೭. ಚೋದನಾಸುತ್ತಂ

೧೬೭. ತತ್ರ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಚೋದಕೇನ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ’’.

‘‘ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಕಾಲೇನ ವಕ್ಖಾಮಿ, ನೋ ಅಕಾಲೇನ; ಭೂತೇನ ವಕ್ಖಾಮಿ, ನೋ ಅಭೂತೇನ; ಸಣ್ಹೇನ ವಕ್ಖಾಮಿ, ನೋ ಫರುಸೇನ; ಅತ್ಥಸಂಹಿತೇನ ವಕ್ಖಾಮಿ, ನೋ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇನ; ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೋ [ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೇನ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.) ಚೂಳವ. ೪೦೦ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ] ವಕ್ಖಾಮಿ, ನೋ ದೋಸನ್ತರೋ [ದೋಸನ್ತರೇನ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.)]. ಚೋದಕೇನ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪರಂ ಚೋದೇತುಕಾಮೇನ ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಪರೋ ಚೋದೇತಬ್ಬೋ.

‘‘ಇಧಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಏಕಚ್ಚಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಅಕಾಲೇನ ಚೋದಿಯಮಾನಂ ನೋ ಕಾಲೇನ ಕುಪಿತಂ, ಅಭೂತೇನ ಚೋದಿಯಮಾನಂ ನೋ ಭೂತೇನ ಕುಪಿತಂ, ಫರುಸೇನ ಚೋದಿಯಮಾನಂ ನೋ ಸಣ್ಹೇನ ಕುಪಿತಂ, ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇನ ಚೋದಿಯಮಾನಂ ನೋ ಅತ್ಥಸಂಹಿತೇನ ಕುಪಿತಂ, ದೋಸನ್ತರೇನ ಚೋದಿಯಮಾನಂ ನೋ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೇನ ಕುಪಿತಂ.

‘‘ಅಧಮ್ಮಚುದಿತಸ್ಸ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ [ಉಪದಹಿತಬ್ಬೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] – ‘ಅಕಾಲೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ ನೋ ಕಾಲೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಅಭೂತೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ ನೋ ಭೂತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಫರುಸೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ ನೋ ಸಣ್ಹೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ ನೋ ಅತ್ಥಸಂಹಿತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ದೋಸನ್ತರೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ ನೋ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯಾ’ತಿ. ಅಧಮ್ಮಚುದಿತಸ್ಸ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ.

‘‘ಅಧಮ್ಮಚೋದಕಸ್ಸ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ – ‘ಅಕಾಲೇನ ತೇ, ಆವುಸೋ, ಚೋದಿತೋ [ಚುದಿತೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ನೋ ಕಾಲೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಅಭೂತೇನ ತೇ, ಆವುಸೋ, ಚೋದಿತೋ ನೋ ಭೂತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಫರುಸೇನ ತೇ, ಆವುಸೋ, ಚೋದಿತೋ ನೋ ಸಣ್ಹೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇನ ತೇ, ಆವುಸೋ, ಚೋದಿತೋ ನೋ ಅತ್ಥಸಂಹಿತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ದೋಸನ್ತರೇನ ತೇ, ಆವುಸೋ, ಚೋದಿತೋ ನೋ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯಾ’ತಿ. ಅಧಮ್ಮಚೋದಕಸ್ಸ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಯಥಾ ನ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಭಿಕ್ಖು ಅಭೂತೇನ ಚೋದೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾತಿ.

‘‘ಇಧ ಪನಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಏಕಚ್ಚಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಕಾಲೇನ ಚೋದಿಯಮಾನಂ ನೋ ಅಕಾಲೇನ ಕುಪಿತಂ, ಭೂತೇನ ಚೋದಿಯಮಾನಂ ನೋ ಅಭೂತೇನ ಕುಪಿತಂ, ಸಣ್ಹೇನ ಚೋದಿಯಮಾನಂ ನೋ ಫರುಸೇನ ಕುಪಿತಂ, ಅತ್ಥಸಂಹಿತೇನ ಚೋದಿಯಮಾನಂ ನೋ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇನ ಕುಪಿತಂ, ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೇನ ಚೋದಿಯಮಾನಂ ನೋ ದೋಸನ್ತರೇನ ಕುಪಿತಂ.

‘‘ಧಮ್ಮಚುದಿತಸ್ಸ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ – ‘ಕಾಲೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ ನೋ ಅಕಾಲೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಭೂತೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ ನೋ ಅಭೂತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಸಣ್ಹೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ ನೋ ಫರುಸೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಅತ್ಥಸಂಹಿತೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ ನೋ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚುದಿತೋ ನೋ ದೋಸನ್ತರೇನ, ಅಲಂ ತೇ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯಾ’ತಿ. ಧಮ್ಮಚುದಿತಸ್ಸ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ.

‘‘ಧಮ್ಮಚೋದಕಸ್ಸ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ – ‘ಕಾಲೇನ ತೇ, ಆವುಸೋ, ಚೋದಿತೋ ನೋ ಅಕಾಲೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಭೂತೇನ ತೇ, ಆವುಸೋ, ಚೋದಿತೋ ನೋ ಅಭೂತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಸಣ್ಹೇನ ತೇ, ಆವುಸೋ, ಚೋದಿತೋ ನೋ ಫರುಸೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಅತ್ಥಸಂಹಿತೇನ ತೇ, ಆವುಸೋ, ಚೋದಿತೋ ನೋ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯ; ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೇನ ತೇ, ಆವುಸೋ, ಚೋದಿತೋ ನೋ ದೋಸನ್ತರೇನ, ಅಲಂ ತೇ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಾಯಾ’ತಿ. ಧಮ್ಮಚೋದಕಸ್ಸ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ ಉಪದಹಾತಬ್ಬೋ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಯಥಾ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಭಿಕ್ಖು ಭೂತೇನ ಚೋದಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾತಿ.

‘‘ಚುದಿತೇನ, ಆವುಸೋ, ಪುಗ್ಗಲೇನ ದ್ವೀಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಂ – ಸಚ್ಚೇ ಚ, ಅಕುಪ್ಪೇ ಚ. ಮಂ ಚೇಪಿ [ಪಞ್ಚಹಿ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)], ಆವುಸೋ, ಪರೇ ಚೋದೇಯ್ಯುಂ ಕಾಲೇನ ವಾ ಅಕಾಲೇನ ವಾ ಭೂತೇನ ವಾ ಅಭೂತೇನ ವಾ ಸಣ್ಹೇನ ವಾ ಫರುಸೇನ ವಾ ಅತ್ಥಸಂಹಿತೇನ ವಾ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತೇನ ವಾ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತಾ [ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೇನ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.) ಮ. ನಿ. ೧.೨೨೭ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ] ವಾ ದೋಸನ್ತರಾ [ದೋಸನ್ತರೇನ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.)] ವಾ, ಅಹಮ್ಪಿ ದ್ವೀಸುಯೇವ ಧಮ್ಮೇಸು ಪತಿಟ್ಠಹೇಯ್ಯಂ – ಸಚ್ಚೇ ಚ, ಅಕುಪ್ಪೇ ಚ. ಸಚೇ ಜಾನೇಯ್ಯಂ – ‘ಅತ್ಥೇಸೋ ಮಯಿ ಧಮ್ಮೋ’ತಿ, ‘ಅತ್ಥೀ’ತಿ ನಂ ವದೇಯ್ಯಂ – ‘ಸಂವಿಜ್ಜತೇಸೋ ಮಯಿ ಧಮ್ಮೋ’ತಿ. ಸಚೇ ಜಾನೇಯ್ಯಂ – ‘ನತ್ಥೇಸೋ ಮಯಿ ಧಮ್ಮೋ’ತಿ, ‘ನತ್ಥೀ’ತಿ ನಂ ವದೇಯ್ಯಂ – ‘ನೇಸೋ ಧಮ್ಮೋ ಮಯಿ ಸಂವಿಜ್ಜತೀ’ತಿ.

‘‘ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ ತೇ [ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ (ಕ.)], ಸಾರಿಪುತ್ತ, ವುಚ್ಚಮಾನಾ ಅಥ ಚ ಪನಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಮೋಘಪುರಿಸಾ ನ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಗಣ್ಹನ್ತೀ’’ತಿ.

‘‘ಯೇ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಪುಗ್ಗಲಾ ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಜೀವಿಕತ್ಥಾ ನ ಸದ್ಧಾ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಸಠಾ ಮಾಯಾವಿನೋ ಕೇತಬಿನೋ [ಕೇಟುಭಿನೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಉದ್ಧತಾ ಉನ್ನಳಾ ಚಪಲಾ ಮುಖರಾ ವಿಕಿಣ್ಣವಾಚಾ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಅಗುತ್ತದ್ವಾರಾ ಭೋಜನೇ ಅಮತ್ತಞ್ಞುನೋ ಜಾಗರಿಯಂ ಅನನುಯುತ್ತಾ ಸಾಮಞ್ಞೇ ಅನಪೇಕ್ಖವನ್ತೋ ಸಿಕ್ಖಾಯ ನ ತಿಬ್ಬಗಾರವಾ ಬಾಹುಲಿಕಾ ಸಾಥಲಿಕಾ ಓಕ್ಕಮನೇ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಪವಿವೇಕೇ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರಾ ಕುಸೀತಾ ಹೀನವೀರಿಯಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿನೋ ಅಸಮ್ಪಜಾನಾ ಅಸಮಾಹಿತಾ ವಿಬ್ಭನ್ತಚಿತ್ತಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ಏಳಮೂಗಾ, ತೇ ಮಯಾ ಏವಂ ವುಚ್ಚಮಾನಾ ನ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಗಣ್ಹನ್ತಿ.

‘‘ಯೇ ಪನ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸದ್ಧಾ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಅಸಠಾ ಅಮಾಯಾವಿನೋ ಅಕೇತಬಿನೋ ಅನುದ್ಧತಾ ಅನುನ್ನಳಾ ಅಚಪಲಾ ಅಮುಖರಾ ಅವಿಕಿಣ್ಣವಾಚಾ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಗುತ್ತದ್ವಾರಾ ಭೋಜನೇ ಮತ್ತಞ್ಞುನೋ ಜಾಗರಿಯಂ ಅನುಯುತ್ತಾ ಸಾಮಞ್ಞೇ ಅಪೇಕ್ಖವನ್ತೋ ಸಿಕ್ಖಾಯ ತಿಬ್ಬಗಾರವಾ ನ ಬಾಹುಲಿಕಾ ನ ಸಾಥಲಿಕಾ ಓಕ್ಕಮನೇ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರಾ ಪವಿವೇಕೇ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಆರದ್ಧವೀರಿಯಾ ಪಹಿತತ್ತಾ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿನೋ ಸಮ್ಪಜಾನಾ ಸಮಾಹಿತಾ ಏಕಗ್ಗಚಿತ್ತಾ ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಅನೇಳಮೂಗಾ, ತೇ ಮಯಾ ಏವಂ ವುಚ್ಚಮಾನಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಗಣ್ಹನ್ತೀತಿ.

‘‘ಯೇ ತೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಪುಗ್ಗಲಾ ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಜೀವಿಕತ್ಥಾ ನ ಸದ್ಧಾ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಸಠಾ ಮಾಯಾವಿನೋ ಕೇತಬಿನೋ ಉದ್ಧತಾ ಉನ್ನಳಾ ಚಪಲಾ ಮುಖರಾ ವಿಕಿಣ್ಣವಾಚಾ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಅಗುತ್ತದ್ವಾರಾ ಭೋಜನೇ ಅಮತ್ತಞ್ಞುನೋ ಜಾಗರಿಯಂ ಅನನುಯುತ್ತಾ ಸಾಮಞ್ಞೇ ಅನಪೇಕ್ಖವನ್ತೋ ಸಿಕ್ಖಾಯ ನ ತಿಬ್ಬಗಾರವಾ ಬಾಹುಲಿಕಾ ಸಾಥಲಿಕಾ ಓಕ್ಕಮನೇ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಪವಿವೇಕೇ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರಾ ಕುಸೀತಾ ಹೀನವೀರಿಯಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿನೋ ಅಸಮ್ಪಜಾನಾ ಅಸಮಾಹಿತಾ ವಿಬ್ಭನ್ತಚಿತ್ತಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ಏಳಮೂಗಾ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ತೇ.

‘‘ಯೇ ಪನ, ತೇ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸದ್ಧಾ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಅಸಠಾ ಅಮಾಯಾವಿನೋ ಅಕೇತಬಿನೋ ಅನುದ್ಧತಾ ಅನುನ್ನಳಾ ಅಚಪಲಾ ಅಮುಖರಾ ಅವಿಕಿಣ್ಣವಾಚಾ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಗುತ್ತದ್ವಾರಾ ಭೋಜನೇ ಮತ್ತಞ್ಞುನೋ ಜಾಗರಿಯಂ ಅನುಯುತ್ತಾ ಸಾಮಞ್ಞೇ ಅಪೇಕ್ಖವನ್ತೋ ಸಿಕ್ಖಾಯ ತಿಬ್ಬಗಾರವಾ ನ ಬಾಹುಲಿಕಾ ನ ಸಾಥಲಿಕಾ ಓಕ್ಕಮನೇ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರಾ ಪವಿವೇಕೇ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ ಆರದ್ಧವೀರಿಯಾ ಪಹಿತತ್ತಾ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿನೋ ಸಮ್ಪಜಾನಾ ಸಮಾಹಿತಾ ಏಕಗ್ಗಚಿತ್ತಾ ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಅನೇಳಮೂಗಾ, ತೇ ತ್ವಂ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ವದೇಯ್ಯಾಸಿ. ಓವದ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ; ಅನುಸಾಸ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ – ‘ಅಸದ್ಧಮ್ಮಾ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಸದ್ಧಮ್ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಸ್ಸಾಮಿ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ತೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.