೬. ಸಂಸಪ್ಪನೀಯಸುತ್ತಂ

೨೧೬. ‘‘ಸಂಸಪ್ಪನೀಯಪರಿಯಾಯಂ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯಂ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ. ತಂ ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂಸಪ್ಪನೀಯಪರಿಯಾಯೋ ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೋ? ಕಮ್ಮಸ್ಸಕಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಕಮ್ಮದಾಯಾದಾ ಕಮ್ಮಯೋನೀ ಕಮ್ಮಬನ್ಧೂ ಕಮ್ಮಪಟಿಸರಣಾ, ಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ – ಕಲ್ಯಾಣಂ ವಾ ಪಾಪಕಂ ವಾ – ತಸ್ಸ ದಾಯಾದಾ ಭವನ್ತಿ.

‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತೀ ಹೋತಿ ಲುದ್ದೋ ಲೋಹಿತಪಾಣಿ ಹತಪಹತೇ ನಿವಿಟ್ಠೋ, ಅದಯಾಪನ್ನೋ ಸಬ್ಬಪಾಣಭೂತೇಸು. ಸೋ ಸಂಸಪ್ಪತಿ ಕಾಯೇನ, ಸಂಸಪ್ಪತಿ ವಾಚಾಯ, ಸಂಸಪ್ಪತಿ ಮನಸಾ. ತಸ್ಸ ಜಿಮ್ಹಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಹೋತಿ, ಜಿಮ್ಹಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ಜಿಮ್ಹಂ ಮನೋಕಮ್ಮಂ, ಜಿಮ್ಹಾ ಗತಿ, ಜಿಮ್ಹುಪಪತ್ತಿ.

‘‘ಜಿಮ್ಹಗತಿಕಸ್ಸ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಿಮ್ಹುಪಪತ್ತಿಕಸ್ಸ ದ್ವಿನ್ನಂ ಗತೀನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಗತಿಂ ವದಾಮಿ – ಯೇ ವಾ ಏಕನ್ತದುಕ್ಖಾ ನಿರಯಾ ಯಾ ವಾ ಸಂಸಪ್ಪಜಾತಿಕಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ. ಕತಮಾ ಚ ಸಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂಸಪ್ಪಜಾತಿಕಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ? ಅಹಿ ವಿಚ್ಛಿಕಾ ಸತಪದೀ ನಕುಲಾ ಬಿಳಾರಾ ಮೂಸಿಕಾ ಉಲೂಕಾ, ಯೇ ವಾ ಪನಞ್ಞೇಪಿ ಕೇಚಿ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಕಾ ಸತ್ತಾ ಮನುಸ್ಸೇ ದಿಸ್ವಾ ಸಂಸಪ್ಪನ್ತಿ. ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭೂತಾ ಭೂತಸ್ಸ ಉಪಪತ್ತಿ ಹೋತಿ. ಯಂ ಕರೋತಿ ತೇನ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಉಪಪನ್ನಮೇನಂ ಫಸ್ಸಾ ಫುಸನ್ತಿ. ಏವಮಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ‘ಕಮ್ಮದಾಯಾದಾ ಸತ್ತಾ’ತಿ ವದಾಮಿ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅದಿನ್ನಾದಾಯೀ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರೀ ಹೋತಿ… ಮುಸಾವಾದೀ ಹೋತಿ… ಪಿಸುಣವಾಚೋ ಹೋತಿ… ಫರುಸವಾಚೋ ಹೋತಿ… ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪೀ ಹೋತಿ… ಅಭಿಜ್ಝಾಲು ಹೋತಿ… ಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತೋ ಹೋತಿ… ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹೋತಿ ವಿಪರೀತದಸ್ಸನೋ – ‘ನತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ…ಪೇ… ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇನ್ತೀ’ತಿ. ಸೋ ಸಂಸಪ್ಪತಿ ಕಾಯೇನ, ಸಂಸಪ್ಪತಿ ವಾಚಾಯ, ಸಂಸಪ್ಪತಿ ಮನಸಾ. ತಸ್ಸ ಜಿಮ್ಹಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಹೋತಿ, ಜಿಮ್ಹಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ಜಿಮ್ಹಂ ಮನೋಕಮ್ಮಂ, ಜಿಮ್ಹಾ ಗತಿ, ಜಿಮ್ಹುಪಪತ್ತಿ.

‘‘ಜಿಮ್ಹಗತಿಕಸ್ಸ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಿಮ್ಹುಪಪತ್ತಿಕಸ್ಸ ದ್ವಿನ್ನಂ ಗತೀನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಗತಿಂ ವದಾಮಿ – ಯೇ ವಾ ಏಕನ್ತದುಕ್ಖಾ ನಿರಯಾ ಯಾ ವಾ ಸಂಸಪ್ಪಜಾತಿಕಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ. ಕತಮಾ ಚ ಸಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂಸಪ್ಪಜಾತಿಕಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ? ಅಹಿ ವಿಚ್ಛಿಕಾ ಸತಪದೀ ನಕುಲಾ ಬಿಳಾರಾ ಮೂಸಿಕಾ ಉಲೂಕಾ, ಯೇ ವಾ ಪನಞ್ಞೇಪಿ ಕೇಚಿ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಕಾ ಸತ್ತಾ ಮನುಸ್ಸೇ ದಿಸ್ವಾ ಸಂಸಪ್ಪನ್ತಿ. ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭೂತಾ ಭೂತಸ್ಸ ಉಪಪತ್ತಿ ಹೋತಿ, ಯಂ ಕರೋತಿ ತೇನ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಉಪಪನ್ನಮೇನಂ ಫಸ್ಸಾ ಫುಸನ್ತಿ. ಏವಮಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ‘ಕಮ್ಮದಾಯಾದಾ ಸತ್ತಾ’ತಿ ವದಾಮಿ. ಕಮ್ಮಸ್ಸಕಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಕಮ್ಮದಾಯಾದಾ ಕಮ್ಮಯೋನೀ ಕಮ್ಮಬನ್ಧೂ ಕಮ್ಮಪಟಿಸರಣಾ, ಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ – ಕಲ್ಯಾಣಂ ವಾ ಪಾಪಕಂ ವಾ – ತಸ್ಸ ದಾಯಾದಾ ಭವನ್ತಿ.

‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಂ ಪಹಾಯ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ ನಿಹಿತದಣ್ಡೋ ನಿಹಿತಸತ್ಥೋ, ಲಜ್ಜೀ ದಯಾಪನ್ನೋ ಸಬ್ಬಪಾಣಭೂತಹಿತಾನುಕಮ್ಪೀ ವಿಹರತಿ. ಸೋ ನ ಸಂಸಪ್ಪತಿ ಕಾಯೇನ, ನ ಸಂಸಪ್ಪತಿ ವಾಚಾಯ, ನ ಸಂಸಪ್ಪತಿ ಮನಸಾ. ತಸ್ಸ ಉಜು ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಹೋತಿ, ಉಜು ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ಉಜು ಮನೋಕಮ್ಮಂ, ಉಜು ಗತಿ, ಉಜುಪಪತ್ತಿ.

‘‘ಉಜುಗತಿಕಸ್ಸ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಜುಪಪತ್ತಿಕಸ್ಸ ದ್ವಿನ್ನಂ ಗತೀನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಗತಿಂ ವದಾಮಿ – ಯೇ ವಾ ಏಕನ್ತಸುಖಾ ಸಗ್ಗಾ ಯಾನಿ ವಾ ಪನ ತಾನಿ ಉಚ್ಚಾಕುಲಾನಿ ಖತ್ತಿಯಮಹಾಸಾಲಕುಲಾನಿ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಹಾಸಾಲಕುಲಾನಿ ವಾ ಗಹಪತಿಮಹಾಸಾಲಕುಲಾನಿ ವಾ ಅಡ್ಢಾನಿ ಮಹದ್ಧನಾನಿ ಮಹಾಭೋಗಾನಿ ಪಹೂತಜಾತರೂಪರಜತಾನಿ ಪಹೂತವಿತ್ತೂಪಕರಣಾನಿ ಪಹೂತಧನಧಞ್ಞಾನಿ. ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭೂತಾ ಭೂತಸ್ಸ ಉಪಪತ್ತಿ ಹೋತಿ. ಯಂ ಕರೋತಿ ತೇನ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಉಪಪನ್ನಮೇನಂ ಫಸ್ಸಾ ಫುಸನ್ತಿ. ಏವಮಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ‘ಕಮ್ಮದಾಯಾದಾ ಸತ್ತಾ’ತಿ ವದಾಮಿ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ ಪಹಾಯ ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ… ಮುಸಾವಾದಂ ಪಹಾಯ ಮುಸಾವಾದಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ… ಪಿಸುಣಂ ವಾಚಂ ಪಹಾಯ ಪಿಸುಣಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ… ಫರುಸಂ ವಾಚಂ ಪಹಾಯ ಫರುಸಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ… ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಂ ಪಹಾಯ ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ… ಅನಭಿಜ್ಝಾಲು ಹೋತಿ… ಅಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತೋ ಹೋತಿ… ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ಹೋತಿ ಅವಿಪರೀತದಸ್ಸನೋ – ‘ಅತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ…ಪೇ… ಯೇ ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇನ್ತೀ’ತಿ. ಸೋ ನ ಸಂಸಪ್ಪತಿ ಕಾಯೇನ, ನ ಸಂಸಪ್ಪತಿ ವಾಚಾಯ, ನ ಸಂಸಪ್ಪತಿ ಮನಸಾ. ತಸ್ಸ ಉಜು ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಹೋತಿ, ಉಜು ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ಉಜು ಮನೋಕಮ್ಮಂ, ಉಜು ಗತಿ, ಉಜುಪಪತ್ತಿ.

‘‘ಉಜುಗತಿಕಸ್ಸ ಖೋ ಪನ ಅಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಜುಪಪತ್ತಿಕಸ್ಸ ದ್ವಿನ್ನಂ ಗತೀನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಗತಿಂ ವದಾಮಿ – ಯೇ ವಾ ಏಕನ್ತಸುಖಾ ಸಗ್ಗಾ ಯಾನಿ ವಾ ಪನ ತಾನಿ ಉಚ್ಚಾಕುಲಾನಿ ಖತ್ತಿಯಮಹಾಸಾಲಕುಲಾನಿ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಹಾಸಾಲಕುಲಾನಿ ವಾ ಗಹಪತಿಮಹಾಸಾಲಕುಲಾನಿ ವಾ ಅಡ್ಢಾನಿ ಮಹದ್ಧನಾನಿ ಮಹಾಭೋಗಾನಿ ಪಹೂತಜಾತರೂಪರಜತಾನಿ ಪಹೂತವಿತ್ತೂಪಕರಣಾನಿ ಪಹೂತಧನಧಞ್ಞಾನಿ. ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭೂತಾ ಭೂತಸ್ಸ ಉಪಪತ್ತಿ ಹೋತಿ. ಯಂ ಕರೋತಿ ತೇನ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಉಪಪನ್ನಮೇನಂ ಫಸ್ಸಾ ಫುಸನ್ತಿ. ಏವಮಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ‘ಕಮ್ಮದಾಯಾದಾ ಸತ್ತಾ’ತಿ ವದಾಮಿ.

‘‘ಕಮ್ಮಸ್ಸಕಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಕಮ್ಮದಾಯಾದಾ ಕಮ್ಮಯೋನೀ ಕಮ್ಮಬನ್ಧೂ ಕಮ್ಮಪಟಿಸರಣಾ, ಯಂ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ – ಕಲ್ಯಾಣಂ ವಾ ಪಾಪಕಂ ವಾ – ತಸ್ಸ ದಾಯಾದಾ ಭವನ್ತಿ. ಅಯಂ ಖೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂಸಪ್ಪನೀಯಪರಿಯಾಯೋ ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೋ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.