೧೨. ಸಾಮಞ್ಞವಗ್ಗೋ
೧. ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸೀಸುತ್ತಂ
೧೧೭. ‘‘ಛ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇ ಅಪ್ಪಹಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರಿತುಂ. ಕತಮೇ ಛ? ಕಮ್ಮಾರಾಮತಂ, ಭಸ್ಸಾರಾಮತಂ, ನಿದ್ದಾರಾಮತಂ, ಸಙ್ಗಣಿಕಾರಾಮತಂ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಅಗುತ್ತದ್ವಾರತಂ, ಭೋಜನೇ ಅಮತ್ತಞ್ಞುತಂ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛ ಧಮ್ಮೇ ಅಪ್ಪಹಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರಿತುಂ.
‘‘ಛ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇ ಪಹಾಯ ಭಬ್ಬೋ ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರಿತುಂ. ಕತಮೇ ಛ? ಕಮ್ಮಾರಾಮತಂ, ಭಸ್ಸಾರಾಮತಂ, ನಿದ್ದಾರಾಮತಂ, ಸಙ್ಗಣಿಕಾರಾಮತಂ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಅಗುತ್ತದ್ವಾರತಂ, ಭೋಜನೇ ಅಮತ್ತಞ್ಞುತಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛ ಧಮ್ಮೇ ಪಹಾಯ ಭಬ್ಬೋ ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರಿತು’’ನ್ತಿ. ಪಠಮಂ.
೨. ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸೀಸುತ್ತಂ
೧೧೮. ‘‘ಛ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇ ಅಪ್ಪಹಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಕಾಯೇ…ಪೇ… ಬಹಿದ್ಧಾ ಕಾಯೇ…ಪೇ… ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾ ಕಾಯೇ…ಪೇ… ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವೇದನಾಸು…ಪೇ… ಬಹಿದ್ಧಾ ವೇದನಾಸು…ಪೇ… ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾ ವೇದನಾಸು…ಪೇ… ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಚಿತ್ತೇ…ಪೇ… ಬಹಿದ್ಧಾ ಚಿತ್ತೇ…ಪೇ… ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾ ಚಿತ್ತೇ…ಪೇ… ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಧಮ್ಮೇಸು…ಪೇ… ಬಹಿದ್ಧಾ ಧಮ್ಮೇಸು…ಪೇ… ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾ ಧಮ್ಮೇಸು ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರಿತುಂ. ಕತಮೇ ಛ? ಕಮ್ಮಾರಾಮತಂ, ಭಸ್ಸಾರಾಮತಂ, ನಿದ್ದಾರಾಮತಂ, ಸಙ್ಗಣಿಕಾರಾಮತಂ, ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಅಗುತ್ತದ್ವಾರತಂ, ಭೋಜನೇ ಅಮತ್ತಞ್ಞುತಂ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛ ಧಮ್ಮೇ ಪಹಾಯ ಭಬ್ಬೋ ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾ ಧಮ್ಮೇಸು ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸೀ ವಿಹರಿತು’’ನ್ತಿ. ದುತಿಯಂ.
೩. ತಪುಸ್ಸಸುತ್ತಂ
೧೧೯. ‘‘ಛಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ತಪುಸ್ಸೋ [ತಪಸ್ಸೋ (ಪೀ.) ಅ. ನಿ. ೧.೨೪೮] ಗಹಪತಿ ತಥಾಗತೇ ನಿಟ್ಠಙ್ಗತೋ ಅಮತದ್ದಸೋ ಅಮತಂ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಇರಿಯತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಛಹಿ? ಬುದ್ಧೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ, ಧಮ್ಮೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ, ಸಙ್ಘೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ, ಅರಿಯೇನ ಸೀಲೇನ, ಅರಿಯೇನ ಞಾಣೇನ, ಅರಿಯಾಯ ವಿಮುತ್ತಿಯಾ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ತಪುಸ್ಸೋ ಗಹಪತಿ ತಥಾಗತೇ ನಿಟ್ಠಙ್ಗತೋ ಅಮತದ್ದಸೋ ಅಮತಂ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಇರಿಯತೀ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.
೪-೨೩. ಭಲ್ಲಿಕಾದಿಸುತ್ತಾನಿ
೧೨೦-೧೩೯. ‘‘ಛಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಲ್ಲಿಕೋ ಗಹಪತಿ…ಪೇ… ಸುದತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ… ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ ಮಚ್ಛಿಕಾಸಣ್ಡಿಕೋ… ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ… ಮಹಾನಾಮೋ ಸಕ್ಕೋ… ಉಗ್ಗೋ ಗಹಪತಿ ವೇಸಾಲಿಕೋ… ಉಗ್ಗತೋ ಗಹಪತಿ… ಸೂರಮ್ಬಟ್ಠೋ [ಸೂರೋ ಅಮ್ಬಟ್ಠೋ (ಕ.)] … ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ… ನಕುಲಪಿತಾ ಗಹಪತಿ… ತವಕಣ್ಣಿಕೋ ಗಹಪತಿ… ಪೂರಣೋ ಗಹಪತಿ… ಇಸಿದತ್ತೋ ಗಹಪತಿ… ಸನ್ಧಾನೋ [ಸನ್ತಾನೋ (ಕ.)] ಗಹಪತಿ… ವಿಚಯೋ [ವಿಜಯೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಗಹಪತಿ… ವಿಜಯಮಾಹಿಕೋ [ವಜ್ಜಿಯಮಹಿತೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಗಹಪತಿ… ಮೇಣ್ಡಕೋ ಗಹಪತಿ … ವಾಸೇಟ್ಠೋ ಉಪಾಸಕೋ… ಅರಿಟ್ಠೋ ಉಪಾಸಕೋ… ಸಾರಗ್ಗೋ [ಸಾದತ್ತೋ (ಸ್ಯಾ.)] ಉಪಾಸಕೋ ತಥಾಗತೇ ನಿಟ್ಠಙ್ಗತೋ ಅಮತದ್ದಸೋ ಅಮತಂ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಇರಿಯತಿ. ಕತಮೇಹಿ ಛಹಿ? ಬುದ್ಧೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ, ಧಮ್ಮೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ, ಸಙ್ಘೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ, ಅರಿಯೇನ ಸೀಲೇನ, ಅರಿಯೇನ ಞಾಣೇನ, ಅರಿಯಾಯ ವಿಮುತ್ತಿಯಾ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸಾರಗ್ಗೋ ಉಪಾಸಕೋ ತಥಾಗತೇ ನಿಟ್ಠಙ್ಗತೋ ಅಮತದ್ದಸೋ ಅಮತಂ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಇರಿಯತೀ’’ತಿ. ತೇವೀಸತಿಮಂ.
ಸಾಮಞ್ಞವಗ್ಗೋ ದ್ವಾದಸಮೋ.