೨. ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯವಣ್ಣನಾ
೩೭೪. ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಸತಿಪಟ್ಠಾನವಸೇನ ದೇಸನಾಯ ಆರದ್ಧತ್ತಾ ಯಥಾ ಕಾಯಾದಿಆರಮ್ಮಣೇಸು ಲೋಕಿಯಸತಿಪಟ್ಠಾನೇಸು ತನ್ತಿ ಠಪಿತಾ, ಏವಂ ಅಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಾನಿಪಿ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸಾದೀನಿ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾನಿ ಧಮ್ಮಸಙ್ಗಣಿಯಂ (ಧ. ಸ. ೩೫೫ ಆದಯೋ) ವಿಭತ್ತಸ್ಸ ದೇಸನಾನಯಸ್ಸ ಮುಖಮತ್ತಮೇವ ದಸ್ಸೇನ್ತೇನ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಾನಿ.
ತತ್ಥ ನಯಭೇದೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಕಥಂ? ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾಯ ತಾವ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೇ ಝಾನಾಭಿನಿವೇಸೇ ಸುದ್ಧಿಕಪಟಿಪದಾ, ಸುದ್ಧಿಕಸುಞ್ಞತಾ, ಸುಞ್ಞತಪಟಿಪದಾ, ಸುದ್ಧಿಕಅಪ್ಪಣಿಹಿತಂ, ಅಪ್ಪಣಿಹಿತಪಟಿಪದಾತಿ ಇಮೇಸು ಪಞ್ಚಸು ಠಾನೇಸು ದ್ವಿನ್ನಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಚತುಕ್ಕಪಞ್ಚಕನಯಾನಂ ವಸೇನ ದಸ ನಯಾ ಹೋನ್ತಿ. ಏವಂ ಸೇಸೇಸುಪೀತಿ ವೀಸತಿಯಾ ಅಭಿನಿವೇಸೇಸು ದ್ವೇ ನಯಸತಾನಿ. ತಾನಿ ಚತೂಹಿ ಅಧಿಪತೀಹಿ ಚತುಗುಣಿತಾನಿ ಅಟ್ಠ. ಇತಿ ಸುದ್ಧಿಕಾನಿ ದ್ವೇ ಸಾಧಿಪತೀನಿ ಅಟ್ಠಾತಿ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ನಯಸಹಸ್ಸಂ ಹೋತಿ. ತಥಾ ವೇದನಾನುಪಸ್ಸನಾದೀಸು ಸುದ್ಧಿಕಸತಿಪಟ್ಠಾನೇ ಚಾತಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೇ ಪಞ್ಚ ನಯಸಹಸ್ಸಾನಿ. ಯಥಾ ಚ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೇ, ಏವಂ ಸೇಸಮಗ್ಗೇಸುಪೀತಿ ಕುಸಲೇ ವೀಸತಿ ನಯಸಹಸ್ಸಾನಿ; ಸುಞ್ಞತಾಪಣಿಹಿತಾನಿಮಿತ್ತಾದಿಭೇದೇಸು ಪನ ತತೋ ತಿಗುಣೇ ವಿಪಾಕೇ ಸಟ್ಠಿ ನಯಸಹಸ್ಸಾನೀತಿ. ಏವಮೇವ ಸಕಿಚ್ಚಸಾಧಕಾನಞ್ಚೇವ ಸಂಸಿದ್ಧಿಕಕಿಚ್ಚಾನಞ್ಚ ಕುಸಲವಿಪಾಕಸತಿಪಟ್ಠಾನಾನಂ ನಿದ್ದೇಸವಸೇನ ದುವಿಧೋ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾದಿವಸೇನ ಚ ಸುದ್ಧಿಕವಸೇನ ಚ ಕುಸಲೇ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ವಿಪಾಕೇ ಪಞ್ಚನ್ನನ್ತಿ ದಸನ್ನಂ ನಿದ್ದೇಸವಾರಾನಂ ವಸೇನ ದಸಪ್ಪಭೇದೋ ಅಸೀತಿನಯಸಹಸ್ಸಪತಿಮಣ್ಡಿತೋ ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯನಿದ್ದೇಸೋ.