೩. ಪರಿಞ್ಞಾವಾರವಣ್ಣನಾ

೨೦೬-೨೦೮. ತದನನ್ತರೇ ಪರಿಞ್ಞಾವಾರೇಪಿ ಛಳೇವ ಕಾಲಭೇದಾ. ಅನುಲೋಮಪಟಿಲೋಮತೋ ದ್ವೇಯೇವ ನಯಾ. ಪುಗ್ಗಲವಾರೋ, ಓಕಾಸವಾರೋ, ಪುಗ್ಗಲೋಕಾಸವಾರೋತಿ ಇಮೇಸು ಪನ ತೀಸು ಪುಗ್ಗಲವಾರೋವ ಲಬ್ಭತಿ, ನ ಇತರೇ ದ್ವೇ. ಕಿಂ ಕಾರಣಾ? ಸದಿಸವಿಸ್ಸಜ್ಜನತಾಯ. ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಠಾನೇ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಂ ಚೇ ಪರಿಜಾನಾತಿ, ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಮ್ಪಿ ಪರಿಜಾನಾತಿಯೇವ. ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಂ ಚೇ ಪರಿಜಾನಾತಿ, ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಮ್ಪಿ ಪರಿಜಾನಾತಿಯೇವ. ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಂ ಚೇ ನ ಪರಿಜಾನಾತಿ, ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಮ್ಪಿ ನ ಪರಿಜಾನಾತಿಯೇವ. ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಂ ಚೇ ನ ಪರಿಜಾನಾತಿ, ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಮ್ಪಿ ನ ಪರಿಜಾನಾತಿಯೇವ. ತಸ್ಮಾ ತೇಸುಪಿ ‘ಯತ್ಥ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ, ತತ್ಥ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಂ ಪರಿಜಾನಾತೀ’ತಿ ಆದಿವಸೇನ ಪುಚ್ಛಂ ಕತ್ವಾ ‘ಆಮನ್ತಾ’ತ್ವೇವ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಸಿಯಾತಿ ಸದಿಸವಿಸ್ಸಜ್ಜನತಾಯ ತೇ ಇಧ ನ ಲಬ್ಭನ್ತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ಅಥ ವಾ ಪರಿಞ್ಞಾಕಿಚ್ಚಂ ನಾಮ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸೇವ ಹೋತಿ, ನೋ ಓಕಾಸಸ್ಸ, ಪುಗ್ಗಲೋವ ಪರಿಜಾನಿತುಂ ಸಮತ್ಥೋ, ನೋ ಓಕಾಸೋತಿ ಪುಗ್ಗಲವಾರೋವೇತ್ಥ ಗಹಿತೋ, ನ ಓಕಾಸವಾರೋ. ತಸ್ಸ ಪನ ಅಗ್ಗಹಿತತ್ತಾ ತದನನ್ತರೋ ಪುಗ್ಗಲೋಕಾಸವಾರೋ ಲಬ್ಭಮಾನೋಪಿ ನ ಗಹಿತೋ. ಯೋ ಪನೇಸ ಪುಗ್ಗಲವಾರೋ ಗಹಿತೋ, ತತ್ಥ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಕಾಲೇ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಮೂಲಕಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ, ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಮೂಲಕಾನಿ ತೀಣಿ, ಸಞ್ಞಾಕ್ಖನ್ಧಮೂಲಕಾನಿ ದ್ವೇ, ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧಮೂಲಕಂ ಏಕನ್ತಿ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಅನುಲೋಮನಯೇ ಅಗ್ಗಹಿತಗ್ಗಹಣೇನ ದಸ ಯಮಕಾನಿ. ಪಟಿಲೋಮನಯೇ ದಸಾತಿ ವೀಸತಿ. ತಥಾ ಸೇಸೇಸುಪೀತಿ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ವೀಸತಿ ವೀಸತಿ ಕತ್ವಾ ಛಸು ಕಾಲೇಸು ವೀಸಂ ಯಮಕಸತಂ, ಚತ್ತಾರೀಸಾನಿ ದ್ವೇ ಪುಚ್ಛಾಸತಾನಿ, ಅಸೀತ್ಯಾಧಿಕಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅತ್ಥಸತಾನಿ ಚ ಹೋನ್ತೀತಿ ಇದಮೇತ್ಥ ಪಾಳಿವವತ್ಥಾನಂ.

ಅತ್ಥವಿನಿಚ್ಛಯೇ ಪನೇತ್ಥ ಅತೀತಾನಾಗತಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಸಙ್ಖಾತಾ ತಯೋ ಅದ್ಧಾ ಪವತ್ತಿವಾರೇ ವಿಯ ಚುತಿಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ನ ಲಬ್ಭನ್ತಿ. ಪವತ್ತೇ ಚಿತ್ತಕ್ಖಣವಸೇನೇವ ಲಬ್ಭನ್ತಿ. ತೇನೇವೇತ್ಥ ‘ಯೋ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ, ಸೋ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಂ ಪರಿಜಾನಾತೀ’ತಿಆದೀಸು ಪುಚ್ಛಾಸು ‘ಆಮನ್ತಾ’ತಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ ಕತಂ. ಲೋಕುತ್ತರಮಗ್ಗಕ್ಖಣಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ನಿಬ್ಬಾನಾರಮ್ಮಣೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಪಞ್ಚಸು ಖನ್ಧೇಸು ಪರಿಞ್ಞಾಕಿಚ್ಚನಿಬ್ಬತ್ತಿಯಾ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಏಕಂ ಖನ್ಧಂ ಪರಿಜಾನನ್ತೋ ಇತರಮ್ಪಿ ಪರಿಜಾನಾತೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಏವಮೇತ್ಥ ‘ಪರಿಜಾನಾತೀ’ತಿ ಪಞ್ಹೇಸು ಅನುಲೋಮನಯೇ ಪರಿಞ್ಞಾಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಮತ್ಥಕಪ್ಪತ್ತಂ ಅಗ್ಗಮಗ್ಗಸಮಙ್ಗಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘ಆಮನ್ತಾ’ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಪಟಿಲೋಮನಯೇ ಪನ ‘ನ ಪರಿಜಾನಾತೀ’ತಿ ಪಞ್ಹೇಸು ಪುಥುಜ್ಜನಾದಯೋ ಸನ್ಧಾಯ ‘ಆಮನ್ತಾ’ತಿ ವುತ್ತಂ. ‘ಪರಿಜಾನಿತ್ಥಾ’ತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ಅತೀತಕಾಲವಾರೇ ಮಗ್ಗಾನನ್ತರಅಗ್ಗಫಲೇ ಠಿತೋಪಿ ಪರಿಞ್ಞಾಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ನಿಟ್ಠಿತತ್ತಾ ಪರಿಜಾನಿತ್ಥಯೇವ ನಾಮ.

೨೦೯. ಯೋ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ, ಸೋ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಂ ಪರಿಜಾನಿತ್ಥಾತಿ ಪಞ್ಹೇನ ಅಗ್ಗಮಗ್ಗಸಮಙ್ಗಿಂ ಪುಚ್ಛತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಪನೇಸ ಖನ್ಧಪಞ್ಚಕಂ ಪರಿಜಾನಾತಿಯೇವ ನಾಮ, ನ ತಾವ ನಿಟ್ಠಿತಪರಿಞ್ಞಾಕಿಚ್ಚೋ; ತಸ್ಮಾ ‘ನೋ’ತಿ ಪಟಿಸೇಧೋ ಕತೋ. ದುತಿಯಪಞ್ಹೇ ಪನ ಪರಿಜಾನಿತ್ಥಾತಿ ಅರಹನ್ತಂ ಪುಚ್ಛತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಪನೇಸೋ ನಿಟ್ಠಿತಪರಿಞ್ಞಾಕಿಚ್ಚೋ. ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಪರಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ನಾಮ; ತಸ್ಮಾ ‘ನೋ’ತಿ ಪಟಿಸೇಧೋ ಕತೋ. ಪಟಿಲೋಮನಯವಿಸ್ಸಜ್ಜನೇ ಪನೇತ್ಥ ಅರಹಾ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಂ ನ ಪರಿಜಾನಾತೀತಿ ಅರಹತೋ ಪರಿಞ್ಞಾಯ ಅಭಾವೇನ ವುತ್ತಂ. ಅಗ್ಗಮಗ್ಗಸಮಙ್ಗೀ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಂ ನ ಪರಿಜಾನಿತ್ಥಾತಿ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಟ್ಠಸ್ಸ ಅನಿಟ್ಠಿತಪರಿಞ್ಞಾಕಿಚ್ಚತಾಯ ವುತ್ತಂ. ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಮೇವ, ಏಕಧಮ್ಮಮ್ಪಿ ಸೋ ನ ಪರಿಜಾನಿತ್ಥೇವ. ಇದಂ ಪನ ಪುಚ್ಛಾವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ನೋ ಚ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧನ್ತಿ ಇದಮ್ಪಿ ಪುಚ್ಛಾವಸೇನೇವ ವುತ್ತಂ. ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಪನ ಸೋ ಖನ್ಧಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ.

೨೧೦-೨೧೧. ಯೋ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಂ ಪರಿಜಾನಾತಿ, ಸೋ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಂ ಪರಿಜಾನಿಸ್ಸತೀತಿ ಏತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ಮಗ್ಗಟ್ಠಪುಗ್ಗಲೋ ಏಕಚಿತ್ತಕ್ಖಣಿಕೋ, ತಸ್ಮಾ ಸೋ ಪರಿಜಾನಿಸ್ಸತೀತಿ ಸಙ್ಖಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘ನೋ’ತಿ. ತೇ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಞ್ಚ ನ ಪರಿಜಾನಿತ್ಥಾತಿ ಪುಚ್ಛಾಸಭಾಗೇನ ವುತ್ತಂ, ನ ಪರಿಜಾನಿಂಸೂತಿ ಪನೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ. ಇಮಿನಾ ಉಪಾಯೇನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅತ್ಥವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ.

ಪರಿಞ್ಞಾವಾರವಣ್ಣನಾ.

ಖನ್ಧಯಮಕವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.