២. នប្បដិប្បស្សម្ភនវគ្គោ

៤២០. ‘‘កតិហិ នុ ខោ, ភន្តេ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ព’’ន្តិ?

‘‘បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អាបត្តិំ អាបន្នោ កម្មកតោ ឧបសម្បាទេតិ, និស្សយំ ទេតិ, សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ, ភិក្ខុនោវាទកសម្មុតិំ សាទិយតិ, សម្មតោបិ ភិក្ខុនិយោ ឱវទតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.

[ចូឡវ. ៨-៩, ១៨, ៣០-៣១, ៤៣, ៥៣, ៦២, ៧២] ‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. កតមេហិ បញ្ចហិ? យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន កម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ, កម្មំ គរហតិ, កម្មិកេ គរហតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. កតមេហិ បញ្ចហិ? ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, មិច្ឆាទិដ្ឋិកោ ច ហោតិ, អាជីវវិបន្នោ ច – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ពំ. កតមេហិ បញ្ចហិ? អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច, ឱមទ្ទការកោ ច ហោតិ, វត្តេសុ សិក្ខាយ ច ន បរិបូរការី – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ នប្បដិប្បស្សម្ភេតព្ព’’ន្តិ.

៤២១. ‘‘សង្គាមាវចរេន, ភន្តេ, ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមន្តេន កតិ ធម្មេ អជ្ឈត្តំ ឧបដ្ឋាបេត្វា សង្ឃោ ឧបសង្កមិតព្ពោ’’តិ?

[បរិ. ៣៦៥] ‘‘សង្គាមាវចរេន, ឧបាលិ, ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមន្តេន បញ្ច ធម្មេ អជ្ឈត្តំ ឧបដ្ឋាបេត្វា សង្ឃោ ឧបសង្កមិតព្ពោ. កតមេ បញ្ច? សង្គាមាវចរេន, ឧបាលិ, ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមន្តេន នីចចិត្តេន សង្ឃោ ឧបសង្កមិតព្ពោ, រជោហរណសមេន ចិត្តេន, អាសនកុសលេន ភវិតព្ពំ និស្សជ្ជកុសលេន, ថេរេ ភិក្ខូ អនុបខជ្ជន្តេន, នវេ ភិក្ខូ អាសនេន អប្បដិពាហន្តេន យថាបតិរូបេ អាសនេ និសីទិតព្ពំ, អនានាកថិកេន ភវិតព្ពំ អតិរច្ឆានកថិកេន, សាមំ វា ធម្មោ ភាសិតព្ពោ, បរោ វា អជ្ឈេសិតព្ពោ, អរិយោ វា តុណ្ហិភាវោ នាតិមញ្ញិតព្ពោ, សចេ, ឧបាលិ, សង្ឃោ សមគ្គករណីយានិ កម្មានិ ករោតិ តត្រ ចេ, ឧបាលិ, ភិក្ខុនោ នក្ខមតិ, អបិ ទិដ្ឋាវិកម្មំ កត្វា ញាបេតព្ពា សាមគ្គី. តំ កិស្សហេតុ? មាហំ សង្ឃេន នានត្តោ អស្សន្តិ. សង្គាមាវចរេនុបាលិ, ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមន្តេន ឥមេ បញ្ច ធម្មេ អជ្ឈត្តំ ឧបដ្ឋាបេត្វា សង្ឃោ ឧបសង្កមិតព្ពោ’’តិ.

៤២២. ‘‘កតិហិ នុ ខោ, ភន្តេ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ សង្ឃេ វោហរន្តោ ពហុជនអកន្តោ ច ហោតិ ពហុជនអមនាបោ ច ពហុជនអរុចិតោ ចា’’តិ?

‘‘បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ សង្ឃេ វោហរន្តោ ពហុជនអកន្តោ ច ហោតិ ពហុជនអមនាបោ ច ពហុជនអរុចិតោ ច. កតមេហិ បញ្ចហិ? ឧស្សិតមន្តី ច ហោតិ, និស្សិតជប្បី ច, ន ច ភាសានុសន្ធិកុសលោ ហោតិ, ន យថាធម្មេ យថាវិនយេ យថាបត្តិយា ចោទេតា ហោតិ, ន យថាធម្មេ យថាវិនយេ យថាបត្តិយា ការេតា ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ សង្ឃេ វោហរន្តោ ពហុជនអកន្តោ ច ហោតិ ពហុជនអមនាបោ ច ពហុជនអរុចិតោ ច. បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ សង្ឃេ វោហរន្តោ ពហុជនកន្តោ ច ហោតិ ពហុជនមនាបោ ច ពហុជនអរុចិតោ ច. កតមេហិ បញ្ចហិ? ន ឧស្សិតមន្តី ច ហោតិ, ន និស្សិតជប្បី ច, ភាសានុសន្ធិកុសលោ ច ហោតិ, យថាធម្មេ យថាវិនយេ យថាបត្តិយា ចោទេតា ហោតិ, យថាធម្មេ យថាវិនយេ យថាបត្តិយា ការេតា ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ សង្ឃេ វោហរន្តោ ពហុជនកន្តោ ច ហោតិ ពហុជនមនាបោ ច ពហុជនរុចិតោ ច.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ សង្ឃេ វោហរន្តោ ពហុជនអកន្តោ ច ហោតិ ពហុជនអមនាបោ ច ពហុជនអរុចិតោ ច. កតមេហិ បញ្ចហិ? ឧស្សាទេតា ច ហោតិ, អបសាទេតា ច, អធម្មំ គណ្ហាតិ, ធម្មំ បដិពាហតិ, សម្ផញ្ច ពហុំ ភាសតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ សង្ឃេ វោហរន្តោ ពហុជនអកន្តោ ច ហោតិ ពហុជនអមនាបោ ច ពហុជនអរុចិតោ ច. បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ សង្ឃេ វោហរន្តោ ពហុជនកន្តោ ច ហោតិ ពហុជនមនាបោ ច ពហុជនរុចិតោ ច. កតមេហិ បញ្ចហិ? ន ឧស្សាទេតា ច ហោតិ, ន អបសាទេតា ច, ធម្មំ គណ្ហាតិ, អធម្មំ បដិពាហតិ, សម្ផញ្ច ន ពហុំ ភាសតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ សង្ឃេ វោហរន្តោ ពហុជនកន្តោ ច ហោតិ ពហុជនមនាបោ ច ពហុជនរុចិតោ ច.

‘‘អបរេហិបិ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ សង្ឃេ វោហរន្តោ ពហុជនអកន្តោ ច ហោតិ ពហុជនអមនាបោ ច ពហុជនអរុចិតោ ច. កតមេហិ បញ្ចហិ? បសយ្ហបវត្តា ហោតិ, អនោកាសកម្មំ ការេត្វា បវត្តា ហោតិ, ន យថាធម្មេ យថាវិនយេ យថាបត្តិយា ចោទេតា ហោតិ, ន យថាធម្មេ យថាវិនយេ យថាបត្តិយា ការេតា ហោតិ, ន យថាទិដ្ឋិយា ព្យាកតា ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ សង្ឃេ វោហរន្តោ ពហុជនអកន្តោ ច ហោតិ ពហុជនអមនាបោ ច ពហុជនអរុចិតោ ច. បញ្ចហុបាលិ, អង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ សង្ឃេ វោហរន្តោ ពហុជនកន្តោ ច ហោតិ ពហុជនមនាបោ ច ពហុជនរុចិតោ ច. កតមេហិ បញ្ចហិ? ន បសយ្ហបវត្តា ហោតិ, ឱកាសកម្មំ ការេត្វា បវត្តា ហោតិ, យថាធម្មេ យថាវិនយេ យថាបត្តិយា ចោទេតា ហោតិ, យថាធម្មេ យថាវិនយេ យថាបត្តិយា ការេតា ហោតិ, យថាទិដ្ឋិយា ព្យាកតា ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ សង្ឃេ វោហរន្តោ ពហុជនកន្តោ ច ហោតិ ពហុជនមនាបោ ច ពហុជនរុចិតោ ចា’’តិ.

៤២៣. ‘‘កតិ នុ ខោ, ភន្តេ, អានិសំសា វិនយបរិយត្តិយា’’តិ?

‘‘បញ្ចិមេ, ឧបាលិ, អានិសំសា វិនយបរិយត្តិយា. កតមេ បញ្ច? អត្តនោ សីលក្ខន្ធោ សុគុត្តោ ហោតិ សុរក្ខិតោ, កុក្កុច្ចបកតានំ បដិសរណំ ហោតិ, វិសារទោ សង្ឃមជ្ឈេ វោហរតិ, បច្ចត្ថិកេ សហធម្មេន សុនិគ្គហិតំ និគ្គណ្ហាតិ, សទ្ធម្មដ្ឋិតិយា បដិបន្នោ ហោតិ – ឥមេហិ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ចានិសំសា វិនយបរិយត្តិយា’’.

នប្បដិប្បស្សម្ភនវគ្គោ និដ្ឋិតោ ទុតិយោ.

តស្សុទ្ទានំ –

អាបន្នោ យាយវណ្ណញ្ច, អលជ្ជី សង្គាមេន ច;

ឧស្សិតា ឧស្សាទេតា ច, បសយ្ហ បរិយត្តិយាតិ.

បឋមយមកបញ្ញត្តិ.