೨. ಅಧಿಕರಣವಗ್ಗೋ

೧೧. ‘‘ದ್ವೇಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಲಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ದ್ವೇ? ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಬಲಞ್ಚ ಭಾವನಾಬಲಞ್ಚ. ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಬಲಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚ, ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚಾ’ತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ಪಹಾಯ ಕಾಯಸುಚರಿತಂ ಭಾವೇತಿ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ ಪಹಾಯ ವಚೀಸುಚರಿತಂ ಭಾವೇತಿ, ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ ಪಹಾಯ ಮನೋಸುಚರಿತಂ ಭಾವೇತಿ, ಸುದ್ಧಂ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಹರತಿ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಬಲಂ.

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವನಾಬಲಂ. ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಮಿದಂ [ಯದಿದಂ (ಸೀ.)] ಭಾವನಾಬಲಂ ಸೇಖಾನಮೇತಂ [ಸೇಖಮೇತಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಬಲಂ. ಸೇಖಞ್ಹಿ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಲಂ ಆಗಮ್ಮ ರಾಗಂ ಪಜಹತಿ, ದೋಸಂ ಪಜಹತಿ, ಮೋಹಂ ಪಜಹತಿ. ರಾಗಂ ಪಹಾಯ, ದೋಸಂ ಪಹಾಯ, ಮೋಹಂ ಪಹಾಯ ಯಂ ಅಕುಸಲಂ ನ ತಂ ಕರೋತಿ, ಯಂ ಪಾಪಂ ನ ತಂ ಸೇವತಿ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವನಾಬಲಂ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಬಲಾನೀ’’ತಿ.

೧೨. ‘‘ದ್ವೇಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಲಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ದ್ವೇ? ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಬಲಞ್ಚ ಭಾವನಾಬಲಞ್ಚ. ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಬಲಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚ, ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚಾ’ತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ಪಹಾಯ ಕಾಯಸುಚರಿತಂ ಭಾವೇತಿ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ ಪಹಾಯ ವಚೀಸುಚರಿತಂ ಭಾವೇತಿ, ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ ಪಹಾಯ ಮನೋಸುಚರಿತಂ ಭಾವೇತಿ, ಸುದ್ಧಂ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಹರತಿ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಬಲಂ.

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವನಾಬಲಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವೇಕನಿಸ್ಸಿತಂ ವಿರಾಗನಿಸ್ಸಿತಂ ನಿರೋಧನಿಸ್ಸಿತಂ ವೋಸಗ್ಗಪರಿಣಾಮಿಂ, ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ… ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ… ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ… ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ… ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ… ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಂ ಭಾವೇತಿ ವಿವೇಕನಿಸ್ಸಿತಂ ವಿರಾಗನಿಸ್ಸಿತಂ ನಿರೋಧನಿಸ್ಸಿತಂ ವೋಸಗ್ಗಪರಿಣಾಮಿಂ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವನಾಬಲಂ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಬಲಾನೀ’’ತಿ.

೧೩. ‘‘ದ್ವೇಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಲಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ದ್ವೇ? ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಬಲಞ್ಚ ಭಾವನಾಬಲಞ್ಚ. ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಬಲಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚ, ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚಾ’ತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ಪಹಾಯ ಕಾಯಸುಚರಿತಂ ಭಾವೇತಿ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ ಪಹಾಯ ವಚೀಸುಚರಿತಂ ಭಾವೇತಿ, ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ ಪಹಾಯ ಮನೋಸುಚರಿತಂ ಭಾವೇತಿ, ಸುದ್ಧಂ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಹರತಿ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಬಲಂ.

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವನಾಬಲಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ, ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದನಂ ಚೇತಸೋ ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಚ ವಿಹರತಿ ಸತೋ ಚ ಸಮ್ಪಜಾನೋ, ಸುಖಞ್ಚ ಕಾಯೇನ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ಯಂ ತಂ ಅರಿಯಾ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಿ – ‘ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಸತಿಮಾ ಸುಖವಿಹಾರೀ’ತಿ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ ಪುಬ್ಬೇವ ಸೋಮನಸ್ಸದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸತಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವನಾಬಲಂ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಬಲಾನೀ’’ತಿ.

೧೪. ‘‘ದ್ವೇಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತಸ್ಸ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ. ಕತಮಾ ದ್ವೇ? ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಚ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಚ. ಇಮಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ’’ತಿ.

೧೫. ‘‘ಯಸ್ಮಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಕರಣೇ ಆಪನ್ನೋ [ಆಪತ್ತಾಪನ್ನೋ (ಕ.)] ಚ ಭಿಕ್ಖು ಚೋದಕೋ ಚ ಭಿಕ್ಖು ನ ಸಾಧುಕಂ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ ತಸ್ಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಕರಣೇ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ ದೀಘತ್ತಾಯ ಖರತ್ತಾಯ ವಾಳತ್ತಾಯ ಸಂವತ್ತಿಸ್ಸತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ನ ಫಾಸುಂ [ನ ಫಾಸು (ಕ.)] ವಿಹರಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ [ವಿಹರಿಸ್ಸನ್ತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)]. ಯಸ್ಮಿಞ್ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಕರಣೇ ಆಪನ್ನೋ ಚ ಭಿಕ್ಖು ಚೋದಕೋ ಚ ಭಿಕ್ಖು ಸಾಧುಕಂ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ ತಸ್ಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಕರಣೇ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ ನ ದೀಘತ್ತಾಯ ಖರತ್ತಾಯ ವಾಳತ್ತಾಯ ಸಂವತ್ತಿಸ್ಸತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಫಾಸುಂ ವಿಹರಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಪನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಾಧುಕಂ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಪನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖು ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಹಂ ಖೋ ಅಕುಸಲಂ ಆಪನ್ನೋ ಕಞ್ಚಿದೇವ [ಕಿಞ್ಚಿದೇವ (ಕ.)] ದೇಸಂ ಕಾಯೇನ. ಮಂ ಸೋ [ತಸ್ಮಾ ಮಂ ಸೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಭಿಕ್ಖು ಅದ್ದಸ ಅಕುಸಲಂ ಆಪಜ್ಜಮಾನಂ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದೇಸಂ ಕಾಯೇನ. ನೋ ಚೇ ಅಹಂ ಅಕುಸಲಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದೇಸಂ ಕಾಯೇನ, ನ ಮಂ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ಅಕುಸಲಂ ಆಪಜ್ಜಮಾನಂ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದೇಸಂ ಕಾಯೇನ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಅಹಂ ಅಕುಸಲಂ ಆಪನ್ನೋ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದೇಸಂ ಕಾಯೇನ, ತಸ್ಮಾ ಮಂ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಅದ್ದಸ ಅಕುಸಲಂ ಆಪಜ್ಜಮಾನಂ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದೇಸಂ ಕಾಯೇನ. ದಿಸ್ವಾ ಚ ಪನ ಮಂ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಕುಸಲಂ ಆಪಜ್ಜಮಾನಂ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದೇಸಂ ಕಾಯೇನ ಅನತ್ತಮನೋ ಅಹೋಸಿ. ಅನತ್ತಮನೋ ಸಮಾನೋ ಅನತ್ತಮನವಚನಂ [ಅನತ್ತಮನವಾಚಂ (ಕ.)] ಮಂ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಅವಚ. ಅನತ್ತಮನವಚನಾಹಂ [ಅನತ್ತಮನವಾಚಂ ನಾಹಂ (ಕ.)] ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವುತ್ತೋ ಸಮಾನೋ ಅನತ್ತಮನೋ [ಅತ್ತಮನೋ (ಕ.)] ಅಹೋಸಿಂ. ಅನತ್ತಮನೋ ಸಮಾನೋ ಪರೇಸಂ ಆರೋಚೇಸಿಂ. ಇತಿ ಮಮೇವ ತತ್ಥ ಅಚ್ಚಯೋ ಅಚ್ಚಗಮಾ ಸುಙ್ಕದಾಯಕಂವ ಭಣ್ಡಸ್ಮಿನ್ತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆಪನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಾಧುಕಂ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚೋದಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಾಧುಕಂ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚೋದಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಅಯಂ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಕುಸಲಂ ಆಪನ್ನೋ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದೇಸಂ ಕಾಯೇನ. ಅಹಂ ಇಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅದ್ದಸಂ ಅಕುಸಲಂ ಆಪಜ್ಜಮಾನಂ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದೇಸಂ ಕಾಯೇನ. ನೋ ಚೇ ಅಯಂ ಭಿಕ್ಖು ಅಕುಸಲಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದೇಸಂ ಕಾಯೇನ, ನಾಹಂ ಇಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಂ ಅಕುಸಲಂ ಆಪಜ್ಜಮಾನಂ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದೇಸಂ ಕಾಯೇನ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಅಯಂ ಭಿಕ್ಖು ಅಕುಸಲಂ ಆಪನ್ನೋ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದೇಸಂ ಕಾಯೇನ, ತಸ್ಮಾ ಅಹಂ ಇಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅದ್ದಸಂ ಅಕುಸಲಂ ಆಪಜ್ಜಮಾನಂ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದೇಸಂ ಕಾಯೇನ. ದಿಸ್ವಾ ಚ ಪನಾಹಂ ಇಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಕುಸಲಂ ಆಪಜ್ಜಮಾನಂ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದೇಸಂ ಕಾಯೇನ ಅನತ್ತಮನೋ ಅಹೋಸಿಂ. ಅನತ್ತಮನೋ ಸಮಾನೋ ಅನತ್ತಮನವಚನಾಹಂ ಇಮಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅವಚಂ. ಅನತ್ತಮನವಚನಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು ಮಯಾ ವುತ್ತೋ ಸಮಾನೋ ಅನತ್ತಮನೋ ಅಹೋಸಿ. ಅನತ್ತಮನೋ ಸಮಾನೋ ಪರೇಸಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಇತಿ ಮಮೇವ ತತ್ಥ ಅಚ್ಚಯೋ ಅಚ್ಚಗಮಾ ಸುಙ್ಕದಾಯಕಂವ ಭಣ್ಡಸ್ಮಿನ್ತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚೋದಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಾಧುಕಂ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ.

‘‘ಯಸ್ಮಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಕರಣೇ ಆಪನ್ನೋ ಚ ಭಿಕ್ಖು ಚೋದಕೋ ಚ ಭಿಕ್ಖು ನ ಸಾಧುಕಂ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ ತಸ್ಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಕರಣೇ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ ದೀಘತ್ತಾಯ ಖರತ್ತಾಯ ವಾಳತ್ತಾಯ ಸಂವತ್ತಿಸ್ಸತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ನ ಫಾಸುಂ ವಿಹರಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ. ಯಸ್ಮಿಞ್ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಕರಣೇ ಆಪನ್ನೋ ಚ ಭಿಕ್ಖು ಚೋದಕೋ ಚ ಭಿಕ್ಖು ಸಾಧುಕಂ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖತಿ ತಸ್ಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಿಕರಣೇ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಂ ನ ದೀಘತ್ತಾಯ ಖರತ್ತಾಯ ವಾಳತ್ತಾಯ ಸಂವತ್ತಿಸ್ಸತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಫಾಸು ವಿಹರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ.

೧೬. ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಸತ್ತಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಅಧಮ್ಮಚರಿಯಾವಿಸಮಚರಿಯಾಹೇತು ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಏವಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಸತ್ತಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ.

‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಸತ್ತಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಧಮ್ಮಚರಿಯಾಸಮಚರಿಯಾಹೇತು ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಏವಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಸತ್ತಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ.

‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ! ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ! ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತಂ [ನಿಕುಜ್ಜಿತಂ (ಕ.)] ವಾ ಉಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ವಾ ವಿವರೇಯ್ಯ, ಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಆಚಿಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಅನ್ಧಕಾರೇ ವಾ ತೇಲಪಜ್ಜೋತಂ ಧಾರೇಯ್ಯ – ‘ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ರೂಪಾನಿ ದಕ್ಖನ್ತೀ’ತಿ, ಏವಮೇವಂ ಭೋತಾ ಗೋತಮೇನ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಧಮ್ಮೋ ಪಕಾಸಿತೋ. ಏಸಾಹಂ ಭವನ್ತಂ ಗೋತಮಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ. ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ.

೧೭. ಅಥ ಖೋ ಜಾಣುಸ್ಸೋಣಿ [ಜಾಣುಸೋಣಿ (ಕ.)] ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಜಾಣುಸ್ಸೋಣಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಸತ್ತಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಕತತ್ತಾ ಚ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಕತತ್ತಾ ಚ. ಏವಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಸತ್ತಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕೋ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಸತ್ತಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಕತತ್ತಾ ಚ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಕತತ್ತಾ ಚ. ಏವಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಸತ್ತಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ನ ಖೋ ಅಹಂ ಇಮಸ್ಸ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಅವಿಭತ್ತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಮಿ. ಸಾಧು ಮೇ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ತಥಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತು ಯಥಾ ಅಹಂ ಇಮಸ್ಸ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಅವಿಭತ್ತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸುಣಾಹಿ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಹಿ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ ಭೋ’’ತಿ ಖೋ ಜಾಣುಸ್ಸೋಣಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಇಧ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಕತಂ ಹೋತಿ ಕಾಯಸುಚರಿತಂ; ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಕತಂ ಹೋತಿ ವಚೀಸುಚರಿತಂ; ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಕತಂ ಹೋತಿ ಮನೋಸುಚರಿತಂ. ಏವಂ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕತತ್ತಾ ಚ ಅಕತತ್ತಾ ಚ ಏವಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಸತ್ತಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತಿ. ಇಧ ಪನ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಕಾಯಸುಚರಿತಂ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಕತಂ ಹೋತಿ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ; ವಚೀಸುಚರಿತಂ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಕತಂ ಹೋತಿ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ; ಮನೋಸುಚರಿತಂ ಕತಂ ಹೋತಿ, ಅಕತಂ ಹೋತಿ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ. ಏವಂ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕತತ್ತಾ ಚ ಅಕತತ್ತಾ ಚ ಏವಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ಸತ್ತಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ.

‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ… ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ.

೧೮. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಏಕಂಸೇನಾಹಂ, ಆನನ್ದ, ಅಕರಣೀಯಂ ವದಾಮಿ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಯಮಿದಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಏಕಂಸೇನ ಅಕರಣೀಯಂ ಅಕ್ಖಾತಂ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ ತಸ್ಮಿಂ ಅಕರಣೀಯೇ ಕಯಿರಮಾನೇ ಕೋ ಆದೀನವೋ ಪಾಟಿಕಙ್ಖೋ’’ತಿ? ‘‘ಯಮಿದಂ, ಆನನ್ದ, ಮಯಾ ಏಕಂಸೇನ ಅಕರಣೀಯಂ ಅಕ್ಖಾತಂ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ ತಸ್ಮಿಂ ಅಕರಣೀಯೇ ಕಯಿರಮಾನೇ ಅಯಂ ಆದೀನವೋ ಪಾಟಿಕಙ್ಖೋ – ಅತ್ತಾಪಿ ಅತ್ತಾನಂ ಉಪವದತಿ, ಅನುವಿಚ್ಚ ವಿಞ್ಞೂ ಗರಹನ್ತಿ, ಪಾಪಕೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ, ಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ, ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಯಮಿದಂ, ಆನನ್ದ, ಮಯಾ ಏಕಂಸೇನ ಅಕರಣೀಯಂ ಅಕ್ಖಾತಂ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ ತಸ್ಮಿಂ ಅಕರಣೀಯೇ ಕಯಿರಮಾನೇ ಅಯಂ ಆದೀನವೋ ಪಾಟಿಕಙ್ಖೋ’’ತಿ.

‘‘ಏಕಂಸೇನಾಹಂ, ಆನನ್ದ, ಕರಣೀಯಂ ವದಾಮಿ ಕಾಯಸುಚರಿತಂ ವಚೀಸುಚರಿತಂ ಮನೋಸುಚರಿತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಯಮಿದಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಏಕಂಸೇನ ಕರಣೀಯಂ ಅಕ್ಖಾತಂ ಕಾಯಸುಚರಿತಂ ವಚೀಸುಚರಿತಂ ಮನೋಸುಚರಿತಂ ತಸ್ಮಿಂ ಕರಣೀಯೇ ಕಯಿರಮಾನೇ ಕೋ ಆನಿಸಂಸೋ ಪಾಟಿಕಙ್ಖೋ’’ತಿ? ‘‘ಯಮಿದಂ, ಆನನ್ದ, ಮಯಾ ಏಕಂಸೇನ ಕರಣೀಯಂ ಅಕ್ಖಾತಂ ಕಾಯಸುಚರಿತಂ ವಚೀಸುಚರಿತಂ ಮನೋಸುಚರಿತಂ ತಸ್ಮಿಂ ಕರಣೀಯೇ ಕಯಿರಮಾನೇ ಅಯಂ ಆನಿಸಂಸೋ ಪಾಟಿಕಙ್ಖೋ – ಅತ್ತಾಪಿ ಅತ್ತಾನಂ ನ ಉಪವದತಿ, ಅನುವಿಚ್ಚ ವಿಞ್ಞೂ ಪಸಂಸನ್ತಿ, ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ, ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ, ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಯಮಿದಂ, ಆನನ್ದ, ಮಯಾ ಏಕಂಸೇನ ಕರಣೀಯಂ ಅಕ್ಖಾತಂ ಕಾಯಸುಚರಿತಂ ವಚೀಸುಚರಿತಂ ಮನೋಸುಚರಿತಂ ತಸ್ಮಿಂ ಕರಣೀಯೇ ಕಯಿರಮಾನೇ ಅಯಂ ಆನಿಸಂಸೋ ಪಾಟಿಕಙ್ಖೋ’’ತಿ.

೧೯. ‘‘ಅಕುಸಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಜಹಥ. ಸಕ್ಕಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಕುಸಲಂ ಪಜಹಿತುಂ. ನೋ ಚೇದಂ [ನೋ ಚೇತಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.) ಸಂ. ನಿ. ೩.೨೮ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಕ್ಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸ ಅಕುಸಲಂ ಪಜಹಿತುಂ, ನಾಹಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯಂ – ‘ಅಕುಸಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಜಹಥಾ’ತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಕ್ಕಾ ಅಕುಸಲಂ ಪಜಹಿತುಂ ತಸ್ಮಾಹಂ ಏವಂ ವದಾಮಿ – ‘ಅಕುಸಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಜಹಥಾ’ತಿ. ಅಕುಸಲಞ್ಚ ಹಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ [ಅಕುಸಲಂ ಭಿಕ್ಖವೇ (ಕ.)], ಪಹೀನಂ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯ ನಾಹಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯಂ – ‘ಅಕುಸಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಜಹಥಾ’ತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಕುಸಲಂ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ ತಸ್ಮಾಹಂ ಏವಂ ವದಾಮಿ – ‘ಅಕುಸಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಜಹಥಾ’’’ತಿ.

‘‘ಕುಸಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವೇಥ. ಸಕ್ಕಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕುಸಲಂ ಭಾವೇತುಂ. ನೋ ಚೇದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಕ್ಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸ ಕುಸಲಂ ಭಾವೇತುಂ, ನಾಹಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯಂ – ‘ಕುಸಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವೇಥಾ’ತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಕ್ಕಾ ಕುಸಲಂ ಭಾವೇತುಂ ತಸ್ಮಾಹಂ ಏವಂ ವದಾಮಿ – ‘ಕುಸಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವೇಥಾ’ತಿ. ಕುಸಲಞ್ಚ ಹಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಂ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ಸಂವತ್ತೇಯ್ಯ, ನಾಹಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯಂ – ‘ಕುಸಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವೇಥಾ’ತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕುಸಲಂ ಭಾವಿತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ ತಸ್ಮಾಹಂ ಏವಂ ವದಾಮಿ – ‘ಕುಸಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವೇಥಾ’’’ತಿ.

೨೦. ‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಾ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಸಮ್ಮೋಸಾಯ ಅನ್ತರಧಾನಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ. ಕತಮೇ ದ್ವೇ? ದುನ್ನಿಕ್ಖಿತ್ತಞ್ಚ ಪದಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಅತ್ಥೋ ಚ ದುನ್ನೀತೋ. ದುನ್ನಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪದಬ್ಯಞ್ಜನಸ್ಸ ಅತ್ಥೋಪಿ ದುನ್ನಯೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಾ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಸಮ್ಮೋಸಾಯ ಅನ್ತರಧಾನಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತೀ’’ತಿ.

೨೧. ‘‘ದ್ವೇಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಾ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಠಿತಿಯಾ ಅಸಮ್ಮೋಸಾಯ ಅನನ್ತರಧಾನಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ. ಕತಮೇ ದ್ವೇ? ಸುನಿಕ್ಖಿತ್ತಞ್ಚ ಪದಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಅತ್ಥೋ ಚ ಸುನೀತೋ. ಸುನಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪದಬ್ಯಞ್ಜನಸ್ಸ ಅತ್ಥೋಪಿ ಸುನಯೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಾ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಠಿತಿಯಾ ಅಸಮ್ಮೋಸಾಯ ಅನನ್ತರಧಾನಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತೀ’’ತಿ.

ಅಧಿಕರಣವಗ್ಗೋ ದುತಿಯೋ.