(೧೨) ೩. ಕಙ್ಖಾಕಥಾ

೩೧೮. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನೀವರಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನೀವರಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನೀವರಣಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ.

ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನೀವರಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನೀವರಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನೀವರಣನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನೀವರಣನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖಾ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖಾ, ಸಙ್ಘೇ ಕಙ್ಖಾ, ಸಿಕ್ಖಾಯ ಕಙ್ಖಾ, ಪುಬ್ಬನ್ತೇ ಕಙ್ಖಾ, ಅಪರನ್ತೇ ಕಙ್ಖಾ, ಪುಬ್ಬನ್ತಾಪರನ್ತೇ ಕಙ್ಖಾ, ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ.

ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖಾ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖಾ…ಪೇ… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ನತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖಾ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖಾ…ಪೇ… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖಾ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ.

ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖಾ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖಾ…ಪೇ… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖಾ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖಾ…ಪೇ… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ.

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖಾ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖಾ…ಪೇ… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಕಙ್ಖಾ, ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖಾ…ಪೇ… ಇದಪ್ಪಚ್ಚಯತಾಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ.

೩೧೯. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಙ್ಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ.

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ… ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ…ಪೇ… ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ… ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ; ನನು ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ.

೩೨೦. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಕಙ್ಖಾ, ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಕಙ್ಖಾತಿ. ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ಅತ್ಥಿ ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ನತ್ಥಿ ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ… ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ…ಪೇ… ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ… ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ… ಮೋಹಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ… ಸಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ …ಪೇ… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ಅತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ… ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀನೋ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ ಅರಹತೋ ದೋಸೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ… ಮೋಹೋ ಪಹೀನೋ…ಪೇ… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಹೀನಂ…ಪೇ… ರಾಗಪ್ಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ… ದೋಸಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ… ಮೋಹಪ್ಪಹಾನಾಯ…ಪೇ… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಪಹಾನಾಯ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ…ಪೇ… ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ…ಪೇ… ಪರಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಸಧಮ್ಮಕುಸಲೋ ಅರಹಾ ವೀತರಾಗೋ ವೀತದೋಸೋ ವೀತಮೋಹೋ…ಪೇ… ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೩೨೧. ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಜಾನತೋಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅಜಾನತೋ ನೋ ಅಪಸ್ಸತೋ! ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಕಿಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ? ‘ಇತಿ ರೂಪಂ’…ಪೇ… ‘ಇತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅತ್ಥಙ್ಗಮೋ’ತಿ – ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ.

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಜಾನತೋಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ವದಾಮಿ, ನೋ ಅಜಾನತೋ ನೋ ಅಪಸ್ಸತೋ! ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಕಿಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ? ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ ಜಾನತೋ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ.

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನಭಿಜಾನಂ ಅಪರಿಜಾನಂ ಅವಿರಾಜಯಂ ಅಪ್ಪಜಹಂ ಅಭಬ್ಬೋ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯ; ಸಬ್ಬಞ್ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಭಿಜಾನಂ ಪರಿಜಾನಂ ವಿರಾಜಯಂ ಪಜಹಂ ಭಬ್ಬೋ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯಾ’’ತಿ! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ.

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಸಹಾವಸ್ಸ ದಸ್ಸನಸಮ್ಪದಾಯ …ಪೇ… ಛಚ್ಚಾಭಿಠಾನಾನಿ ಅಭಬ್ಬ ಕಾತು’’ನ್ತಿ. ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ.

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ – ‘‘ಯಸ್ಮಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯೇ ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ವಿರಜಂ ವೀತಮಲಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮ’ನ್ತಿ, ಸಹ ದಸ್ಸನುಪ್ಪಾದಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ ಪಹೀಯನ್ತಿ – ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ, ಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸೋ’’ತಿ! ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ.

ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ಯದಾ ಹವೇ ಪಾತುಭವನ್ತಿ ಧಮ್ಮಾ,

ಆತಾಪಿನೋ ಝಾಯತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ;

ಅಥಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾ ವಪಯನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾ,

ಯತೋ ಪಜಾನಾತಿ ಸಹೇತುಧಮ್ಮನ್ತಿ.

‘‘ಯದಾ ಹವೇ ಪಾತುಭವನ್ತಿ ಧಮ್ಮಾ,

ಆತಾಪಿನೋ ಝಾಯತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ;

ಅಥಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾ ವಪಯನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾ,

ಯತೋ ಖಯಂ ಪಚ್ಚಯಾನಂ ಅವೇದೀತಿ.

‘‘ಯದಾ ಹವೇ ಪಾತುಭವನ್ತಿ ಧಮ್ಮಾ,

ಆತಾಪಿನೋ ಝಾಯತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ;

ವಿಧೂಪಯಂ ತಿಟ್ಠತಿ ಮಾರಸೇನಂ,

ಸೂರಿಯೋವ [ಸುರಿಯೋವ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಓಭಾಸಯಮನ್ತಲಿಕ್ಖನ್ತಿ [ಮಹಾವ. ೩; ಉದಾ. ೩].

‘‘ಯಾ ಕಾಚಿ ಕಙ್ಖಾ ಇಧ ವಾ ಹುರಂ ವಾ,

ಸಕವೇದಿಯಾ ವಾ ಪರವೇದಿಯಾ ವಾ;

ಝಾಯಿನೋ [ಯೇ ಝಾಯಿನೋ (ಉದಾನೇ)] ತಾ ಪಜಹನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾ,

ಆತಾಪಿನೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರನ್ತಾತಿ [ಉದಾ. ೪೭ ಉದಾನೇಪಿ].

‘‘ಯೇ ಕಙ್ಖಾಸಮತಿಕ್ಕನ್ತಾ, ಕಙ್ಖಾಭೂತೇಸು ಪಾಣಿಸು;

ಅಸಂಸಯಾ ವಿಸಂಯುತ್ತಾ, ತೇಸು ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲನ್ತಿ.

‘‘ಏತಾದಿಸೀ ಧಮ್ಮಪಕಾಸನೇತ್ಥ,

ನ ತತ್ಥ ಕಿಂ ಕಙ್ಖತಿ ಕೋಚಿ ಸಾವಕೋ;

ನಿತ್ಥಿಣ್ಣಓಘಂ [ನಿತಿಣ್ಣಓಘಂ (ಸೀ. ಕ.), ನಿತ್ತಿಣ್ಣಓಘಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಛಿನ್ನಂ,

ಬುದ್ಧಂ ನಮಸ್ಸಾಮ ಜಿನಂ ಜನಿನ್ದಾ’’ತಿ [ದೀ. ನಿ. ೨.೩೫೪].

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ.

ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಅರಹಾ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ, ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ, ತಿಣಕಟ್ಠವನಪ್ಪತೀನಂ ನಾಮೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯಾ’’ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅರಹಾ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ, ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ, ತಿಣಕಟ್ಠವನಪ್ಪತೀನಂ ನಾಮೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ; ತೇನ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾ’’ತಿ.

ಅರಹಾ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಂ ನಾಮಗೋತ್ತೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ, ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯ, ತಿಣಕಟ್ಠವನಪ್ಪತೀನಂ ನಾಮೇ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯಾತಿ, ಅತ್ಥಿ ಅರಹತೋ ಕಙ್ಖಾತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅರಹಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ವಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲೇ ವಾ ಅನಾಗಾಮಿಫಲೇ ವಾ ಅರಹತ್ತೇ ವಾ ಕಙ್ಖೇಯ್ಯಾತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಕಙ್ಖಾಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.