ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ
ನೀತಿಮಞ್ಜರೀ
೧. ಕುಲಕ್ಖಯೇ ವಿನಸ್ಸನ್ತಿ,
ಕುಲಧಮ್ಮಾ ಸನನ್ತನಾ;
ಧಮ್ಮೇ ನಟ್ಠೇ ಕುಲಂ ಸಬ್ಬಂ,
ಅಧಮ್ಮೋ ಅಭಿಭೂ ಖಲಂ.
೨. ಅಧಮ್ಮಾಭಿಭವಾ ದನ್ತಾ,
ಪದುಸ್ಸನ್ತಿ ಕುಲಿತ್ಥಿಯೋ;
ಥೀಸು ದುಟ್ಠಾ ಸ್ವ ಧಮ್ಮೇನ,
ಜಾಯತೇ ವಣ್ಣಸಙ್ಕರೋ.
೩. ಪಿಯಂ ಭಾಸೇ ಗುಣಗ್ಗಾಹೋ,
ಸೂರೋ ಸಿಯಾ ವಿಕನ್ತನೋ;
ದಾತಾ ಚನ್ದಸಮಾ ನಾರೀ,
ದಿಟ್ಠಂ ದಿಟ್ಠಂ ನಹಾಸಯೇ.
೪. ಕುತೋತ್ಥಿ ಕುಮಿತ್ತೇ ಸಚ್ಚಂ,
ಕುದಾರೇ ರತಿವಡ್ಢನಂ;
ಕುದೇಸಮ್ಹಿ ಮನೋ ರಮ್ಮಂ,
ಕುರಾಜೇ ಭೋಗಸಮ್ಪದಂ.
ಸಙ್ಕೇತೇವ ಅಮಿತ್ತಸ್ಮಿಂ,
ಮಿತ್ತಸ್ಮಿಂ ಪಿ ನವಿಸ್ಸಸೇ;
ಅಭಯಾ ಭಯ ಮುಪ್ಪನ್ನಂ,
ಅಪಿ ಮೂಲಾನಿ ಕನ್ತತಿ.
ಅದಿಟ್ಠೋವ ಪರೋ ಸೇಯ್ಯೋ,
ದುಮ್ಮಿತ್ತೋ ನೋ ವಿಸ್ಸಾಸಿಕೋ.
ಅಗ್ಗಿಹೋಮಫಲಂ ವೇದೋ,
ಸತ್ಥಂಸೀಲಫಲಂ ಮತಂ;
ರತಿಪುತ್ತಫಲಂ ನಾರೀ,
ದಾನಭುತ್ತಿಫಲಂ ಧನಂ.
ಅಸಚ್ಚಂ ಸಾಹಸಂ ಮಾಯಾ,
ಮೂಳ್ಹತ್ತ ಮ ತಿಲೋಭತಾ;
ಅಸೋಚಂ ನಿದ್ದಯತ್ತಞ್ಚ,
ಥೀನಂ ದೋಸಾ ಸಭಾವಜಾ.
ಜಾಯಾಯ ಭತ್ತುನೋ ಭಾರೋ,
ಸಿಸ್ಸೇನ ಗುರುನೋ ಕತೋ;
ಅಮಚ್ಚಕೇಹಿ ರಾಜಸ್ಸ,
ಪಿತರಾನಂ ನಿಜೇನಚ.
೫. ಉಯ್ಯಮೇನ ಹಿ ಸಿಜ್ಝನ್ತಿ,
ಕಮ್ಮಾನಿ ನ ಮನೋರಥಾ;
ನ ಹಿ ಸುತ್ತಸ್ಸ ಸೀಹಸ್ಸ,
ಪವೀಸನ್ತಿ ಮುಖೇ ಮಿಗಾ.
ಅತಿಸೀತಂ ಅತಿಉಣ್ಹಂ,
ಅತಿಸಾಯಮಿದಂ ಅಹು;
ಇತಿ ವಿಸಟ್ಠಕಮ್ಮನ್ತೇ,
ಖಣಾ ಅಚ್ಚೇನ್ತಿ ಮಾಣವೇ.
ಆದಾನಸ್ಸ ಪದಾನಸ್ಸ,
ಕತ್ತಬ್ಬಸ್ಸ ಚ ಕಮ್ಮುನೋ;
ಖಿಪ್ಪಂ ಅಕಯ್ಯಮಾನಸ್ಸ,
ಕಾಲೇ ಪಿವತಿ ಸಮ್ಪದಂ.
ನಾದಬ್ಬೇ ನಿಹಿತಾ ಕಾಚಿ,
ಕ್ರಿಯಾ ಫಲವತೀ ಭವೇ;
ನಬ್ಯಾಪಾರಸತೇನಾಪಿ,
ಸುಕೋವ ಪಾಠತೇ ಬಕೋ.
ಯೋ ದನ್ಧಕಾಲೇ ತರತಿ,
ತರಣೀಯೇ ಚ ದನ್ಧಯೇ;
ಸುಕ್ಖಪಣ್ಣಂ ವ ಅಕ್ಕಮ್ಮ,
ಅತ್ಥಂ ಭಞ್ಜತಿ ಅತ್ತನೋ.
೬. ಯಂ ದದಾತಿ ಯಂ ಭುಞ್ಜತಿ,
ತದೇವ ಧನಿನೋ ಧನಂ;
ಅಞ್ಞೇ ಮತಸ್ಸ ಕೀಳನ್ತಿ,
ದಾರೇಹಿಪಿ ಧನೇಹಿಪಿ.
ದಾನೋಪಭೋಗಹೀನೇನ,
ಧನೇನ ಧನಿನೋ ಸುಖಂ;
ಕೋ ವಿಸೇಸೋ ದಲಿದ್ದಸ್ಸ,
ಅಧಿಕಂ ಧನರಕ್ಖಣಂ.
ನಿಜಸೋಖ್ಯಂ ನಿರುನ್ಧನ್ತೋ,
ನೀಚಭೋಗೋ ಮಿತಮ್ಪಚೋ;
ಧನಂ ಸಞ್ಚಯತೇ ಯೋ ಸೋ,
ಪರಭಾರವಹೋ ಪಸು.
ಯಂ ಉಸ್ಸುಕಾ ಸಙ್ಖರೋನ್ತಿ,
ಅಲಕ್ಖಿಕಾ ಬಹುಂ ಧನಂ;
ಸಿಪ್ಪವನ್ತೋ ಅಸಿಪ್ಪಾವಾ,
ಲಕ್ಖಿ ವಾ ತಾನಿ ಭುಞ್ಜತಿ.
೭. ಸಮ್ಪತ್ಯಂ ಮಹತಂ ಚಿತ್ತಂ,
ಭವೇ ಉಪ್ಪಲೇ ಕೋಮಲಂ;
ವಿಪತ್ಯಂಚ ಮಹಾಸೇಲ,
ಸಿಲಾಸಙ್ಘಾತಕಕ್ಕಸಂ.
೮. ಅಸಮ್ಭಬ್ಯಗುಣಂ ಥುತ್ವಾ,
ಖೇದೋ ಮುಧಾವ ಜಾಯತೇ;
ಅವ್ಹಾಯಂ ಚನ್ದ ಮು ಲ್ಲೋಕ್ಯ,
ನಚನ್ದೋತ ಮು ಪಾಗಮೀ.
೯. ಸಚ್ಚಂ ಮುಖಮ್ಹಿ ಧಾರೇಯ್ಯ,
ಕಣ್ಣೇ ಸುತಂ ಭುಜೇ ಜಯಂ;
ಹದಯಮ್ಹಿ ಖಮಂ ವೀರಂ,
ಲೋಕಾದಾಸಂಚ ಲೋಚನೇ.
ಸದ್ದಮತ್ತಂ ನಫನ್ದೇಯ್ಯ,
ಅಞ್ಞತ್ವಾ ಸದ್ದಕಾರಣಂ;
ಸದ್ದಹೇತುಂ ಪರಿಞ್ಞಾಯ,
ಪಮೋದೋ ವಾ ಭಯೋ ತಥಾ.
ಸಬ್ಬಸುತ ಮ ಧೀಯೇಯ್ಯ,
ಹೀನಮುಕ್ಕಟ್ಠಮಜ್ಝಿಮಂ.
೧೦. ದುನ್ನಾರಿಯಾ ಕುಲಂ ಸುದ್ಧಂ,
ಪುತ್ತೋ ನಸ್ಸತಿ ಲಾಲನಾ;
ಸಮಿದ್ಧಿ ಅನಯಾ ಬನ್ಧು,
ಪವಾಸಾ ಮದನಾ ಹಿರೀ.
ಲಾಲಯೇ ಪಞ್ಚವಸ್ಸಾನಿ,
ದಸವಸ್ಸಾನಿ ತಾಲಯೇ;
ಪತ್ತೇತು ಸೋಳಸೇವಸ್ಸೇ,
ಪುತ್ತಂ ಮಿತ್ತಂವ ಆಚರೇ.
ಲಾಲನೇ ಬಹವೋ ದೋಸಾ,
ಲಾಲನೇ ಬಹವೋ ಗುಣಾ.
ಪಾಪಾ ನಿವಾರಯತಿ ಯೋಜಯತೇ ಹಿತಾಯ,
ಗುಯ್ಹಾನಿ ಗೂಹತಿ ಗುಣಂ ಪಕಟೀಕರೋತಿ;
ಆಪತ್ತಿಕಞ್ಚ ನಜಹಾತಿ ದದಾತಿ ಕಾಲೇ,
ಸಮ್ಮಿತ್ತ ಲಕ್ಖಣಮಿದಂ ಪವದನ್ತಿ ಸನ್ತೋ.
೧೧. ದುಜ್ಜನೋ ಜೀಯತೇ ಯುತ್ಯಾ,
ನಿಗ್ಗಹೇನ ನಧೀಮತಾ;
ನಿಪಾತ್ಯತೇ ಮಹಾರುಕ್ಖೋ,
ತಸ್ಸಮೀಪ ಖತಿಕ್ಖಯಾ.
ವನೇ ಮಿಗಾಚ ಲುದ್ಧಾನಂ,
ದುಜ್ಜನಾನಞ್ಚ ಸಜ್ಜನಾ;
ಅಕಾರಣವೇರೀ ಹೋನ್ತಿ,
ತಿಣಭಕ್ಖಾ ಸುಪೇಸಲಾ.
ಪಾದಲಗ್ಗಂ ಕರಟ್ಠೇನ,
ಕಣ್ಡಕೇನೇವ ಕಣ್ಡಕಂ.
ಬಾಲಂ ನಪಸ್ಸೇ ನಸುಣೇ,
ನಚಬಾಲೇನ ಸಂವಸೇ;
ಬಾಲೇನಾಲ್ಲಾಪಸಲ್ಲಾಪಂ,
ನಕರೇ ನಚರೋಚಯೇ.
೧೨. ಉಪ ಕತ್ತುಂ ಯಥಾ ಖುದ್ದೋ,
ಸಮತ್ಥೋ ನತಥಾಮಹಾ;
ಕೂಪೋ ಹಿ ಹನ್ತಿ ಪಿಪಾಸಂ,
ನತು ಪಾಯೋ ಮಹಮ್ಬುಧಿ.
೧೩. ಆದಾನಸ್ಸ ಪದಾನಸ್ಸ,
ಕತ್ತಬ್ಬಸ್ಸಚ ಕಮ್ಮುನೋ;
ಖಿಪ್ಪಂ ಅಕರಮಾನಸ್ಸ,
ಕಾಲೋ ಭಕ್ಖತಿ ತಂ ರಸಂ.
ನಕ್ಖತ್ತಂ ಪಟಿಮಾನೇನ್ತಂ,
ಅತ್ಥೋ ಬಾಲಂ ಉಪಜ್ಝಗಾ;
ಅತ್ಥೋ ಅತ್ಥಸ್ಸ ನಕ್ಖತ್ತಂ,
ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ ತಾರಕಾ.
ಅಜರಾಮರೋವ ಪಞ್ಞೋ,
ವಿಜ್ಜಮತ್ಥಞ್ಚ ಚಿನ್ತಯೇ;
ಗಹಿತೋವಿಯ ಕೇಸೇಸು,
ಮಚ್ಚುನಾ ಧಮ್ಮಮಾಚರೇ.
೧೪. ವಜ್ಜಾ ಗುರೂಚ ಮನ್ತೀಚ,
ತಯೋ ರಟ್ಠಾಭಿಸಙ್ಖತಾ;
ಜೀವೀತ ದಕ್ಖ ಕೋಸಾನಂ,
ವಡ್ಢನಾ ನಾಸನಾಚ ತೇ.
೧೫. ಥಿರೇನ ಕಮ್ಮಂ ವಡ್ಢತಿ,
ಅಥಿರೇನ ತುರೇನ ನೋ;
ಫಲನ್ತಿ ಸಮಯೇ ರುಕ್ಖಾ,
ಸಿತ್ತಾಪಿ ಬಹುವಾರಿನಾ.
ವಾಯಾಮೇಥೇವ ಪುರಿಸೋ,
ನನಿಬ್ಬಿನ್ದೇಯ್ಯ ಪಣ್ಡಿತೋ.
ಪಯತನೋ ತಾದಿಸೋ ನೇವ,
ಕಯ್ಯೋ ಯೇನ ಫಲಂ ನಹಿ;
ಸೇಲಗ್ಗೇ ಕೂಪಖಣನಾ,
ಕಥಂ ತೋಯಸಮಾಗಮೋ.
ಞಾಣಙ್ಕುಸೇನ ಸಮ್ಮಗ್ಗಂ,
ನಿಯ್ಯತ್ಯುಸ್ಸಾಹಕುಞ್ಜರೋ.