೯. ಇದ್ಧಿಪಾದವಿಭಙ್ಗೋ

೧. ಸುತ್ತನ್ತಭಾಜನೀಯಂ

೪೩೧. ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ – ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ವೀರಿಯಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ.

೧. ಛನ್ದಿದ್ಧಿಪಾದೋ

೪೩೨. ಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ? ಛನ್ದಂ ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿಪತಿಂ ಕರಿತ್ವಾ ಲಭತಿ ಸಮಾಧಿಂ, ಲಭತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಂ [ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಏಕಗ್ಗತಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಛನ್ದಸಮಾಧಿ’’. ಸೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನುಪ್ಪಾದಾಯ ಛನ್ದಂ ಜನೇತಿ ವಾಯಮತಿ ವೀರಿಯಂ ಆರಭತಿ ಚಿತ್ತಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಪದಹತಿ, ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಛನ್ದಂ ಜನೇತಿ ವಾಯಮತಿ ವೀರಿಯಂ ಆರಭತಿ ಚಿತ್ತಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಪದಹತಿ, ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಉಪ್ಪಾದಾಯ ಛನ್ದಂ ಜನೇತಿ ವಾಯಮತಿ ವೀರಿಯಂ ಆರಭತಿ ಚಿತ್ತಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಪದಹತಿ, ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಠಿತಿಯಾ ಅಸಮ್ಮೋಸಾಯ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ ವೇಪುಲ್ಲಾಯ ಭಾವನಾಯ ಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ಛನ್ದಂ ಜನೇತಿ ವಾಯಮತಿ ವೀರಿಯಂ ಆರಭತಿ ಚಿತ್ತಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಪದಹತಿ. ಇಮೇ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ‘‘ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಾ’’. ಇತಿ ಅಯಞ್ಚ ಛನ್ದಸಮಾಧಿ, ಇಮೇ ಚ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಾ. ತದೇಕಜ್ಝಂ ಅಭಿಸಞ್ಞಹಿತ್ವಾ ಅಭಿಸಙ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖ್ಯಂ [ಸಙ್ಖಂ (ಸೀ.)] ಗಚ್ಛತಿ.

೪೩೩. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಛನ್ದೋ? ಯೋ ಛನ್ದೋ ಛನ್ದಿಕತಾ ಕತ್ತುಕಮ್ಯತಾ ಕುಸಲೋ ಧಮ್ಮಚ್ಛನ್ದೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಛನ್ದೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸಮಾಧಿ? ಯಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಠಿತಿ ಸಣ್ಠಿತಿ ಅವಟ್ಠಿತಿ ಅವಿಸಾಹಾರೋ ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಅವಿಸಾಹಟಮಾನಸತಾ ಸಮಥೋ ಸಮಾಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಸಮಾಧಿಬಲಂ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮಾಧಿ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ? ಯೋ ಚೇತಸಿಕೋ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ ನಿಕ್ಕಮೋ ಪರಕ್ಕಮೋ ಉಯ್ಯಾಮೋ ವಾಯಾಮೋ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹೀ ಥಾಮೋ ಠಿತಿ ಅಸಿಥಿಲಪರಕ್ಕಮತಾ ಅನಿಕ್ಖಿತ್ತಛನ್ದತಾ ಅನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರತಾ ಧುರಸಮ್ಪಗ್ಗಾಹೋ ವೀರಿಯಂ ವೀರಿಯಿನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀರಿಯಬಲಂ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ’’. ಇತಿ ಇಮಿನಾ ಚ ಛನ್ದೇನ, ಇಮಿನಾ ಚ ಸಮಾಧಿನಾ, ಇಮಿನಾ ಚ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೇನ ಉಪೇತೋ ಹೋತಿ ಸಮುಪೇತೋ ಉಪಾಗತೋ ಸಮುಪಾಗತೋ ಉಪಪನ್ನೋ ಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

೪೩೪. ಇದ್ಧೀತಿ. ಯಾ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಇದ್ಧಿ ಸಮಿದ್ಧಿ ಇಜ್ಝನಾ ಸಮಿಜ್ಝನಾ ಲಾಭೋ ಪಟಿಲಾಭೋ ಪತ್ತಿ ಸಮ್ಪತ್ತಿ ಫುಸನಾ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾ ಉಪಸಮ್ಪದಾ.

‘‘ಇದ್ಧಿಪಾದೋ’’ತಿ. ತಥಾಭೂತಸ್ಸ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧೋ, ಸಞ್ಞಾಕ್ಖನ್ಧೋ, ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧೋ, ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧೋ.

‘‘ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತೀ’’ತಿ. ತೇ ಧಮ್ಮೇ ಆಸೇವತಿ ಭಾವೇತಿ ಬಹುಲೀಕರೋತಿ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತೀ’’ತಿ.

೨. ವೀರಿಯಿದ್ಧಿಪಾದೋ

೪೩೫. ಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ವೀರಿಯಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ? ವೀರಿಯಂ ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿಪತಿಂ ಕರಿತ್ವಾ ಲಭತಿ ಸಮಾಧಿಂ ಲಭತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ’’. ಸೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನುಪ್ಪಾದಾಯ ಛನ್ದಂ ಜನೇತಿ ವಾಯಮತಿ ವೀರಿಯಂ ಆರಭತಿ ಚಿತ್ತಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಪದಹತಿ, ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ… ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಉಪ್ಪಾದಾಯ…ಪೇ… ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಠಿತಿಯಾ ಅಸಮ್ಮೋಸಾಯ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ ವೇಪುಲ್ಲಾಯ ಭಾವನಾಯ ಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ಛನ್ದಂ ಜನೇತಿ ವಾಯಮತಿ ವೀರಿಯಂ ಆರಭತಿ ಚಿತ್ತಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಪದಹತಿ. ಇಮೇ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ‘‘ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಾ’’. ಇತಿ ಅಯಞ್ಚ ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ, ಇಮೇ ಚ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಾ; ತದೇಕಜ್ಝಂ ಅಭಿಸಞ್ಞೂಹಿತ್ವಾ ಅಭಿಸಙ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ವೀರಿಯಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖ್ಯಂ ಗಚ್ಛತಿ.

೪೩೬. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವೀರಿಯಂ? ಯೋ ಚೇತಸಿಕೋ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವೀರಿಯಂ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ? ಯೋ ಚೇತಸಿಕೋ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ’’. ಇತಿ ಇಮಿನಾ ಚ ವೀರಿಯೇನ, ಇಮಿನಾ ಚ ಸಮಾಧಿನಾ, ಇಮಿನಾ ಚ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೇನ ಉಪೇತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವೀರಿಯಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

೪೩೭. ಇದ್ಧೀತಿ. ಯಾ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಇದ್ಧಿ ಸಮಿದ್ಧಿ ಇಜ್ಝನಾ ಸಮಿಜ್ಝನಾ ಲಾಭೋ ಪಟಿಲಾಭೋ ಪತ್ತಿ ಸಮ್ಪತ್ತಿ ಫುಸನಾ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾ ಉಪಸಮ್ಪದಾ.

ಇದ್ಧಿಪಾದೋತಿ. ತಥಾಭೂತಸ್ಸ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧೋ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧೋ.

ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತೀತಿ. ತೇ ಧಮ್ಮೇ ಆಸೇವತಿ ಭಾವೇತಿ ಬಹುಲೀಕರೋತಿ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತೀ’’ತಿ.

೩. ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ

೪೩೮. ಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ? ಚಿತ್ತಂ ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿಪತಿಂ ಕರಿತ್ವಾ ಲಭತಿ ಸಮಾಧಿಂ ಲಭತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ’’. ಸೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನುಪ್ಪಾದಾಯ ಛನ್ದಂ ಜನೇತಿ ವಾಯಮತಿ ವೀರಿಯಂ ಆರಭತಿ ಚಿತ್ತಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಪದಹತಿ, ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ… ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಉಪ್ಪಾದಾಯ…ಪೇ… ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಠಿತಿಯಾ ಅಸಮ್ಮೋಸಾಯ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ ವೇಪುಲ್ಲಾಯ ಭಾವನಾಯ ಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ಛನ್ದಂ ಜನೇತಿ ವಾಯಮತಿ ವೀರಿಯಂ ಆರಭತಿ ಚಿತ್ತಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಪದಹತಿ. ಇಮೇ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ‘‘ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಾ’’. ಇತಿ ಅಯಞ್ಚ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ, ಇಮೇ ಚ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಾ; ತದೇಕಜ್ಝಂ ಅಭಿಸಞ್ಞೂಹಿತ್ವಾ ಅಭಿಸಙ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖ್ಯಂ ಗಚ್ಛತಿ.

೪೩೯. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಚಿತ್ತಂ? ಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಮನೋ ಮಾನಸಂ…ಪೇ… ತಜ್ಜಾಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚಿತ್ತಂ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸಮಾಧಿ? ಯಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಠಿತಿ ಸಣ್ಠಿತಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮಾಧಿ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ? ಯೋ ಚೇತಸಿಕೋ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ’’. ಇತಿ ಇಮಿನಾ ಚ ಚಿತ್ತೇನ, ಇಮಿನಾ ಚ ಸಮಾಧಿನಾ, ಇಮಿನಾ ಚ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೇನ ಉಪೇತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

೪೪೦. ಇದ್ಧೀತಿ. ಯಾ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಇದ್ಧಿ ಸಮಿದ್ಧಿ ಇಜ್ಝನಾ ಸಮಿಜ್ಝನಾ ಲಾಭೋ ಪಟಿಲಾಭೋ ಪತ್ತಿ ಸಮ್ಪತ್ತಿ ಫುಸನಾ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾ ಉಪಸಮ್ಪದಾ.

ಇದ್ಧಿಪಾದೋತಿ. ತಥಾಭೂತಸ್ಸ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧೋ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧೋ.

೪. ವೀಮಂಸಿದ್ಧಿಪಾದೋ

೪೪೧. ಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ? ವೀಮಂಸಂ ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿಪತಿಂ ಕರಿತ್ವಾ ಲಭತಿ ಸಮಾಧಿಂ ಲಭತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿ’’. ಸೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನುಪ್ಪಾದಾಯ ಛನ್ದಂ ಜನೇತಿ ವಾಯಮತಿ ವೀರಿಯಂ ಆರಭತಿ ಚಿತ್ತಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಪದಹತಿ, ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ… ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಉಪ್ಪಾದಾಯ…ಪೇ… ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಠಿತಿಯಾ ಅಸಮ್ಮೋಸಾಯ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ ವೇಪುಲ್ಲಾಯ ಭಾವನಾಯ ಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ಛನ್ದಂ ಜನೇತಿ ವಾಯಮತಿ ವೀರಿಯಂ ಆರಭತಿ ಚಿತ್ತಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಪದಹತಿ. ಇಮೇ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ‘‘ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಾ’’. ಇತಿ ಅಯಞ್ಚ ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿ, ಇಮೇ ಚ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಾ; ತದೇಕಜ್ಝಂ ಅಭಿಸಞ್ಞೂಹಿತ್ವಾ ಅಭಿಸಙ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖ್ಯಂ ಗಚ್ಛತಿ.

೪೪೨. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ವೀಮಂಸಾ? ಯಾ ಪಞ್ಞಾ ಪಜಾನನಾ…ಪೇ… ಅಮೋಹೋ ಧಮ್ಮವಿಚಯೋ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವೀಮಂಸಾ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ? ಯೋ ಚೇತಸಿಕೋ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ …ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ’’. ಇತಿ ಇಮಾಯ ಚ ವೀಮಂಸಾಯ, ಇಮಿನಾ ಚ ಸಮಾಧಿನಾ, ಇಮಿನಾ ಚ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೇನ ಉಪೇತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

೪೪೩. ಇದ್ಧೀತಿ. ಯಾ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಇದ್ಧಿ ಸಮಿದ್ಧಿ ಇಜ್ಝನಾ ಸಮಿಜ್ಝನಾ ಲಾಭೋ ಪಟಿಲಾಭೋ ಪತ್ತಿ ಸಮ್ಪತ್ತಿ ಫುಸನಾ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾ ಉಪಸಮ್ಪದಾ.

ಇದ್ಧಿಪಾದೋತಿ. ತಥಾಭೂತಸ್ಸ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧೋ, ಸಞ್ಞಾಕ್ಖನ್ಧೋ, ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧೋ, ವಿಞ್ಞಾಣಖನ್ಧೋ.

ಸುತ್ತನ್ತಭಾಜನೀಯಂ.

೨. ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯಂ

೪೪೪. ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ – ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ವೀರಿಯಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ.

೧. ಛನ್ದಿದ್ಧಿಪಾದೋ

೪೪೫. ಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ.

೪೪೬. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಛನ್ದೋ? ಯೋ ಛನ್ದೋ ಛನ್ದಿಕತಾ ಕತ್ತುಕಮ್ಯತಾ ಕುಸಲೋ ಧಮ್ಮಚ್ಛನ್ದೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಛನ್ದೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸಮಾಧಿ? ಯಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಠಿತಿ ಸಣ್ಠಿತಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮಾಧಿ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ? ಯೋ ಚೇತಸಿಕೋ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ’’. ಇತಿ ಇಮಿನಾ ಚ ಛನ್ದೇನ, ಇಮಿನಾ ಚ ಸಮಾಧಿನಾ, ಇಮಿನಾ ಚ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೇನ ಉಪೇತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

೪೪೭. ಇದ್ಧೀತಿ. ಯಾ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಇದ್ಧಿ ಸಮಿದ್ಧಿ ಇಜ್ಝನಾ ಸಮಿಜ್ಝನಾ ಲಾಭೋ ಪಟಿಲಾಭೋ ಪತ್ತಿ ಸಮ್ಪತ್ತಿ ಫುಸನಾ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾ ಉಪಸಮ್ಪದಾ.

ಇದ್ಧಿಪಾದೋತಿ. ತಥಾಭೂತಸ್ಸ ಫಸ್ಸೋ…ಪೇ… ಪಗ್ಗಾಹೋ ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ.

೨. ವೀರಿಯಿದ್ಧಿಪಾದೋ

೪೪೮. ಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ವೀರಿಯಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ವೀರಿಯಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ.

೪೪೯. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವೀರಿಯಂ? ಯೋ ಚೇತಸಿಕೋ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವೀರಿಯಂ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ? ಯೋ ಚೇತಸಿಕೋ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ’’. ಇತಿ ಇಮಿನಾ ಚ ವೀರಿಯೇನ, ಇಮಿನಾ ಚ ಸಮಾಧಿನಾ, ಇಮಿನಾ ಚ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೇನ ಉಪೇತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವೀರಿಯಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

೪೫೦. ಇದ್ಧೀತಿ. ಯಾ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಇದ್ಧಿ ಸಮಿದ್ಧಿ ಇಜ್ಝನಾ ಸಮಿಜ್ಝನಾ ಲಾಭೋ ಪಟಿಲಾಭೋ ಪತ್ತಿ ಸಮ್ಪತ್ತಿ ಫುಸನಾ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾ ಉಪಸಮ್ಪದಾ.

ಇದ್ಧಿಪಾದೋತಿ. ತಥಾಭೂತಸ ಫಸ್ಸೋ…ಪೇ… ಪಗ್ಗಾಹೋ ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ.

೩. ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ

೪೫೧. ಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ.

೪೫೨. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಚಿತ್ತಂ? ಯಂ ಚಿತ್ತಂ ಮನೋ ಮಾನಸಂ…ಪೇ… ತಜ್ಜಾಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚಿತ್ತಂ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ? ಯೋ ಚೇತಸಿಕೋ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ’’. ಇತಿ ಇಮಿನಾ ಚ ಚಿತ್ತೇನ, ಇಮಿನಾ ಚ ಸಮಾಧಿನಾ, ಇಮಿನಾ ಚ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೇನ ಉಪೇತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ.

೪೫೩. ಇದ್ಧೀತಿ. ಯಾ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಇದ್ಧಿ ಸಮಿದ್ಧಿ ಇಜ್ಝನಾ ಸಮಿಜ್ಝನಾ ಲಾಭೋ ಪಟಿಲಾಭೋ ಪತ್ತಿ ಸಮ್ಪತ್ತಿ ಫುಸನಾ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾ ಉಪಸಮ್ಪದಾ.

ಇದ್ಧಿಪಾದೋತಿ. ತಥಾಭೂತಸ್ಸ ಫಸ್ಸೋ…ಪೇ… ಪಗ್ಗಾಹೋ ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ.

೪. ವೀಮಂಸಿದ್ಧಿಪಾದೋ

೪೫೪. ಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ.

೪೫೫. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ವೀಮಂಸಾ? ಯಾ ಪಞ್ಞಾ ಪಜಾನನಾ…ಪೇ… ಅಮೋಹೋ ಧಮ್ಮವಿಚಯೋ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವೀಮಂಸಾ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ? ಯೋ ಚೇತಸಿಕೋ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೋ’’. ಇತಿ ಇಮಾಯ ಚ ವೀಮಂಸಾಯ, ಇಮಿನಾ ಚ ಸಮಾಧಿನಾ, ಇಮಿನಾ ಚ ಪಧಾನಸಙ್ಖಾರೇನ ಉಪೇತೋ ಹೋತಿ ಸಮುಪೇತೋ ಉಪಾಗತೋ ಸಮುಪಾಗತೋ ಉಪಪನ್ನೋ ಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ’’ತಿ

೪೫೬. ಇದ್ಧೀತಿ. ಯಾ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಇದ್ಧಿ ಸಮಿದ್ಧಿ ಇಜ್ಝನಾ ಸಮಿಜ್ಝನಾ ಲಾಭೋ ಪಟಿಲಾಭೋ ಪತ್ತಿ ಸಮ್ಪತ್ತಿ ಫುಸನಾ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾ ಉಪಸಮ್ಪದಾ.

ಇದ್ಧಿಪಾದೋತಿ. ತಥಾಭೂತಸ್ಸ ಫಸ್ಸೋ…ಪೇ… ಪಗ್ಗಾಹೋ ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ.

೪೫೭. ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ – ಛನ್ದಿದ್ಧಿಪಾದೋ, ವೀರಿಯಿದ್ಧಿಪಾದೋ, ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ, ವೀಮಂಸಿದ್ಧಿಪಾದೋ.

೪೫೮. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಛನ್ದಿದ್ಧಿಪಾದೋ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ಯೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಛನ್ದೋ ಛನ್ದಿಕತಾ ಕತ್ತುಕಮ್ಯತಾ ಕುಸಲೋ ಧಮ್ಮಚ್ಛನ್ದೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಛನ್ದಿದ್ಧಿಪಾದೋ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಛನ್ದಿದ್ಧಿಪಾದಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೪೫೯. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ವೀರಿಯಿದ್ಧಿಪಾದೋ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ಯೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಚೇತಸಿಕೋ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವೀರಿಯಿದ್ಧಿಪಾದೋ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ವೀರಿಯಿದ್ಧಿಪಾದಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೪೬೦. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ …ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ಯಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಚಿತ್ತಂ ಮನೋ ಮಾನಸಂ…ಪೇ… ತಜ್ಜಾಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೪೬೧. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ವೀಮಂಸಿದ್ಧಿಪಾದೋ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ಯಾ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪಞ್ಞಾ ಪಜಾನನಾ…ಪೇ… ಅಮೋಹೋ ಧಮ್ಮವಿಚಯೋ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವೀಮಂಸಿದ್ಧಿಪಾದೋ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ವೀಮಂಸಿದ್ಧಿಪಾದಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯಂ.

೩. ಪಞ್ಹಾಪುಚ್ಛಕಂ

೪೬೨. ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ – ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ, ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಂ ಭಾವೇತಿ.

೪೬೩. ಚತುನ್ನಂ ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ ಕತಿ ಕುಸಲಾ, ಕತಿ ಅಕುಸಲಾ, ಕತಿ ಅಬ್ಯಾಕತಾ…ಪೇ… ಕತಿ ಸರಣಾ, ಕತಿ ಅರಣಾ?

೧. ತಿಕಂ

೪೬೪. ಕುಸಲಾಯೇವ. ಸಿಯಾ ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ಸಿಯಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ. ವಿಪಾಕಧಮ್ಮಧಮ್ಮಾ. ಅನುಪಾದಿನ್ನಅನುಪಾದಾನಿಯಾ. ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಅಸಂಕಿಲೇಸಿಕಾ. ಸಿಯಾ ಸವಿತಕ್ಕಸವಿಚಾರಾ, ಸಿಯಾ ಅವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಮತ್ತಾ, ಸಿಯಾ ಅವಿತಕ್ಕಅವಿಚಾರಾ. ಸಿಯಾ ಪೀತಿಸಹಗತಾ, ಸಿಯಾ ಸುಖಸಹಗತಾ, ಸಿಯಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಾ. ನೇವ ದಸ್ಸನೇನ ನ ಭಾವನಾಯ ಪಹಾತಬ್ಬಾ. ನೇವ ದಸ್ಸನೇನ ನ ಭಾವನಾಯ ಪಹಾತಬ್ಬಹೇತುಕಾ. ಅಪಚಯಗಾಮಿನೋ. ಸೇಕ್ಖಾ. ಅಪ್ಪಮಾಣಾ. ಅಪ್ಪಮಾಣಾರಮ್ಮಣಾ. ಪಣೀತಾ. ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾ. ನ ಮಗ್ಗಾರಮ್ಮಣಾ, ಮಗ್ಗಹೇತುಕಾ, ನ ಮಗ್ಗಾಧಿಪತಿನೋ. ಸಿಯಾ ಉಪ್ಪನ್ನಾ, ಸಿಯಾ ಅನುಪ್ಪನ್ನಾ, ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ ಉಪ್ಪಾದಿನೋತಿ. ಸಿಯಾ ಅತೀತಾ, ಸಿಯಾ ಅನಾಗತಾ, ಸಿಯಾ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾ. ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ ಅತೀತಾರಮ್ಮಣಾತಿಪಿ, ಅನಾಗತಾರಮ್ಮಣಾತಿಪಿ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾರಮ್ಮಣಾತಿಪಿ. ಸಿಯಾ ಅಜ್ಝತ್ತಾ, ಸಿಯಾ ಬಹಿದ್ಧಾ, ಸಿಯಾ ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾ. ಬಹಿದ್ಧಾರಮ್ಮಣಾ. ಅನಿದಸ್ಸನಅಪ್ಪಟಿಘಾ.

೨. ದುಕಂ

೪೬೫. ವೀಮಂಸಿದ್ಧಿಪಾದೋ ಹೇತು, ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ನ ಹೇತೂ. ಸಹೇತುಕಾ. ಹೇತುಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ. ವೀಮಂಸಿದ್ಧಿಪಾದೋ ಹೇತು ಚೇವ ಸಹೇತುಕೋ ಚ, ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ ಹೇತೂ ಚೇವ ಸಹೇತುಕಾ ಚಾತಿ, ಸಹೇತುಕಾ ಚೇವ ನ ಚ ಹೇತೂ. ವೀಮಂಸಿದ್ಧಿಪಾದೋ ಹೇತು ಚೇವ ಹೇತುಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ ಚ, ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ ಹೇತೂ ಚೇವ ಹೇತುಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಚಾತಿ, ಹೇತುಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಚೇವ ನ ಚ ಹೇತೂ. ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ನ ಹೇತೂ ಸಹೇತುಕಾ, ವೀಮಂಸಿದ್ಧಿಪಾದೋ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ ನ ಹೇತು ಸಹೇತುಕೋತಿಪಿ, ನ ಹೇತು ಅಹೇತುಕೋತಿಪಿ. ಸಪ್ಪಚ್ಚಯಾ. ಸಙ್ಖತಾ. ಅನಿದಸ್ಸನಾ. ಅಪ್ಪಟಿಘಾ. ಅರೂಪಾ. ಲೋಕುತ್ತರಾ. ಕೇನಚಿ ವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ, ಕೇನಚಿ ನ ವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ. ನೋ ಆಸವಾ. ಅನಾಸವಾ. ಆಸವವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾ. ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ ಆಸವಾ ಚೇವ ಸಾಸವಾ ಚಾತಿಪಿ, ಸಾಸವಾ ಚೇವ ನೋ ಚ ಆಸವಾತಿಪಿ. ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ ಆಸವಾ ಚೇವ ಆಸವಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಚಾತಿಪಿ, ಆಸವಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಚೇವ ನೋ ಚ ಆಸವಾತಿಪಿ. ಆಸವವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾ. ಅನಾಸವಾ.

ನೋ ಸಂಯೋಜನಾ…ಪೇ… ನೋ ಗನ್ಥಾ…ಪೇ… ನೋ ಓಘಾ…ಪೇ… ನೋ ಯೋಗಾ…ಪೇ… ನೋ ನೀವರಣಾ…ಪೇ… ನೋ ಪರಾಮಾಸಾ…ಪೇ… ಸಾರಮ್ಮಣಾ. ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ನೋ ಚಿತ್ತಾ, ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ ಚಿತ್ತಂ. ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಚೇತಸಿಕಾ, ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ ಅಚೇತಸಿಕೋ. ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಚಿತ್ತಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ ಚಿತ್ತೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋತಿಪಿ, ಚಿತ್ತೇನ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತೋತಿಪಿ. ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಚಿತ್ತಸಂಸಟ್ಠಾ, ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ ಚಿತ್ತೇನ ಸಂಸಟ್ಠೋತಿಪಿ, ಚಿತ್ತೇನ ವಿಸಂಸಟ್ಠೋತಿಪಿ. ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾ, ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ ನೋ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನೋ. ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಚಿತ್ತಸಹಭುನೋ, ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ ನೋ ಚಿತ್ತಸಹಭೂ. ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಚಿತ್ತಾನುಪರಿವತ್ತಿನೋ, ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ ನೋ ಚಿತ್ತಾನುಪರಿವತ್ತಿ. ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಚಿತ್ತಸಂಸಟ್ಠಸಮುಟ್ಠಾನಾ, ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ ನೋ ಚಿತ್ತಸಂಸಟ್ಠಸಮುಟ್ಠಾನೋ. ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಚಿತ್ತಸಂಸಟ್ಠಸಮುಟ್ಠಾನಸಹಭುನೋ, ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ ನೋ ಚಿತ್ತಸಂಸಟ್ಠಸಮುಟ್ಠಾನಸಹಭೂ. ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಚಿತ್ತಸಂಸಟ್ಠಸಮುಟ್ಠಾನಾನುಪರಿವತ್ತಿನೋ, ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ ನೋ ಚಿತ್ತಸಂಸಟ್ಠಸಮುಟ್ಠಾನಾನುಪರಿವತ್ತಿ.

ತಯೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಬಾಹಿರಾ, ಚಿತ್ತಿದ್ಧಿಪಾದೋ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕೋ. ನೋ ಉಪಾದಾ. ಅನುಪಾದಿನ್ನಾ. ನೋ ಉಪಾದಾನಾ…ಪೇ… ನೋ ಕಿಲೇಸಾ…ಪೇ… ನ ದಸ್ಸನೇನ ಪಹಾತಬ್ಬಾ. ನ ಭಾವನಾಯ ಪಹಾತಬ್ಬಾ. ನ ದಸ್ಸನೇನ ಪಹಾತಬ್ಬಹೇತುಕಾ. ನ ಭಾವನಾಯ ಪಹಾತಬ್ಬಹೇತುಕಾ. ಸಿಯಾ ಸವಿತಕ್ಕಾ, ಸಿಯಾ ಅವಿತಕ್ಕಾ. ಸಿಯಾ ಸವಿಚಾರಾ, ಸಿಯಾ ಅವಿಚಾರಾ. ಸಿಯಾ ಸಪ್ಪೀತಿಕಾ, ಸಿಯಾ ಅಪ್ಪೀತಿಕಾ. ಸಿಯಾ ಪೀತಿಸಹಗತಾ, ಸಿಯಾ ನ ಪೀತಿಸಹಗತಾ. ಸಿಯಾ ಸುಖಸಹಗತಾ, ಸಿಯಾ ನ ಸುಖಸಹಗತಾ. ಸಿಯಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಾ, ಸಿಯಾ ನ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಾ. ನ ಕಾಮಾವಚರಾ. ನ ರೂಪಾವಚರಾ. ನ ಅರೂಪಾವಚರಾ. ಅಪರಿಯಾಪನ್ನಾ. ನಿಯ್ಯಾನಿಕಾ. ನಿಯತಾ. ಅನುತ್ತರಾ. ಅರಣಾತಿ.

ಪಞ್ಹಾಪುಚ್ಛಕಂ.

ಇದ್ಧಿಪಾದವಿಭಙ್ಗೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.