೧. ಆದಿಯಸುತ್ತಂ

೪೧. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ಅಥ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಂ ಗಹಪತಿಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಗಹಪತಿ, ಭೋಗಾನಂ ಆದಿಯಾ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಇಧ, ಗಹಪತಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತೇಹಿ ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತೇಹಿ ಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಅತ್ತಾನಂ ಸುಖೇತಿ ಪೀಣೇತಿ ಸಮ್ಮಾ ಸುಖಂ ಪರಿಹರತಿ; ಮಾತಾಪಿತರೋ ಸುಖೇತಿ ಪೀಣೇತಿ ಸಮ್ಮಾ ಸುಖಂ ಪರಿಹರತಿ; ಪುತ್ತದಾರದಾಸಕಮ್ಮಕರಪೋರಿಸೇ ಸುಖೇತಿ ಪೀಣೇತಿ ಸಮ್ಮಾ ಸುಖಂ ಪರಿಹರತಿ. ಅಯಂ ಪಠಮೋ ಭೋಗಾನಂ ಆದಿಯೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಗಹಪತಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತೇಹಿ ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತೇಹಿ ಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಮಿತ್ತಾಮಚ್ಚೇ ಸುಖೇತಿ ಪೀಣೇತಿ ಸಮ್ಮಾ ಸುಖಂ ಪರಿಹರತಿ. ಅಯಂ ದುತಿಯೋ ಭೋಗಾನಂ ಆದಿಯೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಗಹಪತಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತೇಹಿ ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತೇಹಿ ಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಯಾ ತಾ ಹೋನ್ತಿ ಆಪದಾ – ಅಗ್ಗಿತೋ ವಾ ಉದಕತೋ ವಾ ರಾಜತೋ ವಾ ಚೋರತೋ ವಾ ಅಪ್ಪಿಯತೋ ವಾ ದಾಯಾದತೋ [ಅಪ್ಪಿಯತೋ ವಾ ದಾಯಾದತೋ ವಾ (ಬಹೂಸು) ಅ. ನಿ. ೪.೬೧; ೫.೧೪೮] – ತಥಾರೂಪಾಸು ಆಪದಾಸು ಭೋಗೇಹಿ ಪರಿಯೋಧಾಯ ವತ್ತತಿ, ಸೋತ್ಥಿಂ ಅತ್ತಾನಂ ಕರೋತಿ. ಅಯಂ ತತಿಯೋ ಭೋಗಾನಂ ಆದಿಯೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಗಹಪತಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತೇಹಿ ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತೇಹಿ ಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಪಞ್ಚಬಲಿಂ ಕತ್ತಾ ಹೋತಿ. ಞಾತಿಬಲಿಂ, ಅತಿಥಿಬಲಿಂ, ಪುಬ್ಬಪೇತಬಲಿಂ, ರಾಜಬಲಿಂ, ದೇವತಾಬಲಿಂ – ಅಯಂ ಚತುತ್ಥೋ ಭೋಗಾನಂ ಆದಿಯೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಗಹಪತಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತೇಹಿ ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತೇಹಿ ಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಯೇ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಮದಪ್ಪಮಾದಾ ಪಟಿವಿರತಾ ಖನ್ತಿಸೋರಚ್ಚೇ ನಿವಿಟ್ಠಾ ಏಕಮತ್ತಾನಂ ದಮೇನ್ತಿ ಏಕಮತ್ತಾನಂ ಸಮೇನ್ತಿ ಏಕಮತ್ತಾನಂ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಪೇನ್ತಿ, ತಥಾರೂಪೇಸು ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಸು ಉದ್ಧಗ್ಗಿಕಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ ಸೋವಗ್ಗಿಕಂ ಸುಖವಿಪಾಕಂ ಸಗ್ಗಸಂವತ್ತನಿಕಂ. ಅಯಂ ಪಞ್ಚಮೋ ಭೋಗಾನಂ ಆದಿಯೋ. ಇಮೇ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಪಞ್ಚ ಭೋಗಾನಂ ಆದಿಯಾ.

‘‘ತಸ್ಸ ಚೇ, ಗಹಪತಿ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಭೋಗಾನಂ ಆದಿಯೇ ಆದಿಯತೋ ಭೋಗಾ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಯೇ ವತ ಭೋಗಾನಂ ಆದಿಯಾ ತೇ ಚಾಹಂ ಆದಿಯಾಮಿ ಭೋಗಾ ಚ ಮೇ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀ’ತಿ. ಇತಿಸ್ಸ ಹೋತಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ. ತಸ್ಸ ಚೇ, ಗಹಪತಿ, ಅರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಭೋಗಾನಂ ಆದಿಯೇ ಆದಿಯತೋ ಭೋಗಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಯೇ ವತ ಭೋಗಾನಂ ಆದಿಯಾ ತೇ ಚಾಹಂ ಆದಿಯಾಮಿ ಭೋಗಾ ಚ ಮೇ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತೀ’ತಿ. ಇತಿಸ್ಸ ಹೋತಿ [ಇತಿಸ್ಸ ಹೋತಿ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ, (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಉಭಯೇನೇವ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ’’ತಿ.

‘‘ಭುತ್ತಾ ಭೋಗಾ ಭತಾ ಭಚ್ಚಾ [ಗತಾ ತಚ್ಛಾ (ಕ.)], ವಿತಿಣ್ಣಾ ಆಪದಾಸು ಮೇ;

ಉದ್ಧಗ್ಗಾ ದಕ್ಖಿಣಾ ದಿನ್ನಾ, ಅಥೋ ಪಞ್ಚಬಲೀಕತಾ;

ಉಪಟ್ಠಿತಾ ಸೀಲವನ್ತೋ, ಸಞ್ಞತಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಯೋ.

‘‘ಯದತ್ಥಂ ಭೋಗಂ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಪಣ್ಡಿತೋ ಘರಮಾವಸಂ;

ಸೋ ಮೇ ಅತ್ಥೋ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಕತಂ ಅನನುತಾಪಿಯಂ.

‘‘ಏತಂ [ಏವಂ (ಕ.)] ಅನುಸ್ಸರಂ ಮಚ್ಚೋ, ಅರಿಯಧಮ್ಮೇ ಠಿತೋ ನರೋ;

ಇಧೇವ ನಂ ಪಸಂಸನ್ತಿ, ಪೇಚ್ಚ ಸಗ್ಗೇ ಪಮೋದತೀ’’ತಿ [ಪೇಚ್ಚ ಸಗ್ಗೇ ಚ ಮೋದತೀತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)]. ಪಠಮಂ;