៧. សត្តមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ

៧០៩. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ សទ្ធិំ ភណ្ឌិត្វា កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេតិ – ‘‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ, ធម្មំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សង្ឃំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ. កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ, សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’’តិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ចណ្ឌកាឡី [ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី (ក.)] កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វក្ខតិ – ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ…បេ… សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ. កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ, សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេតិ – ‘‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ…បេ… សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ. កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ, សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វក្ខតិ – ‘‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ…បេ… សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ. កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ, សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’’តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៧១០. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេយ្យ – ‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ, ធម្មំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សង្ឃំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ. កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ! សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’តិ, សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ ឯវមស្ស វចនីយា – ‘មាយ្យេ, កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ អវច – ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ, ធម្មំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សង្ឃំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ. កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ! សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមីតិ, អភិរមាយ្យេ, ស្វាក្ខាតោ ធម្មោ; ចរ ព្រហ្មចរិយំ សម្មា ទុក្ខស្ស អន្តកិរិយាយា’តិ. ឯវញ្ច សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ វុច្ចមានា តថេវ បគ្គណ្ហេយ្យ, សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីហិ យាវតតិយំ សមនុភាសិតព្ពា តស្ស បដិនិស្សគ្គាយ. យាវតតិយញ្ចេ សមនុភាសីយមានា តំ បដិនិស្សជ្ជេយ្យ ឥច្ចេតំ កុសលំ; នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជេយ្យ, អយម្បិ ភិក្ខុនី យាវតតិយកំ ធម្មំ អាបន្នា និស្សារណីយំ សង្ឃាទិសេស’’ន្តិ.

៧១១. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

កុបិតា អនត្តមនាតិ អនភិរទ្ធា អាហតចិត្តា ខិលជាតា.

ឯវំ វទេយ្យាតិ – ‘‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ…បេ… សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ. កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ! សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’’តិ.

សា ភិក្ខុនីតិ យា សា ឯវំវាទិនី ភិក្ខុនី. ភិក្ខុនីហីតិ អញ្ញាហិ ភិក្ខុនីហិ.

យា បស្សន្តិ យា សុណន្តិ តាហិ វត្តព្ពា – ‘‘មាយ្យេ, កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ អវច – ‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ…បេ… សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ. កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ! សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’តិ. អភិរមាយ្យេ, ស្វាក្ខាតោ ធម្មោ; ចរ ព្រហ្មចរិយំ សម្មា ទុក្ខស្ស អន្តកិរិយាយា’’តិ. ទុតិយម្បិ វត្តព្ពា. តតិយម្បិ វត្តព្ពា. សចេ បដិនិស្សជ្ជតិ ឥច្ចេតំ កុសលំ, នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជតិ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. សុត្វា ន វទន្តិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. សា ភិក្ខុនី សង្ឃមជ្ឈម្បិ អាកឌ្ឍិត្វា វត្តព្ពា – ‘‘មាយ្យេ, កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ អវច – ‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ…បេ… សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ. កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ! សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’តិ. អភិរមាយ្យេ, ស្វាក្ខាតោ ធម្មោ; ចរ ព្រហ្មចរិយំ សម្មា ទុក្ខស្ស អន្តកិរិយាយា’’តិ. ទុតិយម្បិ វត្តព្ពា. តតិយម្បិ វត្តព្ពា. សចេ បដិនិស្សជ្ជតិ ឥច្ចេតំ កុសលំ, នោ ចេ បដិនិស្សជ្ជតិ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. សា ភិក្ខុនី សមនុភាសិតព្ពា. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, សមនុភាសិតព្ពា. ព្យត្តាយ ភិក្ខុនិយា បដិពលាយ សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

៧១២. ‘‘សុណាតុ មេ, អយ្យេ, សង្ឃោ. អយំ ឥត្ថន្នាមា ភិក្ខុនី កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេតិ – ‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ, ធម្មំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សង្ឃំ បច្ចាចិក្ខាមិ, សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ. កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ! សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’តិ. សា តំ វត្ថុំ ន បដិនិស្សជ្ជតិ. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ភិក្ខុនិំ សមនុភាសេយ្យ តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ. ឯសា ញត្តិ.

‘‘សុណាតុ មេ, អយ្យេ, សង្ឃោ. អយំ ឥត្ថន្នាមា ភិក្ខុនី កុបិតា អនត្តមនា ឯវំ វទេតិ – ‘ពុទ្ធំ បច្ចាចិក្ខាមិ…បេ… សិក្ខំ បច្ចាចិក្ខាមិ. កិន្នុមាវ សមណិយោ យា សមណិយោ សក្យធីតរោ! សន្តញ្ញាបិ សមណិយោ លជ្ជិនិយោ កុក្កុច្ចិកា សិក្ខាកាមា, តាសាហំ សន្តិកេ ព្រហ្មចរិយំ ចរិស្សាមី’តិ. សា តំ វត្ថុំ ន បដិនិស្សជ្ជតិ. សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ភិក្ខុនិំ សមនុភាសតិ តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ. យស្សា អយ្យាយ ខមតិ ឥត្ថន្នាមាយ ភិក្ខុនិយា សមនុភាសនា តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ, សា តុណ្ហស្ស; យស្សា នក្ខមតិ សា, ភាសេយ្យ.

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ… តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ…បេ….

‘‘សមនុភដ្ឋា សង្ឃេន ឥត្ថន្នាមា ភិក្ខុនី តស្ស វត្ថុស្ស បដិនិស្សគ្គាយ. ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ.

ញត្តិយា ទុក្កដំ. ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា. កម្មវាចាបរិយោសានេ អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស. សង្ឃាទិសេសំ អជ្ឈាបជ្ជន្តិយា ញត្តិយា ទុក្កដំ, ទ្វីហិ កម្មវាចាហិ ថុល្លច្ចយា បដិប្បស្សម្ភន្តិ.

អយម្បីតិ បុរិមាយោ ឧបាទាយ វុច្ចតិ.

យាវតតិយកន្តិ យាវតតិយំ សមនុភាសនាយ អាបជ្ជតិ, ន សហ វត្ថុជ្ឈាចារា.

និស្សារណីយន្តិ សង្ឃម្ហា និស្សារីយតិ.

សង្ឃាទិសេសោតិ…បេ… តេនបិ វុច្ចតិ សង្ឃាទិសេសោតិ.

៧១៣. ធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញា ន បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស. ធម្មកម្មេ វេមតិកា ន បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស. ធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា ន បដិនិស្សជ្ជតិ, អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្ស.

អធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អធម្មកម្មេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

៧១៤. អនាបត្តិ អសមនុភាសន្តិយា, បដិនិស្សជ្ជន្តិយា, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

សត្តមសង្ឃាទិសេសសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.