೨. ದುತಿಯಉರುವೇಲಸುತ್ತಂ
೨೨. ‘‘ಏಕಮಿದಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯಂ ಉರುವೇಲಾಯಂ ವಿಹರಾಮಿ ನಜ್ಜಾ ನೇರಞ್ಜರಾಯ ತೀರೇ ಅಜಪಾಲನಿಗ್ರೋಧೇ ಪಠಮಾಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋ. ಅಥ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಜಿಣ್ಣಾ ವುದ್ಧಾ ಮಹಲ್ಲಕಾ ಅದ್ಧಗತಾ ವಯೋಅನುಪ್ಪತ್ತಾ ಯೇನಾಹಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿಂಸು. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಮಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘ಸುತಂ ನೇತಂ [ಮೇತಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)], ಭೋ ಗೋತಮ – ನ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಜಿಣ್ಣೇ ವುದ್ಧೇ ಮಹಲ್ಲಕೇ ಅದ್ಧಗತೇ ವಯೋಅನುಪ್ಪತ್ತೇ ಅಭಿವಾದೇತಿ ವಾ ಪಚ್ಚುಟ್ಠೇತಿ ವಾ ಆಸನೇನ ವಾ ನಿಮನ್ತೇತೀತಿ. ತಯಿದಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ತಥೇವ. ನ ಹಿ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಜಿಣ್ಣೇ ವುದ್ಧೇ ಮಹಲ್ಲಕೇ ಅದ್ಧಗತೇ ವಯೋಅನುಪ್ಪತ್ತೇ ಅಭಿವಾದೇತಿ ವಾ ಪಚ್ಚುಟ್ಠೇತಿ ವಾ ಆಸನೇನ ವಾ ನಿಮನ್ತೇತಿ. ತಯಿದಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ನ ಸಮ್ಪನ್ನಮೇವಾ’’’ತಿ.
‘‘ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ನಯಿಮೇ [ನ ವತ ಮೇ (ಸೀ. ಪೀ.), ನ ಚಯಿಮೇ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ನ ವತಿಮೇ (?)] ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಜಾನನ್ತಿ ಥೇರಂ ವಾ ಥೇರಕರಣೇ ವಾ ಧಮ್ಮೇ’ತಿ. ವುದ್ಧೋ ಚೇಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹೋತಿ ಆಸೀತಿಕೋ ವಾ ನಾವುತಿಕೋ ವಾ ವಸ್ಸಸತಿಕೋ ವಾ ಜಾತಿಯಾ. ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಅಕಾಲವಾದೀ ಅಭೂತವಾದೀ ಅನತ್ಥವಾದೀ ಅಧಮ್ಮವಾದೀ ಅವಿನಯವಾದೀ, ಅನಿಧಾನವತಿಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಿತಾ ಅಕಾಲೇನ ಅನಪದೇಸಂ ಅಪರಿಯನ್ತವತಿಂ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತಂ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ‘ಬಾಲೋ ಥೇರೋ’ತ್ವೇವ [ತೇವ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ.
‘‘ದಹರೋ ಚೇಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹೋತಿ ಯುವಾ ಸುಸುಕಾಳಕೇಸೋ ಭದ್ರೇನ ಯೋಬ್ಬನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪಠಮೇನ ವಯಸಾ. ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಕಾಲವಾದೀ ಭೂತವಾದೀ ಅತ್ಥವಾದೀ ಧಮ್ಮವಾದೀ ವಿನಯವಾದೀ ನಿಧಾನವತಿಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಿತಾ ಕಾಲೇನ ಸಾಪದೇಸಂ ಪರಿಯನ್ತವತಿಂ ಅತ್ಥಸಂಹಿತಂ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ‘ಪಣ್ಡಿತೋ ಥೇರೋ’ತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ.
‘‘ಚತ್ತಾರೋಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಥೇರಕರಣಾ ಧಮ್ಮಾ. ಕತಮೇ ಚತ್ತಾರೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲವಾ ಹೋತಿ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಸಂವುತೋ ವಿಹರತಿ ಆಚಾರಗೋಚರಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅಣುಮತ್ತೇಸು ವಜ್ಜೇಸು ಭಯದಸ್ಸಾವೀ, ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು, ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಹೋತಿ ಸುತಧರೋ ಸುತಸನ್ನಿಚಯೋ, ಯೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಾ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಾ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಾ ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ [ಸಾತ್ಥಾ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ [ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಾ (ಸೀ.)] ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಭಿವದನ್ತಿ, ತಥಾರೂಪಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಹೋನ್ತಿ ಧಾತಾ [ಧತಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ, ಚತುನ್ನಂ ಝಾನಾನಂ ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾನಂ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಹೋತಿ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ, ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋ ಥೇರಕರಣಾ ಧಮ್ಮಾ’’ತಿ.
‘‘ಯೋ ಉದ್ಧತೇನ ಚಿತ್ತೇನ, ಸಮ್ಫಞ್ಚ ಬಹು ಭಾಸತಿ;
ಅಸಮಾಹಿತಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಅಸದ್ಧಮ್ಮರತೋ ಮಗೋ;
ಆರಾ ಸೋ ಥಾವರೇಯ್ಯಮ್ಹಾ, ಪಾಪದಿಟ್ಠಿ ಅನಾದರೋ.
‘‘ಯೋ ಚ ಸೀಲೇನ ಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಸುತವಾ ಪಟಿಭಾನವಾ;
ಸಞ್ಞತೋ ಧೀರೋ ಧಮ್ಮೇಸು [ಸಞ್ಞತೋ ಧೀರಧಮ್ಮೇಸು (ಸೀ.), ಸಂಯುತ್ತೋ ಥಿರಧಮ್ಮೇಸು (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)], ಪಞ್ಞಾಯತ್ಥಂ ವಿಪಸ್ಸತಿ.
‘‘ಪಾರಗೂ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನಂ, ಅಖಿಲೋ ಪಟಿಭಾನವಾ;
ಪಹೀನಜಾತಿಮರಣೋ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಕೇವಲೀ.
‘‘ತಮಹಂ ವದಾಮಿ ಥೇರೋತಿ, ಯಸ್ಸ ನೋ ಸನ್ತಿ ಆಸವಾ;
ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಭಿಕ್ಖು, ಸೋ ಥೇರೋತಿ ಪವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ;