೪. ಸೀಹಸೇನಾಪತಿಸುತ್ತಂ

೫೭. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಮಹಾವನೇ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯಂ. ಅಥ ಖೋ ಸೀಹೋ ಸೇನಾಪತಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೀಹೋ ಸೇನಾಪತಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಕ್ಕಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ದಾನಫಲಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತು’’ನ್ತಿ?

‘‘ತೇನ ಹಿ, ಸೀಹ, ತಞ್ಞೇವೇತ್ಥ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ, ಯಥಾ ತೇ ಖಮೇಯ್ಯ ತಥಾ ನಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಸಿ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಸೀಹ, ಇಧ ದ್ವೇ ಪುರಿಸಾ – ಏಕೋ ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಏಕೋ ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಸೀಹ, ಕಂ ನು ಖೋ [ಕಿಂ ನು ಖೋ (ಕ.)] ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಅನುಕಮ್ಪನ್ತಾ ಅನುಕಮ್ಪೇಯ್ಯುಂ – ‘ಯೋ ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಯೋ ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ’’’ತಿ?

‘‘ಯೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಕಿನ್ತಂ [ಕಿನ್ತಿ (ಕ.)] ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಅನುಕಮ್ಪನ್ತಾ ಅನುಕಮ್ಪಿಸ್ಸನ್ತಿ! ಯೋ ಚ ಖೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ ತಂಯೇವ ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಅನುಕಮ್ಪನ್ತಾ ಅನುಕಮ್ಪೇಯ್ಯುಂ’’.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಸೀಹ, ಕಂ ನು ಖೋ ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತಾ ಉಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯುಂ – ‘ಯೋ ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಯೋ ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ’’’ತಿ? ‘‘ಯೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಕಿನ್ತಂ ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸನ್ತಿ! ಯೋ ಚ ಖೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ ತಂಯೇವ ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತಾ ಉಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯುಂ’’.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಸೀಹ, ಕಸ್ಸ ನು ಖೋ ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಾ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯುಂ – ‘ಯೋ ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಯೋ ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ’’’ತಿ? ‘‘ಯೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಕಿನ್ತಂ ತಸ್ಸ ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಾ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸನ್ತಿ! ಯೋ ಚ ಖೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ ತಸ್ಸೇವ ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಾ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯುಂ’’’.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಸೀಹ, ಕಸ್ಸ ನು ಖೋ ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಾ ದೇಸೇಯ್ಯುಂ – ‘ಯೋ ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಯೋ ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ’’’ತಿ? ‘‘ಯೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಕಿನ್ತಂ ತಸ್ಸ ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಾ ದೇಸೇಸ್ಸನ್ತಿ! ಯೋ ಚ ಖೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ ತಸ್ಸೇವ ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಾ ದೇಸೇಯ್ಯುಂ’’.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಸೀಹ, ಕಸ್ಸ ನು ಖೋ ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ – ‘ಯೋ ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಯೋ ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ’’’ತಿ? ‘‘ಯೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಕಿನ್ತಂ ತಸ್ಸ ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛಿಸ್ಸತಿ! ಯೋ ಚ ಖೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ ತಸ್ಸೇವ ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ’’.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಸೀಹ, ಕೋ ನು ಖೋ ಯಂಯದೇವ ಪರಿಸಂ ಉಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯ, ಯದಿ ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಂ ಯದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಸಂ ಯದಿ ಗಹಪತಿಪರಿಸಂ ಯದಿ ಸಮಣಪರಿಸಂ ವಿಸಾರದೋ ಉಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯ ಅಮಙ್ಕುಭೂತೋ – ‘ಯೋ ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಯೋ ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ’’’ತಿ? ‘‘ಯೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಕಿಂ ಸೋ ಯಂಯದೇವ ಪರಿಸಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸತಿ, ಯದಿ ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಂ ಯದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಸಂ ಯದಿ ಗಹಪತಿಪರಿಸಂ ಯದಿ ಸಮಣಪರಿಸಂ ವಿಸಾರದೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸತಿ ಅಮಙ್ಕುಭೂತೋ! ಯೋ ಚ ಖೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ ಸೋ ಯಂಯದೇವ ಪರಿಸಂ ಉಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯ, ಯದಿ ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಂ ಯದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಸಂ ಯದಿ ಗಹಪತಿಪರಿಸಂ ಯದಿ ಸಮಣಪರಿಸಂ ವಿಸಾರದೋ ಉಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯ ಅಮಙ್ಕುಭೂತೋ’’.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಸೀಹ, ಕೋ ನು ಖೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ – ‘ಯೋ ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಯೋ ವಾ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ’’’ತಿ? ‘‘ಯೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಮಚ್ಛರೀ ಕದರಿಯೋ ಪರಿಭಾಸಕೋ, ಕಿಂ ಸೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ! ಯೋ ಚ ಖೋ ಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಪುರಿಸೋ ಸದ್ಧೋ ದಾನಪತಿ ಅನುಪ್ಪದಾನರತೋ ಸೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜೇಯ್ಯ’’.

‘‘ಯಾನಿಮಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಾನಿ ದಾನಫಲಾನಿ ಅಕ್ಖಾತಾನಿ, ನಾಹಂ ಏತ್ಥ ಭಗವತೋ ಸದ್ಧಾಯ ಗಚ್ಛಾಮಿ. ಅಹಮ್ಪಿ ಏತಾನಿ ಜಾನಾಮಿ. ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ, ಮಂ ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಅನುಕಮ್ಪನ್ತಾ ಅನುಕಮ್ಪನ್ತಿ. ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ, ಮಂ ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತಾ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತಿ. ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ, ಮಯ್ಹಂ ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಾ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ. ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ, ಮಯ್ಹಂ ಅರಹನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಾ ದೇಸೇನ್ತಿ. ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ, ಮಯ್ಹಂ ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗತೋ – ‘ಸೀಹೋ ಸೇನಾಪತಿ ದಾಯಕೋ ಕಾರಕೋ ಸಙ್ಘುಪಟ್ಠಾಕೋ’ತಿ. ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ ಯಂಯದೇವ ಪರಿಸಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಾಮಿ, ಯದಿ ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಂ…ಪೇ… ಯದಿ ಸಮಣಪರಿಸಂ ವಿಸಾರದೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಾಮಿ ಅಮಙ್ಕುಭೂತೋ. ಯಾನಿಮಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಾನಿ ದಾನಫಲಾನಿ ಅಕ್ಖಾತಾನಿ, ನಾಹಂ ಏತ್ಥ ಭಗವತೋ ಸದ್ಧಾಯ ಗಚ್ಛಾಮಿ. ಅಹಮ್ಪಿ ಏತಾನಿ ಜಾನಾಮಿ. ಯಞ್ಚ ಖೋ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಏವಮಾಹ – ‘ದಾಯಕೋ, ಸೀಹ, ದಾನಪತಿ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’ತಿ. ಏತಾಹಂ ನ ಜಾನಾಮಿ, ಏತ್ಥ ಚ ಪನಾಹಂ, ಭಗವತೋ ಸದ್ಧಾಯ ಗಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇತಂ, ಸೀಹ; ಏವಮೇತಂ, ಸೀಹ! ದಾಯಕೋ, ಸೀಹ, ದಾನಪತಿ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.