ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ

ಲೋಕನೀತಿ

೧. ಪಣ್ಡಿತಕಣ್ಡೋ

೧. ಲೋಕನೀತಿಂ ಪವಕ್ಖಾಮಿ,

ನಾನಾಸತ್ಥಸಮುದ್ಧಟಂ;

ಮಾಗಧೇನೇವ ಸಙ್ಖೇಪಂ,

ವನ್ದಿತ್ವಾ ರತನತ್ಥಯಂ.

೨. ನೀತಿಲೋಕೇ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಸಾರೋ,

ಮಾತಾ ಪಿತಾ ಆಚರಿಯೋಚ ಮಿತ್ತೋ;

ತಸ್ಮಾ ಹಿ ನೀತಿಂ ಪುರಿಸೋ ವಿಜಞ್ಞಾ,

ಞಾಣೀ ಮಹಾ ಹೋತಿ ಬಹುಸ್ಸುತೋಚ.

೩. ಅಲಸಸ್ಸ ಕುತೋ ಸಿಪ್ಪಂ,

ಅಸಿಪ್ಪಸ್ಸ ಕುತೋ ಧನಂ;

ಅಧನಸ್ಸ ಕುತೋ ಮಿತ್ತಂ,

ಅಮಿತ್ತಸ್ಸ ಕುತೋ ಸುಖಂ;

ಅಸುಖಸ್ಸ ಕುತೋ ಪುಞ್ಞಂ,

ಅಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಕುತೋ ವರಂ.

೪. ಸಿಪ್ಪಾ ಸಮಂ ಧನಂ ನತ್ಥಿ,

ಸಿಪ್ಪಂ ಚೋರಾ ನಗಣ್ಹರೇ;

ಇಧ ಲೋಕೇ ಸಿಪ್ಪಂ ಮಿತ್ತಂ,

ಪರಲೋಕೇ ಸುಖಾವಹಂ.

೫. ಅಪ್ಪಕಂ ನಾತಿಮಞ್ಞೇಯ್ಯ,

ಚಿತ್ತೇ ಸುತಂ ನಿಧಾಪಯೇ;

ವಮ್ಮಿಕೋದಕಬಿನ್ದೂವ,

ಚಿರೇನ ಪರಿಪೂರತಿ.

೬. ಖುದ್ದೋತಿ ನಾತಿಮಞ್ಞೇಯ್ಯ,

ವಿಜ್ಜಂ ವಾ ಸಿಪ್ಪಮೇವ ವಾ;

ಏಕಮ್ಪಿ ಪರಿಯೋದಾತಂ,

ಜೀವಿತಕಪ್ಪಕಾರಣಂ.

೭. ಸೇಲೇ ಸೇಲೇ ನ ಮಾಣಿಕಂ,

ಗಜೇ ಗಜೇ ನ ಮುತ್ತಿಕಂ;

ವನೇ ವನೇ ನ ಚನ್ದನಂ,

ಠಾನೇ ಠಾನೇ ನ ಪಣ್ಡಿತಂ.

೮. ಪಣ್ಡಿತೋ ಸುತಸಮ್ಪನ್ನೋ,

ಯತ್ಥ ಅತ್ಥೀತಿ ಚೇ ಸುತೋ;

ಮಹುಸ್ಸಾಹೇನ ತಂ ಠಾನಂ,

ಗನ್ತಬ್ಬಂವ ಸುತೇಸಿನಾ.

೯. ಸಿನೇ ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿನೇ ಧನಂ,

ಸಿನೇ ಪಬ್ಬತಮಾರುಹಂ;

ಸಿನೇ ಕಾಮಸ್ಸ ಕೋಧಸ್ಸ,

ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಸಿನೇ ಸಿನೇ.

೧೦. ಸುತಿ ಸಮ್ಮುತಿ ಸಙ್ಖ್ಯಾಚ,

ಯೋಗಾ ನೀತಿ ವಿಸೇಸಕಾ;

ಗನ್ಧಬ್ಬಾ ಗಣಿಕಾ ಚೇವ,

ಧನು ಬೇದಾ ಚ ಪೂರಣಾ.

೧೧. ತಿಕಿಚ್ಛಾ ಇತಿಹಾಸಾ ಚ,

ಜೋತಿ ಮಾಯಾ ಚ ಛನ್ದತಿ;

ಕೇತು ಮನ್ತಾ ಚ ಸದ್ದಾ ಚ,

ಸಿಪ್ಪಾಟ್ಠಾರಸಕಾ ಇಮೇ.

೧೨. ಅಪುಟ್ಠೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ಭೇರೀ,

ಪಜ್ಜುನ್ನೋ ಮೇ ಹೋತಿ ಪುಚ್ಛಿತೋ;

ಬಾಲೋ ಪುಟ್ಠೋ ಅಪುಟ್ಠೋಪಿ,

ಬಹುಮ್ಪಿ ಭಣತೇ ಸದಾ.

೧೩. ಪೋತ್ಥಕೇಸು ಚ ಯಂ ಸಿಪ್ಪಂ,

ಪರಹತ್ಥೇಸು ಯಂ ಧನಂ;

ಯಥಾಕಿಚ್ಚೇ ಸಮುಪ್ಪನ್ನೇ,

ನ ತಂ ಸಿಪ್ಪಂ ನ ತಂ ಧನಂ.

೧೪. ಜಲಪ್ಪಮಾಣಂ ಕುಮುದ್ದನಾಲಂ,

ಕುಲಪ್ಪಮಾಣಂ ವಿನಯೋ ಪಮಾಣಂ;

ಬ್ಯತ್ತಿಪ್ಪಮಾಣಂ ಕಥೀತವಾಕ್ಯಂ,

ಪಥವಿಯಾ ಪಮಾಣಂ ತಿಣ ಮಿಲಾತಂ.

೧೫. ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೋ ಸುತಂ ಅಪ್ಪಂ,

ಬಹುಂ ಮಞ್ಞತಿ ಮಾನವಾ;

ಸಿನ್ಧೂದಕಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತೋ,

ಕೂಪೇ ತೋಯಂವ ಮಣ್ಡುಕೋ.

೧೬. ಪಥಮಂ ಪರಾಜಯೇ ಸಿಪ್ಪಂ,

ದುತಿಯಂ ಪರಾಜಯೇ ಧನಂ;

ತತಿಯಂ ಪರಾಜಯೇ ಧಮ್ಮಂ,

ಚತುತ್ಥಂ ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ.

೧೭. ಬ್ಯತ್ತ ಪುತ್ರ ಕಿಮಲಸೋ,

ಅಬ್ಯತ್ತೋ ಭಾರಹಾರಕೋ;

ಬ್ಯತ್ತಕೋ ಪೂಜಿತೋ ಲೋಕೇ,

ಬ್ಯತ್ತ ಪುತ್ರ ದಿನೇ ದಿನೇ.

೧೮. ಮಾತಾ ವೇರೀ ಪಿತಾ ಸತ್ರು,

ಕೇನ ಬಾಲೇ ನ ಸಿಕ್ಖಿತಾ;

ಸಭಾಮಜ್ಝೇ ನ ಸೋಭನ್ತಿ,

ಹಂಸಮಜ್ಝೇ ಬಕೋಯಥಾ.

೧೯. ಕಣ್ಟಕಂ ಗಿರಿ ಕೋ ತಿಕ್ಖತಿ,

ಕೋ ಅಞ್ಜನಂ ಮಿಗಕ್ಖಿಕಂ;

ಉಪ್ಪಥಂ ಪಲ್ಲಲೇ ಕೋ ಸುಗನ್ಧಂ,

ಕುಲ-ಪುತ್ತ-ರೂಪೋ ಕೋ ಪವತ್ತತಿ;

ಸಾಮಂ-ಭಾವೋ.

೨೦. ನ ರಸಂ ಅಕೋತಮ್ಬುಲಂ,

ಅಧನಸ್ಸ, ಲಙ್ಕತಮ್ಪಿ;

ಅಲೋನಕನ್ತು ಬ್ಯಞ್ಜನಂ,

ಬ್ಯಾಕರಣಂ ಅಸಿಪ್ಪಸ್ಸ.

೨೧. ಸುಸ್ಸುಸಾ ಸುತಸಮ್ಪನ್ನೋ,

ಸುತಾಪಞ್ಞಾಯ ಪವಡ್ಢತಿ;

ಪಞ್ಞಾಯ ಅತ್ಥಂ ಜಾನಾತಿ,

ಞಾತೋ ಅತ್ಥೋ ಸುಖಾವಹೋ.

೨೨. ಭೋಜನಂ ಮೇಥುನಂ ನಿದ್ದಾ,

ಗೋಣೇ ಪೋಸೇಪಿ ವಿಜ್ಜತಿ;

ವಿಜ್ಜಾ ವಿಸೇಸೋ ಪೋಸಸ್ಸ,

ತಂ ಹೀನೋ ಗೋಸಮೋ ಭವೇ.

೨೩. ನತ್ಥಿ ವಿಜ್ಜಾಸಮಂಮಿತ್ತಂ,

ನಚ ಬ್ಯಾಧಿಸಮೋ ರಿಪು;

ನಚ ಅತ್ತಸಮಂ ಪೇಮಂ,

ನಚ ಕಮ್ಮಸಮಂ ಬಲಂ.

೨೪. ಹಂಸೋ ಮಜ್ಝೇ ನ ಕಾಕಾನಂ,

ಸೀಹೋ ಗುನ್ನಂ ನ ಸೋಭತೇ;

ಗದ್ರಭಮಜ್ಝೇ ತುರಙ್ಗೋ,

ಬಾಲಮಜ್ಝೇ ಚ ಪಣ್ಡಿತೋ.

೨೫. ಯಾವಜೀವಮ್ಪಿ ಚೇ ಬಾಲೋ,

ಪಣ್ಡಿತಂ ಪಯಿರುಪಾಸತಿ;

ನ ಸೋ ಧಮ್ಮಂ ವಿಜಾನಾತಿ,

ದಬ್ಬಿ ಸೂಪರಸಂ ಯಥಾ.

೨೬. ಮುಹುತ್ತಮಪಿ ಚೇ ವಿಞ್ಞೂ,

ಪಣ್ಡಿತಂ ಪಯಿರುಪಾಸತಿ;

ಖಿಪ್ಪಂ ಧಮ್ಮಂ ವಿಜಾನಾತಿ,

ಜಿವ್ಹಾ ಸೂಪರಸಂ ಯಥಾ.

೨೭. ವಿನಾ ಸತ್ಥಂ ನ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ,

ಸೂರೋ ಸಙ್ಗಾಮಭೂಮಿಯಂ;

ಪಣ್ಡಿತ್ವಾದ್ಧಗೂ ವಾಣಿಜೋ,

ವಿದೇಸಗಮನೋ ತಥಾ.

೨೮. ಧನನಾಸಂ ಮನೋತಾಪಂ,

ಘರೇ ದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಚ;

ವಞ್ಚನಞ್ಚ ಅವಮಾನಂ,

ಪಣ್ಡಿತೋ ನ ಪಕಾಸಯೇ.

೨೯. ಪತ್ತಾನುರೂಪಕಂ ವಾಕ್ಯಂ,

ಸಭಾವರೂಪಕಂ ಪಿಯಂ;

ಅತ್ತಾನುರೂಪಕಂ ಕೋಧಂ,

ಯೋ ಜಾನಾತಿ ಸ ಪಣ್ಡಿತೋ.

೩೦. ಅ-ಧನಸ್ಸ ರಸಂ ಖಾದಾ,

ಅ-ಬಲಸ್ಸ ಹಥಾ ನರಾ;

ಅ-ಪಞ್ಞಸ್ಸ ವಾಕ್ಯ-ಕಥಾ,

ಉಮ್ಮತ್ತಕ-ಸಮಾ ಇಮೇ.

೩೧. ಅನವ್ಹಾಯಂ ಗಮಯನ್ತೋ,

ಅ-ಪುಚ್ಛಾ ಬಹು-ಭಾಸಕೋ;

ಅತ್ತ-ಗುಣಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ,

ತಿ-ವಿಧಂ ಹೀನ-ಲಕ್ಖಣಂ.

೩೨. ಅಪ್ಪ-ರೂಪೋ ಬಹುಂ ಭಾಸೋ,

ಅಪ್ಪ-ಪಞ್ಞೋ ಪಕಾಸಿತೋ;

ಅಪ್ಪ-ಪೂರೋ ಘಟೋ ಖೋಭೇ,

ಅಪ್ಪ-ಖೀರಾ ಗಾವೀ ಚಥೇ.

೩೩. ಮಣ್ಡೂಕೇಪಿ ಉಕ್ರೇ ಸೀಹೇ,

ಕಾಕಗ್ಗಹೇ ಪಿಯೇ ಪಿಯೇ;

ಅ-ಪಣ್ಡೀಪಿ ಪಣ್ಡೀ ಹುತ್ವಾ,

ಧೀರಾ ಪುಚ್ಛೇ ವಯೇ ವಯೇ.

೩೪. ಮಣ್ಡೂಕೇಪಿ ಉಕ್ರೇ ಸೀಹೇ,

ಸೂಕರೇಪಿ ಉಹೇ ದೀಪೇ;

ಬಿಳಾರೇ ಸದಿಸೇ ಬ್ಯಗ್ಘೇ,

ಸಬ್ಬ ಧೀರೇ ಸಿಪ್ಪ-ಸಮೇ.

೩೫. ನ ತಿತ್ತಿ ರಾಜಾ ಧನಮ್ಹಿ,

ಪಣ್ಡಿತೋಪಿ ಸು-ಭಾಸಿತೇ;

ಚಕ್ಖುಂಪಿ ಪಿಯ-ದಸ್ಸನೇ,

ಜಲೇ ಸಾಗರೋ ನ ತಿತ್ತಿ.

೩೬. ರೂಪ-ಯೋಬ್ಬನ-ಸಮ್ಪನ್ನಾ,

ವಿಸಾಥ-ಕುಥ-ಸಮ್ಭವಾ;

ವಿಜ್ಜಾ-ಹೀನಾ ನ ಸೋಭನ್ತಿ,

ನಿಗನ್ಧಾ ಇವ ಕಿಂಸುಕಾ.