២. កតាបត្តិវារោ

១. បារាជិកកណ្ឌំ

១៩៣. មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវនបច្ចយា កតិ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ? មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវនបច្ចយា ចតស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – អក្ខាយិតេ សរីរេ មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវតិ, អាបត្តិ បារាជិកស្ស; យេភុយ្យេន ខាយិតេ សរីរេ មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវតិ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស; វដ្ដកតេ មុខេ អច្ឆុបន្តំ អង្គជាតំ បវេសេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស; ជតុមដ្ឋកេ បាចិត្តិយំ – មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវនបច្ចយា ឥមា ចតស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ.

អទិន្នំ អាទិយនបច្ចយា កតិ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ? អទិន្នំ អាទិយនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ. បញ្ចមាសកំ វា អតិរេកបញ្ចមាសកំ វា អគ្ឃនកំ អទិន្នំ ថេយ្យសង្ខាតំ អាទិយតិ, អាបត្តិ បារាជិកស្ស; អតិរេកមាសកំ វា ឩនបញ្ចមាសកំ វា អគ្ឃនកំ អទិន្នំ ថេយ្យសង្ខាតំ អាទិយតិ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស; មាសកំ វា ឩនមាសកំ វា អគ្ឃនកំ អទិន្នំ ថេយ្យសង្ខាតំ អាទិយតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស – អទិន្នំ អាទិយនបច្ចយា ឥមា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ.

សញ្ចិច្ច មនុស្សវិគ្គហំ ជីវិតា វោរោបនបច្ចយា កតិ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ? សញ្ចិច្ច មនុស្សវិគ្គហំ ជីវិតា វោរោបនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ. មនុស្សំ ឱទិស្ស ឱបាតំ ខណតិ ‘‘បបតិត្វា មរិស្សតី’’តិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស; បបតិតេ ទុក្ខា វេទនា ឧប្បជ្ជតិ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស; មរតិ, អាបត្តិ បារាជិកស្ស – សញ្ចិច្ច មនុស្សវិគ្គហំ ជីវិតា វោរោបនបច្ចយា ឥមា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ.

អសន្តំ អភូតំ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ ឧល្លបនបច្ចយា កតិ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ? អសន្តំ អភូតំ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ ឧល្លបនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – បាបិច្ឆោ ឥច្ឆាបកតោ អសន្តំ អភូតំ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ ឧល្លបតិ, អាបត្តិ បារាជិកស្ស, ‘‘យោ តេ វិហារេ វសតិ សោ ភិក្ខុ អរហា’’តិ ភណតិ, បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស; ន បដិវិជានន្តស្ស អាបត្តិ ទុក្កដស្ស – អសន្តំ អភូតំ ឧត្តរិមនុស្សធម្មំ ឧល្លបនបច្ចយា ឥមា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ.

ចត្តារោ បារាជិកា និដ្ឋិតា.

២. សង្ឃាទិសេសកណ្ឌាទិ

១៩៤. ឧបក្កមិត្វា អសុចិំ មោចនបច្ចយា កតិ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ? ឧបក្កមិត្វា អសុចិមោចនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – ចេតេតិ ឧបក្កមតិ មុច្ចតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស; ចេតេតិ ឧបក្កមតិ ន មុច្ចតិ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស; បយោគេ ទុក្កដំ – ឧបក្កមិត្វា អសុចិមោចនបច្ចយា ឥមា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ.

កាយសំសគ្គំ សមាបជ្ជនបច្ចយា កតិ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ? កាយសំសគ្គំ សមាបជ្ជនបច្ចយា បញ្ច អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – អវស្សុតា ភិក្ខុនី អវស្សុតស្ស បុរិសបុគ្គលស្ស អធក្ខកំ ឧព្ភជាណុមណ្ឌលំ គហណំ សាទិយតិ, អាបត្តិ បារាជិកស្ស; ភិក្ខុ កាយេន កាយំ អាមសតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស; កាយេន កាយបដិពទ្ធំ អាមសតិ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស; កាយបដិពទ្ធេន កាយបដិពទ្ធំ អាមសតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស; អង្គុលិបតោទកេ បាចិត្តិយំ – កាយសំសគ្គំ សមាបជ្ជនបច្ចយា ឥមា បញ្ច អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ.

មាតុគាមំ ទុដ្ឋុល្លាហិ វាចាហិ ឱភាសនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – វច្ចមគ្គំ បស្សាវមគ្គំ អាទិស្ស វណ្ណម្បិ ភណតិ អវណ្ណម្បិ ភណតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស; វច្ចមគ្គំ បស្សាវមគ្គំ ឋបេត្វា អធក្ខកំ ឧព្ភជាណុមណ្ឌលំ អាទិស្ស វណ្ណម្បិ ភណតិ អវណ្ណម្បិ ភណតិ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស; កាយបដិពទ្ធំ អាទិស្ស វណ្ណម្បិ ភណតិ អវណ្ណម្បិ ភណតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

អត្តកាមបារិចរិយាយ វណ្ណំ ភាសនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – មាតុគាមស្ស សន្តិកេ អត្តកាមបារិចរិយាយ វណ្ណំ ភាសតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស; បណ្ឌកស្ស សន្តិកេ អត្តកាមបារិចរិយាយ វណ្ណំ ភាសតិ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស; តិរច្ឆានគតស្ស សន្តិកេ អត្តកាមបារិចរិយាយ វណ្ណំ ភាសតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

សញ្ចរិត្តំ សមាបជ្ជនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – បដិគ្គណ្ហាតិ វីមំសតិ បច្ចាហរតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស; បដិគ្គណ្ហាតិ វីមំសតិ ន បច្ចាហរតិ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស; បដិគ្គណ្ហាតិ ន វីមំសតិ ន បច្ចាហរតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

សញ្ញាចិកាយ កុដិំ ការាបនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – ការាបេតិ, បយោគេ ទុក្កដំ; ឯកំ បិណ្ឌំ [ឯកបិណ្ឌេ (ស្យា.)] អនាគតេ អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស; តស្មិំ បិណ្ឌេ អាគតេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស.

មហល្លកំ វិហារំ ការាបនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – ការាបេតិ, បយោគេ ទុក្កដំ; ឯកំ បិណ្ឌំ អនាគតេ, អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្ស; តស្មិំ បិណ្ឌេ អាគតេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស.

ភិក្ខុំ អមូលកេន បារាជិកេន ធម្មេន អនុទ្ធំសនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – អនោកាសំ ការាបេត្វា ចាវនាធិប្បាយោ វទេតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសេន ទុក្កដស្ស; ឱកាសំ ការាបេត្វា អក្កោសាធិប្បាយោ វទេតិ, អាបត្តិ ឱមសវាទស្ស.

ភិក្ខុំ អញ្ញភាគិយស្ស អធិករណស្ស កិញ្ចិ ទេសំ លេសមត្តំ ឧបាទាយ បារាជិកេន ធម្មេន អនុទ្ធំសនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – អនោកាសំ ការាបេត្វា ចាវនាធិប្បាយោ វទេតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសេន ទុក្កដស្ស; ឱកាសំ ការាបេត្វា អក្កោសាធិប្បាយោ វទេតិ, អាបត្តិ ឱមសវាទស្ស.

សង្ឃភេទកោ ភិក្ខុ យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ ន បដិនិស្សជ្ជនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – ញត្តិយា ទុក្កដំ; ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា; កម្មវាចាបរិយោសានេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស.

ភេទកានុវត្តកា ភិក្ខូ យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ ន បដិនិស្សជ្ជនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – ញត្តិយា ទុក្កដំ; ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា; កម្មវាចាបរិយោសានេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស.

ទុព្ពចោ ភិក្ខុ យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ ន បដិនិស្សជ្ជនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – ញត្តិយា ទុក្កដំ; ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា; កម្មវាចាបរិយោសានេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស.

កុលទូសកោ ភិក្ខុ យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ ន បដិនិស្សជ្ជនបច្ចយា តិស្សោ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ – ញត្តិយា ទុក្កដំ; ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា; កម្មវាចាបរិយោសានេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស…បេ….

អនាទរិយំ បដិច្ច ឧទកេ ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា ខេឡំ វា ករណបច្ចយា កតិ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតិ? អនាទរិយំ បដិច្ច ឧទកេ ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា ខេឡំ វា ករណបច្ចយា ឯកំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ. ទុក្កដំ – អនាទរិយំ បដិច្ច ឧទកេ ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា ខេឡំ វា ករណបច្ចយា ឥមំ ឯកំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ.

កតាបត្តិវារោ និដ្ឋិតោ ទុតិយោ.