១៧០. យាគុមធុគោឡកានុជាននា

២៨២. អថ ខោ ភគវា ពារាណសិយំ យថាភិរន្តំ វិហរិត្វា យេន អន្ធកវិន្ទំ តេន ចារិកំ បក្កាមិ, មហតា ភិក្ខុសង្ឃេន សទ្ធិំ, អឌ្ឍតេលសេហិ ភិក្ខុសតេហិ. តេន ខោ បន សមយេន ជានបទា មនុស្សា ពហុំ លោណម្បិ, តេលម្បិ, តណ្ឌុលម្បិ, ខាទនីយម្បិ សកដេសុ អារោបេត្វា ពុទ្ធប្បមុខស្ស ភិក្ខុសង្ឃស្ស បិដ្ឋិតោ បិដ្ឋិតោ អនុពន្ធា ហោន្តិ – យទា បដិបាដិំ លភិស្សាម តទា ភត្តំ ករិស្សាមាតិ, បញ្ចមត្តានិ ច វិឃាសាទសតានិ. អថ ខោ ភគវា អនុបុព្ពេន ចារិកំ ចរមានោ យេន អន្ធកវិន្ទំ តទវសរិ. អថ ខោ អញ្ញតរស្ស ព្រាហ្មណស្ស បដិបាដិំ អលភន្តស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘អតីតានិ [អធិកានិ (សី. ស្យា.)] ខោ មេ ទ្វេ មាសានិ ពុទ្ធប្បមុខំ ភិក្ខុសង្ឃំ អនុពន្ធន្តស្ស ‘យទា បដិបាដិំ លភិស្សាមិ តទា ភត្តំ ករិស្សាមី’តិ, ន ច មេ បដិបាដិ លព្ភតិ, អហញ្ចម្ហិ ឯកត្តកោ [ឯកតោ (សី. ស្យា.)], ពហុ ច មេ ឃរាវាសត្ថោ ហាយតិ. យំនូនាហំ ភត្តគ្គំ ឱលោកេយ្យំ; យំ ភត្តគ្គេ នាស្ស, តំ បដិយាទេយ្យ’’ន្តិ. អថ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ ភត្តគ្គំ ឱលោកេន្តោ ទ្វេ នាទ្ទស – យាគុញ្ច មធុគោឡកញ្ច. អថ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ យេនាយស្មា អានន្ទោ តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ អានន្ទំ ឯតទវោច – ‘‘ឥធ មេ, ភោ អានន្ទ, បដិបាដិំ អលភន្តស្ស ឯតទហោសិ ‘អតីតានិ ខោ មេ ទ្វេ មាសានិ ពុទ្ធប្បមុខំ ភិក្ខុសង្ឃំ អនុពន្ធន្តស្ស, យទា បដិបាដិំ លភិស្សាមិ តទា ភត្តំ ករិស្សាមីតិ. ន ច មេ បដិបាដិ លព្ភតិ, អហញ្ចម្ហិ ឯកត្តកោ, ពហុ ច មេ ឃរាវាសត្ថោ ហាយតិ. យំនូនាហំ ភត្តគ្គំ ឱលោកេយ្យំ; យំ ភត្តគ្គេ នាស្ស, តំ បដិយាទេយ្យ’ន្តិ. សោ ខោ អហំ, ភោ អានន្ទ, ភត្តគ្គំ ឱលោកេន្តោ ទ្វេ នាទ្ទសំ – យាគុញ្ច មធុគោឡកញ្ច. សចាហំ, ភោ អានន្ទ, បដិយាទេយ្យំ យាគុញ្ច មធុគោឡកញ្ច, បដិគ្គណ្ហេយ្យ មេ ភវំ គោតមោ’’តិ? ‘‘តេន ហិ, ព្រាហ្មណ, ភគវន្តំ បដិបុច្ឆិស្សាមី’’តិ. អថ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. តេន ហានន្ទ, បដិយាទេតូតិ. តេន ហិ, ព្រាហ្មណ, បដិយាទេហីតិ. អថ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន បហូតំ យាគុញ្ច មធុគោឡកញ្ច បដិយាទាបេត្វា ភគវតោ ឧបនាមេសិ – បដិគ្គណ្ហាតុ មេ ភវំ គោតមោ យាគុញ្ច មធុគោឡកញ្ចាតិ. តេន ហិ, ព្រាហ្មណ, ភិក្ខូនំ ទេហីតិ. ភិក្ខូ កុក្កុច្ចាយន្តា ន បដិគ្គណ្ហន្តិ. បដិគ្គណ្ហថ, ភិក្ខវេ, បរិភុញ្ជថាតិ. អថ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ ពុទ្ធប្បមុខំ ភិក្ខុសង្ឃំ បហូតាយ យាគុយា ច មធុគោឡកេន ច សហត្ថា សន្តប្បេត្វា សម្បវារេត្វា ភគវន្តំ ធោតហត្ថំ ឱនីតបត្តបាណិំ ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នំ ខោ តំ ព្រាហ្មណំ ភគវា ឯតទវោច –

‘‘ទសយិមេ, ព្រាហ្មណ, អានិសំសា យាគុយា. កតមេ ទស? យាគុំ ទេន្តោ អាយុំ ទេតិ, វណ្ណំ ទេតិ, សុខំ ទេតិ, ពលំ ទេតិ, បដិភានំ ទេតិ, យាគុ បីតា ខុទ្ទំ [ខុទំ (សី. ស្យា.)] បដិហនតិ, បិបាសំ វិនេតិ, វាតំ អនុលោមេតិ, វត្ថិំ សោធេតិ, អាមាវសេសំ បាចេតិ – ឥមេ ខោ, ព្រាហ្មណ, ទសានិសំសា យាគុយា’’តិ [បច្ឆិមា បញ្ច អានិសំសា អ. និ. ៥.២០៧].

[អ. និ. ៤.៥៨-៥៩ ថោកំ វិសទិសំ] យោ សញ្ញតានំ បរទត្តភោជិនំ;

កាលេន សក្កច្ច ទទាតិ យាគុំ;

ទសស្ស ឋានានិ អនុប្បវេច្ឆតិ;

អាយុញ្ច វណ្ណញ្ច សុខំ ពលញ្ច.

បដិភានមស្ស ឧបជាយតេ តតោ;

ខុទ្ទំ បិបាសញ្ច ព្យបនេតិ វាតំ;

សោធេតិ វត្ថិំ បរិណាមេតិ ភុត្តំ;

ភេសជ្ជមេតំ សុគតេន វណ្ណិតំ.

តស្មា ហិ យាគុំ អលមេវ ទាតុំ;

និច្ចំ មនុស្សេន សុខត្ថិកេន;

ទិព្ពានិ វា បត្ថយតា សុខានិ;

មនុស្សសោភគ្យតមិច្ឆតា វាតិ.

អថ ខោ ភគវា តំ ព្រាហ្មណំ ឥមាហិ គាថាហិ អនុមោទិត្វា ឧដ្ឋាយាសនា បក្កាមិ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, យាគុញ្ច មធុគោឡកញ្ចា’’តិ.

យាគុមធុគោឡកានុជាននា និដ្ឋិតា.