ಪಸನ್ನೋ ಪರಿನಿಬ್ಬುತಸ್ಸ ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಚಿತಕಂ ಪದುಮಪುಪ್ಫೇಹಿ ಪೂಜೇಸಿ. ಸೋ ತೇನೇವ ಚಿತ್ತಪ್ಪಸಾದೇನ ಯಾವತಾಯುಕಂ ಠತ್ವಾ ತತೋ ಸುಗತೀಸುಯೇವ ಸಂಸರನ್ತೋ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಮನುಸ್ಸಸಮ್ಪತ್ತಿಞ್ಚಾತಿ ದ್ವೇ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಅನೇಕಕ್ಖತ್ತುಂ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಕಾಲೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಸತ್ಥರಿ ಪಸೀದಿತ್ವಾ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಘಟೇನ್ತೋ ವಾಯಮನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹಾ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ರತ್ತಿಟ್ಠಾನದಿವಾಟ್ಠಾನಾದೀಸು ತತ್ಥ ತತ್ಥ ವಿಹರನ್ತಸ್ಸ ವಿಹಾರೋ ಪದುಮಪುಪ್ಫೇಹಿ ಛಾದೀಯತಿ, ತೇನ ಸೋ ಪದುಮಚ್ಛದನಿಯತ್ಥೇರೋತಿ ಪಾಕಟೋ.

೮೩. ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಸರಿತ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸವಸೇನ ಪುಬ್ಬಚರಿತಾಪದಾನಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ನಿಬ್ಬುತೇ ಲೋಕನಾಥಮ್ಹೀತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ನಿಬ್ಬುತೇತಿ ಖನ್ಧಪರಿನಿಬ್ಬಾನೇನ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ಸತ್ಥರಿ, ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸರೀರೇ ಚಿತಮಾನಿಯಮಾನೇ ಚಿತಕೇ ಆರೋಪಿತೇ ಸುಫುಲ್ಲಂ ಪದುಮಕಲಾಪಂ ಅಹಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಚಿತಕಂ ಆರೋಪಯಿಂ ಪೂಜೇಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಗಾಥಾಸು ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯತ್ತಾ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವಾತಿ.

ಪದುಮಚ್ಛದನಿಯತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.

೭. ಸಯನದಾಯಕತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ

ಸಿದ್ಧತ್ಥಸ್ಸ ಭಗವತೋತಿಆದಿಕಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಯನದಾಯಕತ್ಥೇರಸ್ಸ ಅಪದಾನಂ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಸಿದ್ಧತ್ಥಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಸತ್ಥರಿ ಪಸೀದಿತ್ವಾ ಹತ್ಥಿದಣ್ಡಸುವಣ್ಣಾದೀಹಿ ಸಯನತ್ಥಾಯ ಮಞ್ಚಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಅನಗ್ಘೇಹಿ ವಿಚಿತ್ತತ್ಥರಣೇಹಿ ಅತ್ಥರಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಪೂಜೇಸಿ. ಸೋ ಭಗವಾ ತಸ್ಸಾನುಕಮ್ಪಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅನುಭವಿ. ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ದಿಬ್ಬಮನುಸ್ಸಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸಾಸನೇ ಪಸನ್ನೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಆರಭಿತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹಾ ಅಹೋಸಿ. ಪುಬ್ಬೇ ಕತಪುಞ್ಞನಾಮೇನ ಸಯನದಾಯಕತ್ಥೇರೋತಿ ಪಾಕಟೋ.

೮೮. ಸೋ ಏಕದಿವಸಂ ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಸರಿತ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ಪುಬ್ಬಚರಿತಾಪದಾನಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಸಿದ್ಧತ್ಥಸ್ಸ ಭಗವತೋತಿಆದಿಮಾಹ. ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಪಾಳಿನಯಾನುಸಾರೇನ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವಾತಿ.

ಸಯನದಾಯಕತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.

೮. ಚಙ್ಕಮನದಾಯಕತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ

ಅತ್ಥದಸ್ಸಿಸ್ಸ ಮುನಿನೋತಿಆದಿಕಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಚಙ್ಕಮನದಾಯಕತ್ಥೇರಸ್ಸ ಅಪದಾನಂ. ಅಯಮ್ಪಾಯಸ್ಮಾ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತೇಸು ತೇಸು ಭವೇಸು ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಅತ್ಥದಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಸತ್ಥರಿ ಪಸೀದಿತ್ವಾ ಉಚ್ಚವತ್ಥುಕಂ ಸುಧಾಪರಿಕಮ್ಮಕತಂ ರಜತರಾಸಿಸದಿಸಂ ಸೋಭಮಾನಂ ಚಙ್ಕಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಮುತ್ತದಲಸದಿಸಂ ಸೇತಪುಲಿನಂ ಅತ್ಥರಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಅದಾಸಿ. ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸಿ ಭಗವಾ, ಚಙ್ಕಮಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಚ ಪನ ಸುಖಂ ಕಾಯಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಂ ಅಪ್ಪೇತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಅನಾಗತೇ ಗೋತಮಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾಸನೇ ಸಾವಕೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ. ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಅಪರಾಪರಂ ಸಂಸರನ್ತೋ ದ್ವೇ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವುದ್ಧಿಪ್ಪತ್ತೋ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಕತಪುಞ್ಞನಾಮೇನ ಚಙ್ಕಮನದಾಯಕತ್ಥೇರೋತಿ ಪಾಕಟೋ ಅಹೋಸಿ.

೯೩. ಸೋ ಏಕದಿವಸಂ ಅತ್ತನಾ ಪುಬ್ಬೇ ಕತಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಂ ಸರಿತ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ಪುಬ್ಬಚರಿತಾಪದಾನಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಅತ್ಥದಸ್ಸಿಸ್ಸ ಮುನಿನೋತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಅತ್ಥದಸ್ಸಿಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥಂ ಪಯೋಜನಂ ವುದ್ಧಿಂ ವಿರೂಳ್ಹಿಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ದಕ್ಖತಿ ಪಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥದಸ್ಸೀ, ಅಥ ವಾ ಅತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ದಸ್ಸನಸೀಲೋ ಜಾನನಸೀಲೋತಿ ಅತ್ಥದಸ್ಸೀ, ತಸ್ಸ ಅತ್ಥದಸ್ಸಿಸ್ಸ ಮುನಿನೋ ಮೋನೇನ ಞಾಣೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಮನೋರಮಂ ಮನಲ್ಲೀನಂ ಭಾವನೀಯಂ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬಂ ಚಙ್ಕಮಂ ಕಾರೇಸಿನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಾನುಸಾರೇನೇವ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವಾತಿ.

ಚಙ್ಕಮನದಾಯಕತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.

೯. ಸುಭದ್ದತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ

ಪದುಮುತ್ತರೋ ಲೋಕವಿದೂತಿಆದಿಕಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸುಭದ್ದತ್ಥೇರಸ್ಸ ಅಪದಾನಂ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ನಿಬ್ಬಾನಾಧಿಗಮನತ್ಥಾಯ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ವಿಭವಸಮ್ಪನ್ನೇ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತೋ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಘರಬನ್ಧನೇನ ಬದ್ಧೋ ರತನತ್ತಯೇ ಪಸನ್ನೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಮಞ್ಚೇ ನಿಪನ್ನಂ ಪದುಮುತ್ತರಂ ಭಗವನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸನ್ನಿಪತಿತಾ ದಸಸಹಸ್ಸಚಕ್ಕವಾಳದೇವತಾಯೋ ಚ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ನಿಗ್ಗುಣ್ಡಿಕೇಟಕನೀಲಕಾಸೋಕಾಸಿತಾದಿಅನೇಕೇಹಿ ಸುಗನ್ಧಪುಪ್ಫೇಹಿ ಪೂಜೇಸಿ. ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ಯಾವತಾಯುಕಂ ಠತ್ವಾ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ತುಸಿತಾದೀಸು ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ತತೋ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಮನುಸ್ಸಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನೇಸು ಚ ಸುಗನ್ಧೇಹಿ ಪುಪ್ಫೇಹಿ ಪೂಜಿತೋ ಅಹೋಸಿ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಭವಸಮ್ಪನ್ನೇ ಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಕಾಮೇಸು ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾಪಿ ಯಾವ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಕಾಲೋ ತಾವ ಅಲದ್ಧಬುದ್ಧದಸ್ಸನೋ ಭಗವತೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಮಞ್ಚೇ ನಿಪನ್ನಕಾಲೇಯೇವ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಪುಬ್ಬೇ ಕತಪುಞ್ಞನಾಮೇನ ಸುಭದ್ದೋತಿ ಪಾಕಟೋ ಅಹೋಸಿ.

೧೦೧. ಸೋ ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಸರಿತ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸವಸೇನ ಪುಬ್ಬಚರಿತಾಪದಾನಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಪದುಮುತ್ತರೋ ಲೋಕವಿದೂತಿಆದಿಮಾಹ. ತಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ. ಸುಣಾಥ ಮಮ ಭಾಸತೋ…ಪೇ… ನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸತಿನಾಸವೋತಿ ಇದಂ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಮಞ್ಚೇ ನಿಪನ್ನೋವ ಪದುಮುತ್ತರೋ ಭಗವಾ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ.

ಪಞ್ಚಮಭಾಣವಾರವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.

೧೧೫. ಸೋ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮೇನ ಸಂಯುತ್ತೋತಿಆದಿಮಾಹ. ಏಕಗ್ಗೋತಿ ಏಕಗ್ಗಚಿತ್ತೋ. ಸುಸಮಾಹಿತೋತಿ ಸುಟ್ಠು ಸಮಾಹಿತೋ, ಸನ್ತಕಾಯಚಿತ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಓರಸೋ ಪುತ್ತೋತಿ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಉರಸಾ ಹದಯೇನ ನಿಗ್ಗತಓವಾದಾನುಸಾಸನಿಂ ಸುತ್ವಾ ಪತ್ತಅರಹತ್ತಫಲೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಧಮ್ಮಜೋಮ್ಹಿ ಸುನಿಮ್ಮಿತೋತಿ ಧಮ್ಮತೋ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಧಮ್ಮತೋ ಜಾತೋ ಅರಿಯಾಯ ಜಾತಿಯಾ ಸುನಿಮ್ಮಿತೋ ಸುಟ್ಠು ನಿಪ್ಫಾದಿತಸಬ್ಬಕಿಚ್ಚೋ ಅಮ್ಹಿ ಭವಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೧೬. ಧಮ್ಮರಾಜಂ ಉಪಗಮ್ಮಾತಿ ಧಮ್ಮೇನ ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ರಾಜಾನಂ ಇಸ್ಸರಭೂತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಸಮೀಪಂ ಗನ್ತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಪುಚ್ಛಿಂ ಪಞ್ಹಮುತ್ತಮನ್ತಿ ಉತ್ತಮಂ ಖನ್ಧಾಯತನಧಾತುಸಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಾದಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತಂ ಪಞ್ಹಂ ಅಪುಚ್ಛಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಥಯನ್ತೋ ಚ ಮೇ ಪಞ್ಹನ್ತಿ ಏಸೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಗವಾ ಮೇ ಮಯ್ಹಂ ಪಞ್ಹಂ ಕಥಯನ್ತೋ ಬ್ಯಾಕರೋನ್ತೋ. ಧಮ್ಮಸೋತಂ ಉಪಾನಯೀತಿ ಅನುಪಾದಿಸೇಸನಿಬ್ಬಾನಧಾತುಸಙ್ಖಾತಂ ಧಮ್ಮಸೋತಂ ಧಮ್ಮಪವಾಹಂ ಉಪಾನಯಿ ಪಾವಿಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೧೮. ಜಲಜುತ್ತಮನಾಯಕೋತಿ ಪದುಮುತ್ತರನಾಮಕೋ ಮ-ಕಾರಸ್ಸ ಯ-ಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ಕತವೋಹಾರೋ. ನಿಬ್ಬಾಯಿ ಅನುಪಾದಾನೋತಿ ಉಪಾದಾನೇ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧೇ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಬ್ಬಾಯಿ ನ ಪಞ್ಞಾಯಿ ಅದಸ್ಸನಂ ಅಗಮಾಸಿ, ಮನುಸ್ಸಲೋಕಾದೀಸು ಕತ್ಥಚಿಪಿ ಅಪತಿಟ್ಠಿತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ದೀಪೋವ ತೇಲಸಙ್ಖಯಾತಿ ವಟ್ಟಿತೇಲಾನಂ ಸಙ್ಖಯಾ ಅಭಾವಾ ಪದೀಪೋ ಇವ ನಿಬ್ಬಾಯೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೧೧೯. ಸತ್ತಯೋಜನಿಕಂ ಆಸೀತಿ ತಸ್ಸ ಪರಿನಿಬ್ಬುತಸ್ಸ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ರತನಮಯಂ ಥೂಪಂ ಸತ್ತಯೋಜನುಬ್ಬೇಧಂ ಆಸಿ ಅಹೋಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಧಜಂ ತತ್ಥ ಅಪೂಜೇಸಿನ್ತಿ ತತ್ಥ ತಸ್ಮಿಂ ಚೇತಿಯೇ ಸಬ್ಬಭದ್ದಂ ಸಬ್ಬತೋ ಭದ್ದಂ ಸಬ್ಬಸೋ ಮನೋರಮಂ ಧಜಂ ಪೂಜೇಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೨೦. ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಚ ಬುದ್ಧಸ್ಸಾತಿ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಆಗತಸ್ಸ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರತೋ ಮೇ ಮಯ್ಹಂ ಓರಸೋ ಪುತ್ತೋ ತಿಸ್ಸೋ ನಾಮ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅಗ್ಗಸಾವಕೋ ಜಿನಸಾಸನೇ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ ದಾಯಾದೋ ಆಸಿ ಅಹೋಸೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೧೨೧. ತಸ್ಸ ಹೀನೇನ ಮನಸಾತಿ ತಸ್ಸ ಮಮ ಪುತ್ತಸ್ಸ ತಿಸ್ಸಸ್ಸ ಅಗ್ಗಸಾವಕಸ್ಸ ಹೀನೇನ ಲಾಮಕೇನ ಮನಸಾ ಚಿತ್ತೇನ ಅಭದ್ದಕಂ ಅಸುನ್ದರಂ ಅಯುತ್ತಕಂ ‘‘ಅನ್ತಕೋ ಪಚ್ಛಿಮೋ’’ತಿ ವಾಚಂ ವಚನಂ ಅಭಾಸಿಂ ಕಥೇಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನಾತಿ ತೇನ ಅರಹನ್ತಭಕ್ಖಾನಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಅಕುಸಲಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕೇನ. ಪಚ್ಛಿಮೇ ಅದ್ದಸಂ ಜಿನನ್ತಿ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಪರಿಯೋಸಾನೇ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಕಾಲೇ ಮಲ್ಲಾನಂ ಉಪವತ್ತನೇ ಸಾಲವನೇ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಮಞ್ಚೇ ನಿಪನ್ನಂ ಜಿನಂ ಜಿತಸಬ್ಬಮಾರಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಗೋತಮಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಅದ್ದಸಂ ಅಹನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಪಚ್ಛಾ ಮೇ ಆಸಿ ಭದ್ದಕ’’ನ್ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ತಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅವಸಾನಕಾಲೇ ನಿಬ್ಬಾನಾಸನ್ನಕಾಲೇ ಮೇ ಮಯ್ಹಂ ಭದ್ದಕಂ ಸುನ್ದರಂ ಚತುಸಚ್ಚಪಟಿವಿಜ್ಝನಂ ಆಸಿ ಅಹೋಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೨೨. ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ ಮಹಾವೀರೋತಿ ಮಹಾವೀರಿಯೋ ಸಬ್ಬಸತ್ತಹಿತೋ ಕರುಣಾಯುತ್ತೋ ಜಿತಮಾರೋ ಮುನಿ ಮಲ್ಲಾನಂ ಉಪವತ್ತನೇ ಸಾಲವನೇ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಸಯನೇ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಮಞ್ಚೇ ಸಯಿತೋವ ಮಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೧೨೩. ಅಜ್ಜೇವ ದಾನಿ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾತಿ ಅಜ್ಜ ಏವ ಭಗವತೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನದಿವಸೇಯೇವ ಮಮ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ, ತಥಾ ಅಜ್ಜ ಏವ ಉಪಸಮ್ಪದಾ, ಅಜ್ಜ ಏವ ದ್ವಿಪದುತ್ತಮಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಹೋಸೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವಾತಿ.

ಸುಭದ್ದತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.

೧೦. ಚುನ್ದತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ

ಸಿದ್ಧತ್ಥಸ್ಸ ಭಗವತೋತಿಆದಿಕಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಚುನ್ದತ್ಥೇರಸ್ಸ ಅಪದಾನಂ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಪುಞ್ಞಸಮ್ಭಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಸಿದ್ಧತ್ಥಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ವಿಭವಸಮ್ಪನ್ನೇ ಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಸತ್ಥರಿ ಪಸೀದಿತ್ವಾ ಸತ್ತರತನಮಯಂ ಸುವಣ್ಣಗ್ಘಿಯಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಸುಮನಪುಪ್ಫೇಹಿ ಛಾದೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಪೂಜೇಸಿ. ತಾನಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಆಕಾಸಂ ಸಮುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ವಿತಾನಾಕಾರೇನ ಅಟ್ಠಂಸು. ಅಥ ನಂ ಭಗವಾ ‘‘ಅನಾಗತೇ ಗೋತಮಸ್ಸ ನಾಮ ಭಗವತೋ ಸಾಸನೇ ಚುನ್ದೋ ನಾಮ ಸಾವಕೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ. ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ತತೋ ಚುತೋ ದೇವಲೋಕೇ ಉಪಪನ್ನೋ ಕಮೇನ ಛಸು ಕಾಮಾವಚರದೇವೇಸು ಸುಖಂ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಚಕ್ಕವತ್ತಿಆದಿಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಚ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ರೂಪಸಾರಿಯಾ ಪುತ್ತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಕನಿಟ್ಠೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಸ್ಸ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹರೂಪವಯಾನಂ ಸುನ್ದರತಾಯ ಸಕಾರಸ್ಸ ಚಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ಚುನ್ದೋತಿ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು. ಸೋ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಘರಾವಾಸೇ ಆದೀನವಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಚ ಆನಿಸಂಸಂ ದಿಸ್ವಾ ಭಾತುತ್ಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ.

೧೨೫. ಸೋ ಪತ್ತಅರಹತ್ತಫಲೋ ಏಕದಿವಸಂ ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಸರಿತ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ಪುಬ್ಬಚರಿತಾಪದಾನಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಸಿದ್ಧತ್ಥಸ್ಸ ಭಗವತೋತಿಆದಿಮಾಹ. ತಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ. ಅಗ್ಘಿಯನ್ತಿಆದಯೋಪಿ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾಯೇವ.

೧೨೮. ವಿತಿಣ್ಣಕಙ್ಖೋ ಸಮ್ಬುದ್ಧೋತಿ ವಿಸೇಸೇನ ಮಗ್ಗಾಧಿಗಮೇನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಯ ಖೇಪಿತತ್ತಾ ವಿತಿಣ್ಣಕಙ್ಖೋ ಅಸಂಸಯೋ ಸಮ್ಬುದ್ಧೋ. ತಿಣ್ಣೋಘೇಹಿ ಪುರಕ್ಖತೋತಿ ಕಾಮೋಘಾದೀನಂ ಚತುನ್ನಂ ಓಘಾನಂ ತಿಣ್ಣತ್ತಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತತ್ತಾ ಓಘತಿಣ್ಣೇಹಿ ಖೀಣಾಸವೇಹಿ ಪುರಕ್ಖತೋ ಪರಿವಾರಿತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಬ್ಯಾಕರಣಗಾಥಾ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾಯೇವ.

೧೩೯. ಉಪಟ್ಠಹಿಂ ಮಹಾವೀರನ್ತಿ ಉತ್ತಮತ್ಥಸ್ಸ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಪತ್ತಿಯಾ ಪಾಪುಣನತ್ಥಾಯ ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಾಧಿಕೇಸು ಚತುರಾಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯೇಸು ಕಪ್ಪೇಸು ಪಾರಮಿಯೋ ಪೂರೇನ್ತೇನ ಕತವೀರಿಯತ್ತಾ ಮಹಾವೀರಂ ಬುದ್ಧಂ ಉಪಟ್ಠಹಿಂ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಅಕಾಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಞ್ಞೇ ಚ ಪೇಸಲೇ ಬಹೂತಿ ನ ಕೇವಲಮೇವ ಬುದ್ಧಂ ಉಪಟ್ಠಹಿಂ, ಪೇಸಲೇ ಪಿಯಸೀಲೇ ಸೀಲವನ್ತೇ ಅಞ್ಞೇ ಚ ಬಹುಅಗ್ಗಪ್ಪತ್ತೇ ಸಾವಕೇ, ಮೇ ಮಯ್ಹಂ ಭಾತರಂ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಞ್ಚ ಉಪಟ್ಠಹಿನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೧೪೦. ಭಾತರಂ ಮೇ ಉಪಟ್ಠಹಿತ್ವಾತಿ ಮಯ್ಹಂ ಭಾತರಂ ಉಪಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ವತ್ತಪಟಿವತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪರಿನಿಬ್ಬುತಕಾಲೇ ಭಗವತೋ ಪಠಮಂ ಪರಿನಿಬ್ಬುತತ್ತಾ ತಸ್ಸ ಧಾತುಯೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಪತ್ತಮ್ಹಿ ಓಕಿರಿತ್ವಾ ಲೋಕಜೇಟ್ಠಸ್ಸ ನರಾನಂ ಆಸಭಸ್ಸ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಉಪನಾಮೇಸಿಂ ಅದಾಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೪೧. ಉಭೋ ಹತ್ಥೇಹಿ ಪಗ್ಗಯ್ಹಾತಿ ತಂ ಮಹಾ ದಿನ್ನಂ ಧಾತುಂ ಸೋ ಭಗವಾ ಅತ್ತನೋ ಉಭೋಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ಪಕಾರೇನ ಗಹೇತ್ವಾ ತಂ ಧಾತುಂ ಸಂಸುಟ್ಠು ದಸ್ಸಯನ್ತೋ ಅಗ್ಗಸಾವಕಂ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಂ ಕಿತ್ತಯಿ ಪಕಾಸೇಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವಾತಿ.

ಚುನ್ದತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.

ಪಞ್ಚಮವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.