೭. ಚತುಕ್ಕನಯಸಂಸನ್ದನವಣ್ಣನಾ

೪೬-೫೨. ಇದಾನಿ ಯಂ ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠಪರಮತ್ಥೇನ ಉಪಲಬ್ಭತಿ, ತೇನ ಯಸ್ಮಾ ರೂಪಾದೀಸು ಸತ್ತಪಞ್ಞಾಸಾಯ ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠಪರಮತ್ಥೇಸು ಅಞ್ಞತರೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ; ರೂಪಾದಿನಿಸ್ಸಿತೇನ ವಾ, ಅಞ್ಞತ್ರ ವಾ ರೂಪಾದೀಹಿ, ರೂಪಾದೀನಂ ವಾ ನಿಸ್ಸಯೇನ, ತಸ್ಮಾ ಇಮಿನಾ ಚತುಕ್ಕನಯೇನ ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠಸಂಸನ್ದನಂ ಆರದ್ಧಂ. ತತ್ಥ ರೂಪಂ ಪುಗ್ಗಲೋತಿ ಅನುಯೋಗೋ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಭಯೇನ ನ ಹೇವಾತಿ ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಪರವಾದಿಸ್ಸ, ನಿಗ್ಗಹಾರೋಪನಂ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ. ಕಿಂ ಪನೇತಂ ಯುತ್ತಂ, ನನು ರೂಪಂ ವೇದನಾತಿ ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಮೇವಾತಿ? ಆಮ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ತಂ ಪನ ರೂಪತೋ ವೇದನಾಯ ಅಞ್ಞಸಭಾವಸಬ್ಭಾವತೋ, ನ ಅಞ್ಞತ್ತಾಭಾವತೋ. ಅಯಞ್ಚ ರೂಪಾದೀಸು ಏಕಧಮ್ಮತೋಪಿ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅಞ್ಞತ್ತಂ ನ ಇಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಮಾ ಯುತ್ತಂ. ಅಯಞ್ಚ ಅನುಯೋಗೋ ರೂಪಂ ಪುಗ್ಗಲೋ…ಪೇ… ಅಞ್ಞಾತಾವಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋತಿ ಸಕಲಂ ಪರಮತ್ಥಸಚ್ಚಂ ಸನ್ಧಾಯ ಆರದ್ಧೋ. ಸಕಲಂ ಪನ ಪಚ್ಚತ್ತಲಕ್ಖಣವಸೇನ ಏಕತೋ ವತ್ತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾತಿ ತನ್ತಿವಸೇನ ಅನುಯೋಗಲಕ್ಖಣಮತ್ತಮೇತಂ ಠಪಿತಂ. ತೇನ ವಿಞ್ಞೂ ಅತ್ಥಂ ವಿಭಾವೇನ್ತಿ. ವಾದಕಾಮೇನ ಪನ ಇಮಂ ಲಕ್ಖಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಯಥಾ ಯಥಾ ಪರವಾದಿಸ್ಸ ಓಕಾಸೋ ನ ಹೋತಿ, ತಥಾ ತಥಾ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಇತಿ ತನ್ತಿವಸೇನ ಅನುಯೋಗಲಕ್ಖಣಸ್ಸ ಠಪಿತತ್ತಾಪಿ ಯುತ್ತಮೇವ. ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸಬ್ಬಾನುಯೋಗೇಸು ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ರೂಪಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೋತಿಆದೀಸು ಯಥಾ ಏಕಂ ಮಹಾಭೂತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ತಯೋ ಮಹಾಭೂತಾ, ವತ್ಥುರೂಪಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ರೂಪಸ್ಮಿನ್ತಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಕಿಂ ತೇ ಏವಂ ರೂಪಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೋ? ಯಥಾ ಚ ಸಭಾಗವಿನಿಬ್ಭೋಗತೋ ವೇದನಾದಯೋ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾ, ಅರೂಪಾ ವಾ ಪನ ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧಾ, ನಿಬ್ಬಾನಮೇವ ವಾ ‘‘ಅಞ್ಞತ್ರ ರೂಪಾ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಕಿಂ ತೇ ಏವಂ ಪುಗ್ಗಲೋ? ಯಥಾ ಚ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ರೂಪಾನಂ ನಿಸ್ಸಯವಸೇನ ‘‘ವೇದನಾಯ ರೂಪಂ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಮಿಂ ರೂಪ’’ನ್ತಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಕಿಂ ತೇ ಏವಂ ಪುಗ್ಗಲೋತಿ? ಸಬ್ಬಾನುಯೋಗೇಸು ಪನ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಭಯೇನ ಚೇವ ಸಮಯವಿರೋಧೇನ ಚ ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಪರವಾದಿಸ್ಸ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥತೋ ಪಾಕಟಮೇವ. ಧಮ್ಮತೋ ಪನೇತ್ಥ ಸತ್ತಪಞ್ಞಾಸಾಯ ಸಚ್ಚಿಕಟ್ಠೇಸು ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಚತ್ತಾರಿ ಚತ್ತಾರಿ ಕತ್ವಾ ನಿಗ್ಗಹವಸೇನ ಅಟ್ಠವೀಸಾಧಿಕಾನಿ ದ್ವೇ ಪಞ್ಚಕಸತಾನಿ ದಸ್ಸಿತಾನಿ. ಪರವಾದೀಪಕ್ಖೇಪಿ ಪಟಿಕಮ್ಮವಸೇನ ತತ್ತಕಾನೇವ. ಯಾ ಪನೇತ್ಥ ಅತ್ಥಿ ಪುಗ್ಗಲೋತಿ ವುತ್ತೇ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ ಪಟಿಞ್ಞಾ, ಸಾ ಸುತ್ತೇ ಆಗತೇನ ಸಮ್ಮುತಿವಸೇನ. ಯೋ ರೂಪಂ ಪುಗ್ಗಲೋತಿಆದೀಸು ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ, ಸೋ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಪಞ್ಹಸ್ಸ ಠಪನೀಯತ್ತಾ. ಪರವಾದಿಸ್ಸ ಪಟಿಕಮ್ಮಂ ಛಲವಸೇನೇವಾತಿ.

ಚತುಕ್ಕನಯಸಂಸನ್ದನಂ.

ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚ ಸಂಸನ್ದನಕಥಾ.