೭. ಸತ್ತಮವಗ್ಗೋ

(೬೯) ೭. ಪಥವೀ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋತಿಕಥಾ

೪೯೨. ಪಥವೀ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸುಖವೇದನಿಯಾ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖವೇದನಿಯಾ, ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ಫಸ್ಸೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ಸಞ್ಞಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ಚೇತನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ಚಿತ್ತೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ಸಾರಮ್ಮಣಾ; ಅತ್ಥಿ ತಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ [ಆವಜ್ಜನಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಆಭೋಗೋ ಸಮನ್ನಾಹಾರೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ಚೇತನಾ ಪತ್ಥನಾ ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ನನು ನ ಸುಖವೇದನಿಯಾ ನ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯಾ ನ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖವೇದನಿಯಾ, ನ ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ನ ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ನ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ನ ಫಸ್ಸೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ನ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ನ ಸಞ್ಞಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ನ ಚೇತನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ನ ಚಿತ್ತೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ಅನಾರಮ್ಮಣಾ; ನತ್ಥಿ ತಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ ಆಭೋಗೋ ಸಮನ್ನಾಹಾರೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ಚೇತನಾ ಪತ್ಥನಾ ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ನ ಸುಖವೇದನಿಯಾ ನ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯಾ…ಪೇ… ಅನಾರಮ್ಮಣಾ; ನತ್ಥಿ ತಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಪಥವೀ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ’’ತಿ.

ಫಸ್ಸೋ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ, ಫಸ್ಸೋ ಸುಖವೇದನಿಯೋ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯೋ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖವೇದನಿಯೋ ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ ದುಕ್ಖಾಯ…ಪೇ… ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ ಫಸ್ಸೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ ಸಞ್ಞಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ ಚೇತನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ ಚಿತ್ತೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೋ ಸಾರಮ್ಮಣೋ; ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಥವೀ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ, ಪಥವೀ ಸುಖವೇದನಿಯಾ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖವೇದನಿಯಾ ಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ದುಕ್ಖಾಯ…ಪೇ… ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಯ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಫಸ್ಸೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವೇದನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಸಞ್ಞಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಚೇತನಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಚಿತ್ತೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಸಾರಮ್ಮಣಾ; ಅತ್ಥಿ ತಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ ಆಭೋಗೋ ಸಮನ್ನಾಹಾರೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ಚೇತನಾ ಪತ್ಥನಾ ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ …ಪೇ… ಪಥವೀ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ, ಪಥವೀ ನ ಸುಖವೇದನಿಯಾ ನ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯಾ…ಪೇ… ಅನಾರಮ್ಮಣಾ; ನತ್ಥಿ ತಾಯ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಫಸ್ಸೋ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ, ಫಸ್ಸೋ ನ ಸುಖವೇದನಿಯೋ ನ ದುಕ್ಖವೇದನಿಯೋ …ಪೇ… ಅನಾರಮ್ಮಣೋ; ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಆವಟ್ಟನಾ…ಪೇ… ಪಣಿಧೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಪಥವೀ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಥವೀ ಪಗ್ಗಹನಿಗ್ಗಹುಪಗಾ ಛೇದನಭೇದನುಪಗಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ ಪಗ್ಗಹನಿಗ್ಗಹುಪಗೋ ಛೇದನಭೇದನುಪಗೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಲಬ್ಭಾ ಪಥವೀ ಕೇತುಂ ವಿಕ್ಕೇತುಂ ಆಠಪೇತುಂ ಓಚಿನಿತುಂ ವಿಚಿನಿತುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲಬ್ಭಾ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ ಕೇತುಂ ವಿಕ್ಕೇತುಂ ಆಠಪೇತುಂ ಓಚಿನಿತುಂ ವಿಚಿನಿತುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೪೯೩. ಪಥವೀ ಪರೇಸಂ ಸಾಧಾರಣಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ ಪರೇಸಂ ಸಾಧಾರಣೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ ಪರೇಸಂ ಸಾಧಾರಣೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ಅಸಾಧಾರಣಮಞ್ಞೇಸಂ, ಅಚೋರಹರಣೋ ನಿಧಿ;

ಕಯಿರಾಥ ಮಚ್ಚೋ ಪುಞ್ಞಾನಿ, ಸಚೇ ಸುಚರಿತಂ ಚರೇ’’ತಿ [ಖು. ಪಾ. ೮.೯ ಖುದ್ದಕಪಾಠೇ, ಥೋಕಂ ವಿಸದಿಸಂ].

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ ಪರೇಸಂ ಸಾಧಾರಣೋ’’ತಿ.

ಪಥವೀ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಠಮಂ ಪಥವೀ ಸಣ್ಠಾತಿ, ಪಚ್ಛಾ ಸತ್ತಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಠಮಂ ವಿಪಾಕೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಪಚ್ಛಾ ವಿಪಾಕಪಟಿಲಾಭಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಪಥವೀ ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಬ್ಬೇ ಸತ್ತಾ ಪಥವಿಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಸಬ್ಬೇ ಸತ್ತಾ ಪಥವಿಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಕೇಚಿ ಪಥವಿಂ ಅಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಕೇಚಿ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಂ ಅಖೇಪೇತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಪಥವೀ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅಞ್ಞೇ ಸತ್ತಾ ಪಥವಿಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಂ ಅಞ್ಞೇ ಸತ್ತಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಂ ಅಞ್ಞೇ ಸತ್ತಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತಸ್ಸ ಫಸ್ಸಂ ವೇದನಂ ಸಞ್ಞಂ ಚೇತನಂ ಚಿತ್ತಂ ಸದ್ಧಂ ವೀರಿಯಂ ಸತಿಂ ಸಮಾಧಿಂ ಪಞ್ಞಂ ಅಞ್ಞೇ ಸತ್ತಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೪೯೪. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಪಥವೀ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅತ್ಥಿ ಇಸ್ಸರಿಯಸಂವತ್ತನಿಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಧಿಪಚ್ಚಸಂವತ್ತನಿಯಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅತ್ಥಿ ಇಸ್ಸರಿಯಸಂವತ್ತನಿಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಅಧಿಪಚ್ಚಸಂವತ್ತನಿಯಂ ಕಮ್ಮಂ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಪಥವೀ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ’’ತಿ.

ಪಥವೀ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋತಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.