(೧೫೯) ೪. ಅಧಿಗಯ್ಹಮನಸಿಕಾರಕಥಾ

೭೪೯. ಅಧಿಗಯ್ಹ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಚಿತ್ತೇನ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಪಜಾನಾತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ತೇನ ಚಿತ್ತೇನ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ಪಜಾನಾತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಚಿತ್ತೇನ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ‘‘ಚಿತ್ತ’’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ತೇನ ಚಿತ್ತೇನ ತಂ ಚಿತ್ತಂ ‘‘ಚಿತ್ತ’’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಂ ಚಿತ್ತಂ ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ತಂ ಚಿತ್ತಂ ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಫಸ್ಸೇನ ತಂ ಫಸ್ಸಂ ಫುಸತಿ, ತಾಯ ವೇದನಾಯ…ಪೇ… ತಾಯ ಸಞ್ಞಾಯ… ತಾಯ ಚೇತನಾಯ… ತೇನ ಚಿತ್ತೇನ… ತೇನ ವಿತಕ್ಕೇನ… ತೇನ ವಿಚಾರೇನ… ತಾಯ ಪೀತಿಯಾ… ತಾಯ ಸತಿಯಾ… ತಾಯ ಪಞ್ಞಾಯ ತಂ ಪಞ್ಞಂ ಪಜಾನಾತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೫೦. ಅತೀತಂ ‘‘ಅತೀತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಅನಾಗತಂ ‘‘ಅನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತೀತಂ ‘‘ಅತೀತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಅನಾಗತಂ ‘‘ಅನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾನಂ…ಪೇ… ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತೀತಂ ‘‘ಅತೀತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ‘‘ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತೀತಂ ‘‘ಅತೀತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ‘‘ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾನಂ…ಪೇ… ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತೀತಂ ‘‘ಅತೀತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಅನಾಗತಂ ‘‘ಅನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ‘‘ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತೀತಂ ‘‘ಅತೀತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಅನಾಗತಂ ‘‘ಅನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ‘‘ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಿಣ್ಣಂ ಫಸ್ಸಾನಂ…ಪೇ… ತಿಣ್ಣಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೫೧. ಅನಾಗತಂ ‘‘ಅನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಅತೀತಂ ‘‘ಅತೀತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅನಾಗತಂ ‘‘ಅನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಅತೀತಂ ‘‘ಅತೀತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾನಂ…ಪೇ… ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅನಾಗತಂ ‘‘ಅನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ‘‘ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅನಾಗತಂ ‘‘ಅನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ‘‘ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾನಂ…ಪೇ… ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅನಾಗತಂ ‘‘ಅನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಅತೀತಂ ‘‘ಅತೀತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ‘‘ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅನಾಗತಂ ‘‘ಅನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಅತೀತಂ ‘‘ಅತೀತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ‘‘ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಿಣ್ಣಂ ಫಸ್ಸಾನಂ…ಪೇ… ತಿಣ್ಣಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೫೨. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ‘‘ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಅತೀತಂ ‘‘ಅತೀತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ‘‘ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಅತೀತಂ ‘‘ಅತೀತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾನಂ…ಪೇ… ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ‘‘ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಅನಾಗತಂ ‘‘ಅನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ‘‘ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಅನಾಗತಂ ‘‘ಅನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾನಂ…ಪೇ… ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ‘‘ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಅತೀತಂ ‘‘ಅತೀತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ಅನಾಗತಂ ‘‘ಅನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ‘‘ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೋ, ಅತೀತಂ ‘‘ಅತೀತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ಅನಾಗತಂ ‘‘ಅನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಿಣ್ಣಂ ಫಸ್ಸಾನಂ…ಪೇ… ತಿಣ್ಣಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೫೩. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅಧಿಗಯ್ಹ ಮನಸಿ ಕರೋತೀ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನಿಚ್ಚಾತಿ, ಯದಾ ಪಞ್ಞಾಯ ಪಸ್ಸತಿ;

ಅಥ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ ದುಕ್ಖೇ, ಏಸ ಮಗ್ಗೋ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ.

‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ದುಕ್ಖಾತಿ, ಯದಾ ಪಞ್ಞಾಯ ಪಸ್ಸತಿ;

ಅಥ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ ದುಕ್ಖೇ, ಏಸ ಮಗ್ಗೋ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ.

‘‘ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ ಅನತ್ತಾತಿ, ಯದಾ ಪಞ್ಞಾಯ ಪಸ್ಸತಿ;

ಅಥ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ ದುಕ್ಖೇ, ಏಸ ಮಗ್ಗೋ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ’’ತಿ [ಧ. ಪ. ೨೭೭-೨೭೯].

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಅಧಿಗಯ್ಹ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ.

ಅಧಿಗಯ್ಹಮನಸಿಕಾರಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.