೧. ವಿಭಙ್ಗವಾರೋ

ಹೇತುಪಚ್ಚಯೋ

೩೬. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಹೇತುಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಹೇತೂ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಹೇತುಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಹೇತುಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಹೇತೂ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ರೂಪಾನಂ ಹೇತುಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಚ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಚ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಹೇತುಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಹೇತೂ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ ಹೇತುಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೩)

ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಹೇತುಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ… ತೀಣಿ.

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಹೇತುಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಅನಿಯತಾ ಹೇತೂ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ ಹೇತುಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪಟಿಸನ್ಧಿಕ್ಖಣೇ…ಪೇ…. (೧)

ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೋ

೩೭. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಅರಿಯಾ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೇ ಪಹೀನೇ ಕಿಲೇಸೇ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಿ, ಪುಬ್ಬೇ ಸಮುದಾಚಿಣ್ಣೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಾನನ್ತಿ. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೇ ಖನ್ಧೇ ಅನಿಚ್ಚತೋ…ಪೇ… ವಿಪಸ್ಸನ್ತಿ. ಚೇತೋಪರಿಯಞಾಣೇನ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಚಿತ್ತಸಮಙ್ಗಿಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಜಾನನ್ತಿ. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಚೇತೋಪರಿಯಞಾಣಸ್ಸ, ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಾನುಸ್ಸತಿಞಾಣಸ್ಸ, ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗಞಾಣಸ್ಸ, ಅನಾಗತಂಸಞಾಣಸ್ಸ ಆವಜ್ಜನಾಯ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಅರಿಯಾ ಮಗ್ಗಾ ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಿ. ಚೇತೋಪರಿಯಞಾಣೇನ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಚಿತ್ತಸಮಙ್ಗಿಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಜಾನನ್ತಿ. ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಚೇತೋಪರಿಯಞಾಣಸ್ಸ, ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಾನುಸ್ಸತಿಞಾಣಸ್ಸ, ಅನಾಗತಂಸಞಾಣಸ್ಸ, ಆವಜ್ಜನಾಯ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

೩೮. ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಸೀಲಂ ಸಮಾದಿಯಿತ್ವಾ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ, ಪುಬ್ಬೇ ಸುಚಿಣ್ಣಾನಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ, ಝಾನಾ ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಝಾನಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ, ಅರಿಯಾ ಫಲಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಿ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಿ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಗೋತ್ರಭುಸ್ಸ, ವೋದಾನಸ್ಸ, ಫಲಸ್ಸ, ಆವಜ್ಜನಾಯ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಅರಿಯಾ ಅನಿಯತೇ ಪಹೀನೇ ಕಿಲೇಸೇ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಿ, ವಿಕ್ಖಮ್ಭಿತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಿ. ಪುಬ್ಬೇ ಸಮುದಾಚಿಣ್ಣೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಾನನ್ತಿ. ಚಕ್ಖುಂ…ಪೇ… ವತ್ಥುಂ… ಅನಿಯತೇ ಖನ್ಧೇ ಅನಿಚ್ಚತೋ ದುಕ್ಖತೋ ಅನತ್ತತೋ ವಿಪಸ್ಸನ್ತಿ, ಅಸ್ಸಾದೇನ್ತಿ ಅಭಿನನ್ದನ್ತಿ, ತಂ ಆರಬ್ಭ ಅನಿಯತೋ ರಾಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ದೋಮನಸ್ಸಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸತಿ, ದಿಬ್ಬಾಯ ಸೋತಧಾತುಯಾ ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ, ಚೇತೋಪರಿಯಞಾಣೇನ ಅನಿಯತಚಿತ್ತಸಮಙ್ಗಿಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಜಾನಾತಿ, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸ್ಸ…ಪೇ… ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ರೂಪಾಯತನಂ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ…ಪೇ… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾಯತನಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಅನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಇದ್ಧಿವಿಧಞಾಣಸ್ಸ, ಚೇತೋಪರಿಯಞಾಣಸ್ಸ, ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಾನುಸ್ಸತಿಞಾಣಸ್ಸ, ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗಞಾಣಸ್ಸ, ಅನಾಗತಂಸಞಾಣಸ್ಸ, ಆವಜ್ಜನಾಯ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ರೂಪಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಮಾತುಘಾತಿಕಮ್ಮಸ್ಸ… ಪಿತುಘಾತಿಕಮ್ಮಸ್ಸ… ಅರಹನ್ತಘಾತಿಕಮ್ಮಸ್ಸ… ರುಹಿರುಪ್ಪಾದಕಮ್ಮಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಯಂ ವತ್ಥುಂ ಪರಾಮಸನ್ತಸ್ಸ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ತಂ ವತ್ಥು ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ನಿಬ್ಬಾನಂ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೩)

ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೋ

೩೯. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಸಹಜಾತಾಧಿಪತಿ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾಧಿಪತಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಸಹಜಾತಾಧಿಪತಿ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾಧಿಪತಿ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ರೂಪಾನಂ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಚ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಚ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಸಹಜಾತಾಧಿಪತಿ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾಧಿಪತಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೩)

೪೦. ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಸಹಜಾತಾಧಿಪತಿ – ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾಧಿಪತಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಆರಮ್ಮಣಾಧಿಪತಿ, ಸಹಜಾತಾಧಿಪತಿ. ಆರಮ್ಮಣಾಧಿಪತಿ – ಅರಿಯಾ ಮಗ್ಗಾ ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಿ. ಸಹಜಾತಾಧಿಪತಿ – ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾಧಿಪತಿ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ರೂಪಾನಂ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಚ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಚ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಸಹಜಾತಾಧಿಪತಿ – ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾಧಿಪತಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೩)

೪೧. ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಆರಮ್ಮಣಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾಧಿಪತಿ. ಆರಮ್ಮಣಾಧಿಪತಿ – ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಸೀಲಂ ಸಮಾದಿಯಿತ್ವಾ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ತಂ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ, ಪುಬ್ಬೇ ಸುಚಿಣ್ಣಾನಿ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ, ಝಾನಾ…ಪೇ… ಅರಿಯಾ ಫಲಂ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಿ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತಿ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಗೋತ್ರಭುಸ್ಸ, ವೋದಾನಸ್ಸ, ಫಲಸ್ಸ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಚಕ್ಖುಂ…ಪೇ… ವತ್ಥುಂ…ಪೇ… ಅನಿಯತೇ ಖನ್ಧೇ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ಅಸ್ಸಾದೇತಿ ಅಭಿನನ್ದತಿ, ತಂ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ಅನಿಯತೋ ರಾಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ದಿಟ್ಠಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಸಹಜಾತಾಧಿಪತಿ – ಅನಿಯತಾಧಿಪತಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಆರಮ್ಮಣಾಧಿಪತಿ – ನಿಬ್ಬಾನಂ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೋ

೪೨. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ವುಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಮಗ್ಗೋ ಫಲಸ್ಸ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಅನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಅನಿಯತಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಅನುಲೋಮಂ ಗೋತ್ರಭುಸ್ಸ… ಅನುಲೋಮಂ ವೋದಾನಸ್ಸ… ಫಲಂ ಫಲಸ್ಸ… ಅನುಲೋಮಂ ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ… ನಿರೋಧಾ ವುಟ್ಠಹನ್ತಸ್ಸ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

೪೩. ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಅನಿಯತಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ದೋಮನಸ್ಸಸ್ಸ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಅನಿಯತಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ನಿಯತಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಗೋತ್ರಭು ಮಗ್ಗಸ್ಸ… ವೋದಾನಂ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೩)

ಸಮನನ್ತರಪಚ್ಚಯಾದಿ

೪೪. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಸಮನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ (ಅನನ್ತರಸದಿಸಂ)… ಸಹಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ (ಪಟಿಚ್ಚವಾರಸದಿಸಂ, ನವ ಪಞ್ಹಾ)… ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ (ಪಟಿಚ್ಚವಾರಸದಿಸಂ, ತಿಸ್ಸೋ ಪಞ್ಹಾ)… ನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ (ಕುಸಲತ್ತಿಕಸದಿಸಾ, ತೇರಸ ಪಞ್ಹಾ).

ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೋ

೪೫. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪಕತೂಪನಿಸ್ಸಯೋ – ಮಾತುಘಾತಿಕಮ್ಮಂ ಮಾತುಘಾತಿಕಮ್ಮಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಮಾತುಘಾತಿಕಮ್ಮಂ…ಪೇ… ಪಿತುಘಾತಿಕಮ್ಮಂ…ಪೇ… ಅರಹನ್ತಘಾತಿಕಮ್ಮಂ…ಪೇ… ರುಹಿರುಪ್ಪಾದಕಮ್ಮಂ…ಪೇ… ಸಙ್ಘಭೇದಕಮ್ಮಂ…ಪೇ… ನಿಯತಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ (ಚಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ). ನಿಯತಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ನಿಯತಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ನಿಯತಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ಮಾತುಘಾತಿಕಮ್ಮಸ್ಸ…ಪೇ… ಸಙ್ಘಭೇದಕಮ್ಮಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಅನನ್ತರೂಪನಿಸ್ಸಯೋ, ಪಕತೂಪನಿಸ್ಸಯೋ…ಪೇ…. ಪಕತೂಪನಿಸ್ಸಯೋ – ಮಾತರಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಟಿಘಾತತ್ಥಾಯ ದಾನಂ ದೇತಿ, ಸೀಲಂ ಸಮಾದಿಯತಿ, ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ. ಪಿತರಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತ್ವಾ…ಪೇ… ಅರಹನ್ತಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತ್ವಾ…ಪೇ… ದುಟ್ಠೇನ ಚಿತ್ತೇನ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಲೋಹಿತಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ…ಪೇ… ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಟಿಘಾತತ್ಥಾಯ ದಾನಂ ದೇತಿ, ಸೀಲಂ ಸಮಾದಿಯತಿ, ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ. (೨)

೪೬. ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪಕತೂಪನಿಸ್ಸಯೋ – ಪಠಮೋ ಮಗ್ಗೋ ದುತಿಯಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ…ಪೇ… ತತಿಯೋ ಮಗ್ಗೋ ಚತುತ್ಥಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಆರಮ್ಮಣೂಪನಿಸ್ಸಯೋ, ಅನನ್ತರೂಪನಿಸ್ಸಯೋ, ಪಕತೂಪನಿಸ್ಸಯೋ…ಪೇ…. ಪಕತೂಪನಿಸ್ಸಯೋ – ಅರಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ಅನುಪ್ಪನ್ನಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತಿ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಸಙ್ಖಾರೇ ಅನಿಚ್ಚತೋ ದುಕ್ಖತೋ ಅನತ್ತತೋ ವಿಪಸ್ಸನ್ತಿ. ಮಗ್ಗೋ ಅರಿಯಾನಂ ಅತ್ಥಪ್ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಯ…ಪೇ… ಠಾನಾಠಾನಕೋಸಲ್ಲಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಮಗ್ಗೋ ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

೪೭. ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಆರಮ್ಮಣೂಪನಿಸ್ಸಯೋ, ಅನನ್ತರೂಪನಿಸ್ಸಯೋ, ಪಕತೂಪನಿಸ್ಸಯೋ…ಪೇ…. ಪಕತೂಪನಿಸ್ಸಯೋ – ಅನಿಯತಂ ಸದ್ಧಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ದಾನಂ ದೇತಿ, ಸೀಲಂ ಸಮಾದಿಯತಿ, ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ…ಪೇ… ಝಾನಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ, ವಿಪಸ್ಸನಂ… ಅಭಿಞ್ಞಂ… ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ, ಮಾನಂ ಜಪ್ಪೇತಿ, ದಿಟ್ಠಿಂ ಗಣ್ಹಾತಿ. ಅನಿಯತಂ ಸೀಲಂ… ಸುತಂ… ಚಾಗಂ… ಪಞ್ಞಂ… ರಾಗಂ…ಪೇ… ಪತ್ಥನಂ… ಕಾಯಿಕಂ ಸುಖಂ… ಕಾಯಿಕಂ ದುಕ್ಖಂ… ಉತುಂ… ಭೋಜನಂ… ಸೇನಾಸನಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ದಾನಂ ದೇತಿ…ಪೇ… ನಿಗಮಘಾತಂ ಕರೋತಿ. ಅನಿಯತಾ ಸದ್ಧಾ…ಪೇ… ಪಞ್ಞಾ, ರಾಗೋ…ಪೇ… ಸೇನಾಸನಂ ಅನಿಯತಾಯ ಸದ್ಧಾಯ…ಪೇ… ಕಾಯಿಕಸ್ಸ ಸುಖಸ್ಸ, ಕಾಯಿಕಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ, ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ತಸ್ಸೇವ…ಪೇ… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ತಸ್ಸೇವ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ದುತಿಯಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ…ಪೇ… ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸ್ಸ…ಪೇ… ಪಾಣಾತಿಪಾತೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ (ಚಕ್ಕಂ ಕಾತಬ್ಬಂ). (೧)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಅನನ್ತರೂಪನಿಸ್ಸಯೋ, ಪಕತೂಪನಿಸ್ಸಯೋ…ಪೇ…. ಪಕತೂಪನಿಸ್ಸಯೋ – ಅನಿಯತಂ ರಾಗಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ಮಾತರಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತಿ…ಪೇ… ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದತಿ. ಅನಿಯತಂ ದೋಸಂ…ಪೇ… ಪತ್ಥನಂ… ಕಾಯಿಕಂ ಸುಖಂ…ಪೇ… ಸೇನಾಸನಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ಮಾತರಂ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತಿ…ಪೇ… ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದತಿ. ಅನಿಯತೋ ರಾಗೋ…ಪೇ… ಸೇನಾಸನಂ ಮಾತುಘಾತಿಕಮ್ಮಸ್ಸ… ಪಿತುಘಾತಿಕಮ್ಮಸ್ಸ… ಅರಹನ್ತಘಾತಿಕಮ್ಮಸ್ಸ… ರುಹಿರುಪ್ಪಾದಕಮ್ಮಸ್ಸ… ಸಙ್ಘಭೇದಕಮ್ಮಸ್ಸ… ನಿಯತಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಆರಮ್ಮಣೂಪನಿಸ್ಸಯೋ, ಅನನ್ತರೂಪನಿಸ್ಸಯೋ, ಪಕತೂಪನಿಸ್ಸಯೋ…ಪೇ…. ಪಕತೂಪನಿಸ್ಸಯೋ – ಪಠಮಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಪಠಮಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಚತುತ್ಥಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪನಿಸ್ಸಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೩)

ಪುರೇಜಾತಪಚ್ಚಯೋ

೪೮. ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪುರೇಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಆರಮ್ಮಣಪುರೇಜಾತಂ, ವತ್ಥುಪುರೇಜಾತಂ. ಆರಮ್ಮಣಪುರೇಜಾತಂ – ಚಕ್ಖುಂ…ಪೇ… ವತ್ಥುಂ ಅನಿಚ್ಚತೋ…ಪೇ… ವಿಪಸ್ಸತಿ, ಅಸ್ಸಾದೇತಿ ಅಭಿನನ್ದತಿ, ತಂ ಆರಬ್ಭ ಅನಿಯತೋ ರಾಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ದೋಮನಸ್ಸಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸತಿ, ದಿಬ್ಬಾಯ ಸೋತಧಾತುಯಾ ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ, ರೂಪಾಯತನಂ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ…ಪೇ… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾಯತನಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಪುರೇಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ವತ್ಥುಪುರೇಜಾತಂ – ಚಕ್ಖಾಯತನಂ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ…ಪೇ… ಕಾಯಾಯತನಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ… ವತ್ಥು ಅನಿಯತಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಪುರೇಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪುರೇಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಆರಮ್ಮಣಪುರೇಜಾತಂ, ವತ್ಥುಪುರೇಜಾತಂ. ಆರಮ್ಮಣಪುರೇಜಾತಂ – ರೂಪಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಮಾತುಘಾತಿಕಮ್ಮಸ್ಸ… ಪಿತುಘಾತಿಕಮ್ಮಸ್ಸ… ಅರಹನ್ತಘಾತಿಕಮ್ಮಸ್ಸ… ರುಹಿರುಪ್ಪಾದಕಮ್ಮಸ್ಸ ಪುರೇಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ವತ್ಥುಪುರೇಜಾತಂ – ವತ್ಥು ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಪುರೇಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪುರೇಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ವತ್ಥುಪುರೇಜಾತಂ – ವತ್ಥು ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಪುರೇಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೩)

ಪಚ್ಛಾಜಾತಪಚ್ಚಯೋ

೪೯. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಪಚ್ಛಾಜಾತಾ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಪುರೇಜಾತಸ್ಸ ಇಮಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪಚ್ಛಾಜಾತಾ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಪುರೇಜಾತಸ್ಸ ಇಮಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಪಚ್ಛಾಜಾತಾ ಅನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಪುರೇಜಾತಸ್ಸ ಇಮಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಆಸೇವನಪಚ್ಚಯೋ

೫೦. ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಆಸೇವನಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಅನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಅನಿಯತಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಆಸೇವನಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಅನುಲೋಮಂ ಗೋತ್ರಭುಸ್ಸ… ಅನುಲೋಮಂ ವೋದಾನಸ್ಸ ಆಸೇವನಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಆಸೇವನಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಅನಿಯತಂ ದೋಮನಸ್ಸಂ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ದೋಮನಸ್ಸಸ್ಸ ಆಸೇವನಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಅನಿಯತಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ನಿಯತಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಆಸೇವನಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಆಸೇವನಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಗೋತ್ರಭು ಮಗ್ಗಸ್ಸ… ವೋದಾನಂ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಆಸೇವನಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೩)

ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೋ

೫೧. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಚೇತನಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಸಹಜಾತಾ, ನಾನಾಕ್ಖಣಿಕಾ. ಸಹಜಾತಾ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಚೇತನಾ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ರೂಪಾನಂ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ನಾನಾಕ್ಖಣಿಕಾ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಚೇತನಾ ವಿಪಾಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಕಟತ್ತಾ ಚ ರೂಪಾನಂ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಚ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಚ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಚೇತನಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೩)

೫೨. ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾ ಚೇತನಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಸಹಜಾತಾ, ನಾನಾಕ್ಖಣಿಕಾ. ಸಹಜಾತಾ – ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾ ಚೇತನಾ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ರೂಪಾನಂ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ನಾನಾಕ್ಖಣಿಕಾ – ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾ ಚೇತನಾ ವಿಪಾಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಚ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಚ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾ ಚೇತನಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೩)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಸಹಜಾತಾ, ನಾನಾಕ್ಖಣಿಕಾ. ಸಹಜಾತಾ – ಅನಿಯತಾ ಚೇತನಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪಟಿಸನ್ಧಿಕ್ಖಣೇ…ಪೇ…. ನಾನಾಕ್ಖಣಿಕಾ – ಅನಿಯತಾ ಚೇತನಾ ವಿಪಾಕಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಕಟತ್ತಾ ಚ ರೂಪಾನಂ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ವಿಪಾಕಪಚ್ಚಯೋ

೫೩. ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ವಿಪಾಕೋ ಅನಿಯತೋ ಏಕೋ ಖನ್ಧೋ ತಿಣ್ಣನ್ನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ ವಿಪಾಕಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ…ಪೇ… ಪಟಿಸನ್ಧಿಕ್ಖಣೇ…ಪೇ… ಖನ್ಧಾ ವತ್ಥುಸ್ಸ…ಪೇ….

ಆಹಾರಪಚ್ಚಯಾದಿ

೫೪. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಆಹಾರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ… ಇನ್ದ್ರಿಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ… ಝಾನಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ… ಮಗ್ಗಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ… ಸಮ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ.

ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೋ

೫೫. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಸಹಜಾತಂ, ಪಚ್ಛಾಜಾತಂ. ಸಹಜಾತಾ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ರೂಪಾನಂ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪಚ್ಛಾಜಾತಾ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಪುರೇಜಾತಸ್ಸ ಇಮಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಸಹಜಾತಂ, ಪಚ್ಛಾಜಾತಂ. ಸಹಜಾತಾ – ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ರೂಪಾನಂ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪಚ್ಛಾಜಾತಾ – ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಪುರೇಜಾತಸ್ಸ ಇಮಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಸಹಜಾತಂ, ಪುರೇಜಾತಂ, ಪಚ್ಛಾಜಾತಂ. ಸಹಜಾತಾ – ಅನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ರೂಪಾನಂ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪಟಿಸನ್ಧಿಕ್ಖಣೇ…ಪೇ… ಖನ್ಧಾ ವತ್ಥುಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ವತ್ಥು ಖನ್ಧಾನಂ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪುರೇಜಾತಂ – ಚಕ್ಖಾಯತನಂ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ…ಪೇ… ಕಾಯಾಯತನಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ… ವತ್ಥು ಅನಿಯತಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪಚ್ಛಾಜಾತಾ – ಅನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಪುರೇಜಾತಸ್ಸ ಇಮಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪುರೇಜಾತಂ – ವತ್ಥು ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪುರೇಜಾತಂ – ವತ್ಥು ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೩)

ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೋ

೫೬. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಏಕೋ ಖನ್ಧೋ ತಿಣ್ಣನ್ನಂ ಖನ್ಧಾನಂ…ಪೇ… ದ್ವೇ ಖನ್ಧಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಸಹಜಾತಂ, ಪಚ್ಛಾಜಾತಂ. ಸಹಜಾತಾ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ರೂಪಾನಂ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪಚ್ಛಾಜಾತಾ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಪುರೇಜಾತಸ್ಸ ಇಮಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಚ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಚ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಏಕೋ ಖನ್ಧೋ ತಿಣ್ಣನ್ನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ…ಪೇ… ದ್ವೇ ಖನ್ಧಾ…ಪೇ…. (೩)

ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ…ಪೇ… (ತಿಸ್ಸೋ ಪಞ್ಹಾ).

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಸಹಜಾತಂ, ಪುರೇಜಾತಂ, ಪಚ್ಛಾಜಾತಂ, ಆಹಾರಂ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ. ಸಹಜಾತೋ – ಅನಿಯತೋ ಏಕೋ ಖನ್ಧೋ ತಿಣ್ಣನ್ನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ…ಪೇ… ದ್ವೇ ಖನ್ಧಾ…ಪೇ… ಪಟಿಸನ್ಧಿಕ್ಖಣೇ…ಪೇ… ಖನ್ಧಾ ವತ್ಥುಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ವತ್ಥು ಖನ್ಧಾನಂ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಏಕಂ ಮಹಾಭೂತಂ…ಪೇ… ಅಸಞ್ಞಸತ್ತಾನಂ ಏಕಂ ಮಹಾಭೂತಂ…ಪೇ…. ಪುರೇಜಾತಂ – ಚಕ್ಖುಂ…ಪೇ… ವತ್ಥುಂ ಅನಿಚ್ಚತೋ ದುಕ್ಖತೋ ಅನತ್ತತೋ ವಿಪಸ್ಸತಿ ಅಸ್ಸಾದೇತಿ ಅಭಿನನ್ದತಿ, ತಂ ಆರಬ್ಭ ರಾಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ದೋಮನಸ್ಸಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸತಿ, ದಿಬ್ಬಾಯ ಸೋತಧಾತುಯಾ ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ, ರೂಪಾಯತನಂ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ…ಪೇ… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾಯತನಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ…ಪೇ… ಚಕ್ಖಾಯತನಂ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ…ಪೇ… ಕಾಯಾಯತನಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ… ವತ್ಥು ಅನಿಯತಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪಚ್ಛಾಜಾತಾ – ಅನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಪುರೇಜಾತಸ್ಸ ಇಮಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಕಬಳೀಕಾರೋ ಆಹಾರೋ ಇಮಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ರೂಪಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಕಟತ್ತಾರೂಪಾನಂ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೧)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪುರೇಜಾತಂ – ರೂಪಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಮಾತುಘಾತಿಕಮ್ಮಸ್ಸ…ಪೇ… ರುಹಿರುಪ್ಪಾದಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ವತ್ಥು ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಅನಿಯತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪುರೇಜಾತಂ – ವತ್ಥು ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೩)

೫೭. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಚ ಅನಿಯತೋ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಸಹಜಾತಂ, ಪುರೇಜಾತಂ. ಸಹಜಾತೋ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಏಕೋ ಖನ್ಧೋ ಚ ವತ್ಥು ಚ ತಿಣ್ಣನ್ನಂ ಖನ್ಧಾನಂ…ಪೇ… ದ್ವೇ ಖನ್ಧಾ ಚ…ಪೇ…. (೧)

ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತೋ ಚ ಅನಿಯತೋ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ – ಸಹಜಾತಂ, ಪಚ್ಛಾಜಾತಂ, ಆಹಾರಂ, ಇನ್ದ್ರಿಯಂ. ಸಹಜಾತಾ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಚ ಮಹಾಭೂತಾ ಚ ಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ ರೂಪಾನಂ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪಚ್ಛಾಜಾತಾ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಚ ಕಬಳೀಕಾರೋ ಆಹಾರೋ ಚ ಇಮಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. ಪಚ್ಛಾಜಾತಾ – ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ಖನ್ಧಾ ಚ ರೂಪಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಞ್ಚ ಕಟತ್ತಾರೂಪಾನಂ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ. (೨)

ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತೋ ಚ ಅನಿಯತೋ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ…ಪೇ… (ದ್ವೇ ಪಞ್ಹಾ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಸದಿಸಾ).