೩. ಮಹಾಕಚ್ಚಾನತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ

ಪದುಮುತ್ತರನಾಥಸ್ಸಾತಿಆದಿಕಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಕಚ್ಚಾನತ್ಥೇರಸ್ಸ ಅಪದಾನಂ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಗಹಪತಿಮಹಾಸಾಲಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ವುದ್ಧಿಪ್ಪತ್ತೋ ಏಕದಿವಸಂ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ವಿಭಜನ್ತಾನಂ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಯಮ್ಪಿ ತಂ ಠಾನನ್ತರಂ ಪತ್ಥೇನ್ತೋ ದಾನಾದೀನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕತ್ವಾ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಸುಮೇಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ವಿಜ್ಜಾಧರೋ ಹುತ್ವಾ ಆಕಾಸೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಏಕಸ್ಮಿಂ ವನಸಣ್ಡೇ ನಿಸಿನ್ನಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ಕಣಿಕಾರಪುಪ್ಫೇಹಿ ಪೂಜಂ ಅಕಾಸಿ.

ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ಅಪರಾಪರಂ ಸುಗತೀಸುಯೇವ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಕಸ್ಸಪದಸಬಲಸ್ಸ ಕಾಲೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಕುಲಘರೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ಭಗವತಿ ಸುವಣ್ಣಚೇತಿಯಕರಣಟ್ಠಾನಂ ದಸಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಿಕಾಯ ಸುವಣ್ಣಿಟ್ಠಕಾಯ ಪೂಜಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಭಗವಾ ಮಯ್ಹಂ ನಿಬ್ಬತ್ತನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಸರೀರಂ ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ಪತ್ಥರಂ ಅಕಾಸಿ. ತತೋ ಯಾವಜೀವಂ ಕುಸಲಂ ಕತ್ವಾ ಏಕಂ ಬುದ್ಧನ್ತರಂ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಉಜ್ಜೇನಿಯಂ ರಞ್ಞೋ ಚಣ್ಡಪಜ್ಜೋತಸ್ಸ ಪುರೋಹಿತಸ್ಸ ಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತಸ್ಸ ನಾಮಗ್ಗಹಣದಿವಸೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪುತ್ತೋ ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣೋ ಅತ್ತನೋ ನಾಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗತೋ’’ತಿ ಕಞ್ಚನಮಾಣವೋತ್ವೇವ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು. ಸೋ ವುದ್ಧಿಮನ್ವಾಯ ತಯೋ ವೇದೇ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಪಿತು ಅಚ್ಚಯೇನ ಪುರೋಹಿತಟ್ಠಾನಂ ಲಭಿ. ಸೋ ಗೋತ್ತವಸೇನ ಕಚ್ಚಾನೋತಿ ಪಞ್ಞಾಯಿತ್ಥ.

ರಾಜಾ ಚಣ್ಡಪಜ್ಜೋತೋ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದಂ ಸುತ್ವಾ, ‘‘ಆಚರಿಯ, ತ್ವಂ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಇಧಾನೇಹೀ’’ತಿ ಪೇಸೇಸಿ. ಸೋ ಅತ್ತಟ್ಠಮೋ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಗತೋ. ತಸ್ಸ ಸತ್ಥಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ದೇಸನಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸೋ ಸತ್ತಹಿ ಜನೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಹಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಏಥ, ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ ಹತ್ಥಂ ಪಸಾರೇಸಿ. ತೇ ತಾವದೇವ ದ್ವಙ್ಗುಲಮತ್ತಕೇಸಮಸ್ಸುಕಾ ಇದ್ಧಿಮಯಪತ್ತಚೀವರಧರಾ ವಸ್ಸಸಟ್ಠಿಕತ್ಥೇರಾ ವಿಯ ಅಹೇಸುಂ. ಏವಂ ಥೇರೋ ಸದತ್ಥಂ ನಿಪ್ಫಾದೇತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ರಾಜಾ ಪಜ್ಜೋತೋ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪಾದೇ ವನ್ದಿತುಂ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಸೋತುಂ ಇಚ್ಛತೀ’’ತಿ ಸತ್ಥು ಆರೋಚೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ತ್ವಂಯೇವ ಭಿಕ್ಖು ತತ್ಥ ಗಚ್ಛ, ತಯಿ ಗತೇಪಿ ರಾಜಾ ಪಸೀದಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆಹ. ಥೇರೋ ಅತ್ತಟ್ಠಮೋ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಪಸಾದೇತ್ವಾ ಅವನ್ತೀಸು ಸಾಸನಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪುನ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಮೇವ ಗತೋ.

೩೧. ಏವಂ ಸೋ ಪತ್ತಅರಹತ್ತಫಲೋ ‘‘ಏತದಗ್ಗಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಮ ಸಾವಕಾನಂ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ವಿಭಜನ್ತಾನಂ ಯದಿದಂ ಮಹಾಕಚ್ಚಾನೋ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೧.೧೮೮, ೧೯೭) ಏತದಗ್ಗಟ್ಠಾನಂ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಸರಿತ್ವಾ ಪುಬ್ಬಚರಿತಾಪದಾನಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಪದುಮುತ್ತರನಾಥಸ್ಸಾತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಪದುಮಂ ನಾಮ ಚೇತಿಯನ್ತಿ ಪದುಮೇಹಿ ಛಾದಿತತ್ತಾ ವಾ ಪದುಮಾಕಾರೇಹಿ ಕತತ್ತಾ ವಾ ಭಗವತೋ ವಸನಗನ್ಧಕುಟಿವಿಹಾರೋವ ಪೂಜನೀಯಭಾವೇನ ಚೇತಿಯಂ, ಯಥಾ ‘‘ಗೋತಮಕಚೇತಿಯಂ, ಆಳವಕಚೇತಿಯ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ತೇಸಂ ಯಕ್ಖಾನಂ ನಿವಸನಟ್ಠಾನಂ ಪೂಜನೀಯಟ್ಠಾನತ್ತಾ ಚೇತಿಯನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಏವಮಿದಂ ಭಗವತೋ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಚೇತಿಯನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ನ ಧಾತುನಿಧಾಯಕಚೇತಿಯನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ನ ಹಿ ಅಪರಿನಿಬ್ಬುತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸರೀರಧಾತೂನಂ ಅಭಾವಾ ಧಾತುಚೇತಿಯಂ ಅಕರಿ. ಸಿಲಾಸನಂ ಕಾರಯಿತ್ವಾತಿ ತಸ್ಸಾ ಪದುಮನಾಮಿಕಾಯ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಾ ಪುಪ್ಫಾಧಾರತ್ಥಾಯ ಹೇಟ್ಠಾ ಫಲಿಕಮಯಂ ಸಿಲಾಸನಂ ಕಾರೇತ್ವಾ. ಸುವಣ್ಣೇನಾಭಿಲೇಪಯಿನ್ತಿ ತಂ ಸಿಲಾಸನಂ ಜಮ್ಬೋನದಸುವಣ್ಣೇನ ಅಭಿವಿಸೇಸೇನ ಲೇಪಯಿಂ ಛಾದೇಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

೩೨. ರತನಾಮಯಂ ಸತ್ತಹಿ ರತನೇಹಿ ಕತಂ ಛತ್ತಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಮುದ್ಧನಿ ಧಾರೇತ್ವಾ ವಾಳಬೀಜನಿಞ್ಚ ಸೇತಪವರಚಾಮರಿಞ್ಚ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅಭಿರೋಪಯಿಂ. ಲೋಕಬನ್ಧುಸ್ಸ ತಾದಿನೋತಿ ಸಕಲಲೋಕಬನ್ಧುಸದಿಸಸ್ಸ ತಾದಿಗುಣಸಮಙ್ಗಿಸ್ಸ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಧಾರೇಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವಾತಿ.

ಮಹಾಕಚ್ಚಾನತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.