១៤. កថិនត្ថារវគ្គោ

៤៦៥. ‘‘កតិ នុ ខោ, ភន្តេ, អានិសំសា កថិនត្ថារេ’’តិ? ‘‘បញ្ចិមេ, ឧបាលិ, អានិសំសា កថិនត្ថារេ. កតមេ បញ្ច? អនាមន្តចារោ, អសមាទានចារោ, គណភោជនំ, យាវទត្ថចីវរំ, យោ ច តត្ថ ចីវរុប្បាទោ សោ នេសំ ភវិស្សតិ – ឥមេ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ច អានិសំសា កថិនត្ថារេ’’តិ.

៤៦៦. ‘‘កតិ នុ ខោ, ភន្តេ, អាទីនវា មុដ្ឋស្សតិស្ស អសម្បជានស្ស និទ្ទំ ឱក្កមតោ’’តិ? ‘‘បញ្ចិមេ, ឧបាលិ, អាទីនវា មុដ្ឋស្សតិស្ស អសម្បជានស្ស និទ្ទំ ឱក្កមតោ. កតមេ បញ្ច? ទុក្ខំ សុបតិ, ទុក្ខំ បដិពុជ្ឈតិ, បាបកំ សុបិនំ បស្សតិ, ទេវតា ន រក្ខន្តិ, អសុចិ មុច្ចតិ – ឥមេ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ច អាទីនវា មុដ្ឋស្សតិស្ស អសម្បជានស្ស និទ្ទំ ឱក្កមតោ. បញ្ចិមេ, ឧបាលិ, អានិសំសា ឧបដ្ឋិតស្សតិស្ស សម្បជានស្ស និទ្ទំ ឱក្កមតោ. កតមេ បញ្ច? សុខំ សុបតិ, សុខំ បដិពុជ្ឈតិ, ន បាបកំ សុបិនំ បស្សតិ, ទេវតា រក្ខន្តិ, អសុចិ ន មុច្ចតិ – ឥមេ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ច អានិសំសា ឧបដ្ឋិតស្សតិស្ស សម្បជានស្ស និទ្ទំ ឱក្កមតោ’’តិ.

៤៦៧. ‘‘កតិ នុ ខោ, ភន្តេ, អវន្ទិយា’’តិ? ‘‘បញ្ចិមេ, ឧបាលិ, អវន្ទិយា. កតមេ បញ្ច? អន្តរឃរំ បវិដ្ឋោ អវន្ទិយោ, រច្ឆគតោ អវន្ទិយោ, ឱតមសិកោ អវន្ទិយោ, អសមន្នាហរន្តោ អវន្ទិយោ, សុត្តោ អវន្ទិយោ – ឥមេ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ច អវន្ទិយា.

‘‘អបរេបិ, ឧបាលិ, បញ្ច អវន្ទិយា. កតមេ បញ្ច? យាគុបានេ អវន្ទិយោ, ភត្តគ្គេ អវន្ទិយោ, ឯកាវត្តោ អវន្ទិយោ, អញ្ញវិហិតោ អវន្ទិយោ, នគ្គោ អវន្ទិយោ – ឥមេ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ច អវន្ទិយា.

‘‘អបរេបិ, ឧបាលិ, បញ្ច អវន្ទិយា. កតមេ បញ្ច? ខាទន្តោ អវន្ទិយោ, ភុញ្ជន្តោ អវន្ទិយោ, ឧច្ចារំ ករោន្តោ អវន្ទិយោ, បស្សាវំ ករោន្តោ អវន្ទិយោ, ឧក្ខិត្តកោ អវន្ទិយោ – ឥមេ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ច អវន្ទិយា.

‘‘អបរេបិ, ឧបាលិ, បញ្ច អវន្ទិយា. កតមេ បញ្ច? បុរេ ឧបសម្បន្នេន បច្ឆា ឧបសម្បន្នោ អវន្ទិយោ, អនុបសម្បន្នោ អវន្ទិយោ, នានាសំវាសកោ វុឌ្ឍតរោ អធម្មវាទី អវន្ទិយោ, មាតុគាមោ អវន្ទិយោ, បណ្ឌកោ អវន្ទិយោ – ឥមេ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ច អវន្ទិយា.

‘‘អបរេបិ, ឧបាលិ, បញ្ច អវន្ទិយា. កតមេ បញ្ច? បារិវាសិកោ អវន្ទិយោ, មូលាយបដិកស្សនារហោ អវន្ទិយោ, មានត្តារហោ អវន្ទិយោ, មានត្តចារិកោ អវន្ទិយោ, អព្ភានារហោ អវន្ទិយោ – ឥមេ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ច អវន្ទិយា’’តិ.

៤៦៨. ‘‘កតិ នុ ខោ, ភន្តេ, វន្ទិយា’’តិ? ‘‘បញ្ចិមេ, ឧបាលិ, វន្ទិយា. កតមេ បញ្ច? បច្ឆា ឧបសម្បន្នេន បុរេ ឧបសម្បន្នោ វន្ទិយោ, នានាសំវាសកោ វុឌ្ឍតរោ ធម្មវាទី វន្ទិយោ, អាចរិយោ វន្ទិយោ, ឧបជ្ឈាយោ វន្ទិយោ, សទេវកេ លោកេ សមារកេ សព្រហ្មកេ សស្សមណព្រាហ្មណិយា បជាយ សទេវមនុស្សាយ តថាគតោ អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ វន្ទិយោ – ឥមេ ខោ, ឧបាលិ, បញ្ច វន្ទិយា’’តិ.

៤៦៩. ‘‘នវកតរេន, ភន្តេ, ភិក្ខុនា វុឌ្ឍតរស្ស ភិក្ខុនោ បាទេ វន្ទន្តេន កតិ ធម្មេ អជ្ឈត្តំ ឧបដ្ឋាបេត្វា បាទា វន្ទិតព្ពា’’តិ? ‘‘នវកតរេនុបាលិ, ភិក្ខុនា វុឌ្ឍតរស្ស ភិក្ខុនោ បាទេ វន្ទន្តេន បញ្ច ធម្មេ អជ្ឈត្តំ ឧបដ្ឋាបេត្វា បាទា វន្ទិតព្ពា. កតមេ បញ្ច? នវកតរេនុបាលិ, ភិក្ខុនា វុឌ្ឍតរស្ស ភិក្ខុនោ បាទេ វន្ទន្តេន ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា, អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា, ឧភោហិ បាណិតលេហិ បាទានិ បរិសម្ពាហន្តេន, បេមញ្ច គារវញ្ច ឧបដ្ឋាបេត្វា បាទា វន្ទិតព្ពា – នវកតរេនុបាលិ ភិក្ខុនា វុឌ្ឍតរស្ស ភិក្ខុនោ បាទេ វន្ទន្តេន ឥមេ បញ្ច ធម្មេ អជ្ឈត្តំ ឧបដ្ឋាបេត្វា បាទា វន្ទិតព្ពា’’តិ.

កថិនត្ថារវគ្គោ និដ្ឋិតោ ចុទ្ទសមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

កថិនត្ថារនិទ្ទា ច, អន្តរា យាគុខាទនេ;

បុរេ ច បារិវាសិ ច, វន្ទិយោ វន្ទិតព្ពកន្តិ.

ឧបាលិបញ្ចកំ និដ្ឋិតំ.