೨. ದುತಿಯಆಘಾತಪಟಿವಿನಯಸುತ್ತಂ

೧೬೨. ತತ್ರ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಆವುಸೋ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿ. ‘‘ಆವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಆವುಸೋ, ಆಘಾತಪಟಿವಿನಯಾ ಯತ್ಥ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಆಘಾತೋ ಸಬ್ಬಸೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಇಧಾವುಸೋ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ ಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ; ಏವರೂಪೇಪಿ, ಆವುಸೋ, ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ. ಇಧ ಪನಾವುಸೋ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ; ಏವರೂಪೇಪಿ, ಆವುಸೋ, ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ. ಇಧ ಪನಾವುಸೋ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ ಅಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ, ಲಭತಿ ಚ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಚೇತಸೋ ವಿವರಂ ಚೇತಸೋ ಪಸಾದಂ; ಏವರೂಪೇಪಿ, ಆವುಸೋ, ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ. ಇಧ ಪನಾವುಸೋ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಹೋತಿ ಅಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ, ನ ಚ ಲಭತಿ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಚೇತಸೋ ವಿವರಂ ಚೇತಸೋ ಪಸಾದಂ; ಏವರೂಪೇಪಿ, ಆವುಸೋ, ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ. ಇಧ ಪನಾವುಸೋ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ, ಲಭತಿ ಚ ಕಾಲೇನ ವಾ ಕಾಲಂ ಚೇತಸೋ ವಿವರಂ ಚೇತಸೋ ಪಸಾದಂ; ಏವರೂಪೇಪಿ, ಆವುಸೋ, ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ.

‘‘ತತ್ರಾವುಸೋ, ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ, ಕಥಂ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ? ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ರಥಿಯಾಯ ನನ್ತಕಂ ದಿಸ್ವಾ ವಾಮೇನ ಪಾದೇನ ನಿಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಪಾದೇನ ಪತ್ಥರಿತ್ವಾ [ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ (ಸೀ. ಪೀ.)], ಯೋ ತತ್ಥ ಸಾರೋ ತಂ ಪರಿಪಾತೇತ್ವಾ ಆದಾಯ ಪಕ್ಕಮೇಯ್ಯ; ಏವಮೇವಂ ಖ್ವಾವುಸೋ, ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ, ಯಾಸ್ಸ ಅಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರತಾ ನ ಸಾಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬಾ, ಯಾ ಚ ಖ್ವಾಸ್ಸ ಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರತಾ ಸಾಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಏವಂ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ.

‘‘ತತ್ರಾವುಸೋ, ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ, ಕಥಂ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ? ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಸೇವಾಲಪಣಕಪರಿಯೋನದ್ಧಾ. ಅಥ ಪುರಿಸೋ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಘಮ್ಮಾಭಿತತ್ತೋ ಘಮ್ಮಪರೇತೋ ಕಿಲನ್ತೋ ತಸಿತೋ ಪಿಪಾಸಿತೋ. ಸೋ ತಂ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಓಗಾಹೇತ್ವಾ ಉಭೋಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ಇತಿಚಿತಿ ಚ ಸೇವಾಲಪಣಕಂ ಅಪವಿಯೂಹಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿನಾ ಪಿವಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮೇಯ್ಯ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ, ಯಾಸ್ಸ ಅಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರತಾ ನ ಸಾಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬಾ, ಯಾ ಚ ಖ್ವಾಸ್ಸ ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರತಾ ಸಾಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಏವಂ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ.

‘‘ತತ್ರಾವುಸೋ, ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಲಭತಿ ಚ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಚೇತಸೋ ವಿವರಂ ಚೇತಸೋ ಪಸಾದಂ, ಕಥಂ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ? ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಪರಿತ್ತಂ ಗೋಪದೇ [ಗೋಪದಕೇ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಉದಕಂ. ಅಥ ಪುರಿಸೋ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಘಮ್ಮಾಭಿತತ್ತೋ ಘಮ್ಮಪರೇತೋ ಕಿಲನ್ತೋ ತಸಿತೋ ಪಿಪಾಸಿತೋ. ತಸ್ಸ ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಇದಂ ಖೋ ಪರಿತ್ತಂ ಗೋಪದೇ ಉದಕಂ. ಸಚಾಹಂ ಅಞ್ಜಲಿನಾ ವಾ ಪಿವಿಸ್ಸಾಮಿ ಭಾಜನೇನ ವಾ ಖೋಭೇಸ್ಸಾಮಿಪಿ ತಂ ಲೋಳೇಸ್ಸಾಮಿಪಿ ತಂ ಅಪೇಯ್ಯಮ್ಪಿ ತಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಚತುಕ್ಕುಣ್ಡಿಕೋ [ಚತುಗುಣ್ಡಿಕೋ (ಸೀ.), ಚತುಕುಣ್ಡಿಕೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.), ಚತುಕೋಣ್ಡಿಕೋ (ದೀ. ನಿ. ೩.೭)] ನಿಪತಿತ್ವಾ ಗೋಪೀತಕಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಚತುಕ್ಕುಣ್ಡಿಕೋ ನಿಪತಿತ್ವಾ ಗೋಪೀತಕಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮೇಯ್ಯ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಲಭತಿ ಚ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಚೇತಸೋ ವಿವರಂ ಚೇತಸೋ ಪಸಾದಂ, ಯಾಸ್ಸ ಅಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರತಾ ನ ಸಾಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬಾ; ಯಾಪಿಸ್ಸ ಅಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರತಾ ನ ಸಾಪಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಯಞ್ಚ ಖೋ ಸೋ ಲಭತಿ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಚೇತಸೋ ವಿವರಂ ಚೇತಸೋ ಪಸಾದಂ, ತಮೇವಸ್ಸ [ತದೇವಸ್ಸ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಏವಂ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ.

‘‘ತತ್ರಾವುಸೋ, ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ನ ಚ ಲಭತಿ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಚೇತಸೋ ವಿವರಂ ಚೇತಸೋ ಪಸಾದಂ, ಕಥಂ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ? ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಪುರಿಸೋ ಆಬಾಧಿಕೋ ದುಕ್ಖಿತೋ ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನೋ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ. ತಸ್ಸ ಪುರತೋಪಿಸ್ಸ ದೂರೇ ಗಾಮೋ ಪಚ್ಛತೋಪಿಸ್ಸ ದೂರೇ ಗಾಮೋ. ಸೋ ನ ಲಭೇಯ್ಯ ಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ, ನ ಲಭೇಯ್ಯ ಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ, ನ ಲಭೇಯ್ಯ ಪತಿರೂಪಂ ಉಪಟ್ಠಾಕಂ, ನ ಲಭೇಯ್ಯ ಗಾಮನ್ತನಾಯಕಂ. ತಮೇನಂ ಅಞ್ಞತರೋ ಪುರಿಸೋ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ. ಸೋ ತಸ್ಮಿಂ ಪುರಿಸೇ ಕಾರುಞ್ಞಂಯೇವ ಉಪಟ್ಠಾಪೇಯ್ಯ, ಅನುದ್ದಯಂಯೇವ ಉಪಟ್ಠಾಪೇಯ್ಯ, ಅನುಕಮ್ಪಂಯೇವ ಉಪಟ್ಠಾಪೇಯ್ಯ – ‘ಅಹೋ ವತಾಯಂ ಪುರಿಸೋ ಲಭೇಯ್ಯ ಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ, ಲಭೇಯ್ಯ ಸಪ್ಪಾಯಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ, ಲಭೇಯ್ಯ ಪತಿರೂಪಂ ಉಪಟ್ಠಾಕಂ, ಲಭೇಯ್ಯ ಗಾಮನ್ತನಾಯಕಂ! ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಮಾಯಂ [ಅಯಂ (ಕ.)] ಪುರಿಸೋ ಇಧೇವ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಆಪಜ್ಜೀ’ತಿ [ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯ (ಕ.)]! ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಅಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ನ ಚ ಲಭತಿ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಚೇತಸೋ ವಿವರಂ ಚೇತಸೋ ಪಸಾದಂ, ಏವರೂಪೇಪಿ [ಏವರೂಪೇ (ಪೀ.)], ಆವುಸೋ, ಪುಗ್ಗಲೇ ಕಾರುಞ್ಞಂಯೇವ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ ಅನುದ್ದಯಾಯೇವ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾ ಅನುಕಮ್ಪಾಯೇವ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾ – ‘ಅಹೋ ವತ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ಪಹಾಯ ಕಾಯಸುಚರಿತಂ ಭಾವೇಯ್ಯ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ ಪಹಾಯ ವಚೀಸುಚರಿತಂ ಭಾವೇಯ್ಯ, ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ ಪಹಾಯ ಮನೋಸುಚರಿತಂ ಭಾವೇಯ್ಯ! ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಮಾಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ [ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ (ಕ.)] ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜೀ’ತಿ [ಉಪಪಜ್ಜತೀತಿ (ಕ.)]! ಏವಂ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ.

‘‘ತತ್ರಾವುಸೋ, ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಲಭತಿ ಚ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಚೇತಸೋ ವಿವರಂ ಚೇತಸೋ ಪಸಾದಂ, ಕಥಂ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ? ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಅಚ್ಛೋದಕಾ ಸಾತೋದಕಾ ಸೀತೋದಕಾ [ಅಚ್ಛೋದಿಕಾ ಸಾತೋದಿಕಾ ಸೀತೋದಿಕಾ (ಸೀ.)] ಸೇತಕಾ [ಸೇತೋದಕಾ (ಕ.)] ಸುಪತಿತ್ಥಾ ರಮಣೀಯಾ ನಾನಾರುಕ್ಖೇಹಿ ಸಞ್ಛನ್ನಾ. ಅಥ ಪುರಿಸೋ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಘಮ್ಮಾಭಿತತ್ತೋ ಘಮ್ಮಪರೇತೋ ಕಿಲನ್ತೋ ತಸಿತೋ ಪಿಪಾಸಿತೋ. ಸೋ ತಂ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಓಗಾಹೇತ್ವಾ ನ್ಹಾತ್ವಾ ಚ ಪಿವಿತ್ವಾ ಚ ಪಚ್ಚುತ್ತರಿತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ರುಕ್ಖಚ್ಛಾಯಾಯ ನಿಸೀದೇಯ್ಯ ವಾ ನಿಪಜ್ಜೇಯ್ಯ ವಾ.

ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಯ್ವಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರೋ ಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರೋ ಲಭತಿ ಚ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಚೇತಸೋ ವಿವರಂ ಚೇತಸೋ ಪಸಾದಂ, ಯಾಪಿಸ್ಸ ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಸಮಾಚಾರತಾ ಸಾಪಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬಾ; ಯಾಪಿಸ್ಸ ಪರಿಸುದ್ಧವಚೀಸಮಾಚಾರತಾ ಸಾಪಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬಾ; ಯಮ್ಪಿ ಲಭತಿ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಚೇತಸೋ ವಿವರಂ ಚೇತಸೋ ಪಸಾದಂ, ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಮನಸಿ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಏವಂ ತಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಆಘಾತೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ. ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಂ, ಆವುಸೋ, ಪುಗ್ಗಲಂ ಆಗಮ್ಮ ಚಿತ್ತಂ ಪಸೀದತಿ.

‘‘ಇಮೇ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಪಞ್ಚ ಆಘಾತಪಟಿವಿನಯಾ, ಯತ್ಥ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಆಘಾತೋ ಸಬ್ಬಸೋ ಪಟಿವಿನೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.