(೯) ೪. ಸತಿವಗ್ಗೋ

೧. ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಸುತ್ತಂ

೮೧. ‘‘ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸತಿ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞವಿಪನ್ನಸ್ಸ ಹತೂಪನಿಸಂ ಹೋತಿ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಂ. ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪೇ ಅಸತಿ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪವಿಪನ್ನಸ್ಸ ಹತೂಪನಿಸೋ ಹೋತಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ. ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೇ ಅಸತಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರವಿಪನ್ನಸ್ಸ ಹತೂಪನಿಸಂ ಹೋತಿ ಸೀಲಂ. ಸೀಲೇ ಅಸತಿ ಸೀಲವಿಪನ್ನಸ್ಸ ಹತೂಪನಿಸೋ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ. ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಅಸತಿ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿವಿಪನ್ನಸ್ಸ ಹತೂಪನಿಸಂ ಹೋತಿ ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಂ. ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನೇ ಅಸತಿ ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನವಿಪನ್ನಸ್ಸ ಹತೂಪನಿಸೋ ಹೋತಿ ನಿಬ್ಬಿದಾವಿರಾಗೋ. ನಿಬ್ಬಿದಾವಿರಾಗೇ ಅಸತಿ ನಿಬ್ಬಿದಾವಿರಾಗವಿಪನ್ನಸ್ಸ ಹತೂಪನಿಸಂ ಹೋತಿ ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಂ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರುಕ್ಖೋ ಸಾಖಾಪಲಾಸವಿಪನ್ನೋ. ತಸ್ಸ ಪಪಟಿಕಾಪಿ ನ ಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ತಚೋಪಿ… ಫೇಗ್ಗುಪಿ… ಸಾರೋಪಿ ನ ಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞೇ ಅಸತಿ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞವಿಪನ್ನಸ್ಸ ಹತೂಪನಿಸಂ ಹೋತಿ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಂ; ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪೇ ಅಸತಿ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪವಿಪನ್ನಸ್ಸ ಹತೂಪನಿಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಂ.

‘‘ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತಿ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪನಿಸಸಮ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಂ. ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪೇ ಸತಿ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪನಿಸಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೋ. ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರೇ ಸತಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪನಿಸಸಮ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ ಸೀಲಂ. ಸೀಲೇ ಸತಿ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪನಿಸಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ. ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಸತಿ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪನಿಸಸಮ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಂ. ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನೇ ಸತಿ ಯಥಾಭೂತಞಾಣದಸ್ಸನಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪನಿಸಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ನಿಬ್ಬಿದಾವಿರಾಗೋ. ನಿಬ್ಬಿದಾವಿರಾಗೇ ಸತಿ ನಿಬ್ಬಿದಾವಿರಾಗಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪನಿಸಸಮ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಂ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರುಕ್ಖೋ ಸಾಖಾಪಲಾಸಸಮ್ಪನ್ನೋ. ತಸ್ಸ ಪಪಟಿಕಾಪಿ ಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ತಚೋಪಿ… ಫೇಗ್ಗುಪಿ… ಸಾರೋಪಿ ಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞೇ ಸತಿ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪನಿಸಸಮ್ಪನ್ನಂ ಹೋತಿ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಂ; ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪೇ ಸತಿ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಉಪನಿಸಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನ’’ನ್ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಪುಣ್ಣಿಯಸುತ್ತಂ

೮೨. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪುಣ್ಣಿಯೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಪುಣ್ಣಿಯೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಅಪ್ಪೇಕದಾ ತಥಾಗತಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಪಟಿಭಾತಿ, ಅಪ್ಪೇಕದಾ ನ ಪಟಿಭಾತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸದ್ಧೋ ಚ, ಪುಣ್ಣಿಯ, ಭಿಕ್ಖು ಹೋತಿ, ನೋ ಚುಪಸಙ್ಕಮಿತಾ; ನೇವ ತಥಾಗತಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಪಟಿಭಾತಿ. ಯತೋ ಚ ಖೋ, ಪುಣ್ಣಿಯ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧೋ ಚ ಹೋತಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಾ ಚ; ಏವಂ ತಥಾಗತಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಪಟಿಭಾತಿ. ಸದ್ಧೋ ಚ, ಪುಣ್ಣಿಯ, ಭಿಕ್ಖು ಹೋತಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಾ ಚ, ನೋ ಚ ಪಯಿರುಪಾಸಿತಾ…ಪೇ… ಪಯಿರುಪಾಸಿತಾ ಚ, ನೋ ಚ ಪರಿಪುಚ್ಛಿತಾ… ಪರಿಪುಚ್ಛಿತಾ ಚ, ನೋ ಚ ಓಹಿತಸೋತೋ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಾತಿ… ಓಹಿತಸೋತೋ ಚ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಾತಿ, ನೋ ಚ ಸುತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಧಾರೇತಿ… ಸುತ್ವಾ ಚ ಧಮ್ಮಂ ಧಾರೇತಿ, ನೋ ಚ ಧಾತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅತ್ಥಂ ಉಪಪರಿಕ್ಖತಿ… ಧಾತಾನಞ್ಚ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅತ್ಥಂ ಉಪಪರಿಕ್ಖತಿ, ನೋ ಚ ಅತ್ಥಮಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಮಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ. ನೇವ ತಾವ ತಥಾಗತಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಪಟಿಭಾತಿ.

‘‘ಯತೋ ಚ ಖೋ, ಪುಣ್ಣಿಯ, ಭಿಕ್ಖು ಸದ್ಧೋ ಚ ಹೋತಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಾ ಚ, ಪಯಿರುಪಾಸಿತಾ ಚ, ಪರಿಪುಚ್ಛಿತಾ ಚ, ಓಹಿತಸೋತೋ ಚ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಾತಿ, ಸುತ್ವಾ ಚ ಧಮ್ಮಂ ಧಾರೇತಿ, ಧಾತಾನಞ್ಚ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅತ್ಥಂ ಉಪಪರಿಕ್ಖತಿ, ಅತ್ಥಮಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಮಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಚ ಹೋತಿ; ಏವಂ ತಥಾಗತಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಪಟಿಭಾತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಪುಣ್ಣಿಯ, ಅಟ್ಠಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಾ [ಸಮನ್ನಾಗತೋ (ಸೀ. ಪೀ.), ಸಮನ್ನಾಗತಂ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಏಕನ್ತಪಟಿಭಾನಾ [ಏಕನ್ತಪಟಿಭಾನಂ (ಸಬ್ಬತ್ಥ) ಅ. ನಿ. ೧೦.೮೩ ಪನ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ] ತಥಾಗತಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಹೋತೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಮೂಲಕಸುತ್ತಂ

೮೩. [ಅ. ನಿ. ೧೦.೫೮ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ] ‘‘ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ – ‘ಕಿಂಮೂಲಕಾ, ಆವುಸೋ, ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಂಸಮ್ಭವಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಂಸಮುದಯಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಂಸಮೋಸರಣಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಂಪಮುಖಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಂಅಧಿಪತೇಯ್ಯಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಂಉತ್ತರಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಂಸಾರಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ’ತಿ, ಏವಂ ಪುಟ್ಠಾ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಕಿನ್ತಿ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಭಗವಂಮೂಲಕಾ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಾ, ಭಗವಂನೇತ್ತಿಕಾ ಭಗವಂಪಟಿಸರಣಾ. ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂಯೇವ ಪಟಿಭಾತು ಏತಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ. ಭಗವತೋ ಸುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಾರೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ.

‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ. ತಂ ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ – ‘ಕಿಂಮೂಲಕಾ, ಆವುಸೋ, ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಂಸಮ್ಭವಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಂಸಮುದಯಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಂಸಮೋಸರಣಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಂಪಮುಖಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಂಅಧಿಪತೇಯ್ಯಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಂಉತ್ತರಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಂಸಾರಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ’ತಿ, ಏವಂ ಪುಟ್ಠಾ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಥ – ‘ಛನ್ದಮೂಲಕಾ, ಆವುಸೋ, ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಮನಸಿಕಾರಸಮ್ಭವಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಫಸ್ಸಸಮುದಯಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ವೇದನಾಸಮೋಸರಣಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಸಮಾಧಿಪ್ಪಮುಖಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಸತಾಧಿಪತೇಯ್ಯಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ಪಞ್ಞುತ್ತರಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ, ವಿಮುತ್ತಿಸಾರಾ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ’ತಿ, ಏವಂ ಪುಟ್ಠಾ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಚೋರಸುತ್ತಂ

೮೪. ‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಮಹಾಚೋರೋ ಖಿಪ್ಪಂ ಪರಿಯಾಪಜ್ಜತಿ, ನ ಚಿರಟ್ಠಿತಿಕೋ ಹೋತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ? ಅಪ್ಪಹರನ್ತಸ್ಸ ಪಹರತಿ, ಅನವಸೇಸಂ ಆದಿಯತಿ, ಇತ್ಥಿಂ ಹನತಿ, ಕುಮಾರಿಂ ದೂಸೇತಿ, ಪಬ್ಬಜಿತಂ ವಿಲುಮ್ಪತಿ, ರಾಜಕೋಸಂ ವಿಲುಮ್ಪತಿ, ಅಚ್ಚಾಸನ್ನೇ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ನ ಚ ನಿಧಾನಕುಸಲೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಮಹಾಚೋರೋ ಖಿಪ್ಪಂ ಪರಿಯಾಪಜ್ಜತಿ, ನ ಚಿರಟ್ಠಿತಿಕೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಮಹಾಚೋರೋ ನ ಖಿಪ್ಪಂ ಪರಿಯಾಪಜ್ಜತಿ, ಚಿರಟ್ಠಿತಿಕೋ ಹೋತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ? ನ ಅಪ್ಪಹರನ್ತಸ್ಸ ಪಹರತಿ, ನ ಅನವಸೇಸಂ ಆದಿಯತಿ, ನ ಇತ್ಥಿಂ ಹನತಿ, ನ ಕುಮಾರಿಂ ದೂಸೇತಿ, ನ ಪಬ್ಬಜಿತಂ ವಿಲುಮ್ಪತಿ, ನ ರಾಜಕೋಸಂ ವಿಲುಮ್ಪತಿ, ನ ಅಚ್ಚಾಸನ್ನೇ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ನಿಧಾನಕುಸಲೋ ಚ ಹೋತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಮಹಾಚೋರೋ ನ ಖಿಪ್ಪಂ ಪರಿಯಾಪಜ್ಜತಿ, ಚಿರಟ್ಠಿತಿಕೋ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಸಮಣಸುತ್ತಂ

೮೫. ‘‘‘ಸಮಣೋ’ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ. ‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ’ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ. ‘ವೇದಗೂ’ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ. ‘ಭಿಸಕ್ಕೋ’ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ. ‘ನಿಮ್ಮಲೋ’ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ. ‘ವಿಮಲೋ’ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ. ‘ಞಾಣೀ’ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ. ‘ವಿಮುತ್ತೋ’ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸಾ’’ತಿ.

‘‘ಯಂ ಸಮಣೇನ ಪತ್ತಬ್ಬಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ವುಸೀಮತಾ;

ಯಂ ವೇದಗುನಾ ಪತ್ತಬ್ಬಂ, ಭಿಸಕ್ಕೇನ ಅನುತ್ತರಂ.

‘‘ಯಂ ನಿಮ್ಮಲೇನ ಪತ್ತಬ್ಬಂ, ವಿಮಲೇನ ಸುಚೀಮತಾ;

ಯಂ ಞಾಣಿನಾ ಚ ಪತ್ತಬ್ಬಂ, ವಿಮುತ್ತೇನ ಅನುತ್ತರಂ.

‘‘ಸೋಹಂ ವಿಜಿತಸಙ್ಗಾಮೋ, ಮುತ್ತೋ ಮೋಚೇಮಿ ಬನ್ಧನಾ;

ನಾಗೋಮ್ಹಿ ಪರಮದನ್ತೋ, ಅಸೇಖೋ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ;

೬. ಯಸಸುತ್ತಂ

೮೬. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಲೇಸು ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಯೇನ ಇಚ್ಛಾನಙ್ಗಲಂ ನಾಮ ಕೋಸಲಾನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಾಮೋ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ಇಚ್ಛಾನಙ್ಗಲೇ ವಿಹರತಿ ಇಚ್ಛಾನಙ್ಗಲವನಸಣ್ಡೇ. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ಇಚ್ಛಾನಙ್ಗಲಕಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ – ‘‘ಸಮಣೋ ಖಲು ಭೋ ಗೋತಮೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಸಕ್ಯಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಇಚ್ಛಾನಙ್ಗಲಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ ಇಚ್ಛಾನಙ್ಗಲೇ ವಿಹರತಿ ಇಚ್ಛಾನಙ್ಗಲವನಸಣ್ಡೇ. ತಂ ಖೋ ಪನ ಭವನ್ತಂ ಗೋತಮಂ ಏವಂ ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗತೋ – ‘ಇತಿಪಿ ಸೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ…ಪೇ… ಸಾಧು ಖೋ ಪನ ತಥಾರೂಪಾನಂ ಅರಹತಂ ದಸ್ಸನಂ ಹೋತೀ’’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಇಚ್ಛಾನಙ್ಗಲಕಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪಹುತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಆದಾಯ ಯೇನ ಇಚ್ಛಾನಙ್ಗಲವನಸಣ್ಡೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಬಹಿದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇ ಅಟ್ಠಂಸು ಉಚ್ಚಾಸದ್ದಾ ಮಹಾಸದ್ದಾ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ನಾಗಿತೋ ಭಗವತೋ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ನಾಗಿತಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕೇ ಪನ ತೇ, ನಾಗಿತ, ಉಚ್ಚಾಸದ್ದಾ ಮಹಾಸದ್ದಾ ಕೇವಟ್ಟಾ ಮಞ್ಞೇ ಮಚ್ಛವಿಲೋಪೇ’’ತಿ? ‘‘ಏತೇ, ಭನ್ತೇ, ಇಚ್ಛಾನಙ್ಗಲಕಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ ಪಹುತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಆದಾಯ ಬಹಿದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇ ಠಿತಾ ಭಗವನ್ತಂಯೇವ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚಾ’’ತಿ. ‘‘ಮಾಹಂ, ನಾಗಿತ, ಯಸೇನ ಸಮಾಗಮಂ, ಮಾ ಚ ಮಯಾ ಯಸೋ. ಯೋ ಖೋ, ನಾಗಿತ, ನಯಿಮಸ್ಸ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸುಖಸ್ಸ ಪವಿವೇಕಸುಖಸ್ಸ ಉಪಸಮಸುಖಸ್ಸ ಸಮ್ಬೋಧಸುಖಸ್ಸ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಅಸ್ಸ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ. ಯಸ್ಸಾಹಂ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸುಖಸ್ಸ ಪವಿವೇಕಸುಖಸ್ಸ ಉಪಸಮಸುಖಸ್ಸ ಸಮ್ಬೋಧಸುಖಸ್ಸ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ [ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಅಸ್ಸಂ (ಬಹೂಸು) ಅ. ನಿ. ೫.೩೦ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ಹಿ ಅಯಂ ಪಾಠಭೇದಾ ನತ್ಥಿ] ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ, ಸೋ ತಂ ಮೀಳ್ಹಸುಖಂ ಮಿದ್ಧಸುಖಂ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಸುಖಂ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

‘‘ಅಧಿವಾಸೇತು ದಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ. ಅಧಿವಾಸೇತು ಸುಗತೋ. ಅಧಿವಾಸನಕಾಲೋ ದಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ. ಯೇನ ಯೇನೇವ ದಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಗಮಿಸ್ಸತಿ ತನ್ನಿನ್ನಾವ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ ನೇಗಮಾ ಚೇವ ಜಾನಪದಾ ಚ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಥುಲ್ಲಫುಸಿತಕೇ ದೇವೇ ವಸ್ಸನ್ತೇ ಯಥಾನಿನ್ನಂ ಉದಕಾನಿ ಪವತ್ತನ್ತಿ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಯೇನ ಯೇನೇವ ದಾನಿ ಭಗವಾ ಗಮಿಸ್ಸತಿ ತನ್ನಿನ್ನಾವ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ ನೇಗಮಾ ಚೇವ ಜಾನಪದಾ ಚ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ತಥಾ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಸೀಲಪಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಮಾಹಂ, ನಾಗಿತ, ಯಸೇನ ಸಮಾಗಮಂ, ಮಾ ಚ ಮಯಾ ಯಸೋ. ಯೋ ಖೋ, ನಾಗಿತ, ನಯಿಮಸ್ಸ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸುಖಸ್ಸ ಪವಿವೇಕಸುಖಸ್ಸ ಉಪಸಮಸುಖಸ್ಸ ಸಮ್ಬೋಧಸುಖಸ್ಸ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಅಸ್ಸ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ. ಯಸ್ಸಾಹಂ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸುಖಸ್ಸ ಪವಿವೇಕಸುಖಸ್ಸ ಉಪಸಮಸುಖಸ್ಸ ಸಮ್ಬೋಧಸುಖಸ್ಸ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ, ಸೋ ತಂ ಮೀಳ್ಹಸುಖಂ ಮಿದ್ಧಸುಖಂ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಸುಖಂ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯ.

‘‘ದೇವತಾಪಿ ಖೋ, ನಾಗಿತ, ಏಕಚ್ಚಾ ನಯಿಮಸ್ಸ [ಏಕಚ್ಚಾ ಇಮಸ್ಸ (?)] ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸುಖಸ್ಸ ಪವಿವೇಕಸುಖಸ್ಸ ಉಪಸಮಸುಖಸ್ಸ ಸಮ್ಬೋಧಸುಖಸ್ಸ ನಿಕಾಮಲಾಭಿನಿಯೋ ಅಸ್ಸು [ಇದಂ ಪದಂ ಕತ್ಥಚಿ ನತ್ಥಿ] ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭಿನಿಯೋ [ನಿಕಾಮಲಾಭಿನಿಯೋ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭಿನಿಯೋ (?)] ಅಕಸಿರಲಾಭಿನಿಯೋ, ಯಸ್ಸಾಹಂ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸುಖಸ್ಸ ಪವಿವೇಕಸುಖಸ್ಸ ಉಪಸಮಸುಖಸ್ಸ ಸಮ್ಬೋಧಸುಖಸ್ಸ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ. ತುಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ [ತಾಸಮ್ಪಿ (?)] ಖೋ, ನಾಗಿತ, ಸಙ್ಗಮ್ಮ ಸಮಾಗಮ್ಮ ಸಙ್ಗಣಿಕವಿಹಾರಂ ಅನುಯುತ್ತಾನಂ ವಿಹರತಂ [ಅನುಯುತ್ತೇ ವಿಹರನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ (?)] ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ನ ಹಿ ನೂನಮೇ [ನ ಹನೂನಮೇ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಇಮಸ್ಸ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸುಖಸ್ಸ ಪವಿವೇಕಸುಖಸ್ಸ ಉಪಸಮಸುಖಸ್ಸ ಸಮ್ಬೋಧಸುಖಸ್ಸ ನಿಕಾಮಲಾಭಿನೋ ಅಸ್ಸು [ಇದಂ ಪದಂ ಕತ್ಥಚಿ ನತ್ಥಿ] ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭಿನೋ ಅಕಸಿರಲಾಭಿನೋ. ಯಸ್ಸಾಹಂ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸುಖಸ್ಸ ಪವಿವೇಕಸುಖಸ್ಸ ಉಪಸಮಸುಖಸ್ಸ ಸಮ್ಬೋಧಸುಖಸ್ಸ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ. ತಥಾ ಹಿ ಪನ ಮೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಸಙ್ಗಮ್ಮ ಸಮಾಗಮ್ಮ ಸಙ್ಗಣಿಕವಿಹಾರಂ ಅನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ’’’.

‘‘ಇಧಾಹಂ, ನಾಗಿತ, ಭಿಕ್ಖೂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅಙ್ಗುಲಿಪತೋದಕೇನ [ಅಙ್ಗುಲಿಪತೋದಕೇಹಿ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.)] ಸಞ್ಜಗ್ಘನ್ತೇ ಸಙ್ಕೀಳನ್ತೇ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ನಾಗಿತ, ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ನ ಹಿ ನೂನಮೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಇಮಸ್ಸ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸುಖಸ್ಸ ಪವಿವೇಕಸುಖಸ್ಸ ಉಪಸಮಸುಖಸ್ಸ ಸಮ್ಬೋಧಸುಖಸ್ಸ ನಿಕಾಮಲಾಭಿನೋ ಅಸ್ಸು ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭಿನೋ ಅಕಸಿರಲಾಭಿನೋ. ಯಸ್ಸಾಹಂ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸುಖಸ್ಸ ಪವಿವೇಕಸುಖಸ್ಸ ಉಪಸಮಸುಖಸ್ಸ ಸಮ್ಬೋಧಸುಖಸ್ಸ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ. ತಥಾ ಹಿ ಪನ ಮೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅಙ್ಗುಲಿಪತೋದಕೇನ ಸಞ್ಜಗ್ಘನ್ತಿ ಸಙ್ಕೀಳನ್ತಿ’’’.

‘‘ಇಧ ಪನಾಹಂ [ಇಧಾಹಂ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.)], ನಾಗಿತ, ಭಿಕ್ಖೂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಯಾವದತ್ಥಂ ಉದರಾವದೇಹಕಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಸೇಯ್ಯಸುಖಂ ಪಸ್ಸಸುಖಂ ಮಿದ್ಧಸುಖಂ ಅನುಯುತ್ತೇ ವಿಹರನ್ತೇ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ನಾಗಿತ, ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ನ ಹಿ ನೂನಮೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಇಮಸ್ಸ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸುಖಸ್ಸ ಪವಿವೇಕಸುಖಸ್ಸ ಉಪಸಮಸುಖಸ್ಸ ಸಮ್ಬೋಧಸುಖಸ್ಸ ನಿಕಾಮಲಾಭಿನೋ ಅಸ್ಸು ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭಿನೋ ಅಕಸಿರಲಾಭಿನೋ. ಯಸ್ಸಾಹಂ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸುಖಸ್ಸ ಪವಿವೇಕಸುಖಸ್ಸ ಉಪಸಮಸುಖಸ್ಸ ಸಮ್ಬೋಧಸುಖಸ್ಸ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ. ತಥಾ ಹಿ ಪನ ಮೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಯಾವದತ್ಥಂ ಉದರಾವದೇಹಕಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಸೇಯ್ಯಸುಖಂ ಪಸ್ಸಸುಖಂ ಮಿದ್ಧಸುಖಂ ಅನುಯುತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ’’’.

‘‘ಇಧಾಹಂ [ಇಧ ಪನಾಹಂ (?)], ನಾಗಿತ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಗಾಮನ್ತವಿಹಾರಿಂ ಸಮಾಹಿತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ನಾಗಿತ, ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಇದಾನಿ ಇಮಂ [ಇದಾನಿಮಂ (ಕತ್ಥಚಿ) ಅ. ನಿ. ೬.೪೨] ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆರಾಮಿಕೋ ವಾ ಉಪಟ್ಠಹಿಸ್ಸತಿ [ಪಚ್ಚೇಸ್ಸತಿ (ಸೀ. ಪೀ.), ಉಪಟ್ಠಹತಿ (ಕ.)] ಸಮಣುದ್ದೇಸೋ ವಾ. ತಂ ತಮ್ಹಾ [ಸೋ ತಮ್ಹಾ (ಕ. ಸೀ.), ಸೋ ತಂ ತಮ್ಹಾ (?)] ಸಮಾಧಿಮ್ಹಾ ಚಾವೇಸ್ಸತೀ’ತಿ. ತೇನಾಹಂ, ನಾಗಿತ, ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋಮಿ ಗಾಮನ್ತವಿಹಾರೇನ.

‘‘ಇಧ ಪನಾಹಂ, ನಾಗಿತ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಆರಞ್ಞಿಕಂ ಅರಞ್ಞೇ ಪಚಲಾಯಮಾನಂ ನಿಸಿನ್ನಂ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ನಾಗಿತ, ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಇದಾನಿ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಇಮಂ ನಿದ್ದಾಕಿಲಮಥಂ ಪಟಿವಿನೋದೇತ್ವಾ ಅರಞ್ಞಸಞ್ಞಂಯೇವ ಮನಸಿ ಕರಿಸ್ಸತಿ ಏಕತ್ತ’ನ್ತಿ. ತೇನಾಹಂ, ನಾಗಿತ, ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋಮಿ ಅರಞ್ಞವಿಹಾರೇನ.

‘‘ಇಧ ಪನಾಹಂ, ನಾಗಿತ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಆರಞ್ಞಿಕಂ ಅರಞ್ಞೇ ಅಸಮಾಹಿತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ನಾಗಿತ, ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಇದಾನಿ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಅಸಮಾಹಿತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾದಹಿಸ್ಸತಿ [ಸಮಾದಹೇಸ್ಸತಿ (ಕತ್ಥಚಿ)], ಸಮಾಹಿತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಅನುರಕ್ಖಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ತೇನಾಹಂ, ನಾಗಿತ, ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋಮಿ ಅರಞ್ಞವಿಹಾರೇನ.

‘‘ಇಧ ಪನಾಹಂ, ನಾಗಿತ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಆರಞ್ಞಿಕಂ ಅರಞ್ಞೇ ಸಮಾಹಿತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ನಾಗಿತ, ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಇದಾನಿ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಅವಿಮುತ್ತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚಿಸ್ಸತಿ, ವಿಮುತ್ತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಅನುರಕ್ಖಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ತೇನಾಹಂ, ನಾಗಿತ, ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋಮಿ ಅರಞ್ಞವಿಹಾರೇನ.

‘‘ಇಧ ಪನಾಹಂ, ನಾಗಿತ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಗಾಮನ್ತವಿಹಾರಿಂ ಲಾಭಿಂ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ. ಸೋ ತಂ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಂ ನಿಕಾಮಯಮಾನೋ ರಿಞ್ಚತಿ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ, ರಿಞ್ಚತಿ ಅರಞ್ಞವನಪತ್ಥಾನಿ ಪನ್ತಾನಿ ಸೇನಾಸನಾನಿ; ಗಾಮನಿಗಮರಾಜಧಾನಿಂ ಓಸರಿತ್ವಾ ವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇತಿ. ತೇನಾಹಂ, ನಾಗಿತ, ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋಮಿ ಗಾಮನ್ತವಿಹಾರೇನ.

‘‘ಇಧ ಪನಾಹಂ, ನಾಗಿತ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಆರಞ್ಞಿಕಂ ಲಾಭಿಂ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ. ಸೋ ತಂ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಂ ಪಟಿಪಣಾಮೇತ್ವಾ ನ ರಿಞ್ಚತಿ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ, ನ ರಿಞ್ಚತಿ ಅರಞ್ಞವನಪತ್ಥಾನಿ ಪನ್ತಾನಿ ಸೇನಾಸನಾನಿ. ತೇನಾಹಂ, ನಾಗಿತ, ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋಮಿ ಅರಞ್ಞವಿಹಾರೇನ. [[ ] ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಪಾಠೋ ಅ. ನಿ. ೬.೪೨ ಛಕ್ಕನಿಪಾತೇಯೇವ ದಿಸ್ಸತಿ, ನ ಏತ್ಥ ಅಟ್ಠಕನಿಪಾತೇ]

‘‘ಯಸ್ಮಾಹಂ [ಯಸ್ಮಿಂಹಂ (ಕತ್ಥಚಿ)], ನಾಗಿತ, ಸಮಯೇ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ನ ಕಞ್ಚಿ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಪುರತೋ ವಾ ಪಚ್ಛತೋ ವಾ, ಫಾಸು ಮೇ, ನಾಗಿತ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಹೋತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಉಚ್ಚಾರಪಸ್ಸಾವಕಮ್ಮಾಯಾ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಪತ್ತನಿಕುಜ್ಜನಸುತ್ತಂ

೮೭. [ಚೂಳವ. ೨೬೫] ‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ [ನಿಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ (ಕ.)]. ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ? ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಲಾಭಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನತ್ಥಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅವಾಸಾಯ [ಅನಾವಾಸಾಯ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಪರಿಭಾಸತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಭೇದೇತಿ [ವಿಭೇದೇತಿ (ಬಹೂಸು)], ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ ಪತ್ತಂ ನಿಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ.

‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ ಪತ್ತಂ ಉಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ. ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ? ನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಲಾಭಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನತ್ಥಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅವಾಸಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ನ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಪರಿಭಾಸತಿ, ನ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಭೇದೇತಿ, ಬುದ್ಧಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ ಪತ್ತಂ ಉಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಅಪ್ಪಸಾದಪವೇದನೀಯಸುತ್ತಂ

೮೮. ‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನಾ ಉಪಾಸಕಾ ಅಪ್ಪಸಾದಂ ಪವೇದೇಯ್ಯುಂ. ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ? ಗಿಹೀನಂ ಅಲಾಭಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಗಿಹೀನಂ ಅನತ್ಥಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಗಿಹೀ ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಪರಿಭಾಸತಿ, ಗಿಹೀ ಗಿಹೀಹಿ ಭೇದೇತಿ, ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಅಗೋಚರೇ ಚ ನಂ ಪಸ್ಸನ್ತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನಾ ಉಪಾಸಕಾ ಅಪ್ಪಸಾದಂ ಪವೇದೇಯ್ಯುಂ.

‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನಾ ಉಪಾಸಕಾ ಪಸಾದಂ ಪವೇದೇಯ್ಯುಂ. ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ? ನ ಗಿಹೀನಂ ಅಲಾಭಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ನ ಗಿಹೀನಂ ಅನತ್ಥಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ನ ಗಿಹೀ ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಪರಿಭಾಸತಿ, ನ ಗಿಹೀ ಗಿಹೀಹಿ ಭೇದೇತಿ, ಬುದ್ಧಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಗೋಚರೇ ಚ ನಂ ಪಸ್ಸನ್ತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನಾ ಉಪಾಸಕಾ ಪಸಾದಂ ಪವೇದೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಪಟಿಸಾರಣೀಯಸುತ್ತಂ

೮೯. [ಚೂಳವ. ೩೯ ಥೋಕಂ ವಿಸದಿಸಂ] ‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯ. ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ? ಗಿಹೀನಂ ಅಲಾಭಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಗಿಹೀನಂ ಅನತ್ಥಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ಗಿಹೀ ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಪರಿಭಾಸತಿ, ಗಿಹೀ ಗಿಹೀಹಿ ಭೇದೇತಿ, ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಧಮ್ಮಿಕಞ್ಚ ಗಿಹಿಪಟಿಸ್ಸವಂ ನ ಸಚ್ಚಾಪೇತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯ.

‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇಯ್ಯ. ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ? ನ ಗಿಹೀನಂ ಅಲಾಭಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ನ ಗಿಹೀನಂ ಅನತ್ಥಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕತಿ, ನ ಗಿಹೀ ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಪರಿಭಾಸತಿ, ನ ಗಿಹೀ ಗಿಹೀಹಿ ಭೇದೇತಿ, ಬುದ್ಧಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಧಮ್ಮಿಕಞ್ಚ ಗಿಹಿಪಟಿಸ್ಸವಂ ಸಚ್ಚಾಪೇತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಸಙ್ಘೋ ಪಟಿಸಾರಣೀಯಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ಸಮ್ಮಾವತ್ತನಸುತ್ತಂ

೯೦. [ಚೂಳವ. ೨೧೧] ‘‘ತಸ್ಸಪಾಪಿಯಸಿಕಕಮ್ಮಕತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅಟ್ಠಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ – ನ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬೋ, ನ ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ನ ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ, ನ ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕಸಮ್ಮುತಿ ಸಾದಿತಬ್ಬಾ, ಸಮ್ಮತೇನಪಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ನ ಓವದಿತಬ್ಬಾ, ನ ಕಾಚಿ ಸಙ್ಘಸಮ್ಮುತಿ ಸಾದಿತಬ್ಬಾ, ನ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿ ಪಚ್ಚೇಕಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬೋ, ನ ಚ ತೇನ ಮೂಲೇನ ವುಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ. ತಸ್ಸಪಾಪಿಯಸಿಕಕಮ್ಮಕತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಇಮೇಸು ಅಟ್ಠಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಸಮ್ಮಾ ವತ್ತಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ದಸಮಂ.

ಸತಿವಗ್ಗೋ ಚತುತ್ಥೋ.