(೧೪) ೫. ವಚೀಭೇದಕಥಾ

೩೨೬. ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸಮಾಪನ್ನಾನಂ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಬ್ಬದಾ ಸಮಾಪನ್ನಾನಂ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಮಾಪನ್ನಾನಂ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಬ್ಬಸಮಾಪತ್ತೀಸು ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ಕಾಯಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ಕಾಯಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಾಚಾ, ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ಕಾಯೋ, ಅತ್ಥಿ ಕಾಯಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ಕಾಯೋ, ನತ್ಥಿ ಕಾಯಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಾಚಾ, ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೩೨೭. ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಮುದಯೋತಿ ಜಾನನ್ತೋ ಸಮುದಯೋತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನಿರೋಧೋತಿ ಜಾನನ್ತೋ ನಿರೋಧೋತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಮಗ್ಗೋತಿ ಜಾನನ್ತೋ ಮಗ್ಗೋತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಮುದಯೋತಿ ಜಾನನ್ತೋ ನ ಚ ಸಮುದಯೋತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ನ ಚ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ನಿರೋಧೋತಿ ಜಾನನ್ತೋ ನ ಚ ನಿರೋಧೋತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ನ ಚ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಮಗ್ಗೋತಿ ಜಾನನ್ತೋ ನ ಚ ಮಗ್ಗೋತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ನ ಚ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೩೨೮. ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಞಾಣಂ ಕಿಂಗೋಚರನ್ತಿ? ಞಾಣಂ ಸಚ್ಚಗೋಚರನ್ತಿ. ಸೋತಂ ಸಚ್ಚಗೋಚರನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸೋತಂ ಕಿಂ ಗೋಚರನ್ತಿ? ಸೋತಂ ಸದ್ದಗೋಚರನ್ತಿ. ಞಾಣಂ ಸದ್ದಗೋಚರನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ.

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ ಞಾಣಂ ಸಚ್ಚಗೋಚರಂ, ಸೋತಂ ಸದ್ದಗೋಚರನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಞಾಣಂ ಸಚ್ಚಗೋಚರಂ, ಸೋತಂ ಸದ್ದಗೋಚರಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ.

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ ಞಾಣಂ ಸಚ್ಚಗೋಚರಂ, ಸೋತಂ ಸದ್ದಗೋಚರನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾನಂ, ದ್ವಿನ್ನಂ ವೇದನಾನಂ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಸಞ್ಞಾನಂ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಚೇತನಾನಂ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ.

೩೨೯. ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಥವೀಕಸಿಣಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ.

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಆಪೋಕಸಿಣಂ…ಪೇ… ತೇಜೋಕಸಿಣಂ… ವಾಯೋಕಸಿಣಂ… ನೀಲಕಸಿಣಂ… ಪೀತಕಸಿಣಂ… ಲೋಹಿತಕಸಿಣಂ… ಓದಾತಕಸಿಣಂ… ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ … ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ… ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ…ಪೇ… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಪಥವೀಕಸಿಣಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ.

ಆಪೋಕಸಿಣಂ … ತೇಜೋಕಸಿಣಂ… ವಾಯೋಕಸಿಣಂ… ನೀಲಕಸಿಣಂ… ಪೀತಕಸಿಣಂ… ಲೋಹಿತಕಸಿಣಂ… ಓದಾತಕಸಿಣಂ… ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ … ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ… ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ.

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲೋಕಿಯಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲೋಕಿಯಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ…. ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲೋಕಿಯಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಲೋಕಿಯಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಲೋಕಿಯಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ.

ಲೋಕಿಯಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಲೋಕಿಯಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ.

ಲೋಕಿಯಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಲೋಕಿಯಂ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ.

೩೩೦. ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲೋಕಿಯಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲೋಕಿಯಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಲೋಕಿಯಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಲೋಕಿಯಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೩೩೧. ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲೋಕುತ್ತರಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲೋಕುತ್ತರಂ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಲೋಕುತ್ತರಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಲೋಕುತ್ತರಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೩೩೨. ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ ವಚೀಸಙ್ಖಾರಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ ವಚೀಸಙ್ಖಾರಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ,’’ ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ.

ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ ವಚೀಸಙ್ಖಾರಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ’’ತಿ [ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ (ಸ್ಯಾ.) ಏವಮುಪರಿಪಿ], ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪಥವೀಕಸಿಣಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ ವಚೀಸಙ್ಖಾರಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ’’ತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಆಪೋಕಸಿಣಂ… ತೇಜೋಕಸಿಣಂ… ವಾಯೋಕಸಿಣಂ… ನೀಲಕಸಿಣಂ… ಪೀತಕಸಿಣಂ… ಲೋಹಿತಕಸಿಣಂ… ಓದಾತಕಸಿಣಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವಿತಕ್ಕಸಮುಟ್ಠಾನಾ ವಾಚಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ವಿತಕ್ಕಸಮುಟ್ಠಾನಾ ವಾಚಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ,’’ ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ.

ವಿತಕ್ಕಸಮುಟ್ಠಾನಾ ವಾಚಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ’’ತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಞ್ಞಾಸಮುಟ್ಠಾನಾ ವಾಚಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ಸಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ’’ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ವಿತಕ್ಕಸಮುಟ್ಠಾನಾ ವಾಚಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ’’ತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಞ್ಞಾಸಮುಟ್ಠಾನಾ ವಾಚಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ – ತತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ… ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ… ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ… ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ಸಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೩೩೩. ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಾಚಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತೀ’’ತಿ [ಸಂ. ನಿ. ೪.೨೫೯, ೨೬೩]! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಾಚಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತೀ’’ತಿ, ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ.

‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಾಚಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತೀ’’ತಿ [ಸಂ. ನಿ. ೪.೨೫೯, ೨೬೩], ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ‘‘ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ [ಸಂ. ನಿ. ೪.೨೫೯, ೨೬೩], ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

‘‘ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಾಚಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತೀ’’ತಿ [ಸಂ. ನಿ. ೪.೨೫೯, ೨೬೩], ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ‘‘ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಪೀತಿ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ, ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋನ್ತಿ, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ರೂಪಸಞ್ಞಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ, ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಸಞ್ಞಾ ಚ ವೇದನಾ ಚ ನಿರುದ್ಧಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ [ಸಂ. ನಿ. ೪.೨೫೯, ೨೬೩; ಅ. ನಿ. ೯.೩೧; ದೀ. ನಿ. ೩.೩೪೪], ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸಞ್ಞಾ ಚ ವೇದನಾ ಚಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಸದ್ದೋ ಕಣ್ಡಕೋ [ಕಣ್ಟಕೋ (ಸ್ಯಾ.) ಅ. ನಿ. ೧೦.೭೨] ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾತಿ [ಅ. ನಿ. ೧೦.೭೨ ಕಣ್ಟಕಸುತ್ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪುಚ್ಛತಿ]? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಸದ್ದೋ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ, ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ.

ಪಠಮಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಸದ್ದೋ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾತಿ, ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದುತಿಯಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ… ತತಿಯಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಪೀತಿ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ… ಚತುತ್ಥಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ [ಅ. ನಿ. ೧೦.೭೨] … ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ರೂಪಸಞ್ಞಾ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ… ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ… ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ… ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಸಞ್ಞಾ ಚ ವೇದನಾ ಚ ಕಣ್ಟಕೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ [ಅ. ನಿ. ೧೦.೭೨], ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸಞ್ಞಾ ಚ ವೇದನಾ ಚಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸಿಖಿಸ್ಸ, ಆನನ್ದ, ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅಭಿಭೂ ನಾಮ ಸಾವಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಠಿತೋ ದಸಸಹಸ್ಸಿಲೋಕಧಾತುಂ ಸರೇನ ವಿಞ್ಞಾಪೇಸಿ –

‘ಆರಬ್ಭಥ ನಿಕ್ಕಮಥ, ಯುಞ್ಜಥ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ;

ಧುನಾಥ ಮಚ್ಚುನೋ ಸೇನಂ, ನಳಾಗಾರಂವ ಕುಞ್ಜರೋ.

‘ಯೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ವಿಹಸ್ಸತಿ [ವಿಹೇಸ್ಸತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.) ವಿಹರಿಸ್ಸತಿ (ಕ.)];

ಪಹಾಯ ಜಾತಿಸಂಸಾರಂ, ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ [ಅ. ನಿ. ೧ ತಿಕನಿಪಾತೇ; ಸಂ. ನಿ. ೧.೨೮೫].

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ವಚೀಭೇದೋತಿ.

ವಚೀಭೇದಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.