(೯) ೪. ಸಮಣವಗ್ಗೋ

೧. ಸಮಣಸುತ್ತಂ

೮೨. ‘‘ತೀಣಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಣಸ್ಸ ಸಮಣಿಯಾನಿ ಸಮಣಕರಣೀಯಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನಂ, ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನಂ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನಂ – ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ಸಮಣಸ್ಸ ಸಮಣಿಯಾನಿ ಸಮಣಕರಣೀಯಾನಿ.

‘‘ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ತಿಬ್ಬೋ ನೋ ಛನ್ದೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನೇ, ತಿಬ್ಬೋ ನೋ ಛನ್ದೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನೇ, ತಿಬ್ಬೋ ನೋ ಛನ್ದೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನೇ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಗದ್ರಭಸುತ್ತಂ

೮೩. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗದ್ರಭೋ ಗೋಗಣಂ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಅನುಬನ್ಧೋ ಹೋತಿ – ‘ಅಹಮ್ಪಿ ದಮ್ಮೋ, ಅಹಮ್ಪಿ ದಮ್ಮೋ’ತಿ [ಅಹಮ್ಪಿ ಗೋ ಅಮ್ಹಾ ಅಹಮ್ಪಿ ಗೋ ಅಮ್ಹಾತಿ (ಸೀ.), ಅಹಮ್ಪಿ ಅಮ್ಹಾ ಅಹಮ್ಪಿ ಅಮ್ಹಾತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.), ಅಹಮ್ಪಿ ಗೋ ಅಹಮ್ಪಿ ಗೋತಿ (?)]. ತಸ್ಸ ನ ತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ ಹೋತಿ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಗುನ್ನಂ, ನ ತಾದಿಸೋ ಸರೋ ಹೋತಿ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಗುನ್ನಂ, ನ ತಾದಿಸಂ ಪದಂ ಹೋತಿ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಗುನ್ನಂ. ಸೋ ಗೋಗಣಂಯೇವ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಅನುಬನ್ಧೋ ಹೋತಿ – ‘ಅಹಮ್ಪಿ ದಮ್ಮೋ, ಅಹಮ್ಪಿ ದಮ್ಮೋ’’’ತಿ.

‘‘ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಅನುಬನ್ಧೋ ಹೋತಿ – ‘ಅಹಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖು, ಅಹಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ’ತಿ. ತಸ್ಸ ನ ತಾದಿಸೋ ಛನ್ದೋ ಹೋತಿ ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನೇ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ನ ತಾದಿಸೋ ಛನ್ದೋ ಹೋತಿ ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನೇ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ನ ತಾದಿಸೋ ಛನ್ದೋ ಹೋತಿ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನೇ ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂಯೇವ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಅನುಬನ್ಧೋ ಹೋತಿ – ‘ಅಹಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖು, ಅಹಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ’’’ತಿ.

೩. ಖೇತ್ತಸುತ್ತಂ

೮೪. ‘‘ತೀಣಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಸ್ಸಕಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ಪುಬ್ಬೇ ಕರಣೀಯಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಸ್ಸಕೋ ಗಹಪತಿ ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ [ಪಟಿಗಚ್ಚೇವ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಖೇತ್ತಂ ಸುಕಟ್ಠಂ ಕರೋತಿ ಸುಮತಿಕತಂ [ಸುಮತ್ತಿಕತಂ (ಕ.), ಏತ್ಥ ಮತಿಸದ್ದೋ ಕಟ್ಠಖೇತ್ತಸ್ಸ ಸಮೀಕರಣಸಾಧನೇ ದಾರುಭಣ್ಡೇ ವತ್ತತೀತಿ ಸಕ್ಕತಅಭಿಧಾನೇಸು ಆಗತಂ. ತಂ ‘‘ಮತಿಯಾ ಸುಟ್ಠು ಸಮೀಕತ’’ನ್ತಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ಸಮೇತಿ]. ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ಖೇತ್ತಂ ಸುಕಟ್ಠಂ ಕರಿತ್ವಾ ಸುಮತಿಕತಂ ಕಾಲೇನ ಬೀಜಾನಿ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ. ಕಾಲೇನ ಬೀಜಾನಿ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಸಮಯೇನ ಉದಕಂ ಅಭಿನೇತಿಪಿ ಅಪನೇತಿಪಿ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ಕಸ್ಸಕಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ಪುಬ್ಬೇ ಕರಣೀಯಾನಿ.

‘‘ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿಮಾನಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪುಬ್ಬೇ ಕರಣೀಯಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನಂ, ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನಂ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನಂ – ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪುಬ್ಬೇ ಕರಣೀಯಾನಿ.

೪. ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಸುತ್ತಂ

೮೫. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಮಹಾವನೇ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯಂ. ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರೋ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ವಜ್ಜಿಪುತ್ತಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಾಧಿಕಮಿದಂ, ಭನ್ತೇ, ದಿಯಡ್ಢಸಿಕ್ಖಾಪದಸತಂ [ದಿಯಡ್ಢಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸತಂ (ಸೀ.)] ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸಂ ಉದ್ದೇಸಂ ಆಗಚ್ಛತಿ. ನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಏತ್ಥ ಸಕ್ಕೋಮಿ ಸಿಕ್ಖಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಸಿ ಪನ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ತೀಸು ಸಿಕ್ಖಾಸು ಸಿಕ್ಖಿತುಂ – ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾಯ, ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾಯ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಕ್ಕೋಮಹಂ, ಭನ್ತೇ, ತೀಸು ಸಿಕ್ಖಾಸು ಸಿಕ್ಖಿತುಂ – ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾಯ, ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾಯ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ತಸ್ಮಾತಿಹ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ತೀಸು ಸಿಕ್ಖಾಸು ಸಿಕ್ಖಸ್ಸು – ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾಯ, ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾಯ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾಯ’’.

‘‘ಯತೋ ಖೋ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಧಿಸೀಲಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖಿಸ್ಸಸಿ, ಅಧಿಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖಿಸ್ಸಸಿ, ಅಧಿಪಞ್ಞಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖಿಸ್ಸಸಿ, ತಸ್ಸ ತುಯ್ಹಂ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿಸೀಲಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖತೋ ಅಧಿಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖತೋ ಅಧಿಪಞ್ಞಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀಯಿಸ್ಸತಿ, ದೋಸೋ ಪಹೀಯಿಸ್ಸತಿ, ಮೋಹೋ ಪಹೀಯಿಸ್ಸತಿ. ಸೋ ತ್ವಂ ರಾಗಸ್ಸ ಪಹಾನಾ ದೋಸಸ್ಸ ಪಹಾನಾ ಮೋಹಸ್ಸ ಪಹಾನಾ ಯಂ ಅಕುಸಲಂ ನ ತಂ ಕರಿಸ್ಸಸಿ, ಯಂ ಪಾಪಂ ನ ತಂ ಸೇವಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಅಧಿಸೀಲಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖಿ, ಅಧಿಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖಿ, ಅಧಿಪಞ್ಞಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖಿ. ತಸ್ಸ ಅಧಿಸೀಲಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖತೋ ಅಧಿಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖತೋ ಅಧಿಪಞ್ಞಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖತೋ ರಾಗೋ ಪಹೀಯಿ, ದೋಸೋ ಪಹೀಯಿ, ಮೋಹೋ ಪಹೀಯಿ. ಸೋ ರಾಗಸ್ಸ ಪಹಾನಾ ದೋಸಸ್ಸ ಪಹಾನಾ ಮೋಹಸ್ಸ ಪಹಾನಾ ಯಂ ಅಕುಸಲಂ ತಂ ನಾಕಾಸಿ, ಯಂ ಪಾಪಂ ತಂ ನ ಸೇವೀತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಸೇಕ್ಖಸುತ್ತಂ

೮೬. ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘‘ಸೇಖೋ, ಸೇಖೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸೇಖೋ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಿಕ್ಖತೀತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ತಸ್ಮಾ ಸೇಖೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಕಿಞ್ಚ ಸಿಕ್ಖತಿ? ಅಧಿಸೀಲಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ಅಧಿಚಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖತಿ, ಅಧಿಪಞ್ಞಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಸಿಕ್ಖತೀತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ತಸ್ಮಾ ಸೇಖೋತಿ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ.

‘‘ಸೇಖಸ್ಸ ಸಿಕ್ಖಮಾನಸ್ಸ, ಉಜುಮಗ್ಗಾನುಸಾರಿನೋ;

ಖಯಸ್ಮಿಂ ಪಠಮಂ ಞಾಣಂ, ತತೋ ಅಞ್ಞಾ ಅನನ್ತರಾ.

‘‘ತತೋ ಅಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಸ್ಸ [ಅಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಯಾ (ಕ.)], ಞಾಣಂ ವೇ [ಞಾಣಞ್ಚ (ಕ.)] ಹೋತಿ ತಾದಿನೋ;

ಅಕುಪ್ಪಾ ಮೇ ವಿಮುತ್ತೀತಿ, ಭವಸಂಯೋಜನಕ್ಖಯೇ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ; ( ) [(ಅಟ್ಠಮಂ ಭಾಣವಾರಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ) (ಕ.)]

೬. ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಸುತ್ತಂ

೮೭. ‘‘ಸಾಧಿಕಮಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಿಯಡ್ಢಸಿಕ್ಖಾಪದಸತಂ ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸಂ ಉದ್ದೇಸಂ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಯತ್ಥ ಅತ್ತಕಾಮಾ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಿಕ್ಖನ್ತಿ. ತಿಸ್ಸೋ ಇಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಾ ಯತ್ಥೇತಂ ಸಬ್ಬಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಕತಮಾ ತಿಸ್ಸೋ? ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾ, ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾ – ಇಮಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿಸ್ಸೋ ಸಿಕ್ಖಾ, ಯತ್ಥೇತಂ ಸಬ್ಬಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಹೋತಿ ಸಮಾಧಿಸ್ಮಿಂ ಮತ್ತಸೋ ಕಾರೀ ಪಞ್ಞಾಯ ಮತ್ತಸೋ ಕಾರೀ. ಸೋ ಯಾನಿ ತಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ತಾನಿ ಆಪಜ್ಜತಿಪಿ ವುಟ್ಠಾತಿಪಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ನ ಹಿ ಮೇತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಭಬ್ಬತಾ ವುತ್ತಾ. ಯಾನಿ ಚ ಖೋ ತಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಆದಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಕಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸಾರುಪ್ಪಾನಿ ತತ್ಥ ಧುವಸೀಲೋ ಚ ಹೋತಿ ಠಿತಸೀಲೋ ಚ, ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು. ಸೋ ತಿಣ್ಣಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ರಾಗದೋಸಮೋಹಾನಂ ತನುತ್ತಾ ಸಕದಾಗಾಮೀ ಹೋತಿ, ಸಕಿದೇವ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರೋತಿ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಹೋತಿ ಸಮಾಧಿಸ್ಮಿಂ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಪಞ್ಞಾಯ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ. ಸೋ ಯಾನಿ ತಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ತಾನಿ ಆಪಜ್ಜತಿಪಿ ವುಟ್ಠಾತಿಪಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ನ ಹಿ ಮೇತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಭಬ್ಬತಾ ವುತ್ತಾ. ಯಾನಿ ಚ ಖೋ ತಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಆದಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಕಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸಾರುಪ್ಪಾನಿ ತತ್ಥ ಧುವಸೀಲೋ ಚ ಹೋತಿ ಠಿತಸೀಲೋ ಚ, ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು. ಸೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ.

‘‘ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪದೇಸಂ ಪದೇಸಕಾರೀ ಆರಾಧೇತಿ ಪರಿಪೂರಂ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ. ಅವಞ್ಝಾನಿ ತ್ವೇವಾಹಂ [ಅವಞ್ಚುವನೇವಾಹಂ (ಕ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ವದಾಮೀ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ದುತಿಯಸಿಕ್ಖಾಸುತ್ತಂ

೮೮. ‘‘ಸಾಧಿಕಮಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಿಯಡ್ಢಸಿಕ್ಖಾಪದಸತಂ ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸಂ ಉದ್ದೇಸಂ ಆಗಚ್ಛತಿ ಯತ್ಥ ಅತ್ತಕಾಮಾ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಿಕ್ಖನ್ತಿ. ತಿಸ್ಸೋ ಇಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಾ ಯತ್ಥೇತಂ ಸಬ್ಬಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಕತಮಾ ತಿಸ್ಸೋ? ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾ, ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾ – ಇಮಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿಸ್ಸೋ ಸಿಕ್ಖಾ ಯತ್ಥೇತಂ ಸಬ್ಬಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ.

‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಹೋತಿ ಸಮಾಧಿಸ್ಮಿಂ ಮತ್ತಸೋ ಕಾರೀ ಪಞ್ಞಾಯ ಮತ್ತಸೋ ಕಾರೀ. ಸೋ ಯಾನಿ ತಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ತಾನಿ ಆಪಜ್ಜತಿಪಿ ವುಟ್ಠಾತಿಪಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ನ ಹಿ ಮೇತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಭಬ್ಬತಾ ವುತ್ತಾ. ಯಾನಿ ಚ ಖೋ ತಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಆದಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಕಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸಾರುಪ್ಪಾನಿ ತತ್ಥ ಧುವಸೀಲೋ ಚ ಹೋತಿ ಠಿತಸೀಲೋ ಚ, ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು. ಸೋ ತಿಣ್ಣಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಹೋತಿ. ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮಂ ದೇವೇ ಚ ಮನುಸ್ಸೇ ಚ ಸನ್ಧಾವಿತ್ವಾ ಸಂಸರಿತ್ವಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರೋತಿ. ಸೋ ತಿಣ್ಣಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಕೋಲಂಕೋಲೋ ಹೋತಿ, ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಕುಲಾನಿ ಸನ್ಧಾವಿತ್ವಾ ಸಂಸರಿತ್ವಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರೋತಿ. ಸೋ ತಿಣ್ಣಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಏಕಬೀಜೀ ಹೋತಿ, ಏಕಂಯೇವ ಮಾನುಸಕಂ ಭವಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರೋತಿ. ಸೋ ತಿಣ್ಣಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ರಾಗದೋಸಮೋಹಾನಂ ತನುತ್ತಾ ಸಕದಾಗಾಮೀ ಹೋತಿ, ಸಕಿದೇವ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರೋತಿ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಹೋತಿ ಸಮಾಧಿಸ್ಮಿಂ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಪಞ್ಞಾಯ ಮತ್ತಸೋ ಕಾರೀ. ಸೋ ಯಾನಿ ತಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ತಾನಿ ಆಪಜ್ಜತಿಪಿ ವುಟ್ಠಾತಿಪಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ನ ಹಿ ಮೇತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಭಬ್ಬತಾ ವುತ್ತಾ. ಯಾನಿ ಚ ಖೋ ತಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಆದಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಕಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸಾರುಪ್ಪಾನಿ ತತ್ಥ ಧುವಸೀಲೋ ಚ ಹೋತಿ ಠಿತಸೀಲೋ ಚ, ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು. ಸೋ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಉದ್ಧಂಸೋತೋ ಅಕನಿಟ್ಠಗಾಮೀ. ಸೋ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಹೋತಿ. ಸೋ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಅಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಹೋತಿ. ಸೋ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಉಪಹಚ್ಚಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಹೋತಿ. ಸೋ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಹೋತಿ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಹೋತಿ ಸಮಾಧಿಸ್ಮಿಂ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಪಞ್ಞಾಯ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ. ಸೋ ಯಾನಿ ತಾನಿ ಧುವಸೀಲೋ ಚ ಹೋತಿ ಠಿತಸೀಲೋ ಚ, ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು. ಸೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ.

‘‘ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪದೇಸಂ ಪದೇಸಕಾರೀ ಆರಾಧೇತಿ, ಪರಿಪೂರಂ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ, ಅವಞ್ಝಾನಿ ತ್ವೇವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ವದಾಮೀ’’ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ತತಿಯಸಿಕ್ಖಾಸುತ್ತಂ

೮೯. ‘‘ಸಾಧಿಕಮಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಿಯಡ್ಢಸಿಕ್ಖಾಪದಸತಂ ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸಂ ಉದ್ದೇಸಂ ಆಗಚ್ಛತಿ ಯತ್ಥ ಅತ್ತಕಾಮಾ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಿಕ್ಖನ್ತಿ. ತಿಸ್ಸೋ ಇಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಾ ಯತ್ಥೇತಂ ಸಬ್ಬಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಕತಮಾ ತಿಸ್ಸೋ? ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾ, ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾ – ಇಮಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿಸ್ಸೋ ಸಿಕ್ಖಾ ಯತ್ಥೇತಂ ಸಬ್ಬಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ.

‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಹೋತಿ ಸಮಾಧಿಸ್ಮಿಂ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಪಞ್ಞಾಯ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ. ಸೋ ಯಾನಿ ತಾನಿ ಖುದ್ದಾನುಖುದ್ದಕಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ತಾನಿ ಆಪಜ್ಜತಿಪಿ ವುಟ್ಠಾತಿಪಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ನ ಹಿ ಮೇತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಭಬ್ಬತಾ ವುತ್ತಾ. ಯಾನಿ ಚ ಖೋ ತಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಆದಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಕಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸಾರುಪ್ಪಾನಿ ತತ್ಥ ಧುವಸೀಲೋ ಚ ಹೋತಿ ಠಿತಸೀಲೋ ಚ, ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು. ಸೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ತಂ ವಾ ಪನ ಅನಭಿಸಮ್ಭವಂ ಅಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಹೋತಿ. ತಂ ವಾ ಪನ ಅನಭಿಸಮ್ಭವಂ ಅಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಉಪಹಚ್ಚಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಹೋತಿ. ತಂ ವಾ ಪನ ಅನಭಿಸಮ್ಭವಂ ಅಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಅಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಹೋತಿ. ತಂ ವಾ ಪನ ಅನಭಿಸಮ್ಭವಂ ಅಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಹೋತಿ. ತಂ ವಾ ಪನ ಅನಭಿಸಮ್ಭವಂ ಅಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಉದ್ಧಂಸೋತೋ ಹೋತಿ ಅಕನಿಟ್ಠಗಾಮೀ ತಂ ವಾ ಪನ ಅನಭಿಸಮ್ಭವಂ ಅಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝಂ ತಿಣ್ಣಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ, ರಾಗದೋಸಮೋಹಾನಂ ತನುತ್ತಾ ಸಕದಾಗಾಮೀ ಹೋತಿ, ಸಕಿದೇವ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರೋತಿ. ತಂ ವಾ ಪನ ಅನಭಿಸಮ್ಭವಂ ಅಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝಂ ತಿಣ್ಣಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಏಕಬೀಜೀ ಹೋತಿ, ಏಕಂಯೇವ ಮಾನುಸಕಂ ಭವಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರೋತಿ. ತಂ ವಾ ಪನ ಅನಭಿಸಮ್ಭವಂ ಅಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝಂ ತಿಣ್ಣಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಕೋಲಂಕೋಲೋ ಹೋತಿ, ದ್ವೇ ವಾ ತೀಣಿ ವಾ ಕುಲಾನಿ ಸನ್ಧಾವಿತ್ವಾ ಸಂಸರಿತ್ವಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರೋತಿ. ತಂ ವಾ ಪನ ಅನಭಿಸಮ್ಭವಂ ಅಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝಂ ತಿಣ್ಣಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮೋ ಹೋತಿ, ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮಂ ದೇವೇ ಚ ಮನುಸ್ಸೇ ಚ ಸನ್ಧಾವಿತ್ವಾ ಸಂಸರಿತ್ವಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರೋತಿ.

‘‘ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಪೂರಂ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಆರಾಧೇತಿ ಪದೇಸಂ ಪದೇಸಕಾರೀ. ಅವಞ್ಝಾನಿತ್ವೇವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ವದಾಮೀ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಪಠಮಸಿಕ್ಖತ್ತಯಸುತ್ತಂ

೯೦. ‘‘ತಿಸ್ಸೋ ಇಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಾ. ಕತಮಾ ತಿಸ್ಸೋ? ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾ, ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲವಾ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾ. ಇಮಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿಸ್ಸೋ ಸಿಕ್ಖಾ’’ತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ದುತಿಯಸಿಕ್ಖತ್ತಯಸುತ್ತಂ

೯೧. ‘‘ತಿಸ್ಸೋ ಇಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಾ. ಕತಮಾ ತಿಸ್ಸೋ? ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾ, ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾ.

‘‘ಕತಮಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾ ಸಿಕ್ಖಾ. ಇಮಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿಸ್ಸೋ ಸಿಕ್ಖಾ’’ತಿ.

‘‘ಅಧಿಸೀಲಂ ಅಧಿಚಿತ್ತಂ, ಅಧಿಪಞ್ಞಞ್ಚ ವೀರಿಯವಾ;

ಥಾಮವಾ ಧಿತಿಮಾ ಝಾಯೀ, ಸತೋ ಗುತ್ತಿನ್ದ್ರಿಯೋ [ಉಪ್ಪತ್ತಿನ್ದ್ರಿಯೋ (ಕ.)] ಚರೇ.

‘‘ಯಥಾ ಪುರೇ ತಥಾ ಪಚ್ಛಾ, ಯಥಾ ಪಚ್ಛಾ ತಥಾ ಪುರೇ;

ಯಥಾ ಅಧೋ ತಥಾ ಉದ್ಧಂ, ಯಥಾ ಉದ್ಧಂ ತಥಾ ಅಧೋ.

‘‘ಯಥಾ ದಿವಾ ತಥಾ ರತ್ತಿಂ, ಯಥಾ ರತ್ತಿಂ ತಥಾ ದಿವಾ;

ಅಭಿಭುಯ್ಯ ದಿಸಾ ಸಬ್ಬಾ, ಅಪ್ಪಮಾಣಸಮಾಧಿನಾ.

‘‘ತಮಾಹು ಸೇಖಂ ಪಟಿಪದಂ [ಪಾಟಿಪದಂ (?) ಮ. ನಿ. ೨.೨೭ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ], ಅಥೋ ಸಂಸುದ್ಧಚಾರಿಯಂ [ಸಂಸುದ್ಧಚಾರಣಂ (ಸೀ. ಪೀ.), ಸಂಸುದ್ಧಚಾರಿನಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)];

ತಮಾಹು ಲೋಕೇ ಸಮ್ಬುದ್ಧಂ, ಧೀರಂ ಪಟಿಪದನ್ತಗುಂ.

‘‘ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ನಿರೋಧೇನ, ತಣ್ಹಾಕ್ಖಯವಿಮುತ್ತಿನೋ;

ಪಜ್ಜೋತಸ್ಸೇವ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ವಿಮೋಕ್ಖೋ ಹೋತಿ ಚೇತಸೋ’’ತಿ. ದಸಮಂ;

೧೧. ಸಙ್ಕವಾಸುತ್ತಂ

೯೨. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಲೇಸು ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಯೇನ ಸಙ್ಕವಾ [ಪಙ್ಕಧಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ನಾಮ ಕೋಸಲಾನಂ ನಿಗಮೋ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ಸಙ್ಕವಾಯಂ ವಿಹರತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಕಸ್ಸಪಗೋತ್ತೋ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಕವಾಯಂ ಆವಾಸಿಕೋ ಹೋತಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಭಿಕ್ಖೂ ಸನ್ದಸ್ಸೇತಿ ಸಮಾದಪೇತಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇತಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತಿ. ಅಥ ಖೋ ಕಸ್ಸಪಗೋತ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭಗವತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಭಿಕ್ಖೂ ಸನ್ದಸ್ಸೇನ್ತೇ ಸಮಾದಪೇನ್ತೇ ಸಮುತ್ತೇಜೇನ್ತೇ ಸಮ್ಪಹಂಸೇನ್ತೇ ಅಹುದೇವ ಅಕ್ಖನ್ತಿ ಅಹು ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೋ – ‘‘ಅಧಿಸಲ್ಲಿಖತೇವಾಯಂ [ಅಧಿಸಲ್ಲೇಖತೇವಾಯಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ಸಮಣೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಙ್ಕವಾಯಂ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಕಸ್ಸಪಗೋತ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅಹುದೇವ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹು ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ – ‘‘ಅಲಾಭಾ ವತ ಮೇ, ನ ವತ ಮೇ ಲಾಭಾ; ದುಲ್ಲದ್ಧಂ ವತ ಮೇ, ನ ವತ ಮೇ ಸುಲದ್ಧಂ; ಯಸ್ಸ ಮೇ ಭಗವತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಭಿಕ್ಖೂ ಸನ್ದಸ್ಸೇನ್ತೇ ಸಮಾದಪೇನ್ತೇ ಸಮುತ್ತೇಜೇನ್ತೇ ಸಮ್ಪಹಂಸೇನ್ತೇ ಅಹುದೇವ ಅಕ್ಖನ್ತಿ ಅಹು ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೋ – ‘ಅಧಿಸಲ್ಲಿಖತೇವಾಯಂ ಸಮಣೋ’ತಿ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯಂ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ದೇಸೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಕಸ್ಸಪಗೋತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸೇನಾಸನಂ ಸಂಸಾಮೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತೇನ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ಯೇನ ಗಿಜ್ಝಕೂಟೋ ಪಬ್ಬತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಕಸ್ಸಪಗೋತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಏಕಮಿದಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಙ್ಕವಾಯಂ ವಿಹರತಿ, ಸಙ್ಕವಾ ನಾಮ ಕೋಸಲಾನಂ ನಿಗಮೋ. ತತ್ರ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಭಿಕ್ಖೂ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ ಸಮಾದಪೇಸಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ ಭಗವತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಭಿಕ್ಖೂ ಸನ್ದಸ್ಸೇನ್ತೇ ಸಮಾದಪೇನ್ತೇ ಸಮುತ್ತೇಜೇನ್ತೇ ಸಮ್ಪಹಂಸೇನ್ತೇ ಅಹುದೇವ ಅಕ್ಖನ್ತಿ ಅಹು ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೋ – ‘ಅಧಿಸಲ್ಲಿಖತೇವಾಯಂ ಸಮಣೋ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಙ್ಕವಾಯಂ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ( ) [(ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ರಾಜಗಹಂ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ. ಅಥ ಖೋ (ಕ.)] ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅಹುದೇವ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ಅಹು ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೋ – ಅಲಾಭಾ ವತ ಮೇ, ನ ವತ ಮೇ ಲಾಭಾ; ದುಲ್ಲದ್ಧಂ ವತ ಮೇ, ನ ವತ ಮೇ ಸುಲದ್ಧಂ; ಯಸ್ಸ ಮೇ ಭಗವತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಭಿಕ್ಖೂ ಸನ್ದಸ್ಸೇನ್ತೇ ಸಮಾದಪೇನ್ತೇ ಸಮುತ್ತೇಜೇನ್ತೇ ಸಮ್ಪಹಂಸೇನ್ತೇ ಅಹುದೇವ ಅಕ್ಖನ್ತಿ ಅಹು ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೋ – ‘ಅಧಿಸಲ್ಲಿಖತೇವಾಯಂ ಸಮಣೋ’ತಿ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯಂ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ದೇಸೇಯ್ಯನ್ತಿ. ಅಚ್ಚಯೋ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಚ್ಚಗಮಾ ಯಥಾಬಾಲಂ ಯಥಾಮೂಳ್ಹಂ ಯಥಾಅಕುಸಲಂ ಯಸ್ಸ ಮೇ ಭಗವತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಭಿಕ್ಖೂ ಸನ್ದಸ್ಸೇನ್ತೇ ಸಮಾದಪೇನ್ತೇ ಸಮುತ್ತೇಜೇನ್ತೇ ಸಮ್ಪಹಂಸೇನ್ತೇ ಅಹುದೇವ ಅಕ್ಖನ್ತಿ ಅಹು ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೋ – ‘ಅಧಿಸಲ್ಲಿಖತೇವಾಯಂ ಸಮಣೋ’ತಿ. ತಸ್ಸ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು, ಆಯತಿಂ ಸಂವರಾಯಾ’’ತಿ.

‘‘ತಗ್ಘ ತಂ [ತಗ್ಘ ತ್ವಂ (ಸೀ. ಪೀ.)], ಕಸ್ಸಪ, ಅಚ್ಚಯೋ ಅಚ್ಚಗಮಾ ಯಥಾಬಾಲಂ ಯಥಾಮೂಳ್ಹಂ ಯಥಾಅಕುಸಲಂ, ಯಸ್ಸ ತೇ ಮಯಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಭಿಕ್ಖೂ ಸನ್ದಸ್ಸೇನ್ತೇ ಸಮಾದಪೇನ್ತೇ ಸಮುತ್ತೇಜೇನ್ತೇ ಸಮ್ಪಹಂಸೇನ್ತೇ ಅಹುದೇವ ಅಕ್ಖನ್ತಿ ಅಹು ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೋ – ‘ಅಧಿಸಲ್ಲಿಖತೇವಾಯಂ ಸಮಣೋ’ತಿ. ಯತೋ ಚ ಖೋ ತ್ವಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ದಿಸ್ವಾ ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಕರೋಸಿ, ತಂ ತೇ ಮಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮ. ವುದ್ಧಿಹೇಸಾ, ಕಸ್ಸಪ, ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ಯೋ ಅಚ್ಚಯಂ ಅಚ್ಚಯತೋ ದಿಸ್ವಾ ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಕರೋತಿ, ಆಯತಿಂ ಸಂವರಂ ಆಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಥೇರೋ ಚೇಪಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖು ಹೋತಿ ನ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮೋ ನ ಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನಸ್ಸ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮಾ ತೇ ಚ ನ ಸಿಕ್ಖಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ, ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮಾ ತೇಸಞ್ಚ ನ ವಣ್ಣಂ ಭಣತಿ ಭೂತಂ ತಚ್ಛಂ ಕಾಲೇನ, ಏವರೂಪಸ್ಸಾಹಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಥೇರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನ ವಣ್ಣಂ ಭಣಾಮಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಸತ್ಥಾ ಹಿಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಣತೀತಿ ಅಞ್ಞೇ ನಂ [ತಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಭಿಕ್ಖೂ ಭಜೇಯ್ಯುಂ, ಯೇ ನಂ ಭಜೇಯ್ಯುಂ ತ್ಯಾಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಾನುಗತಿಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ, ಯ್ಯಾಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಾನುಗತಿಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ತೇಸಂ ತಂ ಅಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯಾತಿ. ತಸ್ಮಾಹಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಏವರೂಪಸ್ಸ ಥೇರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನ ವಣ್ಣಂ ಭಣಾಮಿ.

‘‘ಮಜ್ಝಿಮೋ ಚೇಪಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖು ಹೋತಿ…ಪೇ… ನವೋ ಚೇಪಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖು ಹೋತಿ ನ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮೋ ನ ಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನಸ್ಸ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮಾ ತೇ ಚ ನ ಸಿಕ್ಖಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ, ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮಾ ತೇಸಞ್ಚ ನ ವಣ್ಣಂ ಭಣತಿ ಭೂತಂ ತಚ್ಛಂ ಕಾಲೇನ, ಏವರೂಪಸ್ಸಾಹಂ, ಕಸ್ಸಪ, ನವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನ ವಣ್ಣಂ ಭಣಾಮಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಸತ್ಥಾ ಹಿಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಣತೀತಿ ಅಞ್ಞೇ ನಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಜೇಯ್ಯುಂ, ಯೇ ನಂ ಭಜೇಯ್ಯುಂ ತ್ಯಾಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಾನುಗತಿಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ, ಯ್ಯಾಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಾನುಗತಿಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ತೇಸಂ ತಂ ಅಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯಾತಿ. ತಸ್ಮಾಹಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಏವರೂಪಸ್ಸ ನವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನ ವಣ್ಣಂ ಭಣಾಮಿ.

‘‘ಥೇರೋ ಚೇಪಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖು ಹೋತಿ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮೋ ಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನಸ್ಸ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮಾ ತೇ ಚ ಸಿಕ್ಖಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ, ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮಾ ತೇಸಞ್ಚ ವಣ್ಣಂ ಭಣತಿ ಭೂತಂ ತಚ್ಛಂ ಕಾಲೇನ, ಏವರೂಪಸ್ಸಾಹಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಥೇರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಣ್ಣಂ ಭಣಾಮಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಸತ್ಥಾ ಹಿಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಣತೀತಿ ಅಞ್ಞೇ ನಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಜೇಯ್ಯುಂ, ಯೇ ನಂ ಭಜೇಯ್ಯುಂ ತ್ಯಾಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಾನುಗತಿಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ, ಯ್ಯಾಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಾನುಗತಿಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ತೇಸಂ ತಂ ಅಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯಾತಿ. ತಸ್ಮಾಹಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಏವರೂಪಸ್ಸ ಥೇರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಣ್ಣಂ ಭಣಾಮಿ.

‘‘ಮಜ್ಝಿಮೋ ಚೇಪಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖು ಹೋತಿ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮೋ…ಪೇ… ನವೋ ಚೇಪಿ, ಕಸ್ಸಪ, ಭಿಕ್ಖು ಹೋತಿ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮೋ ಸಿಕ್ಖಾಸಮಾದಾನಸ್ಸ ವಣ್ಣವಾದೀ, ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮಾ ತೇ ಚ ಸಿಕ್ಖಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ, ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಿಕ್ಖಾಕಾಮಾ ತೇಸಞ್ಚ ವಣ್ಣಂ ಭಣತಿ ಭೂತಂ ತಚ್ಛಂ ಕಾಲೇನ, ಏವರೂಪಸ್ಸಾಹಂ, ಕಸ್ಸಪ, ನವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಣ್ಣಂ ಭಣಾಮಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಸತ್ಥಾ ಹಿಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಣತೀತಿ ಅಞ್ಞೇ ನಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಜೇಯ್ಯುಂ, ಯೇ ನಂ ಭಜೇಯ್ಯುಂ ತ್ಯಾಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಾನುಗತಿಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ, ಯ್ಯಾಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಾನುಗತಿಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ತೇಸಂ ತಂ ಅಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯಾತಿ. ತಸ್ಮಾಹಂ, ಕಸ್ಸಪ, ಏವರೂಪಸ್ಸ ನವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಣ್ಣಂ ಭಣಾಮೀ’’ತಿ. ಏಕಾದಸಮಂ.

ಸಮಣವಗ್ಗೋ ನವಮೋ.