೫. ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧೋ

೨೬. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧೋ? ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತೀತಾನಾಗತಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ವಾ ಓಳಾರಿಕಂ ವಾ ಸುಖುಮಂ ವಾ ಹೀನಂ ವಾ ಪಣೀತಂ ವಾ ಯಂ ದೂರೇ ಸನ್ತಿಕೇ ವಾ, ತದೇಕಜ್ಝಂ ಅಭಿಸಞ್ಞೂಹಿತ್ವಾ ಅಭಿಸಙ್ಖಿಪಿತ್ವಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧೋ.

೨೭. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತೀತಂ? ಯಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತೀತಂ ನಿರುದ್ಧಂ ವಿಗತಂ ವಿಪರಿಣತಂ ಅತ್ಥಙ್ಗತಂ ಅಬ್ಭತ್ಥಙ್ಗತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಿಗತಂ ಅತೀತಂ ಅತೀತಂಸೇನ ಸಙ್ಗಹಿತಂ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತೀತಂ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಾಗತಂ? ಯಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅಜಾತಂ ಅಭೂತಂ ಅಸಞ್ಜಾತಂ ಅನಿಬ್ಬತ್ತಂ ಅನಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಂ ಅಪಾತುಭೂತಂ ಅನುಪ್ಪನ್ನಂ ಅಸಮುಪ್ಪನ್ನಂ ಅನುಟ್ಠಿತಂ ಅಸಮುಟ್ಠಿತಂ ಅನಾಗತಂ ಅನಾಗತಂಸೇನ ಸಙ್ಗಹಿತಂ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಾಗತಂ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ? ಯಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಜಾತಂ ಭೂತಂ ಸಞ್ಜಾತಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಂ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಂ ಪಾತುಭೂತಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಸಮುಪ್ಪನ್ನಂ ಉಟ್ಠಿತಂ ಸಮುಟ್ಠಿತಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂಸೇನ ಸಙ್ಗಹಿತಂ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ.

೨೮. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ? ಯಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಸತ್ತಾನಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ನಿಯಕಂ ಪಾಟಿಪುಗ್ಗಲಿಕಂ ಉಪಾದಿನ್ನಂ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಬಹಿದ್ಧಾ? ಯಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಪರಸತ್ತಾನಂ ಪರಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ನಿಯಕಂ ಪಾಟಿಪುಗ್ಗಲಿಕಂ ಉಪಾದಿನ್ನಂ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಬಹಿದ್ಧಾ.

೨೯. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಓಳಾರಿಕಂ ಸುಖುಮಂ? ಅಕುಸಲಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಓಳಾರಿಕಂ, ಕುಸಲಾಬ್ಯಾಕತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ಸುಖುಮಾ. ಕುಸಲಾಕುಸಲಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಅಬ್ಯಾಕತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸುಖುಮಂ. ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಓಳಾರಿಕಂ, ಸುಖಾಯ ಚ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ಚ ವೇದನಾಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ಸುಖುಮಾ. ಸುಖದುಕ್ಖಾಹಿ ವೇದನಾಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸುಖುಮಂ. ಅಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಓಳಾರಿಕಂ, ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸುಖುಮಂ. ಸಾಸವಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಓಳಾರಿಕಂ, ಅನಾಸವಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸುಖುಮಂ. ತಂ ತಂ ವಾ ಪನ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪಾದಾಯುಪಾದಾಯ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಓಳಾರಿಕಂ ಸುಖುಮಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

೩೦. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೀನಂ ಪಣೀತಂ? ಅಕುಸಲಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೀನಂ, ಕುಸಲಾಬ್ಯಾಕತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ಪಣೀತಾ. ಕುಸಲಾಕುಸಲಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ಹೀನಾ, ಅಬ್ಯಾಕತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಣೀತಂ. ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೀನಂ, ಸುಖಾಯ ಚ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ಚ ವೇದನಾಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ಪಣೀತಾ. ಸುಖದುಕ್ಖಾಹಿ ವೇದನಾಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ಹೀನಾ, ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಣೀತಂ. ಅಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೀನಂ, ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಣೀತಂ. ಸಾಸವಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೀನಂ, ಅನಾಸವಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಣೀತಂ. ತಂ ತಂ ವಾ ಪನ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪಾದಾಯುಪಾದಾಯ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಹೀನಂ ಪಣೀತಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

೩೧. ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ದೂರೇ? ಅಕುಸಲಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಕುಸಲಾಬ್ಯಾಕತೇಹಿ ವಿಞ್ಞಾಣೇಹಿ ದೂರೇ; ಕುಸಲಾಬ್ಯಾಕತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ಅಕುಸಲಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ದೂರೇ; ಕುಸಲಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅಕುಸಲಾಬ್ಯಾಕತೇಹಿ ವಿಞ್ಞಾಣೇಹಿ ದೂರೇ; ಅಕುಸಲಾಬ್ಯಾಕತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ಕುಸಲಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ದೂರೇ; ಅಬ್ಯಾಕತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಕುಸಲಾಕುಸಲೇಹಿ ವಿಞ್ಞಾಣೇಹಿ ದೂರೇ; ಕುಸಲಾಕುಸಲಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ಅಬ್ಯಾಕತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ದೂರೇ. ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸುಖಾಯ ಚ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ಚ ವೇದನಾಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇಹಿ ವಿಞ್ಞಾಣೇಹಿ ದೂರೇ; ಸುಖಾಯ ಚ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ಚ ವೇದನಾಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ದೂರೇ; ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ದುಕ್ಖಾಯ ಚ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ಚ ವೇದನಾಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇಹಿ ವಿಞ್ಞಾಣೇಹಿ ದೂರೇ; ದುಕ್ಖಾಯ ಚ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ಚ ವೇದನಾಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ದೂರೇ; ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸುಖದುಕ್ಖಾಹಿ ವೇದನಾಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇಹಿ ವಿಞ್ಞಾಣೇಹಿ ದೂರೇ; ಸುಖದುಕ್ಖಾಹಿ ವೇದನಾಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ದೂರೇ. ಅಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ದೂರೇ; ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ದೂರೇ. ಸಾಸವಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಾಸವಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ದೂರೇ; ಅನಾಸವಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸಾಸವಾ ವಿಞ್ಞಾಣಾ ದೂರೇ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ದೂರೇ.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸನ್ತಿಕೇ? ಅಕುಸಲಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅಕುಸಲಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ; ಕುಸಲಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಕುಸಲಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ; ಅಬ್ಯಾಕತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅಬ್ಯಾಕತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ. ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ; ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ; ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ. ಅಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ; ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ. ಸಾಸವಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸಾಸವಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ; ಅನಾಸವಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಾಸವಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸನ್ತಿಕೇ. ತಂ ತಂ ವಾ ಪನ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಉಪಾದಾಯುಪಾದಾಯ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ದೂರೇ ಸನ್ತಿಕೇ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

ಸುತ್ತನ್ತಭಾಜನೀಯಂ.