೪. ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸನಾನಿದ್ದೇಸೋ

೩೬೭. ಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಧಮ್ಮೇಸು ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರತಿ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಂ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಅಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಂ ‘‘ನತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಸ್ಸ ಪಹಾನಂ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಪಹೀನಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಸ್ಸ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ. ಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಬ್ಯಾಪಾದಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ [ಥೀನಮಿದ್ಧಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] …ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉದ್ಧಚ್ಚಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಅಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ ‘‘ನತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನಾಯ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಯ ಉಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಾಯ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಯ ಪಹಾನಂ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಪಹೀನಾಯ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಯ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ.

ಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಅಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ‘‘ನತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾಯ ಪಾರಿಪೂರೀ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ [ವಿರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] …ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ …ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಅಸನ್ತಂ ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ‘‘ನತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾಯ ಪಾರಿಪೂರೀ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ. ಸೋ ತಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಆಸೇವತಿ ಭಾವೇತಿ ಬಹುಲೀಕರೋತಿ ಸ್ವಾವತ್ಥಿತಂ ವವತ್ಥಪೇತಿ. ಸೋ ತಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಆಸೇವಿತ್ವಾ ಭಾವೇತ್ವಾ ಬಹುಲೀಕರಿತ್ವಾ ಸ್ವಾವತ್ಥಿತಂ ವವತ್ಥಪೇತ್ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ಧಮ್ಮೇಸು ಚಿತ್ತಂ ಉಪಸಂಹರತಿ.

ಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ಬಹಿದ್ಧಾ ಧಮ್ಮೇಸು ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರತಿ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಂ ‘‘ಅತ್ಥಿಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಅಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಂ ‘‘ನತ್ಥಿಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಸ್ಸ ಪಹಾನಂ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಪಹೀನಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಸ್ಸ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ. ಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ಬ್ಯಾಪಾದಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ಉದ್ಧಚ್ಚಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ ‘‘ಅತ್ಥಿಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಅಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ ‘‘ನತ್ಥಿಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನಾಯ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಯ ಉಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಾಯ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಯ ಪಹಾನಂ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಪಹೀನಾಯ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಯ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ.

ಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ‘‘ಅತ್ಥಿಸ್ಸ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಅಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ‘‘ನತ್ಥಿಸ್ಸ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾಯ ಪಾರಿಪೂರೀ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ. ಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ‘‘ಅತ್ಥಿಸ್ಸ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಅಸನ್ತಂ ವಾಸ್ಸ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ‘‘ನತ್ಥಿಸ್ಸ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾಯ ಪಾರಿಪೂರೀ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ. ಸೋ ತಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಆಸೇವತಿ ಭಾವೇತಿ ಬಹುಲೀಕರೋತಿ ಸ್ವಾವತ್ಥಿತಂ ವವತ್ಥಪೇತಿ. ಸೋ ತಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಆಸೇವಿತ್ವಾ ಭಾವೇತ್ವಾ ಬಹುಲೀಕರಿತ್ವಾ ಸ್ವಾವತ್ಥಿತಂ ವವತ್ಥಪೇತ್ವಾ ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾ ಧಮ್ಮೇಸು ಚಿತ್ತಂ ಉಪಸಂಹರತಿ.

ಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾ ಧಮ್ಮೇಸು ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರತಿ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ತಂ ವಾ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಂ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಅಸನ್ತಂ ವಾ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಂ ‘‘ನತ್ಥಿ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಸ್ಸ ಪಹಾನಂ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಪಹೀನಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಸ್ಸ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ. ಸನ್ತಂ ವಾ ಬ್ಯಾಪಾದಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ಉದ್ಧಚ್ಚಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ ‘‘ಅತ್ಥಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಅಸನ್ತಂ ವಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ ‘‘ನತ್ಥಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನಾಯ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಯ ಉಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಾಯ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಯ ಪಹಾನಂ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಪಹೀನಾಯ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಯ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ.

ಸನ್ತಂ ವಾ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಅಸನ್ತಂ ವಾ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ‘‘ನತ್ಥಿ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾಯ ಪಾರಿಪೂರೀ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ. ಸನ್ತಂ ವಾ ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ…ಪೇ… ಸನ್ತಂ ವಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಅಸನ್ತಂ ವಾ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ‘‘ನತ್ಥಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೋ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ, ಯಥಾ ಚ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸ್ಸ ಭಾವನಾಯ ಪಾರಿಪೂರೀ ಹೋತಿ ತಞ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಂ ಭಿಕ್ಖು ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾ ಧಮ್ಮೇಸು ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರತಿ ಆತಾಪೀ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸತಿಮಾ ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸಂ.

೩೬೮. ಅನುಪಸ್ಸೀತಿ. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅನುಪಸ್ಸನಾ? ಯಾ ಪಞ್ಞಾ ಪಜಾನನಾ…ಪೇ… ಅಮೋಹೋ ಧಮ್ಮವಿಚಯೋ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಅನುಪಸ್ಸನಾ. ಇಮಾಯ ಅನುಪಸ್ಸನಾಯ ಉಪೇತೋ ಹೋತಿ ಸಮುಪೇತೋ ಉಪಾಗತೋ ಸಮುಪಾಗತೋ ಉಪಪನ್ನೋ ಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅನುಪಸ್ಸೀ’’ತಿ.

೩೬೯. ವಿಹರತೀತಿ. ಇರಿಯತಿ ವತ್ತತಿ ಪಾಲೇತಿ ಯಪೇತಿ ಯಾಪೇತಿ ಚರತಿ ವಿಹರತಿ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವಿಹರತೀ’’ತಿ.

೩೭೦. ಆತಾಪೀತಿ. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಆತಾಪೋ? ಯೋ ಚೇತಸಿಕೋ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಆತಾಪೋ’’. ಇಮಿನಾ ಆತಾಪೇನ ಉಪೇತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಆತಾಪೀ’’ತಿ.

೩೭೧. ಸಮ್ಪಜಾನೋತಿ. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ? ಯಾ ಪಞ್ಞಾ ಪಜಾನನಾ…ಪೇ… ಅಮೋಹೋ ಧಮ್ಮವಿಚಯೋ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ’’. ಇಮಿನಾ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞೇನ ಉಪೇತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಪಜಾನೋ’’ತಿ.

೩೭೨. ಸತಿಮಾತಿ. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಸತಿ? ಯಾ ಸತಿ ಅನುಸ್ಸತಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸತಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸತಿ’’. ಇಮಾಯ ಸತಿಯಾ ಉಪೇತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸತಿಮಾ’’ತಿ.

೩೭೩. ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಲೋಕೋ? ತೇವ ಧಮ್ಮಾ ಲೋಕೋ. ಪಞ್ಚಪಿ ಉಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾ ಲೋಕೋ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಲೋಕೋ’’. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಅಭಿಜ್ಝಾ? ಯೋ ರಾಗೋ ಸಾರಾಗೋ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಾರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಅಭಿಜ್ಝಾ’’. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ? ಯಂ ಚೇತಸಿಕಂ ಅಸಾತಂ ಚೇತಸಿಕಂ ದುಕ್ಖಂ ಚೇತೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಅಸಾತಂ ದುಕ್ಖಂ ವೇದಯಿತಂ ಚೇತೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ಅಸಾತಾ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದೋಮನಸ್ಸಂ’’. ಇತಿ ಅಯಞ್ಚ ಅಭಿಜ್ಝಾ ಇದಞ್ಚ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಇಮಮ್ಹಿ ಲೋಕೇ ವಿನೀತಾ ಹೋನ್ತಿ ಪಟಿವಿನೀತಾ ಸನ್ತಾ ಸಮಿತಾ ವೂಪಸನ್ತಾ ಅತ್ಥಙ್ಗತಾ ಅಬ್ಭತ್ಥಙ್ಗತಾ ಅಪ್ಪಿತಾ ಬ್ಯಪ್ಪಿತಾ ಸೋಸಿತಾ ವಿಸೋಸಿತಾ ಬ್ಯನ್ತೀಕತಾ. ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ವಿನೇಯ್ಯ ಲೋಕೇ ಅಭಿಜ್ಝಾದೋಮನಸ್ಸ’’ನ್ತಿ.

ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸನಾನಿದ್ದೇಸೋ.

ಸುತ್ತನ್ತಭಾಜನೀಯಂ.