೨. ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯಂ

೧. ರೂಪಾವಚರಕುಸಲಂ

೬೨೩. ಚತ್ತಾರಿ ಝಾನಾನಿ – ಪಠಮಂ ಝಾನಂ, ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ, ತತಿಯಂ ಝಾನಂ, ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ.

೬೨೪. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ವಿತಕ್ಕೋ, ವಿಚಾರೋ, ಪೀತಿ, ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ತಿವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಪೀತಿ, ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ತತಿಯಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಚತುಕ್ಕಂ.

೬೨೫. ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ವಿತಕ್ಕೋ, ವಿಚಾರೋ, ಪೀತಿ, ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಅವಿತಕ್ಕಂ ವಿಚಾರಮತ್ತಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಚತುರಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ವಿಚಾರೋ, ಪೀತಿ, ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ತಿವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಪೀತಿ, ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ತತಿಯಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ…ಪೇ… ಪಞ್ಚಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಞ್ಚಮಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಪಞ್ಚಕಂ.

೨. ಅರೂಪಾವಚರಕುಸಲಂ

೬೨೬. ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಅರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಸಬ್ಬಸೋ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾಸಹಗತಂ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೩. ಲೋಕುತ್ತರಕುಸಲಂ

೬೨೭. ಚತ್ತಾರಿ ಝಾನಾನಿ – ಪಠಮಂ ಝಾನಂ, ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ, ತತಿಯಂ ಝಾನಂ, ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ.

೬೨೮. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ವಿತಕ್ಕೋ, ವಿಚಾರೋ, ಪೀತಿ, ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ತಿವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಪೀತಿ, ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ತತಿಯಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ …ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಚತುಕ್ಕಂ.

೬೨೯. ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ವಿತಕ್ಕೋ, ವಿಚಾರೋ, ಪೀತಿ, ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಅವಿತಕ್ಕಂ ವಿಚಾರಮತ್ತಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಚತುರಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ ವಿಚಾರೋ ಪೀತಿ ಸುಖಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ತಿವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಪೀತಿ, ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ತತಿಯಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ…ಪೇ… ಪಞ್ಚಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಞ್ಚಮಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ಪಞ್ಚಕಂ.

೪. ರೂಪಾವಚರವಿಪಾಕಾ

೬೩೦. ಚತ್ತಾರಿ ಝಾನಾನಿ – ಪಠಮಂ ಝಾನಂ, ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ, ತತಿಯಂ ಝಾನಂ, ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ.

೬೩೧. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ. ತಸ್ಸೇವ ರೂಪಾವಚರಸ್ಸ ಕುಸಲಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಉಪಚಿತತ್ತಾ ವಿಪಾಕಂ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ವಿತಕ್ಕೋ, ವಿಚಾರೋ, ಪೀತಿ, ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ. ತಸ್ಸೇವ ರೂಪಾವಚರಸ್ಸ ಕುಸಲಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಉಪಚಿತತ್ತಾ ವಿಪಾಕಂ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಪಞ್ಚಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಞ್ಚಮಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ…ಪೇ….

೫. ಅರೂಪಾವಚರವಿಪಾಕಾ

೬೩೨. ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಅರೂಪೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ಸಬ್ಬಸೋ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾಸಹಗತಂ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ. ತಸ್ಸೇವ ಅರೂಪಾವಚರಸ್ಸ ಕುಸಲಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಉಪಚಿತತ್ತಾ ವಿಪಾಕಂ ಸಬ್ಬಸೋ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾಸಹಗತಂ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೬. ಲೋಕುತ್ತರವಿಪಾಕಾ

೬೩೩. ಚತ್ತಾರಿ ಝಾನಾನಿ – ಪಠಮಂ ಝಾನಂ, ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ, ತತಿಯಂ ಝಾನಂ, ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ.

೬೩೪. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ. ತಸ್ಸೇವ ಲೋಕುತ್ತರಸ್ಸ ಕುಸಲಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಭಾವಿತತ್ತಾ ವಿಪಾಕಂ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ ಸುಞ್ಞತಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ವಿತಕ್ಕೋ, ವಿಚಾರೋ, ಪೀತಿ, ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ. ತಸ್ಸೇವ ಲೋಕುತ್ತರಸ್ಸ ಕುಸಲಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಭಾವಿತತ್ತಾ ವಿಪಾಕಂ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ …ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಪಞ್ಚಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ ಸುಞ್ಞತಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಞ್ಚಮಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೭. ರೂಪಾರೂಪಾವಚರಕಿರಿಯಾ

೬೩೫. ಚತ್ತಾರಿ ಝಾನಾನಿ – ಪಠಮಂ ಝಾನಂ, ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ, ತತಿಯಂ ಝಾನಂ, ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ.

೬೩೬. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪಾವಚರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ಕಿರಿಯಂ ನೇವ ಕುಸಲಂ ನಾಕುಸಲಂ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಂ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ವಿತಕ್ಕೋ, ವಿಚಾರೋ, ಪೀತಿ, ಸುಖಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೂಪಾವಚರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ಕಿರಿಯಂ ನೇವ ಕುಸಲಂ ನಾಕುಸಲಂ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಂ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ…ಪೇ… ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಪಞ್ಚಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಪಞ್ಚಮಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೬೩೭. ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಅರೂಪಾವಚರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ಕಿರಿಯಂ ನೇವ ಕುಸಲಂ ನಾಕುಸಲಂ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಂ ಸಬ್ಬಸೋ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾಸಹಗತಂ ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದುವಙ್ಗಿಕಂ ಝಾನಂ ಹೋತಿ – ಉಪೇಕ್ಖಾ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ಝಾನಸಮ್ಪಯುತ್ತಾತಿ.

ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯಂ.