៧. បុច្ឆាវិភាគោ

៣៩៨. កិំ តេ ទិដ្ឋន្តិ កតមា បុច្ឆា? កិន្តិ តេ ទិដ្ឋន្តិ កតមា បុច្ឆា? កទា តេ ទិដ្ឋន្តិ កតមា បុច្ឆា? កត្ថ តេ ទិដ្ឋន្តិ កតមា បុច្ឆា?

៣៩៩. កិំ តេ ទិដ្ឋន្តិ វត្ថុបុច្ឆា, វិបត្តិបុច្ឆា, អាបត្តិបុច្ឆា, អជ្ឈាចារបុច្ឆា. វត្ថុបុច្ឆាតិ – អដ្ឋបារាជិកានំ វត្ថុបុច្ឆា, តេវីសសង្ឃាទិសេសានំ វត្ថុបុច្ឆា, ទ្វេអនិយតានំ វត្ថុបុច្ឆា, ទ្វេចត្តារីសនិស្សគ្គិយានំ វត្ថុបុច្ឆា, អដ្ឋាសីតិសតបាចិត្តិយានំ វត្ថុបុច្ឆា, ទ្វាទសបាដិទេសនីយានំ វត្ថុបុច្ឆា, ទុក្កដានំ វត្ថុបុច្ឆា, ទុព្ភាសិតានំ វត្ថុបុច្ឆា. វិបត្តិបុច្ឆាតិ – សីលវិបត្តិបុច្ឆា, អាចារវិបត្តិបុច្ឆា, ទិដ្ឋិវិបត្តិបុច្ឆា, អាជីវវិបត្តិបុច្ឆា. អាបត្តិបុច្ឆាតិ – បារាជិកាបត្តិបុច្ឆា, សង្ឃាទិសេសាបត្តិបុច្ឆា, ថុល្លច្ចយាបត្តិបុច្ឆា, បាចិត្តិយាបត្តិបុច្ឆា, បាដិទេសនីយាបត្តិបុច្ឆា, ទុក្កដាបត្តិបុច្ឆា, ទុព្ភាសិតាបត្តិបុច្ឆា. អជ្ឈាចារបុច្ឆាតិ – ទ្វយំទ្វយសមាបត្តិបុច្ឆា.

៤០០. កិន្តិ តេ ទិដ្ឋន្តិ លិង្គបុច្ឆា, ឥរិយាបថបុច្ឆា, អាការបុច្ឆា, វិប្បការបុច្ឆា. លិង្គបុច្ឆាតិ – ទីឃំ វា រស្សំ វា កណ្ហំ វា ឱទាតំ វា. ឥរិយាបថបុច្ឆាតិ គច្ឆន្តំ វា ឋិតំ វា និសិន្នំ វា និបន្នំ វា. អាការបុច្ឆាតិ គិហិលិង្គេ វា តិត្ថិយលិង្គេ វា បព្ពជិតលិង្គេ វា. វិប្បការបុច្ឆាតិ គច្ឆន្តំ វា ឋិតំ វា និសិន្នំ វា និបន្នំ វា.

៤០១. កទា តេ ទិដ្ឋន្តិ កាលបុច្ឆា, សមយបុច្ឆា, ទិវសបុច្ឆា, ឧតុបុច្ឆា. កាលបុច្ឆាតិ បុព្ពណ្ហកាលេ វា មជ្ឈន្ហិកកាលេ វា សាយន្ហកាលេ វា. សមយបុច្ឆាតិ បុព្ពណ្ហសមយេ វា មជ្ឈន្ហិកសមយេ វា សាយន្ហសមយេ វា. ទិវសបុច្ឆាតិ បុរេភត្តំ វា បច្ឆាភត្តំ វា រត្តិំ វា ទិវា វា កាឡេ វា ជុណ្ហេ វា. ឧតុបុច្ឆាតិ ហេមន្តេ វា គិម្ហេ វា វស្សេ វា [វស្សានេ វា (សី.)].

៤០២. កត្ថ តេ ទិដ្ឋន្តិ ឋានបុច្ឆា, ភូមិបុច្ឆា, ឱកាសបុច្ឆា, បទេសបុច្ឆា. ឋានបុច្ឆាតិ ភូមិយា វា បថវិយា វា ធរណិយា វា ជគតិយា វា. ភូមិបុច្ឆាតិ ភូមិយា វា បថវិយា វា បព្ពតេ វា បាសាណេ វា បាសាទេ វា. ឱកាសបុច្ឆាតិ បុរត្ថិមេ វា ឱកាសេ បច្ឆិមេ វា ឱកាសេ ឧត្តរេ វា ឱកាសេ ទក្ខិណេ វា ឱកាសេ. បទេសបុច្ឆាតិ បុរត្ថិមេ វា បទេសេ បច្ឆិមេ វា បទេសេ ឧត្តរេ វា បទេសេ ទក្ខិណេ វា បទេសេតិ.

មហាសង្គាមោ និដ្ឋិតោ.