೧೪. ಚುದ್ದಸಮವಗ್ಗೋ

(೧೪೩) ೮. ಅಬ್ಯಾಕತಕಥಾ

೭೦೬. ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ವಿಪಾಕಾಬ್ಯಾಕತಂ ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತಂ ರೂಪಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಚಕ್ಖಾಯತನಂ…ಪೇ… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾಯತನನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದಿಟ್ಠಿಗತಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ ಫಸ್ಸೋ ಅಬ್ಯಾಕತೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದಿಟ್ಠಿಗತಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವೇದನಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ…ಪೇ… ಚೇತನಾ…ಪೇ… ಚಿತ್ತಂ ಅಬ್ಯಾಕತನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ದಿಟ್ಠಿಗತಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ ಫಸ್ಸೋ ಅಕುಸಲೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಕುಸಲನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ದಿಟ್ಠಿಗತಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಚೇತನಾ ಚಿತ್ತಂ ಅಕುಸಲನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಕುಸಲನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೭೦೭. ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅಫಲಂ ಅವಿಪಾಕನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನನು ಸಫಲಂ ಸವಿಪಾಕನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಸಫಲಂ ಸವಿಪಾಕಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತ’’ನ್ತಿ.

ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಪರಮಾನಿ ವಜ್ಜಾನಿ [ಅಙ್ಗುತ್ತರನಿಕಾಯೇ] ವುತ್ತಾನಿ ಭಗವತಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಪರಮಾನಿ ವಜ್ಜಾನಿ ವುತ್ತಾನಿ ಭಗವತಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತ’’ನ್ತಿ.

ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಕುಸಲಾ [ಅಕುಸಲಂ (ಮ. ನಿ. ೨.೧೯೪)], ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಕುಸಲಾ’’ [ಕುಸಲಂ (ಮ. ನಿ. ೨.೧೦೪)] ತಿ [ಮ. ನಿ. ೨.೧೯೪]! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತ’’ನ್ತಿ.

ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಸ್ಸ ಖೋ ಅಹಂ, ಪುಣ್ಣ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಗತೀನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಗತಿಂ ವದಾಮಿ – ನಿರಯಂ ವಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಂ ವಾ’’ತಿ [ಮ. ನಿ. ೨.೭೯]! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತ’’ನ್ತಿ.

೭೦೮. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತ’’ನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’ತಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಬ್ಯಾಕತಮೇತಂ, ‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’ತಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಬ್ಯಾಕತಮೇತಂ, ‘ಅನ್ತವಾ ಲೋಕೋ’ತಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಬ್ಯಾಕತಮೇತಂ, ‘ಅನನ್ತವಾ ಲೋಕೋ’ತಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ…ಪೇ… ‘ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರ’ನ್ತಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ…ಪೇ… ‘ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರ’ನ್ತಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ…ಪೇ… ‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ…ಪೇ… ‘ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ…ಪೇ… ‘ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ…ಪೇ… ‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಬ್ಯಾಕತಮೇತ’’ನ್ತಿ [ಸಂ. ನಿ. ೪.೪೧೬, ಥೋಕಂ ಪನ ವಿಸದಿಸಂ]! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತನ್ತಿ.

ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಯಞ್ಚೇವ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿಸಮತ್ತಂ ಸಮಾದಿನ್ನಂ, ಯಞ್ಚ ವಚೀಕಮ್ಮಂ…ಪೇ… ಯಞ್ಚ ಮನೋಕಮ್ಮಂ, ಯಾ ಚ ಚೇತನಾ, ಯಾ ಚ ಪತ್ಥನಾ, ಯೋ ಚ ಪಣಿಧಿ, ಯೇ ಚ ಸಙ್ಖಾರಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಅನಿಟ್ಠಾಯ ಅಕನ್ತಾಯ ಅಮನಾಪಾಯ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತೀ’’ತಿ [ಅ. ನಿ. ೧.೩೦೬]! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಅಬ್ಯಾಕತ’’ನ್ತಿ.

ಅಬ್ಯಾಕತಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.