೪. ಸಮಸೀಸಿಕಣ್ಡೋ

ಇದಾನಿ ಸಙ್ಘೋ ಚ ದುಲ್ಲಭೋ ಲೋಕೇತಿ ಪದಸ್ಸ ವಣ್ಣನಾಕ್ಕಮೋ ಸಮ್ಪತ್ತೋ. ತತ್ಥ ಸಙ್ಘೋತಿ ಪರಮತ್ಥಸಮ್ಮುತಿವಸೇನ ದುವಿಧೋ ಹೋತಿ. ತೇಸು ಪರಮತ್ಥಸಙ್ಘೋ ಚತ್ತಾರಿ ಪುರಿಸಯುಗಾನಿ, ಅಟ್ಠಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಾ, ಚತ್ತಾಲೀಸಮ್ಪಿ ಪುಗ್ಗಲಾ, ಅಟ್ಠಸತಮ್ಪಿ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಾತಿ ಚತುಬ್ಬಿಧೋ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪವಸೇನ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಟ್ಠೋ ಫಲಟ್ಠೋತಿ ಏಕಂ ಯುಗಂ, ಸಕದಾಮಿಮಗ್ಗಟ್ಠೋ ಫಲಟ್ಠೋತಿ ಏಕಂ, ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಟ್ಠೋ ಫಲಟ್ಠೋತಿ ಏಕಂ, ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಟ್ಠೋ ಫಲಟ್ಠೋತಿ ಏಕನ್ತಿ ಚತ್ತಾರಿ ಪುರಿಸಯುಗಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಚತ್ತಾರೋ ಮಗ್ಗಟ್ಠಾ ಚತ್ತಾರೋ ಫಲಟ್ಠಾತಿ ಅಟ್ಠಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಾ ಹೋನ್ತಿ. ಚತ್ತಾಲೀಸಮ್ಪಿ ಪುಗ್ಗಲಾತಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಟ್ಠೋ ಪಠಮಝಾನಿಕಾದಿವಸೇನ ಪಞ್ಚ, ತಥಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಅನಾಗಾಮಿಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಟ್ಠಾಪಿ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚಾತಿ ವೀಸತಿ ಮಗ್ಗಟ್ಠಪುಗ್ಗಲಾ, ತಥಾ ಫಲಟ್ಠಾಪಿ ಸೋತಪತ್ತಿಫಲಟ್ಠಾದಿವಸೇನ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚಾತಿ ವೀಸತಿ ಫಲಟ್ಠಾತಿ ಚತ್ತಾಲೀಸಪುಗ್ಗಲಾ ಹೋನ್ತಿ. ಏತ್ಥ ಚ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಏಕಚಿತ್ತಕ್ಖಣಿಕತ್ತಾ ಕಥಂ ವೀಸತಿಮಗ್ಗಟ್ಠಾ ಪುಗ್ಗಲಾ ಭವೇಯ್ಯುನ್ತಿ.

ವುಚ್ಚತೇಪಾದಕಜ್ಝಾನಸಮ್ಮಸಿತಜ್ಝಾನಪುಗ್ಗಲಜ್ಝಾಸಯೇಸುಪಿ ಹಿ ಅಞ್ಞತರವಸೇನ ತಂ ತಂ ಝಾನಸದಿಸವಿತಕ್ಕಾದಿಅಙ್ಗಪಾತುಭಾವೇನ ಚತ್ತಾರೋಪಿ ಮಗ್ಗಟ್ಠಾ ಪಠಮಜ್ಝಾನಿಕಾದಿವೋಹಾರಂ ಲಭನ್ತಾ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಪಞ್ಚಪಞ್ಚಧಾ ವಿಭಜಿಯನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ವೀಸತಿ ಮಗ್ಗಟ್ಠಾ ಹೋನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಪಠಮಜ್ಝಾನಾದೀಸು ಯಂ ಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ತತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ಸಙ್ಖಾರೇ ಸಮ್ಮಸನ್ತಸ್ಸ ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನೀವಿಪಸ್ಸನಾ ಪವತ್ತಾ, ತಂ ಪಾದಕಜ್ಝಾನಂ ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನಿವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಪದಟ್ಠಾನಭಾವತೋ. ಯಂ ಯಂ ಝಾನಂ ಸಮ್ಮಸನ್ತಸ್ಸ ಸಾ ಪವತ್ತಾ, ತಂ ಸಮ್ಮಸಿತಜ್ಝಾನಂ. ‘‘ಅಹೋ ವತ ಮೇ ಪಠಮಜ್ಝಾನಸದಿಸೋ ಮಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕೋ, ದುತಿಯಜ್ಝಾನಾದೀಸು ವಾ ಅಞ್ಞತರಸದಿಸೋ ಚತುರಙ್ಗಿಕಾದಿಭೇದೋ ಮಗ್ಗೋ ಭವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಏವಂ ಯೋಗಾವಚರಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನಜ್ಝಾಸಯೋ ಪುಗ್ಗಲಜ್ಝಾಸಯೋ ನಾಮ. ತತ್ಥ ಯೇನ ಪಠಮಜ್ಝಾನಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ತತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ಪಕಿಣ್ಣಕಸಙ್ಖಾರೇ ಸಮ್ಮಸಿತ್ವಾ ಮಗ್ಗೋ ಉಪ್ಪಾದಿತೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಸೋ ಮಗ್ಗೋ ಪಠಮಜ್ಝಾನಾದಿ ತಂ ತಂ ಪಾದಕಜ್ಝಾನಸದಿಸೋ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ ವಿಪಸ್ಸನಾಪಾದಕಂ ಕಿಞ್ಚಿಝಾನಂ ನತ್ಥಿ, ಕೇವಲಂ ಪಠಮಜ್ಝಾನಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಂ ಝಾನಂ ಸಮ್ಮಸಿತ್ವಾ ಮಗ್ಗೋ ಉಪ್ಪಾದಿತೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಸೋ ಸಮ್ಮಸಿತಜ್ಝಾನಸದಿಸೋ ಹೋತಿ. ಯದಾ ಪನಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ತತೋ ಅಞ್ಞಂ ಸಮ್ಮಸಿತ್ವಾ ಮಗ್ಗೋ ಉಪ್ಪಾದಿತೋ ಹೋತಿ, ತದಾ ಪುಗ್ಗಲಜ್ಝಾಸಯವಸೇನ ದ್ವೀಸು ಅಞ್ಞತರಸದಿಸೋ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಸಮಥಯಾನಿಕಸ್ಸ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅರಿಯಾನಂ ವಾ ಪಾದಕಜ್ಝಾನಸಮ್ಮಸಿತಜ್ಝಾನಪುಗ್ಗಲಜ್ಝಾಸಯವಸೇನ ಪಠಮಜ್ಝಾನಾದೀನಂ ಅಞ್ಞತರಝಾನಸದಿಸಸ್ಸ ಮಗ್ಗಙ್ಗಿಕಸ್ಸ ಪವತ್ತನತೋ ಪುಗ್ಗಲಭೇದವಸೇನ ವೀಸತಿ ಮಗ್ಗಟ್ಠಾ ಪುಗ್ಗಲಾ ಹೋನ್ತಿ, ತಥಾ ಫಲಟ್ಠಾಪಿ ವೀಸತೀತಿ ಚತ್ತಾಲೀಸಅರಿಯಪುಗ್ಗಲಾ ಹೋನ್ತಿ. ಅಪರಮ್ಪಿ ಸಚೇ ಪನ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ತಥಾ ವಿಧೋ ಅಜ್ಝಾಸಯೋ ನತ್ಥಿ, ಅನುಲೋಮವಸೇನ ಹೇಟ್ಠಿಮಹೇಟ್ಠಿಮಝಾನತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ಉಪರೂಪರಿಝಾನಧಮ್ಮೇ ಸಮ್ಮಸಿತ್ವಾ ಉಪ್ಪಾದಿತಮಗ್ಗೋ ಪಾದಕಜ್ಝಾನಮನಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮಸಿತಜ್ಝಾನಸದಿಸೋ ಹೋತಿ. ಪಟಿಲೋಮವಸೇನ ಉಪರೂಪರಿಝಾನತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ಹೇಟ್ಠಿಮಹೇಟ್ಠಿಮಝಾನಧಮ್ಮೇ ಸಮ್ಮಸಿತ್ವಾ ಉಪ್ಪಾದಿತಮಗ್ಗೋ ಸಮ್ಮಸಿತಜ್ಝಾನಮನಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪಾದಕಜ್ಝಾನಸದಿಸೋ ಹೋತಿ, ಹೇಟ್ಠಿಮಹೇಟ್ಠಿಮಝಾನತೋ ಹಿ ಉಪರೂಪರಿಝಾನಂ ಬಲವತರನ್ತಿ, ಅಟ್ಠಸತಮ್ಪಿ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಾತಿ ತತ್ಥ ಏಕಬೀಜೀ, ಕೋಲಂಕೋಲೋ, ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋತಿ ತಯೋ ಸೋತಾಪನ್ನಾ. ಕಾಮರೂಪಾರೂಪಭವೇಸು ಅಧಿಗತಫಲಾ ತಯೋ ಸಕದಾಗಾಮಿನೋತಿ ತೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಾ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಾ ಖಿಪ್ಪಾಭಿಞ್ಞಂ, ಸುಖಾಪಟಿಪದಾ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ಸುಖಾಪಟಿಪದಾ ಖಿಪ್ಪಾಭಿಞ್ಞನ್ತಿ ಚತುನ್ನಂ ಪಟಿಪದಾನಂ ವಸೇನ ಚತುವೀಸತಿ, ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಉಪಹಚ್ಚಪರಿ ನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಅಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಉದ್ಧಂಸೋತೋ ಅಕನಿಟ್ಠಗಾಮೀತಿ ಅವಿಹಾಸು ಪಞ್ಚ ಅನಾಮಿಗಾನೋ, ತಥಾ ಅತಪ್ಪಾಸುದಸ್ಸಾಸುದಸ್ಸೀಸುಪಿ ಪಞ್ಚ. ಅಕನಿಟ್ಠೇಸು ಪನ ಉದ್ಧಂಸೋತವಜ್ಜಾ ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಉಪಹಚ್ಚಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಅಸಙ್ಖಾರಪರಿಬ್ಬಾಯೀತಿ ಚತ್ತಾರೋತಿ ಚತುವೀಸತಿ ಅನಾಗಾಮಿನೋ. ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕೋ, ಸಮಥಯಾನಿಕೋತಿ ದ್ವೇ ಅರಹನ್ತೋ, ಚತ್ತಾರೋ ಮಗ್ಗಟ್ಠಾತಿ ಚತುಪಞ್ಞಾಸ ತೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಸದ್ಧಾಧುರಪಞ್ಞಾಧುರಾನಂವಸೇನ ದ್ವೇಗುಣೇ ಹುತ್ವಾ ಅಟ್ಠಸತಂ ಅರಿಯಪುಗ್ಗಲಾ ಹೋನ್ತಿ. ತೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ‘‘ಅಟ್ಠಸತಂ ವಾ’’ತಿ ವಿತ್ಥಾರವಸೇನ ಉದ್ದಿಟ್ಠಾ ಅರಿಯಪುಗ್ಗಲಾ ತೇ ಸಙ್ಖೇಪತೋ ಯುಗವಸೇನ ಸೋತಾಪತ್ತಿ ಮಗ್ಗಟ್ಠೋ ಫಲಟ್ಠೋತಿ ಏಕಂ ಯುಗನ್ತ್ಯಾದಿನಾ ಚತ್ತಾರೋವ ಹೋನ್ತಿ. ತೇನೇವಾಹ ರತನಪರಿತ್ತೇ ‘‘ಯೇ ಪುಗ್ಗಲಾ ಅಟ್ಠಸತಂ ಪಸತ್ಥಾ, ಚತ್ತಾರಿ ಏತಾನಿ ಯುಗಾನಿ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ ಅಯಂ ಪಭೇದೋಮಗ್ಗಟ್ಠಫಲಟ್ಠೇಸು ಮಿಸ್ಸಕವಸೇನ ಲಬ್ಭತಿ ಝಾನಿಕವಿಪಸ್ಸಕಪಭೇದೋ ಪನ ಫಲಟ್ಠೇಯೇವ ಲಬ್ಭತಿ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಏಕಚಿತ್ತಕ್ಖತಿಕತ್ತಾ ಮಗ್ಗಟ್ಠೇಸು ನ ಲಬ್ಭತಿ. ತತ್ಥ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಟ್ಠೋ ಝಾನಿಕಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕವಸೇನ ದುವಿಧೋ. ತೇಸು ಝಾನಿಕೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ತಸ್ಮಿಂ ಭವೇ ಅರಹತ್ತಪ್ಪತ್ತೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತಿ. ಅಪ್ಪತ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಝಾನಿಕೋ ನಾಮ. ಮೂಲಟೀಕಾಯಂ ಪನ ನಿಕನ್ತಿಯಾ ಸತಿ ಪುಥುಜ್ಜನಾದಯೋ ಯಥಾಲದ್ಧಜ್ಝಾನಸ್ಸ ಭೂಮಿಭೂತೇ ಸುದ್ಧಾವಾಸವಜ್ಜಿತೇ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ ತಥಾ ಕಾಮಭವೇಪಿ ಕಾಮಾವಚರಕಮ್ಮಬಲೇನ ‘‘ಇಜ್ಝತಿ ಹಿ ಭಿಕ್ಖವೇ ಸೀಲವತೋ ಚೇತೋಪಣಿಧಿ ವಿಸುದ್ಧತ್ತಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅನಾಗಾಮಿನೋ ಪನ ಕಾಮರಾಗಸ್ಸ ಸಬ್ಬಸೋ ಪಹೀನತ್ತಾ ಕಾಮಭವೇಸು ನಿಕನ್ತಿಂ ನ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತೀತಿ ಕಾಮಲೋಕವಜ್ಜಿತೇ ಯಥಾಲದ್ಧಸ್ಸ ಭೂಮಿ ಭೂತೇ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತೀ’ತಿ ವುತ್ತಂ ತಥಾ ಹಿ ಅನಾಗಾಮಿಸ್ಸೇವ ಕಾಮಭವೇ ನಿಕನ್ತಿಯಾ ಪಹೀನತ್ತಾ ಸೋತಾಪನ್ನಸಕದಾಗಾಮೀನಮ್ಪಿ ನಿಕನ್ತಿಯಾ ಸತಿ ಕಾಮಭವೇ ಕಾಮಾವಚರಕಮ್ಮಬಲೇನ ಉಪ್ಪತ್ತಿಭಾವೋ ಅವಾರಿತೋವ ಹೋತೀತಿ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅಪ್ಪತ್ತೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಗತೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಝಾನಿಕೋ ನಾಮಾತಿ ಇದಂ ಯೇಭುಯ್ಯವಸೇನ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕೋ ಪನ ತಿವಿಧೋ ಏಕಬೀಜೀ, ಕೋಲಂಕೋಲೋ, ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋತಿ. ತತ್ಥ ಏಕೋ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ವಾ ಹೋತು ಛದೇವಲೋಕೇ ವಾ, ಏಕಪಟಿಸನ್ಧಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತಿ, ಅಯಂ ಏಕಬೀಜೀ ನಾಮ ಏಕೋ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಏಕಾ ಪಟಿಸನ್ಧಿ ದೇವಲೋಕೇ ಏಕಾತಿ ದ್ವೇಪಟಿಸನ್ಧಿಕೋ ವಾ, ಏವಂ ತಿಚತುಪಞ್ಚಛಪರಮೋ ಹುತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತಿ, ಅಯಂ ಕೋಲಂಕೋಲೋ ನಾಮ. ಏಕೋ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಹುತ್ವಾ ದೇವಲೋಕೇ ಏಕಾ ಪಟಿಸನ್ಧಿ ತತೋ ಪುನಾಗನ್ತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಏಕಾತಿ ಏವಂ ಮನುಸ್ಸದೇವಲೋಕಮಿಸ್ಸಕವಸೇನ ತತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಇಧ ತೀಣಿತ್ಯಾದಿನಾ ತತ್ಥ ಛ, ಇಧ ಏಕೋತಿ ಯಾವ ಸತ್ತಪಟಿಸನ್ಧಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತಿ, ಅಯಂ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ನಾಮ. ಕೇವಲಂ ಪನ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಯೇವ ಸತ್ತ ದೇವಲೋಕೇಯೇವ ವಾ ಸತ್ತಾತಿ ಏವಂ ಅಮಿಸ್ಸೋ ಹುತ್ವಾ ಪಟಿಸನ್ಧಿಕೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ ಅಪರೇ ಪನ ‘‘ಇತೋ ಸತ್ತ, ತತೋ ಸತ್ತ ಸಂಸಾರೇ ವಿಚರನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಸತ್ತಪಟಿಸನ್ಧಿದೇವಲೋಕ ಸತ್ತಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮಂ ವದನ್ತಿ. ತಂ ಅಯುತ್ತಂ ಕಸ್ಮಾ ‘‘ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ತೇ ಹೋನ್ತಿ ಭುಸಂಪಮತ್ತಾ, ನ ತೇ ಭವಂ ಅಟ್ಠಮಮಾದಿಯನ್ತೀ’’ತಿ ಪಾಳಿಯಾ ವಿರೋಧತ್ತಾ. ಅಪಿಚ ದ್ವಿಭವಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೋ ಸಕದಾಗಾಮೀಪಿ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಂ ಆಗತೋ ಭವೇಯ್ಯ, ತಸ್ಸಪಿ ತತ್ಥ ಏಕಂ, ಇಧ ಏಕನ್ತಿ ವಾರಸ್ಸ ಲಬ್ಭಿತಬ್ಬತೋ ನ ಪನೇವಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಸಕಿಂ ಇಮಂ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಂ ಆಗಚ್ಛತೀತಿ ಸಕದಾಗಾಮೀ ಇಧ ಪತ್ವಾ ಇಧ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ತತ್ಥ ಪತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ತತ್ಥ ಪತ್ವಾ ಇಧ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ, ಇಧ ಪತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀತಿ ಪಞ್ಚಸು ಸಕದಾಗಾಮೀಸು ಪಞ್ಚಮಕೋ ಇಧ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ. ಯದಿ ಏವಂ ಇಧ ಪತ್ವಾ ಇಧ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀತಿ ಆದಯೋ ಚತ್ತಾರೋ ಕಥಂ ಸಕದಾಗಾಮೀನಾಮಾತಿ. ತೇ ಸಕಿಂ ಪುನ ಆಗಚ್ಛತೀತಿ ವಚನತ್ಥೇನ ಸಕದಾಗಾಮೀ ನಾಮ. ಕಾಮತಣ್ಹಾಯ ಸಬ್ಬಸೋ ಪಹೀನತ್ತಾ ಇಮಂ ಕಾಮಧಾತುಂ ಅನಾಗಚ್ಛತೀತಿ ಅನಾಗಾಮೀ, ನಿಚ್ಚಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇಯೇವ ಪಟಿಸನ್ಧಿ ವಸೇನ ಆಗಚ್ಛತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಝಾನಿಕಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತು, ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕಸ್ಸ ಕಥನ್ತಿ ಸೋಪಿ ಝಾನಿಕೋವ ಹುತ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ ತಸ್ಸ ಹಿ ಮಗ್ಗನ್ತರೇ ಸೀಹಬ್ಯಗ್ಘಾದೀಹಿ ಹತಸ್ಸಾಪಿ ಲಕ್ಖಣತ್ತಯಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಝಾನಿಕೋ ಹುತ್ವಾವ ಮರಣಂ ಹೋತಿ ಅಯಂ ಪನ ರೂಪಾರೂಪಭವೇನ ಏಕಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ನಾಮ. ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮಾದಯೋ ಅರಿಯಾ ರೂಪಾರೂಪಲೋಕೇಸು ಅನೇಕಕ್ಖತ್ತುಪಟಿಸನ್ಧಿಕಾಪಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಸಾಮಞ್ಞೇನ ಏಕಪಟಿಸನ್ಧಿಕಾ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ. ಅರಹಾ ಪನ ಪಾಪಕರಣೇ ರಹಾಭಾವಾ ದಕ್ಖಿಣಂ ಅರಹತ್ತಾ ಪುನ ಭವಾ ಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಿಯಾರಹಾಭಾವಾತ್ಯಾದಿನಾ ವಚನತ್ಥೇನ ಅರಹಾ ನಾಮ. ಸೋಪಿ ತಿವಿಧೋ ಝಾನಿಕ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕ ಸಮಸೀಸೀವಸೇನ. ತತ್ಥ ಝಾನಿಕೋ ಮಗ್ಗೇನೇವ ಆಗತೋ, ಸೋ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಪ್ಪತ್ತೋ ನಾಮ. ಅಪರೋಪಿ ಪುಥುಜ್ಜನಸೇಕ್ಖಸನ್ತಾನೇ ಝಾನಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ಝಾನಂ ಪಾದಕಂ ಕತ್ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ, ಸೋಪಿ ಝಾನಿಕೋವ. ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕೋ ಪನ ಕಿಲೇಸಕ್ಖಯಮತ್ತಮೇವ ಮಗ್ಗೇನ ಸಹ ಅನಾಗತಝಾನಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ತಂ ಪಚ್ಛಾ ಪರಿಹಾಯತೀತಿಪಿ ವದನ್ತಿ. ಸಮಸೀಸೀ ಪನ ತಿವಿಧೋ ಹೋತಿ ಇರಿಯಾಪಥಸಮಸೀಸೀ, ರೋಗಸಮಸೀಸೀ, ಜೀವಿತಸಮಸೀಸೀತಿ. ತತ್ಥ ಯೋ ಠಾನಾದೀಸು ಇರಿಯಾಪಥೇಸು ಯೇನೇವ ಇರಿಯಪಥೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹುತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಆರಭತಿ, ತೇನೇವ ಇರಿಯಾಪಥೇನ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತಿ ಅಯಂ ಇರಿಯಾಪಥಸಮಸೀಸೀ ನಾಮ. ಯೋ ಪನ ಏಕಂ ರೋಗಂ ಪತ್ವಾ ಅನ್ತೋರೋಗೇ ಏವ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ತೇನೇವ ರೋಗೇನ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತಿ ಅಯಂ ರೋಗಸಮಸೀಸಿ ನಾಮ. ಯೋ ಪನ ತೇರಸಸು ಸೀಸೇಸು ಕಿಲೇಸಸೀಸಂ ಅವಿಜ್ಜಂ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋ ಪರಿಯಾದಿಯತಿ, ಪವತ್ತಿಸೀಸಂ ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಚುತಿಚಿತ್ತಂ ಪರಿಯಾದಿಯತಿ, ಅಯಂ ಜೀವಿತಸಮಸೀಸೀನಾಮ. ತತ್ಥ ತೇರಸ ಸೀಸಾನಿ ಕತಮಾನಿ ತೇರಸ ಸೀಸಾನಿ. ಪಲಿಬೋಧಸೀಸಂ, ತಣ್ಹಾಬನ್ಧನಸೀಸಂ, ಮಾನಪರಾಮಾಸಸೀಸಂ, ದಿಟ್ಠಿವಿಕ್ಖೇಪಸೀಸಂ, ಉದ್ಧಚ್ಚಕಿಲೇಸಸೀಸಂ, ಅವಿಜ್ಜಾಅಧಿಮೋಕ್ಖಸೀಸಂ, ಸದ್ಧಾಪಗ್ಗಹಸೀಸಂ, ವೀರಿಯಉಪಟ್ಠಾನಸೀಸಂ, ಸತಿಅವಿಕ್ಖೇಪಸೀಸಂ, ಸಮಾಧಿದಸ್ಸನಸೀಸಂ, ಪಞ್ಞಾಪವತ್ತಿಸೀಸಂ, ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಗೋಚರಸೀಸಂ, ವಿಮೋಕ್ಖಸಙ್ಖಾರಸೀಸನ್ತಿ. ಏತ್ಥ ಚ ಅವಿಜ್ಜಾ ಪರಿಯಾದಾಯಕಂ ಮಗ್ಗಚಿತ್ತಂ ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಪರಿಯಾದಾತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಜೀವಿತಪರಿಯಾದಾಯಕಂ ಚುತಿಚಿತ್ತಂ ಅವಿಜ್ಜಂ ಪರಿಯಾದಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಅವಿಜ್ಜಾ ಪರಿಯಾದಾಯಕಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಞ್ಞಂ, ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಪರಿಯಾದಾಯಕಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಞ್ಞಂ. ಕಥಂ ಪನಿದಂ ಸೀಸಂ ಸಮಂ ಹೋತೀತಿ. ವಾರಸಮತಾಯ, ಯಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ವಾರೇ ಮಗ್ಗವುಟ್ಠಾನಂ ಹೋತಿ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೇ ಮಗ್ಗಫಲನಿಬ್ಬಾನಪಹೀನಸೇಸಕಿಲೇಸಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾವಸೇನ ಪಞ್ಚ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾನಿ, ತಥಾ ಸಕದಾಮಿಮಗ್ಗೇ ಪಞ್ಚ, ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇ ಪಞ್ಚ, ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇ ಸೇಸಕಿಲೇಸಾಭಾವಾ ಚತ್ತಾರೀತಿ ಏಕೂನವೀಸತಿಮೇ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಞಾಣೇ ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಭವಙ್ಗಂ ಓತರಿತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯತೋ ಇಮಾಯ ವಾರಸಮತಾಯ ಇದಂ ಉಭಯಸೀಸ ಪರಿಯಾದಾನಮ್ಪಿ ಸಮಂ ಹೋತಿ ನಾಮ. ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇ ಚ ಪವತ್ತಿಸೀಸಂ ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಪವತ್ತಿತೋ ವುಟ್ಠಹನ್ತೋ ಮಗ್ಗೋ ಚುತಿತೋ ಉದ್ಧಂ ಅಪ್ಪವತ್ತಿಕರಣವಸೇನ ಯದಿಪಿ ಪರಿಯಾದಿಯತಿ. ಯಾವ ಪನ ಚುತಿ, ತಾವ ಪವತ್ತಿಸಭಾವತೋ ಪವತ್ತಿಸೀಸಂ ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಚುತಿಚಿತ್ತಂ ಪರಿಯಾದಿಯತಿ ನಾಮ. ಕಿಲೇಸಪರಿಯಾದಾನೇನ ಮಗ್ಗಚಿತ್ತೇನ ಅತ್ತನೋ ಅನನ್ತರಂ ವಿಯ ನಿಪ್ಫಾದೇತಬ್ಬಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣವಾರಾವ ಪರಿಪುಣ್ಣಾ. ಪರಿಪುಣ್ಣವಸೇನ ಪಹೀನಕಿಲೇಸೇ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣತೋ ಕಿಲೇಸಪರಿಯಾದಾನಸ್ಸೇವ ವಾರಾತಿ ವತ್ತಬ್ಬತಂ ಅರಹನ್ತಿ, ತೇನೇವ ಕಿಲೇಸಸೀಸಂ ಅವಿಜ್ಜಾಪರಿಯಾದಾನಞ್ಚ ಪವತ್ತಿಸೀಸಂ ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಪರಿಯಾದಾನಞ್ಚ ಸಮಂ ಕತ್ವಾ ಇಮಾಯ ವಾರಸಮತಾಯ ಕಿಲೇಸಪರಿಯಾದಾನಂ ಜೀವಿತಪರಿಯಾದಾನಾನಂ ಅಪುಬ್ಬಚರಿಮತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ ವುತ್ತಂ. ಸಂಯುತ್ತಠಕಥಾಯಂ ಪನ ಯಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅಪುಬ್ಬಂ ಅಚರಿಮಂ ಆಸವಪರಿಯಾದಾನಞ್ಚ ಹೋತಿ ಜೀವಿತಪರಿಯಾದಾನಞ್ಚ, ಅಯಂತಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಮಸೀಸೀ. ಏತ್ಥ ಚ ಪವತ್ತಿಸೀಸಂ ಕಿಲೇಸಸೀಸನ್ತಿ ದ್ವೇ ಸೀಸಾನಿ. ತತ್ಥ ಪವತ್ತಿಸೀಸಂ ನಾಮ ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ. ಕಿಲೇಸಸೀಸಂ ನಾಮ ಅವಿಜ್ಜಾ. ತೇಸು ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಚುತಿಚಿತ್ತಂ ಖೇಪೇತಿ. ಅವಿಜ್ಜಂ ಮಗ್ಗಚಿತ್ತಂ. ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಏಕತೋ ಉಪ್ಪಾದೋ ನತ್ಥಿ. ಮಗ್ಗಾನನ್ತರಂ ಪನ ಫಲಂ, ಫಲಾನನ್ತರಂ ಭವಙ್ಗಂ, ಭವಙ್ಗತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಹೋತಿ, ತಂ ಅಪರಿಪುಣ್ಣಂ ವಾತಿ. ತಿಖಿಣೇನ ಅಸಿನಾ ಸೀಸೇ ಛಿನ್ದನ್ತೇಪಿ ಹಿ ಏಕೋ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣವಾರಾ ಅವಸ್ಸಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿಯೇವ, ಚಿತ್ತಾನಂ ಪನ ಲಹುಪರಿವತ್ತಿತಾಯ ಆಸವಕ್ಖಯೋ ಚ ಜೀವಿತಪರಿಯಾದಾನಞ್ಚ ಏಕಕ್ಖಣೇ ವಿಯ ಸಞ್ಜಾಯತೀ’ತಿ ವುತ್ತಂ. ತಟ್ಟೀಕಾಯಞ್ಚ ‘‘ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನನ್ತಿ ಚುತಿಚಿತ್ತಮಗ್ಗಚಿತ್ತಾನಂ. ತನ್ತಿ ಪಚ್ಚಯವೇಕಲ್ಲಂ. ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಜವನಚಿತ್ತಾನಂ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಂ ಪವತ್ತಿಯಾ. ಅಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪಞ್ಚಕ್ಖತ್ತುಂ ಪವತ್ತಿಯಾ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಏಕೋ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಂ ಪನ ವಚನ ಸಿಲಿಟ್ಠವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಯಾವ ಏಕಂ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ತದಾರಮ್ಮಣಚಿತ್ತಾನೀತಿ ಹೇಟ್ಠಿಮನ್ತೇನ ದ್ವೇ ಪವತ್ತನ್ತೀತಿ ವದನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಜವನಚಿತ್ತಾನಂ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಂ ಪವತ್ತಿಯಾ, ಅಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪಞ್ಛಕ್ಖತ್ತುಂ ಪವತ್ತಿಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಟ್ಠಕಥಾಟೀಕಾವಚನೇನ ಸಮಸೀಸೀನಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾವಸೇನ ಮರಣಾಸನ್ನವೀಥಿಯಂ ಪರಿಪುಣ್ಣವಸೇನ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಂ, ಅಪರಿಪುಣ್ಣವಸೇನ ಪಞ್ಚಕ್ಖತ್ತುಂ ಕ್ರಿಯಜವನಾನಿ ಜವನ್ತೀತಿ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನಮೇತ್ಥಾವ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ‘‘ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಕಾಲಂ ಕರೋತೀ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಚ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಂ ಪರಿಪುಣ್ಣವಸೇನ ಮರಣಾಸನ್ನಕಾಲೇ ಜವನಪವತ್ತಿ. ಏವಞ್ಚ ಸತಿ ‘‘ಮನ್ದಪ್ಪವತ್ತಿಯಂ ಪನ ಮರಣಕಾಲಾದೀಸು ಪಞ್ಚವಾರಮೇವಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಮನ್ದಪ್ಪವತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ ವಿಸೇಸನಂ ಸಾತ್ಥಕಂ ಸಿಯಾ. ‘‘ಪಞ್ಚವಾರಮೇವಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಏವಕಾರೇನ ಮನ್ದಪ್ಪವತ್ತಿಕಾಲೇ ಛಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಂ ನಿವತ್ತೇತಿ. ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹಕಾಲೇ ಪನ ಛಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಮ್ಪಿ ಅನುಜಾನಾತಿ. ಕಾಮಾವಚರಜವನಾನಞ್ಚ ಅನಿಯತಪರಿಮಾಣಾ ಬಲವಕಾಲೇಪಿ ಪರಿಸಮ್ಪುಣ್ಣಭಾವಾ ತಥಾ ಹಿ ‘‘ಕಾಮಾವಚರಜವನಾನಿಬಲವಕಾಲೇ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಂ ಛಕ್ಖತ್ತುಂ ವಾ, ಮನ್ದಪ್ಪವತ್ತಿಯಂ ಪನ ಮರಣಕಾಲಾದೀಸು ಪಞ್ಚವಾರಮೇವ. ಭಗವತೋ ಯಮಕಪಾಟಿಹಾರಿಯಕಾಲಾದೀಸು ಲಹುಕಪ್ಪವತ್ತಿಯಂ ಚತ್ತಾರಿ ಪಞ್ಚವಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಜವನಚಿತ್ತಾನಿ ಭವನ್ತೀ’’ತಿ ಅನಿಯಮಿತಪ್ಪಮಾಣವಸೇನ ಉಪ್ಪತ್ತಿಭಾವೋ ಆಗತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಮಸೀಸಿನಿದ್ದೇಸವಾರೇಪಿ ಮರಣಾಸನ್ನವೀಥಿಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಿಸುಂ ಅಲಬ್ಭನತೋ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣನ್ತೇಯೇವ ಭವಙ್ಗಚಿತ್ತೇನ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನತೋ ಪರಿಪುಣ್ಣವಸೇನ ಸತ್ತ ಜವನಚಿತ್ತಾನಿ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಿತಬ್ಬಾನೀತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಖನ್ತಿ ವೀಮಂಸಿತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬೋ ಇತೋ ಯುತ್ತತರೋ ವಾ ಪಕಾರೋ ಲಬ್ಭಮಾನೋ ಗವೇಸಿತಬ್ಬೋ. ಏವಂ ಪರಮತ್ಥಸಙ್ಘವಸೇನ ಚತ್ತಾರಿ ಪುರಿಸಯುಗಾನಿ, ಅಟ್ಠ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಾ, ಚತ್ತಾಲೀಸಮ್ಪಿಪುಗ್ಗಲಾ ಅಟ್ಠಸತಮ್ಪಿ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಾತಿ ಸಬ್ಬಂ ಸಮೋಧಾನೇತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಲೋಕೇ ಸಙ್ಘೋಪಿ ದುಲ್ಲಭೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ತಥಾ ಹಿ ಅರಿಯಪುಗ್ಗಲಾ ಅತಿದುಲ್ಲಭಾವ ಸಾಸನಸ್ಸ ವಿಜ್ಜಮಾನಕಾಲೇಪಿ ಇದಾನಿ ಸೋತಾಪನ್ನಸ್ಸಾಪಿ ಅವಿಜ್ಜಮಾನತೋ ಅಯಂ ಪರಮತ್ಥಸಙ್ಘವಿಚಾರಣಾ. ಸಮ್ಮುತಿಸಙ್ಘೋ ಪನ ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥೇನ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪುಥುಜ್ಜನಸಙ್ಘೋವ, ಸೋಪಿ ದುಲ್ಲಭೋಯೇವ. ಕಸ್ಮಾ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದಕಾಲೇಯೇವ ಲಬ್ಭನತೋ ತಥಾ ಹಿ ಅನುಪ್ಪನ್ನೇ ಬುದ್ಧೇ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಂ ಸತಸಹಸ್ಸಾದಿಗಣನೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೇಪಿ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪದಾಭಾವಸ್ಸ ಅಲಬ್ಭಮಾನತೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಞ್ಹಿ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ ಕುಲಪುತ್ತಾನಂ ಸರಣಗಮನಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಸ್ಸಾಪಿ ದಾತುಂ ಅಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಾ. ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾ ಚ ನಾಮ ಮೂಗಸ್ಸ ಸುಪಿನದಸ್ಸನಂ ವಿಯ ಅತ್ತನಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸಚ್ಚಧಮ್ಮೇ ಪರೇಸಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತೇ ಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನೇ ನಿಯೋಜೇತುಂ ಅಸಮತ್ಥಾ ‘‘ಏವಂ ತೇ ನಿವಾಸೇತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ತೇ ಪಾರುಪಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಆದಿನಾನಯೇನ ಅಭಿಸಮಾಚಾರಿಕಮೇವ ಸಿಕ್ಖಾಪೇಸುಂ ತಸ್ಮಾ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದಕಾಲೇಯೇವ ಸಮ್ಮುತಿಸಙ್ಘೋ ಲಬ್ಭತಿ. ಅಪಿಚ ನ ತೇ ದುಲ್ಲಭಾಯೇವ ಹೋನ್ತಿ, ಅಥ ಖೋ ತಸ್ಮಿಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಸ್ಸಾಪಿ ಕತಾಕಾರಸ್ಸ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಫಲಾಪಿ ಹೋನ್ತಿ ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ ‘‘ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಖೋ ಪನಾನನ್ದ ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನಂ ಗೋತ್ರಭುನೋ ಕಾಸಾವಕಣ್ಠಾ ದುಸ್ಸೀಲಾ ಪಾಪಧಮ್ಮಾ ತೇಸು ದುಸ್ಸೀಲೇಸು ಸಙ್ಘಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ದಾನಂ ದಸ್ಸನ್ತಿ, ತದಾ ಪಾಹಂ ಆನನ್ದ ಸಙ್ಘಗತಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಂ ಅಪ್ಪಮೇಯ್ಯಂ ವದಾಮಿ ನ ತ್ವೇವಾಹಂ ಆನನ್ದ ಕೇನಚಿ ಪರಿಯಾಯೇನ ಸಙ್ಘಗತಾ ದಕ್ಖಿಣಾ ಪಾಟಿಪುಗ್ಗಲಿಕಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ಮಹಪ್ಫಲನ್ತಿ ವದಾಮೀ’’ತಿ. ತಥಾ ಹಿ ಉಪರಿಪಣ್ಣಾಸಕೇ ದಕ್ಖಿಣವಿಭಙ್ಗವಣ್ಣನಾಯಂ ‘‘ಕಾಸಾವಕಣ್ಠಾನಂ ಸಙ್ಘೇ ದಿನ್ನೇ ದಕ್ಖಿಣಾಪಿ ಗುಣಾಸಙ್ಖ್ಯಾಯ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸಙ್ಘಗತದಕ್ಖಿಣಾ ಹಿ ಸಙ್ಘೇ ಚಿತ್ತೀಕಾರಂ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಕೋನ್ತಸ್ಸ ಹೋತಿ. ಸಙ್ಘೇ ಪನ ಚಿತ್ತೀಕಾರೋ ದುಕ್ಕರೋ ಯೋ ಹಿ ‘‘ಸಙ್ಘಗತಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಯಾದೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭನ್ತೇ ಸಙ್ಘಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಏಕಂ ಥೇರಂ ದೇಥಾ’ತಿ ವದತಿ, ಅಥ ಸಙ್ಘತೋ ಸಾಮಣೇರಂ ಲಭಿತ್ವಾ ‘‘ಸಾಮಣೇರೋ ಮೇ ಲದ್ಧೋ’’ತಿ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ತಸ್ಸ ದಕ್ಖಿಣಾ ಸಙ್ಘಗತಾ ನ ಹೋತಿ. ಮಹಾಥೇರಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಪಿ ‘‘ಮಹಾಥೇರೋ ಮೇ ಲದ್ಧೋ’’ತಿ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ನ ಹೋತಿಯೇವ. ತಸ್ಸ ದಕ್ಖಿಣಾ ಸಙ್ಘಗತಾ ನ ಹೋತಿ. ಯೋ ಪನ ಸಾಮಣೇರಂ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ವಾ ದಹರಂ ವಾ ಥೇರಂ ವಾ ಬಾಲಂ ವಾ ಪಣ್ಡಿತಂ ವಾ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಸಙ್ಘತೋ ಲಭಿತ್ವಾ ನಿಬ್ಬೇಮತಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ಸಙ್ಘೇ ಚಿತ್ತೀಕಾರಂ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ, ತಸ್ಸ ದಕ್ಖಿಣಾ ಸಙ್ಘಗತಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ಪರಸಮುದ್ದವಾಸಿನೋ ಕಿರ ಏವಂ ಕರೋನ್ತಿ ತತ್ಥ ಹಿ ಏಕೋ ವಿಹಾರಸ್ಸಾಮಿಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ‘‘ಸಙ್ಘಗತಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸಙ್ಘತೋ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಸೋ ಏಕಂ ದುಸ್ಸೀಲಭಿಕ್ಖುಂ ಲಭಿತ್ವಾ ನಿಸೀದನಟ್ಠಾನಂ ಓಪುಞ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ಉಪರಿ ವಿತಾನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಗನ್ಧಧೂಮಪುಪ್ಫೇಹಿ ಪೂಜೇತ್ವಾ ಪಾದೇ ಧೋವಿತ್ವಾ ಮಕ್ಖೇತ್ವಾ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ನಿಪಚ್ಚಕಾರಂ ಕರೋನ್ತೋ ವಿಯ ಸಙ್ಘೇ ಚಿತ್ತೀಕಾರೇನ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಅದಾಸಿ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ವಿಹಾರಂ ಜಗ್ಗನತ್ಥಾಯ ‘‘ಕುದಾಲಕಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ಘರದ್ವಾರಂ ಆಗತೋ ಉಪಾಸಕೋ ನಿಸಿನ್ನೋವ ಕುದಾಲಂ ಪಾದೇನ ಖಿಪಿತ್ವಾ ‘‘ಗಣ್ಹಾ’’ತಿ ಅದಾಸಿ ತಮೇನಂ ಮನುಸ್ಸಾ ಆಹಂಸು ‘‘ತುಮ್ಹೇಹಿ ಪಾತೋವ ಏತಸ್ಸ ಕತಸಕ್ಕಾರೋ ವತ್ತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ, ಇದಾನಿ ಅಪಚಯಮತ್ತಕಮ್ಪಿ ನತ್ಥಿ, ಕಿಂ ನಾಮೇತ’’ನ್ತಿ. ಉಪಾಸಕೋ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸೋ ಅಯ್ಯೋ ಚಿತ್ತೀಕಾರೋ, ನ ಏತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಆಹ. ಕಾಸಾವಕಣ್ಠಸಙ್ಘದಿನ್ನದಕ್ಖಿಣಂ ಪನ ಕೋ ಸೋಧೇತಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲಾನಾದಯೋ ಅಸೀತಿಮಹಾಥೇರಾ ಸೋಧೇನ್ತಿ ಅಪಿ ಚ ಥೇರಾ ಚಿರಪರಿನಿಬ್ಬುತಾ, ಥೇರೇ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಯಾವಜ್ಜತನಾ ಧರಮಾನಖೀಣಾಸವಾ ಸೋಧೇನ್ತಿಯೇವ, ತಥಾ ಹಿ ದಾಯಕತೋ ಪಟಿಗ್ಗಾಹತೋಪಿ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ದಾನಂ. ದಾಯಕತೋ ವೇಸ್ಸನ್ತರಜಾತಕಂ ಕಥೇತಬ್ಬಂ ವೇಸ್ಸನ್ತರೋ ಹಿ ದುಸ್ಸೀಲಸ್ಸ ಜೂಜಕಾಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ನಯನಸದಿಸೇ ದ್ವೇ ಜಾಲೀಕಣ್ಹಾಜಿನೇ ಪುತ್ತೇ ದತ್ವಾ ಪಥವಿಂ ಕಮ್ಪೇಸಿ. ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ ಆರಬ್ಭ ಪವತ್ತಚೇತನಾಯ ಮಹನ್ತಭಾವೇನ ಪಥವಿಂ ಕಮ್ಪೇಸಿ. ಏವಂ ದಾಯಕತೋಪಿ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ. ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕತೋ ಪನ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ದಿನ್ನಚೋರಘಾತಕವತ್ಥು ಕಥೇತಬ್ಬಂ ಚೋರಘಾತಕೋ ನಾಮ ಹಿ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಏಕೋ ಜನಪದಪುರಿಸೋ ಪಞ್ಚವೀಸತಿ ವಸ್ಸಾನಿ ಚೋರಘಾತಕಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಮಹಲ್ಲಕಕಾಲೇಪಿ ತಿಂಸ ವಸ್ಸಾನಿ ನಾಸಿಕವಾತೇನೇವ ಕಣ್ಣನಾಸಾದೀನಿ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಚೋರಘಾತಕಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸೇವ ಪಞ್ಚಪಞ್ಞಾಸ ವಸ್ಸಾನಿ ವೀತಿವತ್ತಾನಿ. ಸೋ ಮರಣ ಮಞ್ಚೇ ನಿಪನ್ನೋವ ಅತ್ತನೋ ಕಮ್ಮಬಲೇನ ಮಹಾನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ವಿಯ ಮಹಾಸದ್ದಂ ಕತ್ವಾ ದುಕ್ಖಿತೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಸದ್ದೇನ ಭೀತಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಉಭತೋ ಪಸ್ಸೇ ಗೇಹಂ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಪಲಾಯಿಂಸು. ತದಾ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರೋ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು ನಾ ಲೋಕಂ ವೋಲೋಕೇನ್ತೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತಸ್ಸ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತಸ್ಸ ಗೇಹದ್ವಾರೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಸೋ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ನಾಸಿಕವಾತೇನ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಮಾನೋಪಿ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಅತಿವಿರೋಚಮಾನಂ ಥೇರಂ ದಿಸ್ವಾ ಅತಿವಿಯ ಪಸೀದಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಸಮ್ಪಾದಿತಂ ಪಾಯಾಸಂ ಅದಾಸಿ. ಥೇರೋಪಿ ಮಙ್ಗಲಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿ. ಚೋರಘಾತಕೋ ಥೇರಸ್ಸ ದಿನ್ನದಾನಂ ಅನುಸ್ಸರಿತ್ವಾ ಸಗ್ಗೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಏವಂ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕತೋಪಿ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ. ಉಭಯತೋಪಿ ಮಹಪ್ಫಲಂ, ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕವಿಸಾಖಾದಯೋ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ದಿನ್ನದಾನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ.

‘‘ತಥಾಗತೇ ಚ ಸಮ್ಬುದ್ಧೇ, ಅಥವಾ ತಸ್ಸ ಸಾವಕೇ;

ನತ್ಥಿ ಚಿತ್ತೇ ಪಸನ್ನಮ್ಹಿ, ಅಪ್ಪಕಾ ನಾಮ ದಕ್ಖಿಣಾ.

ಏವಂ ಅಚಿನ್ತಿಯಾ ಬುದ್ಧಾ, ಬುದ್ಧಧಮ್ಮಾ ಅಚಿನ್ತಿಯಾ;

ಅಚಿನ್ತಿಯೇ ಪಸನ್ನಾನಂ, ವಿಪಾಕೋ ಹೋತಿ ಅಚಿನ್ತಿಯೋ’’ತಿ.

ಏವಂ ಉಭಯವಸೇನ ಮಹಪ್ಫಲಭಾವೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ದಾಯಕತೋಪಿ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕತೋಪಿ ನಿಪ್ಫಲಮೇವ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮಕ್ಖಲಿಗೋಸಾಲಛಸತ್ಥಾರಾದೀನಂ ಅತ್ತನೋ ಉಪಾಸಕಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠೀಹಿ ಪೂಜಾವಿಸೇಸಾ ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ.

‘‘ಮಾಸೇ ಮಾಸೇ ಕುಸಗ್ಗೇನ, ಬಾಲೋ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ಭೋಜನಂ;

ನ ಸೋ ಸಙ್ಖತಧಮ್ಮಾನಂ, ಕಲಂ ನಾಗ್ಘತಿ ಸೋಳಸಿ’’ನ್ತಿ.

ತೇನೇವಾಹ ಭಗವಾ ಚತ್ತಾರಿಮಾನಿ ಆನನ್ದ ದಕ್ಖಿಣವಿಸುದ್ಧಿಯೋ’’ತಿ. ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಬುದ್ಧಧಮ್ಮಸಙ್ಘರತನಾನಿ ಸಾಧೂನಂ ರತಿಜನನತ್ಥೇನ ರತನಾನಿ ನಾಮ.

ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ.

‘‘ಚಿತ್ತೀಕತಂ ಮಹಗ್ಘಞ್ಚ, ಅತುಲಂ ದುಲ್ಲಭದಸ್ಸನಂ;

ಅನೋಮಸತ್ತಪರಿಭೋಗಂ, ರತನಂ ತೇನ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ.

ರತನಞ್ಚ ನಾಮ ದುವಿಧಂ ಸವಿಞ್ಞಾಣಕಾವಿಞ್ಞಾಣಕವಸೇನ. ತತ್ಥ ಅವಿಞ್ಞಾಣಕಂ ಚಕ್ಕರತನಂ, ಮಣಿರತನಂ ಯಂ ವಾ ಪನಞ್ಞಮ್ಪಿ ಅನಿನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಸುವಣ್ಣರಜತಾದಿ. ಸವಿಞ್ಞಾಣಕಂ ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸರತನಾದಿಪರಿಣಾಯಕರತನಪರಿಯೋಸಾನಂ, ಯಂ ವಾ ಪನಞ್ಞಮ್ಪಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಬದ್ಧಂ. ಏವಂ ದುವಿಧೇ ಚೇತ್ಥ ಸವಿಞ್ಞಾಣಕರತನಂ ಅಗ್ಗಮಕ್ಖಾಯತಿ, ಕಸ್ಮಾ ಯಸ್ಮಾ ಅವಿಞ್ಞಾಣಕಂ ಸುವಣ್ಣರಜತಮಣಿಮುತ್ತಾದಿರತನಂ ಸವಿಞ್ಞಾಣಕಾನಂ ಹತ್ತಿರತನಾದೀನಂ ಅಲಙ್ಕಾರತ್ಥಾಯ ಉಪನೀಯತಿ. ಸವಿಞ್ಞಾಣಕರತನಮ್ಪಿ ದುವಿಧಂ ತಿರಚ್ಛಾನಗತರತನಂ ಮನುಸ್ಸರತನಞ್ಚ. ತತ್ಥ ಮನುಸ್ಸರತನಂ ಅಗ್ಗಮಕ್ಖಾಯತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಯಸ್ಮಾ ತಿರಚ್ಛಾನಗತರತನಂ ಮನುಸ್ಸರತನಸ್ಸ ಓಪವಯ್ಹಂ ಹೋತಿ. ಮನುಸ್ಸರತನಮ್ಪಿ ದುವಿಧಂ ಇತ್ಥಿರತನಂ ಪುರಿಸರತನಞ್ಚ. ತತ್ಥ ಪುರಿಸರತನಂ ಅಗ್ಗಮಕ್ಖಾಯತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಯಸ್ಮಾ ಇತ್ಥಿರತನಂ ಪುರಿಸರತನಸ್ಸ ಪರಿಚಾರಿಕತ್ತಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಪುರಿಸರತನಮ್ಪಿ ದುವಿಧಂ ಅಗಾರಿಕರತನಂ ಅನಗಾರಿಕರತನಞ್ಚ ತತ್ಥ ಅನಗಾರಿಕರತನಂ ಅಗ್ಗಮಕ್ಖಾಯತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಯಸ್ಮಾ ಅಗಾರಿಕರತನೇಸು ಅಗ್ಗೋ ಚಕ್ಕವತ್ತೀಪಿ ಸೀಲಾದಿಗುಣಯುತ್ತಂ ಅನಗಾರಿಕರತನಂ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಪಯಿರುಪಾಸಿತ್ವಾ ದಿಬ್ಬಮಾನುಸ್ಸಿಕಾ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಪಾಪುಣಿತ್ವಾ ಅನ್ತೇ ನಿಬ್ಬಾನಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಅನಗಾರಿಕರತನಮ್ಪಿ ದುವಿಧಂ ಅರಿಯಪುಥುಜ್ಜನವಸೇನ. ಅರಿಯರತನಮ್ಪಿ ದುವಿಧಂ ಸೇಕ್ಖಾಸೇಕ್ಖವಸೇನ. ಅಸೇಕ್ಖರತನಮ್ಪಿ ದುವಿಧಂ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕಸಮಥಯಾನಿಕವಸೇನ. ಸಮಥಯಾನಿಕರತನಮ್ಪಿ ದುವಿಧಂ ಸಾವಕಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತಮಪತ್ತಞ್ಚ. ತತ್ಥ ಸಾವಕಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತಂ ಅಗ್ಗಮಕ್ಖಾಯತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಗುಣಮಹತ್ತತಾಯ. ಸಾವಕಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತರತನತೋಪಿ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧರತನಂ ಅಗ್ಗಮಕ್ಖಾಯತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಗುಣಮಹತ್ತತಾಯ. ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲಾನಸದಿಸಾಪಿ ಹಿ ಅನೇಕಸತಾ ಸಾವಕಾ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಗುಣಾನಂ ಸತಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪನೇನ್ತಿ. ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧತೋ ಸಮ್ಬುದ್ಧರತನಂ ಅಗ್ಗಮಕ್ಖಾಯತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಗುಣಮಹತ್ತತಾಯ ಸಕಲಮ್ಪಿ ಜಮ್ಬುದೀಪಂ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ನ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಘಟ್ಟೇನ್ತೋ ನಿಸಿನ್ನಾ ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧಾ ಏಕಸ್ಸ ಗುಣಾನಂ ನೇವ ಸಙ್ಖ್ಯಂ ಕಲಂ ಗಣನಭಾಗಂ ಉಪನೇನ್ತಿ, ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ ‘‘ಯಾವತಾ ಭಿಕ್ಖವೇ ಸತ್ತಾ ಅಪದಾ ವಾ…ಪೇ… ತಥಾಗತೋ ತೇಸಂ ಅಗ್ಗಮಕ್ಖಾಯತೀ’’ತಿ ಆದಿ. ಏವಂ ‘‘ಬುದ್ಧೋ ಚ ದುಲ್ಲಭೋ ಲೋಕೇ, ಸದ್ಧಮ್ಮಸವನಮ್ಪಿ ಚ, ಸಙ್ಘೋ ಚ ದುಲ್ಲಭೋ ಲೋಕೇ’’ತಿ ಇಮೇಸಂ ತಿಣ್ಣಂ ಪದಾನಂ ಅತ್ಥುದ್ಧಾರವಸೇನ ಸಬ್ಬಸೋ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋಯೇವ ಹೋತಿ.

ಇತಿ ಸಾಗರಬುದ್ಧಿತ್ಥೇರವಿರಚಿತೇ ಸೀಮವಿಸೋಧನೇ ಸಙ್ಘವಣ್ಣನಾಯ

ಸಮಸೀಸಿಕಣ್ಡೋ ಚತುತ್ಥೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ.

ಪಕಿಣ್ಣಕಕಣ್ಡೋ

ಇದಾನಿ ಸಪ್ಪುರಿಸಾತಿ ದುಲ್ಲಭಾತಿ ಇಮಸ್ಸ ಸಂವಣ್ಣನಾಕ್ಕಮೋ ಸಮ್ಪತ್ತೋ ತಥಾ ಹಿ ಲೋಕೇ ಸಪ್ಪುರಿಸಾಪಿ ಅತಿದುಲ್ಲಭಾಯೇವ. ಸಪ್ಪುರಿಸಾತಿ ಕಲ್ಯಾಣಗುಣಸಮ್ಪನ್ನಾ ಉತ್ತಮಪುರಿಸಾ. ತೇ ನಿಸ್ಸಾಯ ಜಾತಿಧಮ್ಮಾ ಸತ್ತಾ ಜಾತಿಯಾ, ಮರಣಧಮ್ಮಾ ಸತ್ತಾ ಮರಣತೋ ಮುಚ್ಚನ್ತಿ ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ ‘‘ಮಮಞ್ಹಿ ಆನನ್ದ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತಂ ಆಗಮ್ಮ ಜಾತಿಯಾ ಪರಿಮುಚ್ಚನ್ತಿ, ಜರಾಧಮ್ಮಾ ಸತ್ತಾ ಜರಾಯ ಮುಚ್ಚನ್ತೀ’’ತಿ ಆದಿ ವಚನತೋ ಪನ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋಯೇವ ಸಬ್ಬಾಕಾರಸಮ್ಪನ್ನೋ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತೋ ನಾಮ. ತಂ ಅಲಭನ್ತೇನ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲಾನಾದಯೋ ಅರಿಯಪುಗ್ಗಲಾ ವಾ. ತೇಪಿ ಅಲಭನ್ತೇನ ಏಕನ್ತಜಹಿತಂ ಸಿವಟ್ಠಿಕಂ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತಂ ಲಭಿತಬ್ಬಂ, ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಪೋರಾಣೇಹಿ.

‘‘ಪಿಯೋ ಗರು ಭಾವನೀಯೋ, ವತ್ತಾ ಚ ವಚನಕ್ಖಮೋ;

ಗಮ್ಭೀರಞ್ಚ ಕಥಂ ಕತ್ತಾ, ನೋಚಾಠಾನೇ ನಿಯೋಜಯೇ’’ತಿ.

ಏವಮಾದಿಗುಣಸಮನ್ನಾಗತೋ ವಡ್ಢಿಪಕ್ಖೇ ಠಿತಪಣ್ಡಿತಪುಗ್ಗಲೋ ಲೋಕೇ ದುಲ್ಲಭೋವ. ಕತಮೋ ಪಣ್ಡಿತಪುಗ್ಗಲೋ ಬುದ್ಧಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾ ಅಸೀತಿ ಚ ಮಹಾಸಾವಕಾ ಅಞ್ಞೇ ಚ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸಾವಕಾ ಸುನೇತ್ತಮಹಾಗೋವಿನ್ದವಿಧುರಸರಭಙ್ಗಮಹೋಸಧಸುತಸೋಮನಿಮಿರಾಜಅಯೋಘರಕುಮಾರಕ ಅಕತ್ತಿಪಣ್ಡಿತಾದಯೋ ಚ ಪಣ್ಡಿತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ತೇ ಭಯೇ ವಿಯ ರಕ್ಖಾ, ಅನ್ಧಕಾರೇ ವಿಯ ಪದೀಪಾ, ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಾದಿದುಕ್ಖಾಭಿಭವೇ ವಿಯ ಅನ್ನಪಾನಾದಿಪಟಿಲಾಭೋ, ಅತ್ತನೋ ವಚನಕರಾನಂ ಸಬ್ಬಭಯಉಪದ್ದವೂಪಸಗ್ಗವಿದ್ಧಂಸನಸಮತ್ಥಾ ಹೋನ್ತಿ ತಥಾ ಹಿ ತಥಾಗತಂ ಆಗಮ್ಮ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಾ ಅಪರಿಮಾಣಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಆಸವಕ್ಖಯಂ ಪತ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ, ದೇವಲೋಕೇ ಉಪ್ಪನ್ನಾ. ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರೇ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದೇತ್ವಾ ಚತೂಹಿ ಚ ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಥೇರಂ ಉಪಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಅಸೀತಿ ಕುಸಲಹಸ್ಸಾನಿ ಸಗ್ಗೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾನಿ, ತಥಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲಾನಮಹಾಕಸ್ಸಪಪಭುತಿ ಸುನೇತ್ತಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ ಸಾವಕಾ ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಉಪಪಜ್ಜಿಂಸು, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತೀನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ…ಪೇ… ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಗಹಪತಿಮಹಾಸಾಲಕುಲಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಂಸು, ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ‘‘ನತ್ಥಿ ಭಿಕ್ಖವೇ ಪಣ್ಡಿತತೋ ಭಯಂ, ನತ್ಥಿ ಪಣ್ಡಿತತೋ ಉಪದ್ದವೋ, ನತ್ಥಿ ಪಣ್ಡಿತತೋ ಉಪಸಗ್ಗೋ’’ತಿ. ಅಪಿಚ ತಗ್ಗರಮಾಲಾದಿಗನ್ಧಭಣ್ಡಸದಿಸೋ ಪಣ್ಡಿತೋ, ತಗ್ಗರಮಾಲಾದಿಗನ್ಧಭಣ್ಡಪಲಿವೇಠನಪತ್ತಸದಿಸೋ ತದುಪಸೇವೀ ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ನಾರದಜಾತಕೇ.

‘‘ತಗ್ಗರಞ್ಚ ಪಲಾಸೇನ, ಯೋ ನರೋ ಉಪನಯ್ಹತಿ;

ಪತ್ತಾಪಿ ಸುರಭಿ ವಾಯನ್ತಿ, ಏವಂ ಧೀರೂಪಸೇವನಾ’’ತಿ.

ಅಕಿತ್ತಿಪಣ್ಡಿತೋ ಸಕ್ಕೇನ ದೇವಾನಮಿನ್ದೇನ ವರೇ ದಿಯ್ಯಮಾನೇ ಏವಮಾಹ

‘‘ಧೀರಂ ಪಸ್ಸೇ ಸುಣೇ ಧೀರಂ, ಧೀರೇನ ಸಹ ಸಂವಸೇ;

ಧೀರೇನಾ’ಲಾಪಸಲ್ಲಾಪಂ, ತಂ ಕರೇ ತಞ್ಚ ರೋಚಯೇ.

ಕಿಂ ನು ತೇ ಅಕರಂ ಧೀರೋ, ವದ ಕಸ್ಸಪ ಕಾರಣಂ;

ಕೇನ ಕಸ್ಸಪ ಧೀರಸ್ಸ, ದಸ್ಸನಂ ಅಭಿಕಙ್ಖಸಿ.

ನಯಂ ನಯತಿ ಮೇಧಾವೀ, ಅದುರಾಯಂ ನ ಯುಞ್ಜತಿ;

ಸನರೋ ಸೇಯ್ಯಸೋ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಮಾ ವುತ್ತೋ ನ ಕುಪ್ಪತಿ;

ವಿನಯಂ ಸೋ ಪಜಾನಾತಿ, ಸಾಧು ತೇನ ಸಮಾಗಮೋ’’ತಿ.

ಅಪಿಚ ತೇಪಿ ಸಪ್ಪುರಿಸೇ ಸಙ್ಗಮ್ಮ ಅಸ್ಸುತಪುಬ್ಬಮ್ಪಿ ಉಭಯಲೋಕಹಿತಾವಹಂ ವಾಚಂ ಸುಯ್ಯತೇವ, ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ.

‘‘ಸುಭಾಸಿತಂ ಉತ್ತಮಮಾಹು ಸನ್ತೋ, ಧಮ್ಮಂ ಭಣೇ ನಾಧಮ್ಮಂ ತಂ ದುತಿಯಂ;

ಪಿಯಂ ಭಣೇ ನಾಪ್ಪಿಯಂ ತಂ ತತಿಯಂ, ಸಚ್ಚಂ ಭಣೇ ನಾಲೀಕಂ ತಂ ಚತುತ್ಥ’’ನ್ತಿ ಚ.

‘‘ಯಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಾಸತಿ ವಾಚಂ, ಖೇಮಂ ನಿಬ್ಬಾನಪತ್ತಿಯಾ;

ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಕಿರಿಯಾಯ, ಸಾ ವೇ ವಾಚಾನಮುತ್ತಮಾ’’ತಿ.

ಸಪ್ಪುರಿಸೂಪನಿಸ್ಸಯಸೇವನಪಚ್ಚಯಾಯೇವ ದಾನಾದಿಕುಸಲಸಮಾಯೋಗೇನ ಅಪಾಯದುಕ್ಖತೋ ಮುಚ್ಚನ್ತಿ ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ‘‘ಅಪಿಚ ನೇರಯಿಕಾದಿದುಕ್ಖಪರಿತ್ತಾಣತೋ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಏವ ಪಾಣೀನಂ ಬಹೂಪಕಾರಾನಿ, ಯತೋ ತೇಸಮ್ಪಿ ಉಪಕಾರಾನುಸ್ಸರಣತಾ ಕತಞ್ಞುತಾ ಸಪ್ಪುರಿಸೇಹಿ ಪಸಂಸನೀಯಾದಿನಾನಪ್ಪಕಾರವಿಸೇಸಾಧಿಗಮಹೇತೂಚ ಹೋನ್ತಿ ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ, ‘‘ದ್ವೇ ಮೇ ಭಿಕ್ಖವೇ ಪುಗ್ಗಲಾ ದುಲ್ಲಭಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ಕತಮೇ ದ್ವೇ, ಯೋ ಚ ಪುಬ್ಬಕಾರೀ, ಯೋ ಚ ಕತಞ್ಞು ಕತವೇದೀ’’ತಿ. ಅಪಿಚ ವಿಧುರಮಹೋಸಧಜಾತಕಾದಿಕಾಲೇಪಿ ಇಧಲೋಕಪರಲೋಕಸಮ್ಪತ್ತಿಅತ್ಥಮೇವ ಅತ್ತನೋ ವಚನಕರೇ ಸಮ್ಮಾ ಯೋಜೇನ್ತಿ. ಅನಾಕುಲಕಮ್ಮನ್ತಾಧಿಟ್ಠಾನೇನ ಕಾಲಞ್ಞುತಾಯ ಪತಿರೂಪಕಾರಿತಾಯ ಅನಲಸತಾಯ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಸಮತಾಯ ಅಬ್ಯಸನಿಯತಾಚ ಕಾಲಾನತಿಕ್ಕಮನಅಪ್ಪತಿರೂಪಕರಣಅಕರಣಸಿಥಿಲಕರಣಾಹಿ ಅಕುಸಲಾದೀಹಿ ರಹಿತಕಸಿಗೋರಕ್ಖವಾಣಿಜ್ಜಾದಯೋ ಕಮ್ಮನ್ತಾ, ಏತೇ ಅತ್ತನೋ ವಾ ಪುತ್ತದಾರಸ್ಸ ವಾ ದಾಸಕಮ್ಮಕರಾನಂ ವಾ ಬ್ಯತ್ತತಾಯ ಏವಂ ಪಯೋಜಿತಾ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಧನಧಞ್ಞವಿತ್ತಿ ಪಟಿಲಾಭಹೇತೂ ಹೋನ್ತಿ, ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ.

ಪತಿರೂಪಕಾರೀರಿ ಧುರವಾ, ಉಟ್ಠಾನತಾ ವಿನ್ದತೇ ಧನನ್ತಿ ಚ;

ನ ದಿವಾ ಸೋಪ್ಪಸೀಲೇ, ರತ್ತಿಂ ಉಟ್ಠಾನದಸ್ಸಿನಾ;

ನಿಚ್ಚಪ್ಪಮತ್ತೇನ ಸೋಣ್ಡೇನ, ಸಕ್ಕಾ ಆವಸಿತುಂ ಘರಂ.

ಅತೀಸಿತಂ ಅತಿಉಣ್ಹಂ, ಅತಿಸಾರಮಿದಂ ಅಹು;

ಇತಿ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಕಮ್ಮನ್ತೇ, ಅತ್ಥಾ ಅಚ್ಚೇನ್ತಿ ಮಾಣವೇ.

ಯೋ ಚ ಸೀತಞ್ಚ ಉಣ್ಹಞ್ಚ; ತಿಣಾನಿ ಯೋ ನ ಮಞ್ಞತಿ;

ಸಪ್ಪುರಿಸಕಿಚ್ಚಾನಿ, ಸೋ ಸುಖಂ ನ ವಿಹಾಯತೀ’’ತಿ ಚ.

ಭೋಗೇ ಸಂಹರಮಾನಸ್ಸ, ಪರಸ್ಸೇವ ಇರಯತೋ;

ಭೋಗಾ ಸನ್ನಿಚಯಂ ಯನ್ತಿ, ವಮ್ಮಿಕೋವೂಪಚೀಯತೀತಿ.

ಏವಮಾದಿಪ್ಪಭೇದಾ ಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಲೋಕೇ ಅತಿದುಲ್ಲಭಾವ. ತಬ್ಬಿಗಮೇನ ದುಪ್ಪುರಿಸಾ ಬಾಲಜನಾ ಅಗವೇಸನ್ತೋಪಿ ಲಬ್ಭನ್ತೇವ ತೇ ಬಾಲಾ ಅತ್ತಾನಂ ಸೇವಮಾನೇ ಪರಜನೇ ಸಂಸಾರದುಕ್ಖೇಯೇವ ಓಸೀದೇನ್ತಿ ಭವತೋ ವುಟ್ಠಾನಂ ನ ದೇನ್ತಿ ತಥಾ ಹಿ ಪೂರಣಕಸ್ಸಪಾದಯೋ ಛಸತ್ಥಾರಾ ದೇವದತ್ತಕೋಕಾಲಿಕ-ಮೋದಕತಿಸ್ಸ ಖಣ್ಡದೇವಿಯಾಪುತ್ತಸಮುದ್ದದತ್ತಚಿಞ್ಚಮಾಣವಿಕಾದಯೋ ಅತೀತಕಾಲೇ ಚ ದೀಘದುಕ್ಖಸ್ಸ ಲಾಭಾತಿ ಇಮೇ ಅಞ್ಞೇ ಚ ಏವರೂಪಾ ಸತ್ತಾ ಬಾಲಾ ಅಗ್ಗಿಪದಿತ್ತಮಿವ ಅಗಾರಂ ಅತ್ತನಾ ದುಗ್ಗಹಿತೇನ ಅತ್ತಾನಞ್ಚ ಅತ್ತನೋ ವಚನಕಾರಕೇ ಚ ವಿನಾಸೇನ್ತಿ ತಥಾ ಹಿ ದೇವದತ್ತಮಾಗಮ್ಮ ರಾಜಾ ಅಜಾತಸತ್ತು-ಕೋಕಾಲಿಕಾದಯೋ ತದಞ್ಞೇಪಿ ಪುಗ್ಗಲಾ ಅಪಾಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ. ರಾಜಾ ಅಜಾತಸತ್ತು ಸಾಮಞ್ಞಫಲಸುತ್ತನ್ತಸವನಕಾಲೇ ಯದಿ ಪಿತರಂ ಅಘಾತೇಯ್ಯ, ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಭವೇಯ್ಯ ಪಿತರಂ ಘಾತಿತತ್ತಾ ಮಗ್ಗಫಲಮ್ಪಿ ಅಪ್ಪತ್ವಾ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿಯಂ ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪಚ್ಚಿತ್ವಾ ಮುಚ್ಚಿಸ್ಸತಿ ಅನಾಗತೇಪಿ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಕೋಕಾಲಿಕೋಪಿ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲಾನತ್ಥೇರೇ ಅನಪಚಾಯಿತ್ವಾ ಮಹಾನಿರಯೇ ಪದುಮಗಣನಾಯ ಪಚ್ಚನೋಕಾಸೇ ನಿರಯಪದೇಸೇ ಪದುಮನಿರಯೇ…ಪೇ… ಪದುಮಂ ಖೋ ಪನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ನಿರಯಂ ಕೋಕಾಲಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಉಪಪನ್ನೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲಾನೇಸು ಚಿತ್ತಂ ಆಘಾತೇತ್ವಾ’’ತಿ ಆಹ. ತತ್ಥ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ನಾಮಗೋತ್ತೇನ ಅಪಾಕಟಂ ‘‘ಕಿಂ ವ ದೀಘಂ ನುಖೋ ಭನ್ತೇ ಪದುಮೇ ನಿರಯೇ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣ’’ನ್ತಿ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಂ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏವಮಾಹ ‘‘ದೀಘಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ನಿರಯೇ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ, ತಂ ನ ಸುಕರಂ ಸಙ್ಖಾತುಂ ಏತ್ತಕಾನಿ ವಸ್ಸಾನೀತಿ ವಾ ಏತ್ತಕಾನಿ ವಸ್ಸಸತಾನೀತಿ ವಾ ಏತ್ತಕಾನಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನೀತಿ ವಾ ಏತ್ತಕಾನಿ ವಸ್ಸಸತಸಹಸ್ಸಾನೀ’’ತಿ ವಾ ಸಕ್ಕಾ ಪನ ಭನ್ತೇ ಉಪಮಂ ಕಾತುನ್ತಿ. ‘‘ಸಕ್ಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ ಭಗವಾ ಅವೋಚ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಭಿಕ್ಖು ವೀಸತಿಖಾರಿಕೋ ಕೋಸಲಕೋ ತಿಲವಾಹೋ ಹೋತಿ, ತತೋ ಪುರಿಸೋ ವಸ್ಸಸತಸ್ಸ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಸ್ಸ ಅಚ್ಚಯೇನ ಏಕಮೇಕಂ ತಿಲಂ ಉದ್ಧರೇಯ್ಯ, ಖಿಪ್ಪತರಂ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ವೀಸತಿಖಾರಿಕೋ ಕೋಸಲಕೋ ತಿಲವಾಹೋ ಇಮಿನಾ ಉಪಕ್ಕಮೇನ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಪರಿಯಾದಾನಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ನ ತ್ವೇವ ಏಕೋ ಅಬ್ಬುದೋ ನಿರಯೋ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಭಿಕ್ಖು ವೀಸ ಅಬ್ಬುದೋ ನಿರಯೋ, ಏವಮೇಕೋ ನಿರಬ್ಬುದೋ ನಿರಯೋ’’ತಿ ಆದಿ. ವೀಸತಿಖಾರಿಕೋ ತಿ ಮಾಗಧಿಕೇನ ಪತ್ಥೇನ ಚತ್ತಾರೋ ಪತ್ಥಾ ಕೋಸಲರಟ್ಠೇ ಏಕೋ ಪತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ತೇನ ಪತ್ಥೇನ ಚತ್ತಾರೋ ಪತ್ಥಾ ಆಳ್ಹಕಂ. ಚತ್ತಾರಿ ಆಳ್ಹಕಾನಿ ದೋಣಂ. ಚತುದೋಣಾ ಮಾನಿಕಾ. ಚತುಮಾನಿಕಾ ಖಾರೀ. ತಾಯಖಾರಿಯಾ ವೀಸತಿಖಾರಿಕೋ ತಿಲವಾಹೋ. ತಿಲವಾಹೋತಿ ತಿಲಸಕಟಂ. ಅಬ್ಬುದೋ ನಿರಯೋತಿ ಅಬ್ಬುದೋ ನಾಮ ಏಕೋ ಪಚ್ಚೇಕನಿರಯೋ ನತ್ಥಿ, ಅವೀಚಿಮ್ಹಿ ಏವ ಪನ ಅಬ್ಬುದಗಣನಾಯ ಪಚ್ಚನೋಕಾಸೋ ‘‘ಅಬ್ಬುದೋ ನಿರಯೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ. ಏಸ ನಯೋ ನಿರಬ್ಬುದಾದೀಸುಪಿ. ತತ್ಥ ವಸ್ಸಗಣನಾಪಿ ಏವಂ ವೇದಿತಬ್ಬಾ ಯಥಾಹ ‘‘ಸತಂಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಕೋಟಿ ಹೋತಿ ಏವಂ ಸತಂಸಹಸ್ಸಕೋಟಿಯೋ ಪಕೋಟಿ ನಾಮ. ಸತಂಸತಸಹಸ್ಸಪಕೋಟಿಯೋ ಕೋಟಿಪಕೋಟಿ ನಾಮ. ಸತಂ ಸತಸಹಸ್ಸಕೋಟಿಪಕೋಟಿಯೋ ನಹುತಂ. ಸತಂಸತಸಹಸ್ಸನಹುತಾನಿ ನಿನ್ನಹುತಂ. ಸತಂಸತಸಹಸ್ಸನಿನ್ನಹುತಾನಿ ಏಕೋ ಅಬ್ಬುದೋ. ತತೋ ವೀಸತಿಗುಣೋ ನಿರಬ್ಬುದೋ. ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅಯಞ್ಚ ಗಣನಾ ಅಪರಿಚಿತಾನಂ ದುಕ್ಕರಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ ತಂ ನ ಸುಕರಂ ಸಙ್ಖಾತು’ನ್ತಿ ಕೇಚಿ ಪನ ತತ್ಥ ಪರಿದೇವನಾನತ್ತೇನಪಿ ಕಮ್ಮಕರಣನಾನತ್ತೇನಪಿ ಇಮಾನಿ ನಾಮಾನಿ ಲದ್ಧಾನೀತಿ ವದನ್ತಿ. ಅಪರೇಪಿ ವಾನಕಾರಣೇಹೀತಿ ಟೀಕಾನೇತ್ತಿ. ಯಥಾ ಚ ದೀಘವಿದಸ್ಸಆಘಾತಾ ಚ ಬುದ್ಧನ್ತರಂ ಸಟ್ಠಿಯೋಜನಮತ್ತೇನ ಅತ್ತಭಾವೇನ ಉತ್ತಾನೋ ಪತಿತೋ ಮಹಾನಿರಯೇ ಪಚ್ಚತಿ ಯಥಾ ಚ, ತಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಿಅಭಿರುಚಿತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಕುಲಸತಾನಿ ತಸ್ಸೇವ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪ್ಪನ್ನಾನಿ ಮಹಾನಿರಯೇ ಪಚ್ಚನ್ತಿ. ವುತ್ತಞ್ಚೇತಂ ಭಗವತಾ ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಭಿಕ್ಖವೇ ನಳಾಗಾರಂ ವಾ ತಿಣಾಗಾರಂ ವಾ ಅಗ್ಗಿಫುಟ್ಠೋ ಕೂಟಾಗಾರಾನಿ ದಹತಿ ಉಲ್ಲಿತ್ತಾವಲಿತ್ತಾನಿ ನಿವಾತಾನಿ ಫುಸಿತಗ್ಗಳಾನಿ ಪಿಹಿತ ವಾತಪಾನಾನಿ ಏವಮೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖವೇ ಯಾನಿಕಾನಿಚಿ ಭಯಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಾನಿ ಬಾಲತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನೋ ಪಣ್ಡಿತತೋ ಯೇಕೇಚಿ ಉಪದ್ದವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನೋ ಪಣ್ಡಿತತೋ, ಯೇಕೇಚಿ ಉಪಸಗ್ಗಾ…ಪೇ… ನೋ ಪಣ್ಡಿತತೋ. ಇತಿ ಖೋ ಭಿಕ್ಖವೇ ಸಪ್ಪಟಿಭಯೋ ಬಾಲೋ ಅಪ್ಪಟಿಭಯೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ಸಉಪದ್ದವೋ ಬಾಲೋ ಅನುಪದ್ದವೋ ಪಣ್ಡಿತೋ, ಸಉಪಸಗ್ಗೋ ಬಾಲೋ ಅನುಪಸಗ್ಗೋ ಪಣ್ಡಿತೋತಿ. ಅಪಿ ಚ ಪೂತಿಮಚ್ಛಸದಿಸೋ ಬಾಲೋ, ಪೂತಿಮಚ್ಛಬದ್ಧಪತ್ತ ಪುತಿಸದಿಸೋ ಹೋತಿ ತದುಪಸೇವೀ. ಛಡ್ಡನೀಯತಂ ಜಿಗುಚ್ಛನೀಯತಞ್ಚ ಆಪಜ್ಜತಿ ವಿಞ್ಞೂನಂ ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ ನಾರದಜಾತಕೇ.

‘‘ಪೂತಿಮಚ್ಛಂ ಕುಸಗ್ಗೇನ, ಯೋ ನರೋ ಉಪನಯ್ಹತಿ;

ಕುಸಾಪಿ ಪೂತಿ ವಾಯನ್ತಿ, ಏವಂ ಬಾಲೂಪಸೇವನಾ’’ತಿ.

ಅಕತ್ತಿಪಣ್ಡಿತೋಚಾಪಿ ಸಕ್ಕೇನ ದೇವಾನಮಿನ್ದೇನ ವರೇ ದಿಯ್ಯಮಾನೇ ಏವಮಾಹ

‘‘ಬಾಲಂ ನ ಪಸ್ಸೇ ನ ಸುಣೇ, ನ ಚ ಬಾಲೇನ ಸಂವಸೇ;

ಬಾಲೇನಾ’ಲ್ಲಾಪಸಲ್ಲಾಪಂ, ನ ಕರೇ ನ ಚ ರೋಚಯೇ.

ಕಿಂನು ತೇ ಅಕರಂ ಬಾಲೋ, ವದ ಕಸ್ಸಪ ಕಾರಣಂ;

ಕೇನ ಕಸ್ಸಪ ಬಾಲಸ್ಸ, ದಸ್ಸನಂ ನಾಭಿಕಙ್ಖಸಿ.

ಅನಯಂ ನಯತಿ ದುಮ್ಮೇಧೋ, ಅಧುರಾಯಂ ನಿಯುಞ್ಜತಿ;

ದುನ್ನಯೋ ಸೇಯ್ಯಸೋ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಮಾ ವುತ್ತೋ ಪಕುಪ್ಪತಿ;

ವಿನಯಂ ಸೋ ನ ಜಾನಾತಿ, ಸಾಧು ತಸ್ಸ ಅದಸ್ಸನ’’ನ್ತಿ.

ಏವಂ ಬಾಲದುಜ್ಜನಸಂಸಗ್ಗವಸೇನೇವ ಸಬ್ಬಾನಿ ಭಯುಪದ್ದವಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ನೋ ಪಣ್ಡಿತಸೇವನವಸೇನಾತಿಸಬ್ಬಸೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಅತಿದುಲ್ಲಭಾವ.

ಇದಾನಿ.

‘‘ದುಲ್ಲಭಞ್ಚ ಮನುಸ್ಸತ್ತಂ, ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೋ ಚ ದುಲ್ಲಭೋ;

ದುಲ್ಲಭಾ ಖಣಸಮ್ಪತ್ತಿ, ಸದ್ಧಮ್ಮೋ ಪರಮದುಲ್ಲಭೋ’’ತಿ.

ಇಮಿಸ್ಸಾ ಗಾಥಾಯ ವಣ್ಣನಾಕ್ಕಮೋ ಸಮ್ಪತ್ತೋ. ತತ್ಥ ದುಲ್ಲಭಞ್ಚ ಮನುಸ್ಸತ್ತನ್ತಿ ಮನುಸ್ಸಭಾವೋಪಿ ದುಲ್ಲಭೋಯೇವ ಮನುಸ್ಸಸ್ಸ ದುಲ್ಲಭಭಾವೋ ಕಾಣಕಚ್ಛಪೋಪಮಾದೀಹಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ಏಕೋ ಕಿರ ಕಸ್ಸಕೋ ಗಙ್ಗಾತೀರೇ ತೀಣಿ ಸಂವಚ್ಛರಾನಿ ಕಸಿತ್ವಾ ಕಿಞ್ಚಿಮತ್ತಮ್ಪಿ ಅಲಭಿತ್ವಾ ನಙ್ಗಲಫಾಲಂ ದ್ವೇಧಾ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಙ್ಗಾಯಂ ಖಿಪಿ ತೇನ ಗಙ್ಗಾನದಿಯಾ ವಾಹೇನ ಏಕೋ ಉದ್ಧಂ ಏಕೋ ಹೇಟ್ಠಾತಿ ಏವಂ ದ್ವೇ ನಙ್ಗಲಫಾಲಕಾ ಗಙ್ಗಾಯಂ ವುಯ್ಹನ್ತಾ ಚಿರೇನ ಏಕೋ ಉದ್ಧಂ ಏಕೋ ಹೇಟ್ಠಾತಿ ದ್ವೇ ಏಕತೋ ಹುತ್ವಾ ಪಾಕತಿಕಾ ಯುಜ್ಜನ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ವಸ್ಸಸತವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಚ್ಚಯೇನ ಏಕವಾರಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜಮಾನೋ ಕಾಣಕಚ್ಛಪೋ ಉಮ್ಮುಜ್ಜಮಾನಕ್ಖಣೇ ತಸ್ಸ ಗೀವಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ನಙ್ಗಲಫಾಲಾನಮನ್ತರೇ ಹೋತಿ ಅಯಂ ಕಾಲೋ ದುಲ್ಲಭೋವ ಏವಮೇವ ಮನುಸ್ಸತ್ತಭಾವೋಪಿ ದುಲ್ಲಭೋಯೇವ ತಥಾಹಿ ಮನುಸ್ಸತ್ತಭಾವಂ ಅಲಭಿತ್ವಾವ ನಿರಯಪೇತಅಸುರಕಾಯತಿರಚ್ಛಾನಭೂಮೀಸುಯೇವ ಸಂಸರಿತ್ವಾ ಸೀಸಮ್ಪಿ ಉಕ್ಖಿಪಿತುಂ ಅಲಭನ್ತಾ ಏಕಬುದ್ಧನ್ತರಾ ದ್ವೇ ಬುದ್ಧನ್ತರಾ ತಯೋ ಬುದ್ಧನ್ತರಾ ಚತ್ತಾರೋ ಬುದ್ಧನ್ತರಾ ಏಕಾಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯವಸೇನ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚನಕಸತ್ತಾನಂ ಗಣನಪಥಂ ವೀತಿವತ್ತಾ, ತಥಾ ಪೇತಅಸುರಕಾಯತಿರಚ್ಛಾನಭೂಮೀಸುಪಿ ಅತಿಖುದ್ದಕೇನ ಅತ್ತಭಾವೇನ ತಿಲಬೀಜಸಾಸಪಬೀಜಸ್ಸ ಚತುಪಞ್ಚಛಸತ್ತಅಟ್ಠಕಲಭಾಗಮತ್ತೇನೇವ ಅಙ್ಗುಲಿಯಾ ಪತಿಟ್ಠಿತಟ್ಠಾನಮತ್ತೇಯೇವ ಭೂಮಿಪದೇಸೇ ನಿಸಿನ್ನಾನಂ ಅತಿಖುದ್ದಕಸತ್ತಾನಂ ಗಣನಪಥಮ್ಪಿ ವೀತಿವತ್ತಾ ತೇ ಹಿ ಗಣಿತುಂ ಇದ್ಧಿಮನ್ತಪುಗ್ಗಲೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞೋ ಕೋ ನಾಮ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸತಿ ತೇಹಿ ಮೋಹನ್ಧಭಾವೇನ ಕಣ್ಹಸುಕ್ಕಪಕ್ಖಮ್ಪಿ ಅಜಾನನ್ತಾ ಅನೇಕೇಸು ಬುದ್ಧಸತೇಸು ವಾ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸೇಸು ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೇಸುಪಿ ಬುದ್ಧೋತಿಸದ್ದಂ ಅಸುತ್ವಾ ವೀತಿವತ್ತಾ, ಏವಂ ಮನುಸ್ಸತ್ತಭಾವೋಪಿ ದುಲ್ಲಭೋಯೇವ. ಮನುಸ್ಸತ್ತಭಾವೇ ಲಭಮಾನೇಪಿ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದಕಾಲೋ ಅತಿದುಲ್ಲಭೋವ. ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದಕಾಲೇಪಿ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಹುತ್ವಾ ಕುಸಲೂಪಪತ್ತಿಸಙ್ಖಾತಾ ಖಣಸಮ್ಪತ್ತಿ ದುಲ್ಲಭಾವ, ಸದ್ಧಮ್ಮದೇಸಕಸ್ಸಾಪಿ ದುಲ್ಲಭತ್ತಾ, ತಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಸತಿ ಅಙ್ಗವಿಕಲಭಾವೇನ ಸದ್ಧಮ್ಮಸವನಸ್ಸಾಪಿ ದುಲ್ಲಭತ್ತಾತಿ ಏವಮಾದಿಪ್ಪಭೇದಾ ಮನುಸ್ಸತ್ತಭಾವಾದಿಕಾ ಖಣಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ದುಲ್ಲಭಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ದುಲ್ಲಭಾ ಖಣಸಮ್ಪತ್ತೀತಿ ಕುಸಲೂಪಪತ್ತಿಸಙ್ಖಾತಾ ಖಣಸಮ್ಪತ್ತಿ ದುಲ್ಲಭಾಯೇವ ತಥಾ ಹಿ ಪಚ್ಚನ್ತವಿಸಯ ಅರೂಪಅಸಞ್ಞಸತ್ತತಿರಚ್ಛಾನಪೇತನೇರಯಿಕಕಾಲೇ ವಾ ಮಜ್ಝಿಮದೇಸೇಪಿ ಚಕ್ಖಾದಿಅಙ್ಗವಿಕಲೇವಾ ಪರಿಪುಣ್ಣಅಙ್ಗಭಾವೇಪಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಭೂತಾ ವಾ ಕುಸಲೂಪಪತ್ತಿಸಙ್ಖಾತಾ ಖಣಾ ನ ಹೋನ್ತಿ ಪಚ್ಚನ್ತವಿಸಯೇ ಹಿ ಪವತ್ತಾ ಜನಾ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿದಸಅಕುಸಲಕಮ್ಮಪಥೇಯೇವ ರಮನ್ತಿ ಅಭಿರಮನ್ತಿ, ಚಣ್ಡಸಭಾವಾ ಚ ತೇ ಹೋನ್ತಿ, ರತನತ್ತಯಗುಣಮ್ಪಿ ನ ಜಾನನ್ತಿ. ಅರೂಪಿನೋಪಿ ಪುಗ್ಗಲಾ ಪರತೋಘೋಸವಿರಹಿತತ್ತಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಪಟಿಲಾಭೋಪಿ ತೇಸಂ ನತ್ಥಿ, ಬುದ್ಧದಸ್ಸನಾದೀನಿಪಿ ನ ಲಭನ್ತಿ. ಅಸಞ್ಞಸತ್ತತಿರಚ್ಛಾನಪೇತನೇರಯಿಕಕಾಲೇಸು ಪನ ಪಗೇವ ಪೂರಿತಪಾರಮೀನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಪವತ್ತನಮ್ಪಿ ಅಬ್ಬೋಹಾರಿಕಂ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕುಲೇ ಜಾಯಮಾನಾಪಿ ಚಕ್ಖುವಿಕಲೇನ ಬುದ್ಧಸಙ್ಘರತನಾನಂ ಅದಸ್ಸನಂ, ಸೋತವಿಕಲೇನ ಧಮ್ಮಸವನತೋಪಿ ಹಾಯತಿ ಏಳಮೂಗಾದಿಭಾವೇನ ಕುಸಲಸಮಾದಾನಾ ನ ಹೋನ್ತಿ. ಅಙ್ಗಸಮ್ಪನ್ನೇಪಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಭಾವೇನ ದ್ವತ್ತಿಂಸಮಹಾಪುರಿಸಲಕ್ಖಣಅಸೀತಿಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಬ್ಯಾಮಪ್ಪಭಾಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಸಬ್ಬಜನಾನಂ ನಯನರಸಾಯತನಭೂತಂ ಸಬ್ಬಞ್ಞುಬುದ್ಧಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ಪಸಾದಸೋಮ್ಮೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಮ್ಪಿ ನ ಮಞ್ಞನ್ತಿ ಮನೋಪದೋಸವಸೇನೇವ ಯುಗಗ್ಗಾಹಾ ಹುತ್ವಾ ಯಮಕಪಾಟಿಹಾರಿಯಕಾಲಾದೀಸು ಅನೇಕೇಪಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿನೋ ಮಹಾನಿರಯೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ. ಏವಂ ಕುಸಲೂಪಪತ್ತಿಖಣಸಮ್ಪತ್ತಿಪಿ ದುಲ್ಲಭಾಯೇವ.

‘‘ದುಲ್ಲಭಞ್ಚ ಮನುಸ್ಸತ್ತಂ, ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೋ ಚ ದುಲ್ಲಭೋ;

ದುಲ್ಲಭಾ ಖಣಸಮ್ಪತ್ತಿ, ಸದ್ಧಮ್ಮೋ ಪರಮದುಲ್ಲಭೋ’’ತಿ.

ಇಮಿಸ್ಸಾ ಗಾಥಾಯ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತೋಯೇವ.

ಇತಿ ಸಾಗರಬುದ್ಧಿತ್ಥೇರವಿರಚಿತೇ ಸೀಮವಿಸೋಧನೇ

ಪಕಿಣ್ಣಕಕಣ್ಡೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚಮೋ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ.

ಏವಂ ಸತ್ಥುಪರಿನಿಬ್ಬಾನತೋ ವಸ್ಸಸತಚ್ಚಯೇನ ಪತಿಟ್ಠಿತೇ ಇಸಿನಾ ಕಾರಿತತ್ತಾ’ ಇಸಿನಗರ’ನ್ತಿ ಲದ್ಧನಾಮೇ ದ್ವತ್ತಪಾದಿಭೂಪಾಲಾನಂ ನಿವಾಸಟ್ಠಾನಭೂತೇ ಸೀರಿಖೇತ್ತನಗರೇ ಏರಾವತಿಯಾ ನದಿಯಾ ಪಾರಿಮತೀರಭೂತೇ ಪಬ್ಬತಸಾನುಮ್ಹಿ ಪತಿಟ್ಠಿತಸ್ಸ ಕಞ್ಚನವರಮಹಾಥೂಪಸ್ಸ ದಾಯಕಸ್ಸ ಸತ್ವಿವಮಹಾಧಮ್ಮರಞ್ಞೋ ಕಾಲೇ ಸಾಸನಸ್ಸ ದ್ವಿಸಹಸ್ಸಸತಾಧಿಕಏಕತಿಂಸತಿಮೇ ವಸ್ಸೇ ಸಾಸನೇ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧಾನಂ ಕುಲಪುತ್ತಾನಂ ಮಹಾಜಾನಿಕರಣವಸೇನ ವಿಮತಿವಿನೋದನಿಯಾ ವುತ್ತವಚನಂ ಸದ್ದಯುತ್ತಿಅತ್ಥಯುತ್ತಿವಸೇನ ಸಾಧುಕಂ ಅವಿಚಿನಿತ್ವಾ ನದಿಯಾ ಉದಕುಕ್ಖೇಪಂ ಅಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪದಾ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕಾರಿತತ್ತಾ ಸಾಸನೇ ಪರಾಜಯಮಾಪನ್ನೇ ಕುಲಪುತ್ತೇ ಉಪಾರಮ್ಭಕರಣವಸೇನ ಸೀಮವಿಪತ್ತಿಹಾರಕೋ ಸೀಮಸಮ್ಪತ್ತಿಪ್ಪಕಾಸಕೋ ಗನ್ಥೋ ಪವತ್ತತಿ.

ಏತ್ತಾವತಾ ಚ ಸಿರಿಖೇತ್ತನಗರಗೋಚರಗಾಮೇನ ಸತ್ವಿವಮಹಾಧಮ್ಮರಾಜಗುರುಭೂತೇನ ಮಹಾವೇಯ್ಯಾಕರಣೇನ ತಿಪಿಟಕಧರೇನ’ಸದ್ಧಮ್ಮಕೋವಿದೋ’ತಿ ಪಾಕಟ ನಾಮಧೇಯ್ಯೇನ ಮಹಾಥೇರೇನ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಹುತ್ವಾ ಪಞ್ಞಾಧಿಪತೀನಂ ನಿವಾಸಭೂತೇ ಪಚ್ಛಿಮಜಿನಚಕ್ಕಸಾಸನವರೇ ವಾಸಿಗಣಾಚರಿಯೇನ ಗಣವಾಚಕೇನ ವಿನಯಧರೇನ ಮಹಾಸಾಮಿನಾ ಚ, ರಾಜಗುರುನಾ ತಿಪಿಟಕನಾಗತ್ಥೇರೇನ ಚ ಆಚರಿಯೋ ಹುತ್ವಾ ವೇಜ್ಜಕಮ್ಮಜಙ್ಘಪೇಸನಕಮ್ಮಾದಿವಸೇನ ಅನೇಸನಂ ಪಹಾಯ ಸಮ್ಮಾ ಆಜೀವೇನ ವಿಸುದ್ಧಾಜೀವೇಹಿ ಸಙ್ಘಗಣೇಹಿ ಕಾರಕಸಙ್ಘಾ ಹುತ್ವಾ ಸಿರಿಖೇತ್ತನಗರಸ್ಸ ದಕ್ಖಿಣದಿಸಾಭಾಗೇ ದೀಘಪಬ್ಬತಸಾನುಮ್ಹಿ ಏರಾವತಿಯಾ ನದಿಯಾ ತೀರೇ ವಾಲಿಕಪುಳಿನೇ ಸೀಮಾಪೇಕ್ಖಾಯ ಸಹ ಉದಕುಕ್ಖೇಪಂ ಕತ್ವಾ ಪವತ್ತಾಯ ಉದಕುಕ್ಖೇಪಸೀಮಾಯ ದಸಧಾ ಬ್ಯಞ್ಜನವಿಪತ್ತಿಂ ಅಕತ್ವಾ ಠಾನಾರಹೇನ ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ ವೀಸತಿವಸ್ಸೇನ ಸಾಗರಬುದ್ಧೀತಿ ಗರೂಹಿ ಗಹಿತನಾಮಧೇಯ್ಯೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ರಚಿತೋ ಸಾಸನವಿಪತ್ತಿಹಾರಕೋ ಸೀಮವಿಸೋಧನೀ ನಾಮ ಗನ್ಥೋ ಸಮತ್ತೋ.

ಏತ್ತಾವತಾ ವಿಭತ್ತಾ ಹಿ, ಸಪ್ಪಭೇದಪ್ಪವತ್ತಿಕಾ;

ಸೀಮವಿಸೋಧನೀಹೇಸಾ, ನಿಪುಣಾ ಸಾಧುಚಿನ್ತಿತಾ.

ಸಿರಿಖೇತ್ತಾತಿ ಪಞ್ಞಾತೇ, ಪುರೇ ಅಪರನಾಮಕೇ;

ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯದಿಸಾಭಾಗೇ, ಉಚ್ಚನೇನ ಕತಾಲಯೇ.

ವಸನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ನಾಮೇನ, ಸಾಗರಬುದ್ಧೀತಿ ವಿಸ್ಸುತೋ;

ಪುಣ್ಣೇ ವೀಸತಿವಸ್ಸಮ್ಹಿ, ಗನ್ಥೋಯಂ ಸಾಧುಚಿನ್ತಿತೋ.

ಮಯಾಯಂ ರಚಿತೋ ಗನ್ಥೋ, ನಿಟ್ಠಪ್ಪತ್ತೋ ಅನಾಕುಲೋ;

ಏವಂ ಪಾಣಿನಂ ಸಬ್ಬೇ, ಸೀಘಂ ಸಿಜ್ಝನ್ತು ಸಙ್ಕಪ್ಪಾ.

ಯಾವ ಬುದ್ಧೋತಿನಾಮಮ್ಪಿ ಲೋಕಜೇಟ್ಠಸ್ಸ ತಾದಿನೋ;

ತಾವ ತಿಟ್ಠತು ಯಂ ಗನ್ಥೋ, ಸಾಸನೇ ಹಾರಯಂ ತಮಂ.

ಉದ್ಧಂ ಯಾವ ಭವಗ್ಗಾ ಚ, ಅಧೋ ಯಾವ ಅವೀಚಿತೋ;

ಸಮನ್ತಾ ಚಕ್ಕವಾಳೇಸು, ಯೇ ಸತ್ತಾ ಪಥವೀಚರಾ.

ತೇಪಿ ಸಬ್ಬೇ ಮಯಾ ಹೋನ್ತು, ಸಮಸಮವಿಪಾಕಿನೋ;

ಚಿರಂ ಜೀವತು ನೋ ರಾಜಾ, ಸಾಸನಸ್ಸ ಉಜ್ಜೋತಕೋ.

ದಿಬ್ಬನ್ತೋ ರಾಜಧಮ್ಮೇನ, ಅರೋಗೋ ಸಹ ಞಾತಿಭಿ;

ಅನೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ, ಭವೇಯ್ಯಂ ಜಾತಿಜಾತಿಯಂ.

ಸಾಸನಂ ಜೋತಯನ್ತೋವ, ಸಕ್ಯಪುತ್ತಸ್ಸ ಸಾಸನೇ;

ಯದಾ ನಸ್ಸತಿ ಸದ್ಧಮ್ಮೋ, ಅನ್ಧೀಭೂತೋ ಮಹೀತಲೇ;

ದೇವಲೋಕೇ ತದಾ ಹೇಸ್ಸಂ, ತುಸಿತೇ ಠಾನಮುತ್ತಮೇತಿ.

ಸೀಮವಿಸೋಧನೀ ನಿಟ್ಠಿತಾ.