೮. ಮಚ್ಛಬನ್ಧಸುತ್ತಂ

೧೮. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಲೇಸು ಚಾರಿಕಂ ಚರತಿ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಮಚ್ಛಿಕಂ ಮಚ್ಛಬನ್ಧಂ ಮಚ್ಛೇ ವಧಿತ್ವಾ ವಧಿತ್ವಾ ವಿಕ್ಕಿಣಮಾನಂ. ದಿಸ್ವಾ ಮಗ್ಗಾ ಓಕ್ಕಮ್ಮ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ನಿಸಜ್ಜ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಮುಂ ಮಚ್ಛಿಕಂ ಮಚ್ಛಬನ್ಧಂ ಮಚ್ಛೇ ವಧಿತ್ವಾ ವಧಿತ್ವಾ ವಿಕ್ಕಿಣಮಾನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹೇಹಿ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ – ‘ಮಚ್ಛಿಕೋ ಮಚ್ಛಬನ್ಧೋ ಮಚ್ಛೇ ವಧಿತ್ವಾ ವಧಿತ್ವಾ ವಿಕ್ಕಿಣಮಾನೋ ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ತೇನ ಆಜೀವೇನ ಹತ್ಥಿಯಾಯೀ ವಾ ಅಸ್ಸಯಾಯೀ ವಾ ರಥಯಾಯೀ ವಾ ಯಾನಯಾಯೀ ವಾ ಭೋಗಭೋಗೀ ವಾ ಮಹನ್ತಂ ವಾ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತೋ’’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖವೇ! ಮಯಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನೇವ ದಿಟ್ಠಂ ನ ಸುತಂ – ‘ಮಚ್ಛಿಕೋ ಮಚ್ಛಬನ್ಧೋ ಮಚ್ಛೇ ವಧಿತ್ವಾ ವಧಿತ್ವಾ ವಿಕ್ಕಿಣಮಾನೋ ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ತೇನ ಆಜೀವೇನ ಹತ್ಥಿಯಾಯೀ ವಾ ಅಸ್ಸಯಾಯೀ ವಾ ರಥಯಾಯೀ ವಾ ಯಾನಯಾಯೀ ವಾ ಭೋಗಭೋಗೀ ವಾ ಮಹನ್ತಂ ವಾ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತೋ’ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ತೇ ಹಿ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಚ್ಛೇ ವಜ್ಝೇ ವಧಾಯುಪನೀತೇ [ವಧಾಯಾನೀತೇ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ವಧಾಯ ನೀತೇ (ಕ.)] ಪಾಪಕೇನ ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸೋ ನೇವ ಹತ್ಥಿಯಾಯೀ ಹೋತಿ ನ ಅಸ್ಸಯಾಯೀ ನ ರಥಯಾಯೀ ನ ಯಾನಯಾಯೀ ನ ಭೋಗಭೋಗೀ, ನ ಮಹನ್ತಂ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಅಜ್ಝಾವಸತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹೇಹಿ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ – ‘ಗೋಘಾತಕೋ ಗಾವೋ ವಧಿತ್ವಾ ವಧಿತ್ವಾ ವಿಕ್ಕಿಣಮಾನೋ ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ತೇನ ಆಜೀವೇನ ಹತ್ಥಿಯಾಯೀ ವಾ ಅಸ್ಸಯಾಯೀ ವಾ ರಥಯಾಯೀ ವಾ ಯಾನಯಾಯೀ ವಾ ಭೋಗಭೋಗೀ ವಾ ಮಹನ್ತಂ ವಾ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತೋ’’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖವೇ! ಮಯಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನೇವ ದಿಟ್ಠಂ ನ ಸುತಂ – ‘ಗೋಘಾತಕೋ ಗಾವೋ ವಧಿತ್ವಾ ವಧಿತ್ವಾ ವಿಕ್ಕಿಣಮಾನೋ ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ತೇನ ಆಜೀವೇನ ಹತ್ಥಿಯಾಯೀ ವಾ ಅಸ್ಸಯಾಯೀ ವಾ ರಥಯಾಯೀ ವಾ ಯಾನಯಾಯೀ ವಾ ಭೋಗಭೋಗೀ ವಾ ಮಹನ್ತಂ ವಾ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತೋ’ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ತೇ ಹಿ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಾವೋ ವಜ್ಝೇ ವಧಾಯುಪನೀತೇ ಪಾಪಕೇನ ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸೋ ನೇವ ಹತ್ಥಿಯಾಯೀ ಹೋತಿ ನ ಅಸ್ಸಯಾಯೀ ನ ರಥಯಾಯೀ ನ ಯಾನಯಾಯೀ ನ ಭೋಗಭೋಗೀ, ನ ಮಹನ್ತಂ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಅಜ್ಝಾವಸತಿ’’.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹೇಹಿ ದಿಟ್ಠಂ ವಾ ಸುತಂ ವಾ – ‘ಓರಬ್ಭಿಕೋ…ಪೇ… ಸೂಕರಿಕೋ [ಸೋಕರಿಕೋ (ಸ್ಯಾ.)] …ಪೇ… ಸಾಕುಣಿಕೋ…ಪೇ… ಮಾಗವಿಕೋ ಮಗೇ [ಮಿಗೇ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ವಧಿತ್ವಾ ವಧಿತ್ವಾ ವಿಕ್ಕಿಣಮಾನೋ ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ತೇನ ಆಜೀವೇನ ಹತ್ಥಿಯಾಯೀ ವಾ ಅಸ್ಸಯಾಯೀ ವಾ ರಥಯಾಯೀ ವಾ ಯಾನಯಾಯೀ ವಾ ಭೋಗಭೋಗೀ ವಾ ಮಹನ್ತಂ ವಾ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತೋ’’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖವೇ! ಮಯಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನೇವ ದಿಟ್ಠಂ ನ ಸುತಂ – ‘ಮಾಗವಿಕೋ ಮಗೇ ವಧಿತ್ವಾ ವಧಿತ್ವಾ ವಿಕ್ಕಿಣಮಾನೋ ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ತೇನ ಆಜೀವೇನ ಹತ್ಥಿಯಾಯೀ ವಾ ಅಸ್ಸಯಾಯೀ ವಾ ರಥಯಾಯೀ ವಾ ಯಾನಯಾಯೀ ವಾ ಭೋಗಭೋಗೀ ವಾ ಮಹನ್ತಂ ವಾ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತೋ’ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ತೇ ಹಿ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗೇ ವಜ್ಝೇ ವಧಾಯುಪನೀತೇ ಪಾಪಕೇನ ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸೋ ನೇವ ಹತ್ಥಿಯಾಯೀ ಹೋತಿ ನ ಅಸ್ಸಯಾಯೀ ನ ರಥಯಾಯೀ ನ ಯಾನಯಾಯೀ ನ ಭೋಗಭೋಗೀ, ನ ಮಹನ್ತಂ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಅಜ್ಝಾವಸತಿ. ತೇ ಹಿ (ನಾಮ) [( ) ಬಹೂಸು ನತ್ಥಿ] ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿರಚ್ಛಾನಗತೇ ಪಾಣೇ ವಜ್ಝೇ ವಧಾಯುಪನೀತೇ ಪಾಪಕೇನ ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಮಾನೋ [ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸೋ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ನೇವ ಹತ್ಥಿಯಾಯೀ ಭವಿಸ್ಸತಿ [ಹೋತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ನ ಅಸ್ಸಯಾಯೀ ನ ರಥಯಾಯೀ ನ ಯಾನಯಾಯೀ ನ ಭೋಗಭೋಗೀ, ನ ಮಹನ್ತಂ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಅಜ್ಝಾವಸಿಸ್ಸತಿ [ಅಜ್ಝಾವಸತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)]. ಕೋ ಪನ ವಾದೋ ಯಂ ಮನುಸ್ಸಭೂತಂ ವಜ್ಝಂ ವಧಾಯುಪನೀತಂ ಪಾಪಕೇನ ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖತಿ! ತಞ್ಹಿ ತಸ್ಸ [ತಂ ಹಿಸ್ಸ (ಪೀ. ಕ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹೋತಿ ದೀಘರತ್ತಂ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ. ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.