೧೫. ಪನ್ನರಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೪೫) ೧. ಪಚ್ಚಯತಾಕಥಾ

೭೧೧. ಪಚ್ಚಯತಾ ವವತ್ಥಿತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವೀಮಂಸಾ ಹೇತು, ಸೋ ಚ ಅಧಿಪತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ವೀಮಂಸಾ ಹೇತು, ಸೋ ಚ ಅಧಿಪತಿ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಹೇತುಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

ನನು ಛನ್ದಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಛನ್ದಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಸಹಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

೭೧೨. ನನು ವೀರಿಯಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ವೀರಿಯಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಸಹಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

ನನು ವೀರಿಯಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ತಞ್ಚ ಇನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ವೀರಿಯಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ತಞ್ಚ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಇನ್ದ್ರಿಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

ನನು ವೀರಿಯಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ತಞ್ಚ ಮಗ್ಗಙ್ಗನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ವೀರಿಯಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ತಞ್ಚ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಮಗ್ಗಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

೭೧೩. ನನು ಚಿತ್ತಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಚಿತ್ತಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಸಹಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

ನನು ಚಿತ್ತಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ಸೋ ಚ ಆಹಾರೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಚಿತ್ತಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ಸೋ ಚ ಆಹಾರೋ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಆಹಾರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

ನನು ಚಿತ್ತಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ತಞ್ಚ ಇನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಚಿತ್ತಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ತಞ್ಚ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಇನ್ದ್ರಿಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

೭೧೪. ನನು ವೀಮಂಸಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ವೀಮಂಸಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಸಹಜಾತಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

ನನು ವೀಮಂಸಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ತಞ್ಚ ಇನ್ದ್ರಿಯನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ವೀಮಂಸಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ತಞ್ಚ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಇನ್ದ್ರಿಯಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

ನನು ವೀಮಂಸಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ತಞ್ಚ ಮಗ್ಗಙ್ಗನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ವೀಮಂಸಾಧಿಪತಿ ಸಹಜಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಧಿಪತಿ, ತಞ್ಚ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಮಗ್ಗಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

೭೧೫. ನನು ಅರಿಯಂ ಧಮ್ಮಂ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾ, ತಞ್ಚಾರಮ್ಮಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅರಿಯಂ ಧಮ್ಮಂ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾ, ತಞ್ಚಾರಮ್ಮಣಂ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅಧಿಪತಿಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

೭೧೬. ನನು ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಸಾ ಚ ಆಸೇವನಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಸಾ ಚ ಆಸೇವನಾ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಆಸೇವನಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

ನನು ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಸಾ ಚ ಆಸೇವನಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಸಾ ಚ ಆಸೇವನಾ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಆಸೇವನಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

ನನು ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತಾ ಧಮ್ಮಾ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಸಾ ಚ ಆಸೇವನಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಪುರಿಮಾ ಪುರಿಮಾ ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತಾ ಧಮ್ಮಾ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಪಚ್ಛಿಮಾನಂ ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಸಾ ಚ ಆಸೇವನಾ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಆಸೇವನಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ.

೭೧೭. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಪಚ್ಚಯತಾ ವವತ್ಥಿತಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹೇತುಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ, ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ, ಅನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ, ಸಮನನ್ತರಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ. ತೇನ ಹಿ ಪಚ್ಚಯತಾ ವವತ್ಥಿತಾತಿ.

ಪಚ್ಚಯತಾಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೫. ಪನ್ನರಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೪೬) ೨. ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪಚ್ಚಯಕಥಾ

೭೧೮. ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾವ ಸಙ್ಖಾರಾ, ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾಪಿ ಅವಿಜ್ಜಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅವಿಜ್ಜಾ ಸಙ್ಖಾರೇನ ಸಹಜಾತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅವಿಜ್ಜಾ ಸಙ್ಖಾರೇನ ಸಹಜಾತಾ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾಪಿ ಸಙ್ಖಾರಾ, ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾಪಿ ಅವಿಜ್ಜಾ’’ತಿ.

ತಣ್ಹಾಪಚ್ಚಯಾವ ಉಪಾದಾನಂ, ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಉಪಾದಾನಪಚ್ಚಯಾಪಿ ತಣ್ಹಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ತಣ್ಹಾ ಉಪಾದಾನೇನ ಸಹಜಾತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ತಣ್ಹಾ ಉಪಾದಾನೇನ ಸಹಜಾತಾ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ತಣ್ಹಾಪಚ್ಚಯಾಪಿ ಉಪಾದಾನಂ, ಉಪಾದಾನಪಚ್ಚಯಾಪಿ ತಣ್ಹಾ’’ತಿ.

೭೧೯. ‘‘ಜರಾಮರಣಪಚ್ಚಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾತಿ, ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ ಭವೋ’’ತಿ – ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ನತ್ಥಿ. ತೇನ ಹಿ ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾವ ಸಙ್ಖಾರಾ, ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾಪಿ ಅವಿಜ್ಜಾ’’ತಿ. ತಣ್ಹಾಪಚ್ಚಯಾವ ಉಪಾದಾನಂ, ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಉಪಾದಾನಪಚ್ಚಯಾಪಿ ತಣ್ಹಾ’’ತಿ.

‘‘ವಿಞ್ಞಾಣಪಚ್ಚಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಾಮರೂಪಂ, ನಾಮರೂಪಪಚ್ಚಯಾಪಿ ವಿಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ [ದೀ. ನಿ. ೨.೫೮, ಥೋಕಂ ಪನ ವಿಸದಿಸಂ] – ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾಪಿ ಸಙ್ಖಾರಾ, ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾಪಿ ಅವಿಜ್ಜಾ; ತಣ್ಹಾಪಚ್ಚಯಾಪಿ ಉಪಾದಾನಂ, ಉಪಾದಾನಪಚ್ಚಯಾಪಿ ತಣ್ಹಾತಿ.

ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪಚ್ಚಯಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೫. ಪನ್ನರಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೪೭) ೩. ಅದ್ಧಾಕಥಾ

೭೨೦. ಅದ್ಧಾ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ರೂಪನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ವೇದನಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರಾ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅತೀತೋ ಅದ್ಧಾ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ರೂಪನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ವೇದನಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರಾ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅನಾಗತೋ ಅದ್ಧಾ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ರೂಪನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ವೇದನಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರಾ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೋ ಅದ್ಧಾ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ರೂಪನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ವೇದನಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರಾ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತೀತಂ ರೂಪಂ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಸಙ್ಖಾರಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತೀತೋ ಅದ್ಧಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತೀತಾ ಪಞ್ಚದ್ಧಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅನಾಗತಂ ರೂಪಂ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಸಙ್ಖಾರಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಾಗತೋ ಅದ್ಧಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅನಾಗತಾ ಪಞ್ಚದ್ಧಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ರೂಪಂ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಸಙ್ಖಾರಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೋ ಅದ್ಧಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾ ಪಞ್ಚದ್ಧಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತೀತಾ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾ ಅತೀತೋ ಅದ್ಧಾ, ಅನಾಗತಾ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾ ಅನಾಗತೋ ಅದ್ಧಾ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೋ ಅದ್ಧಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪನ್ನರಸದ್ಧಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತೀತಾನಿ ದ್ವಾದಸಾಯತನಾನಿ ಅತೀತೋ ಅದ್ಧಾ, ಅನಾಗತಾನಿ ದ್ವಾದಸಾಯತನಾನಿ ಅನಾಗತೋ ಅದ್ಧಾ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾನಿ ದ್ವಾದಸಾಯತನಾನಿ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೋ ಅದ್ಧಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಛತ್ತಿಂಸ ಅದ್ಧಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತೀತಾ ಅಟ್ಠಾರಸ ಧಾತುಯೋ ಅತೀತೋ ಅದ್ಧಾ, ಅನಾಗತಾ ಅಟ್ಠಾರಸ ಧಾತುಯೋ ಅನಾಗತೋ ಅದ್ಧಾ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾ ಅಟ್ಠಾರಸ ಧಾತುಯೋ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೋ ಅದ್ಧಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಚತುಪಞ್ಞಾಸ ಅದ್ಧಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತೀತಾನಿ ಬಾವೀಸತಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಅತೀತೋ ಅದ್ಧಾ, ಅನಾಗತಾನಿ ಬಾವೀಸತಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಅನಾಗತೋ ಅದ್ಧಾ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾನಿ ಬಾವೀಸತಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೋ ಅದ್ಧಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಛಸಟ್ಠಿ ಅದ್ಧಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೨೧. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅದ್ಧಾ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ತೀಣಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಥಾವತ್ಥೂನಿ! ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಅತೀತಂ ವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥಂ ಕಥೇಯ್ಯ – ‘ಏವಂ ಅಹೋಸಿ ಅತೀತಮದ್ಧಾನ’ನ್ತಿ; ಅನಾಗತಂ ವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥಂ ಕಥೇಯ್ಯ – ‘ಏವಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನ’ನ್ತಿ; ಏತರಹಿ ವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥಂ ಕಥೇಯ್ಯ – ‘ಏವಂ ಹೋತಿ ಏತರಹಿ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’ನ್ತಿ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ಕಥಾವತ್ಥೂನೀ’’ತಿ [ಅ. ನಿ. ೩.೬೮; ದೀ. ನಿ. ೩.೩೦೫]. ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಅದ್ಧಾ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನೋತಿ.

ಅದ್ಧಾಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೫. ಪನ್ನರಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೪೮) ೪. ಖಣಲಯಮುಹುತ್ತಕಥಾ

೭೨೨. ಖಣೋ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನೋ, ಲಯೋ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನೋ, ಮುಹುತ್ತಂ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ರೂಪನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ವೇದನಾ… ಸಞ್ಞಾ… ಸಙ್ಖಾರಾ… ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೨೩. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಮುಹುತ್ತಂ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ತೀಣಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಥಾವತ್ಥೂನಿ! ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಅತೀತಂ ವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥಂ ಕಥೇಯ್ಯ – ‘ಏವಂ ಅಹೋಸಿ ಅತೀತಮದ್ಧಾನ’ನ್ತಿ; ಅನಾಗತಂ ವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥಂ ಕಥೇಯ್ಯ – ‘ಏವಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನ’ನ್ತಿ; ಏತರಹಿ ವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥಂ ಕಥೇಯ್ಯ – ‘ಏವಂ ಹೋತಿ ಏತರಹಿ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನ’ನ್ತಿ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ಕಥಾವತ್ಥೂನೀ’’ತಿ. ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಮುಹುತ್ತಂ ಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನನ್ತಿ.

ಖಣಲಯಮುಹುತ್ತಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೫. ಪನ್ನರಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೪೯) ೫. ಆಸವಕಥಾ

೭೨೪. ಚತ್ತಾರೋ ಆಸವಾ ಅನಾಸವಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಮಗ್ಗೋ ಫಲಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ…ಪೇ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೨೫. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಆಸವಾ ಅನಾಸವಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಞ್ಞೇವ ಆಸವಾ ಯೇಹಿ ಆಸವೇಹಿ ತೇ ಆಸವಾ ಸಾಸವಾ ಹೋನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ. ತೇನ ಹಿ ಚತ್ತಾರೋ ಆಸವಾ ಅನಾಸವಾತಿ.

ಆಸವಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೫. ಪನ್ನರಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೫೦) ೬. ಜರಾಮರಣಕಥಾ

೭೨೬. ಲೋಕುತ್ತರಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಜರಾಮರಣಂ ಲೋಕುತ್ತರನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಮಗ್ಗೋ ಫಲಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ…ಪೇ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಸ್ಸ ಜರಾಮರಣಂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಸ್ಸ ಜರಾಮರಣಂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಸ್ಸ ಜರಾಮರಣಂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ… ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಸ್ಸ…ಪೇ… ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಸ್ಸ…ಪೇ… ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಸ್ಸ…ಪೇ… ಅನಾಗಾಮಿಫಲಸ್ಸ…ಪೇ… ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಸ್ಸ ಜರಾಮರಣಂ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಸ್ಸ ಜರಾಮರಣಂ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹತ್ತಫಲಸ್ಸ ಜರಾಮರಣಂ ಅರಹತ್ತಫಲನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾನಂ… ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಾನಂ… ಇದ್ಧಿಪಾದಾನಂ… ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ… ಬಲಾನಂ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾನಂ ಜರಾಮರಣಂ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೨೭. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಲೋಕುತ್ತರಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಜರಾಮರಣಂ ಲೋಕುತ್ತರನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲೋಕಿಯನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ. ತೇನ ಹಿ ಲೋಕುತ್ತರನ್ತಿ.

ಜರಾಮರಣಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೫. ಪನ್ನರಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೫೧) ೭. ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತಕಥಾ

೭೨೮. ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಲೋಕುತ್ತರಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಮಗ್ಗೋ ಫಲಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ…ಪೇ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೨೯. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಲೋಕುತ್ತರಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲೋಕಿಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ. ತೇನ ಹಿ ಲೋಕುತ್ತರಾತಿ.

ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೫. ಪನ್ನರಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೫೨) ೮. ದುತಿಯಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತಕಥಾ

೭೩೦. ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಲೋಕಿಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ರೂಪನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ವೇದನಾ… ಸಞ್ಞಾ… ಸಙ್ಖಾರಾ… ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಕಾಮಾವಚರಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ರೂಪಾವಚರಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಅರೂಪಾವಚರಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೩೧. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಲೋಕಿಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲೋಕುತ್ತರಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ. ತೇನ ಹಿ ಲೋಕಿಯಾತಿ.

ದುತಿಯಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೫. ಪನ್ನರಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೫೩) ೯. ತತಿಯಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತಕಥಾ

೭೩೨. ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಮಾರಣನ್ತಿಯೋ ಫಸ್ಸೋ, ಮಾರಣನ್ತಿಯಾ ವೇದನಾ, ಮಾರಣನ್ತಿಯಾ ಸಞ್ಞಾ, ಮಾರಣನ್ತಿಯಾ ಚೇತನಾ, ಮಾರಣನ್ತಿಯಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನತ್ಥಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಮಾರಣನ್ತಿಯೋ ಫಸ್ಸೋ, ಮಾರಣನ್ತಿಯಾ ವೇದನಾ, ಮಾರಣನ್ತಿಯಾ ಸಞ್ಞಾ, ಮಾರಣನ್ತಿಯಾ ಚೇತನಾ, ಮಾರಣನ್ತಿಯಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಮಾರಣನ್ತಿಯೋ ಫಸ್ಸೋ, ಮಾರಣನ್ತಿಯಾ ವೇದನಾ, ಮಾರಣನ್ತಿಯಾ ಸಞ್ಞಾ, ಮಾರಣನ್ತಿಯಾ ಚೇತನಾ, ಮಾರಣನ್ತಿಯಂ ಚಿತ್ತಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಫಸ್ಸೋ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ ಚಿತ್ತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನತ್ಥಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಫಸ್ಸೋ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ ಚಿತ್ತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅಫಸ್ಸಕಸ್ಸ ಕಾಲಂ ಕಿರಿಯಾ, ಅವೇದನಕಸ್ಸ ಕಾಲಂ ಕಿರಿಯಾ…ಪೇ… ಅಚಿತ್ತಕಸ್ಸ ಕಾಲಂ ಕಿರಿಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನನು ಸಫಸ್ಸಕಸ್ಸ ಕಾಲಂ ಕಿರಿಯಾ…ಪೇ… ಸಚಿತ್ತಕಸ್ಸ ಕಾಲಂ ಕಿರಿಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಸಫಸ್ಸಕಸ್ಸ ಕಾಲಂ ಕಿರಿಯಾ…ಪೇ… ಸಚಿತ್ತಕಸ್ಸ ಕಾಲಂ ಕಿರಿಯಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಕಾಯೇ ವಿಸಂ ಕಮೇಯ್ಯ, ಸತ್ಥಂ ಕಮೇಯ್ಯ, ಅಗ್ಗಿ ಕಮೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಕಾಯೇ ವಿಸಂ ನ ಕಮೇಯ್ಯ, ಸತ್ಥಂ ನ ಕಮೇಯ್ಯ, ಅಗ್ಗಿ ನ ಕಮೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಕಾಯೇ ವಿಸಂ ನ ಕಮೇಯ್ಯ, ಸತ್ಥಂ ನ ಕಮೇಯ್ಯ, ಅಗ್ಗಿ ನ ಕಮೇಯ್ಯ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಕಾಯೇ ವಿಸಂ ಕಮೇಯ್ಯ, ಸತ್ಥಂ ಕಮೇಯ್ಯ, ಅಗ್ಗಿ ಕಮೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನ ನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೩೩. ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ನ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಸೋ ನಿಯಾಮೋ ಯೇನ ನಿಯಾಮೇನ ನಿಯತೋ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ನ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ನತ್ಥಿ. ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಸೋ ನಿಯಾಮೋ ಯೇನ ನಿಯಾಮೇನ ನಿಯತೋ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ನ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ನ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ.

೭೩೪. ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸಮಙ್ಗೀ ನ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಸೋ ನಿಯಾಮೋ ಯೇನ ನಿಯಾಮೇನ ನಿಯತೋ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸಮಙ್ಗೀ ನ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ? ನತ್ಥಿ. ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಸೋ ನಿಯಾಮೋ ಯೇನ ನಿಯಾಮೇನ ನಿಯತೋ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸಮಙ್ಗೀ ನ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸಮಙ್ಗೀ ನ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

ತತಿಯಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೫. ಪನ್ನರಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೫೪) ೧೦. ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಕಥಾ

೭೩೫. ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅಲೋಭೋ ಕುಸಲಮೂಲಂ, ಅದೋಸೋ ಕುಸಲಮೂಲಂ, ಅಮೋಹೋ ಕುಸಲಮೂಲಂ, ಸದ್ಧಾ ವೀರಿಯಂ ಸತಿ ಸಮಾಧಿ ಪಞ್ಞಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನತ್ಥಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅಲೋಭೋ ಕುಸಲಮೂಲಂ, ಅದೋಸೋ ಕುಸಲಮೂಲಂ…ಪೇ… ಪಞ್ಞಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅಲೋಭೋ ಕುಸಲಮೂಲಂ, ಅದೋಸೋ ಕುಸಲಮೂಲಂ, ಅಮೋಹೋ ಕುಸಲಮೂಲಂ, ಸದ್ಧಾ ವೀರಿಯಂ ಸತಿ ಸಮಾಧಿ ಪಞ್ಞಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಾ’’ತಿ.

ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಫಸ್ಸೋ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ ಚಿತ್ತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನತ್ಥಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಫಸ್ಸೋ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ ಚಿತ್ತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅಫಸ್ಸಕಸ್ಸ ಮಗ್ಗಭಾವನಾ…ಪೇ… ಅಚಿತ್ತಕಸ್ಸ ಮಗ್ಗಭಾವನಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನನು ಸಫಸ್ಸಕಸ್ಸ ಮಗ್ಗಭಾವನಾ…ಪೇ… ಸಚಿತ್ತಕಸ್ಸ ಮಗ್ಗಭಾವನಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಸಫಸ್ಸಕಸ್ಸ ಮಗ್ಗಭಾವನಾ…ಪೇ… ಸಚಿತ್ತಕಸ್ಸ ಮಗ್ಗಭಾವನಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಾ’’ತಿ.

ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಯೇ ಕೇಚಿ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೩೬. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಇಧಾಪಿ ಅಸಞ್ಞೀ ತತ್ರಾಪಿ ಅಸಞ್ಞೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಇಧಾಪಿ ಅಸಞ್ಞೀ ತತ್ರಾಪಿ ಅಸಞ್ಞೀ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಾ’’ತಿ.

ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಿಕಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೧೫. ಪನ್ನರಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೫೫) ೧೧. ಕಮ್ಮೂಪಚಯಕಥಾ

೭೩೭. ಅಞ್ಞಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಞ್ಞೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅಞ್ಞೋ ಫಸ್ಸೋ, ಅಞ್ಞೋ ಫಸ್ಸೂಪಚಯೋ; ಅಞ್ಞಾ ವೇದನಾ, ಅಞ್ಞೋ ವೇದನೂಪಚಯೋ; ಅಞ್ಞಾ ಸಞ್ಞಾ, ಅಞ್ಞೋ ಸಞ್ಞೂಪಚಯೋ; ಅಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ, ಅಞ್ಞೋ ಚೇತನೂಪಚಯೋ; ಅಞ್ಞಂ ಚಿತ್ತಂ, ಅಞ್ಞೋ ಚಿತ್ತೂಪಚಯೋ; ಅಞ್ಞಾ ಸದ್ಧಾ, ಅಞ್ಞೋ ಸದ್ಧೂಪಚಯೋ; ಅಞ್ಞಂ ವೀರಿಯಂ, ಅಞ್ಞೋ ವೀರಿಯೂಪಚಯೋ; ಅಞ್ಞಾ ಸತಿ, ಅಞ್ಞೋ ಸತೂಪಚಯೋ; ಅಞ್ಞೋ ಸಮಾಧಿ, ಅಞ್ಞೋ ಸಮಾಧೂಪಚಯೋ; ಅಞ್ಞಾ ಪಞ್ಞಾ, ಅಞ್ಞೋ ಪಞ್ಞೂಪಚಯೋ; ಅಞ್ಞೋ ರಾಗೋ, ಅಞ್ಞೋ ರಾಗೂಪಚಯೋ…ಪೇ… ಅಞ್ಞಂ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ, ಅಞ್ಞೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೂಪಚಯೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೩೮. ಅಞ್ಞಂ ಕಮ್ಮಂ, ಅಞ್ಞೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಕಮ್ಮೇನ ಸಹಜಾತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಕಮ್ಮೇನ ಸಹಜಾತೋತಿ, ಆಮನ್ತಾ. ಕುಸಲೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸಹಜಾತೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಕುಸಲೋತಿ, ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಕುಸಲೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸಹಜಾತೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಕುಸಲೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸಹಜಾತೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ…ಪೇ… ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸಹಜಾತೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೩೯. ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಕಮ್ಮೇನ ಸಹಜಾತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅಕುಸಲೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸಹಜಾತೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಅಕುಸಲೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅಕುಸಲೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸಹಜಾತೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಅಕುಸಲೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸಹಜಾತೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ…ಪೇ… ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸಹಜಾತೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೪೦. ಕಮ್ಮಂ ಚಿತ್ತೇನ ಸಹಜಾತಂ, ಕಮ್ಮಂ ಸಾರಮ್ಮಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಚಿತ್ತೇನ ಸಹಜಾತೋ, ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಸಾರಮ್ಮಣೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಚಿತ್ತೇನ ಸಹಜಾತೋ, ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಅನಾರಮ್ಮಣೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಕಮ್ಮಂ ಚಿತ್ತೇನ ಸಹಜಾತಂ, ಕಮ್ಮಂ ಅನಾರಮ್ಮಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಕಮ್ಮಂ ಚಿತ್ತೇನ ಸಹಜಾತಂ, ಚಿತ್ತಂ ಭಿಜ್ಜಮಾನಂ ಕಮ್ಮಂ ಭಿಜ್ಜತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಚಿತ್ತೇನ ಸಹಜಾತೋ, ಚಿತ್ತಂ ಭಿಜ್ಜಮಾನಂ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಭಿಜ್ಜತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಚಿತ್ತೇನ ಸಹಜಾತೋ, ಚಿತ್ತಂ ಭಿಜ್ಜಮಾನಂ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ನ ಭಿಜ್ಜತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಕಮ್ಮಂ ಚಿತ್ತೇನ ಸಹಜಾತಂ, ಚಿತ್ತಂ ಭಿಜ್ಜಮಾನಂ ಕಮ್ಮಂ ನ ಭಿಜ್ಜತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೪೧. ಕಮ್ಮಮ್ಹಿ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಞ್ಞೇವ ಕಮ್ಮಂ ಸೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಕಮ್ಮಮ್ಹಿ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ, ಕಮ್ಮೂಪಚಯತೋ ವಿಪಾಕೋ ನಿಬ್ಬತ್ತತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತಞ್ಞೇವ ಕಮ್ಮಂ, ಸೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ, ಸೋ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಕಮ್ಮಮ್ಹಿ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ, ಕಮ್ಮೂಪಚಯತೋ ವಿಪಾಕೋ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ, ವಿಪಾಕೋ ಸಾರಮ್ಮಣೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಸಾರಮ್ಮಣೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ ಅನಾರಮ್ಮಣೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ವಿಪಾಕೋ ಅನಾರಮ್ಮಣೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೪೨. ಅಞ್ಞಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಞ್ಞೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋತಿ, ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಇಧ, ಪುಣ್ಣ, ಏಕಚ್ಚೋ ಸಬ್ಯಾಬಜ್ಝಮ್ಪಿ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಮ್ಪಿ [ಸಬ್ಯಾಪಜ್ಝಮ್ಪಿ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಝಮ್ಪಿ (ಕ.) ಮ. ನಿ. ೨.೮೧ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ] ಕಾಯಸಙ್ಖಾರಂ ಅಭಿಸಙ್ಖರೋತಿ, ಸಬ್ಯಾಬಜ್ಝಮ್ಪಿ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಮ್ಪಿ ವಚೀಸಙ್ಖಾರಂ…ಪೇ… ಮನೋಸಙ್ಖಾರಂ ಅಭಿಸಙ್ಖರೋತಿ, ಸೋ ಸಬ್ಯಾಬಜ್ಝಮ್ಪಿ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಮ್ಪಿ ಕಾಯಸಙ್ಖಾರಂ ಅಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ, ಸಬ್ಯಾಬಜ್ಝಮ್ಪಿ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಮ್ಪಿ ವಚೀಸಙ್ಖಾರಂ…ಪೇ… ಮನೋಸಙ್ಖಾರಂ ಅಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ ಸಬ್ಯಾಬಜ್ಝಮ್ಪಿ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಮ್ಪಿ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ತಮೇನಂ ಸಬ್ಯಾಬಜ್ಝಮ್ಪಿ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಮ್ಪಿ ಲೋಕಂ ಉಪಪನ್ನಂ ಸಮಾನಂ ಸಬ್ಯಾಬಜ್ಝಾಪಿ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಾಪಿ ಫಸ್ಸಾ ಫುಸನ್ತಿ. ಸೋ ಸಬ್ಯಾಬಜ್ಝೇಹಿಪಿ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝೇಹಿಪಿ ಫಸ್ಸೇಹಿ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ಸಬ್ಯಾಬಜ್ಝಮ್ಪಿ ಅಬ್ಯಾಬಜ್ಝಮ್ಪಿ ವೇದನಂ ವೇದೇತಿ ವೋಕಿಣ್ಣಸುಖದುಕ್ಖಂ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮನುಸ್ಸಾ ಏಕಚ್ಚೇ ಚ ದೇವಾ ಏಕಚ್ಚೇ ಚ ವಿನಿಪಾತಿಕಾ. ಇತಿ ಖೋ, ಪುಣ್ಣ, ಭೂತಾ ಭೂತಸ್ಸ ಉಪಪತ್ತಿ ಹೋತಿ, ಯಂ ಕರೋತಿ ತೇನ ಉಪಪಜ್ಜತಿ, ಉಪಪನ್ನಮೇತಂ ಫಸ್ಸಾ ಫುಸನ್ತಿ. ಏವಮ್ಪಾಹಂ, ಪುಣ್ಣ, ‘ಕಮ್ಮದಾಯಾದಾ ಸತ್ತಾ’ತಿ ವದಾಮೀ’’ತಿ [ಮ. ನಿ. ೨.೮೧]. ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಕಮ್ಮಂ, ಅಞ್ಞೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋ’’ತಿ.

ಕಮ್ಮೂಪಚಯಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಪನ್ನರಸಮವಗ್ಗೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಪಚ್ಚಯತಾ ವವತ್ಥಿತಾ, ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ, ಅದ್ಧಾ, ಖಣೋ ಲಯೋ ಮುಹುತ್ತಂ, ಚತ್ತಾರೋ ಆಸವಾ ಅನಾಸವಾ, ಲೋಕುತ್ತರಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಜರಾಮರಣಂ ಲೋಕುತ್ತರಾ, ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಲೋಕುತ್ತರಾ, ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಲೋಕಿಯಾ, ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಸ್ವೇವ ಮಗ್ಗೋ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತುಪಪತ್ತಿಯಾ, ಅಞ್ಞಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಞ್ಞೋ ಕಮ್ಮೂಪಚಯೋತಿ.

ತತಿಯೋ ಪಣ್ಣಾಸಕೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಅನುಸಯಾ, ಸಂವರೋ, ಕಪ್ಪೋ, ಮೂಲಞ್ಚ ವವತ್ಥಿತಾತಿ.