೫-೨೨. ಸಙ್ಕಿಲಿಟ್ಠತ್ತಿಕಾದಿವಣ್ಣನಾ

ಸಙ್ಕಿಲಿಟ್ಠಸಙ್ಕಿಲೇಸಿಕತ್ತಿಕೇ ಸಬ್ಬಂ ಕುಸಲತ್ತಿಕೇ ವುತ್ತನಯಾನುಸಾರೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

೭೯. ವಿತಕ್ಕತ್ತಿಕೇ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗಞಾಣಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮನ್ತಿ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಪರಿಕಮ್ಮಮೇವ ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದನತ್ಥಾಯ ಪರಿಕಮ್ಮಂ. ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಪನ ವಳಞ್ಜನಕಾಲೇ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಯಥಾಪಾಳಿಮೇವ ನಿಯ್ಯಾತಿ.

೮೨. ತಿ ತದಾರಮ್ಮಣಭವಙ್ಗಮೂಲಭವಙ್ಗಾನಂ ವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಸಬ್ಬಂ ಪಾಳಿವಸೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ದಸ್ಸನತ್ತಿಕೇ ದಸ್ಸನೇನ ಪಹಾತಬ್ಬೋ ರಾಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿಆದೀಸು ದಸ್ಸನೇನ ಪಹಾತಬ್ಬೋ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಭಾವನಾಯ ಪಹಾತಬ್ಬೋ ಸೋತಾಪನ್ನಸ್ಸಾಪೀತಿ ಏವಂ ಉಪರಿಮಸ್ಸ ಉಪರಿಮಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಿಮಾ ಹೇಟ್ಠಿಮಾ ನುಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ದಸ್ಸನೇನ ಪಹಾತಬ್ಬೋ ಧಮ್ಮೋ ಭಾವನಾಯ ಪಹಾತಬ್ಬಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಏಕೇನಪಿ ಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ ನ ಹೋತಿ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಪಾಳಿಂ ಅನುಗನ್ತ್ವಾ ಕುಸಲತ್ತಿಕೇ ವುತ್ತಲಕ್ಖಣವಸೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ದಸ್ಸನೇನಪಹಾತಬ್ಬಹೇತುಕತ್ತಿಕೇ ದಸ್ಸನೇನಪಹಾತಬ್ಬಹೇತುಕಾದೀನಂ ವಿಭಾಗೋ ಅಟ್ಠಕಥಾಕಣ್ಡೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ವಿಚಿಕಿಚ್ಛುದ್ಧಚ್ಚಸಹಗತೋ ಮೋಹೋ ಅಹೇತುಕತ್ತಾ ತತಿಯಪದೇ ಪವಿಟ್ಠೋ. ಏವಮೇತ್ಥ ಯೇಸಂ ದಸ್ಸನಭಾವನಾಹಿ ಪಹಾತಬ್ಬೋ ಹೇತು ಅತ್ಥಿ, ತೇ ಪಹಾತಬ್ಬಹೇತುಕಾ. ಯೇಸಂ ಸೋ ನತ್ಥಿ ತೇ ನೇವದಸ್ಸನೇನ ನಭಾವನಾಯಪಹಾತಬ್ಬಹೇತುಕಾತಿ ಇಮಂ ಪಹಾತಬ್ಬಹೇತುಕವಿಭಾಗಂ ಞತ್ವಾ ಸೇಸಂ ದಸ್ಸನೇನಪಹಾತಬ್ಬತ್ತಿಕೇ ಚೇವ ಕುಸಲತ್ತಿಕೇ ಚ ದಸ್ಸಿತಲಕ್ಖಣಾನುಸಾರೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಆಚಯಗಾಮಿತ್ತಿಕೇ ಚ ಪಟಿಚ್ಚವಾರಸಂಸಟ್ಠವಾರೇಸು ಅನುಲೋಮಂ ಕುಸಲತ್ತಿಕಸದಿಸಮೇವ. ಸೇಸಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನತೋ ಗಣನತೋ ಚ ಯಥಾಪಾಳಿಮೇವ ನಿಯ್ಯಾತಿ.

ಸೇಕ್ಖತ್ತಿಕೇ ಅಸೇಕ್ಖೋ ಧಮ್ಮೋ ಸೇಕ್ಖಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ನ ಕೇನಚಿ ಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಸೇಕ್ಖೋ ಅಸೇಕ್ಖಸ್ಸ ಅನನ್ತರಪಕತೂಪನಿಸ್ಸಯೋ ಪನ ಹೋತಿ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಯಥಾಪಾಳಿಮೇವ ನಿಯ್ಯಾತಿ, ತಥಾ ಪರಿತ್ತತ್ತಿಕೇ.

ಪರಿತ್ತಾರಮ್ಮಣತ್ತಿಕೇ ಅಪ್ಪಮಾಣಾರಮ್ಮಣಾಚೇತನಾತಿ ಸೇಕ್ಖಾನಂ ಗೋತ್ರಭುಚೇತನಾ, ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಚೇತನಾತಿಪಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ವಿಪಾಕಾನಂ ಪರಿತ್ತಾರಮ್ಮಣಾನನ್ತಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಕತ್ವಾ, ಪವತ್ತೇ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಾದಿವಸೇನರೂಪಾದಿಆರಮ್ಮಣಂ, ತದಾರಮ್ಮಣವಸೇನ ಜವನೇನ ಗಹಿತಪರಿತ್ತಾರಮ್ಮಣಞ್ಚ ಆರಮ್ಮಣಂ ಕತ್ವಾ ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ. ಯೇ ಪನ ‘‘ಗೋತ್ರಭುಚಿತ್ತೇನ ನತ್ಥಿ ಪಟಿಸನ್ಧೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ತೇ ಇಮಿನಾ ಸುತ್ತೇನ ಪಟಿಸೇಧೇತಬ್ಬಾ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಪಾಳಿನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಹೀನತ್ತಿಕೋ ಸಙ್ಕಿಲಿಟ್ಠತ್ತಿಕಸದಿಸೋ.

ಮಿಚ್ಛತ್ತತ್ತಿಕೇ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ, ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ವಾ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಕೇನಚಿ ಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ ನ ಹೋತಿ. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ವಾ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ವಾ ಸಹಜಾತಾಧಿಪತಿರಹಿತೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೇ ಏಕನ್ತತೋ ಆರಮ್ಮಣಪುರೇಜಾತಂ ನತ್ಥಿ, ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೇ ಸಿಯಾ ಆರಮ್ಮಣಪುರೇಜಾತಂ. ಅನಿಯತಂ ಚಿತ್ತಂ ಆರಬ್ಭ ನಿಯತಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ. ಸೇಸಾ ನಿಯತಂ ಆರಬ್ಭ ನಿಯತಂ ನುಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಂ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ನ ಕೋಚಿ ಧಮ್ಮೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಕುಸಲೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೋ ನ ಹೋತಿ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಪಾಳಿಯಂ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಮಗ್ಗಾರಮ್ಮಣತ್ತಿಕೇ ಪಟಿಚ್ಚವಾರಸ್ಸ ಅನುಲೋಮೇ ವಿಪಾಕಪಚ್ಚಯೋ ನತ್ಥಿ. ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇಪಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ತಿಕೇ ನಾನಾಕ್ಖಣಿಕಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ, ತಥಾ ಉಪ್ಪನ್ನತ್ತಿಕಅತೀತತ್ತಿಕೇಸು. ಪಚ್ಚನೀಯೇ ಅಹೇತುಕಂ ಮಗ್ಗಾರಮ್ಮಣನ್ತಿ ಅಹೇತುಕಂ ಮಗ್ಗಾರಮ್ಮಣಂ, ಆವಜ್ಜನಂ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಪಾಳಿಅನುಸಾರೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಉಪ್ಪನ್ನತ್ತಿಕೇ ಚ ಅತೀತತ್ತಿಕೇ ಚ ಪಟಿಚ್ಚವಾರಾದಯೋ ನತ್ಥಿ, ಪಞ್ಹಾವಾರಮತ್ತಮೇವ ಲಬ್ಭತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಪಟಿಚ್ಚವಾರಾದಯೋ ಹಿ ಸಹಜಾತಪುರೇಜಾತಾನಞ್ಞೇವ ಹೋನ್ತಿ. ಇಮೇ ಚ ತಿಕಾ ಅತೀತಾನಾಗತಮಿಸ್ಸಕಾ. ಉಪ್ಪನ್ನತ್ತಿಕೇ ಚೇತ್ಥ ಅನನ್ತರಭಾಗಿಯಾಪಿ ಪಚ್ಚಯಾ ನ ಲಬ್ಭನ್ತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಉಪ್ಪನ್ನತ್ತಿಕೇ ಅತೀತಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ. ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ಚಾತಿ ಇಮೇ ಚೇತ್ಥ ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಾ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಚಾತಿ ಇಮೇಸಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ನ ಕೇನಚಿ ಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ಚ ಉಪ್ಪಾದೀ ಚಾತಿ ಇಮೇ ಪನ ದ್ವೇ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣೂಪನಿಸ್ಸಯವಸೇನ ದ್ವೀಹಿ ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಪಚ್ಚಯೋ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಅತೀತತ್ತಿಕೇ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅತೀತಾನಾಗತಸ್ಸ, ಅತೀತಾನಾಗತಞ್ಚ ಅತೀತಾನಾಗತಸ್ಸ ನ ಕೇನಚಿ ಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪನ ದ್ವೀಸುಪಿ ಇಮೇಸು ತಿಕೇಸು ನೇವ ಪಚ್ಚಯತೋ ನ ಪಚ್ಚಯುಪ್ಪನ್ನತೋ ಲಬ್ಭತಿ. ಸೇಸಮಿಧಾಪಿ ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಅಜ್ಝತ್ತತ್ತಿಕೇ ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾಪದಂ ನ ಗಹಿತಂ. ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾಸಙ್ಖಾತಾ ಹಿ ಉಭೋ ರಾಸಯೋ ನೇವ ಏಕತೋ ಪಚ್ಚಯಾ ಹೋನ್ತಿ, ನ ಪಚ್ಚಯುಪ್ಪನ್ನಾ; ತಸ್ಮಾ ಹತ್ಥತಲೇ ಠಪಿತಸ್ಸ ಸಾಸಪಸ್ಸ ವಣ್ಣೋಪಿ ಹತ್ಥತಲವಣ್ಣೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕತೋ ಆರಮ್ಮಣಂ ನ ಹೋತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಯಥಾ ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾಪದಂ, ಏವಮೇತ್ಥ ಅಜ್ಝತ್ತಾರಮ್ಮಣತ್ತಿಕೇಪಿ ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾರಮ್ಮಣಪದಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ. ಸೇಸಂ ಯಥಾಪಾಳಿಮೇವ ನಿಯ್ಯಾತಿ.

ಸನಿದಸ್ಸನತ್ತಿಕೇಪಿ ಪಾಳಿವಸೇನೇವ ಅತ್ಥೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ಗಣನಾಪೇತ್ಥ ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತವಾರೇ ಸಙ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಸಂಸನ್ದನೇಸು ಸಂಸನ್ದಿತ್ವಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ.

ಧಮ್ಮಾನುಲೋಮೇ ತಿಕಪಟ್ಠಾನವಣ್ಣನಾ.