១៦០. បញ្ចភេសជ្ជកថា

២៦០. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូនំ សារទិកេន អាពាធេន ផុដ្ឋានំ យាគុបិ បីតា ឧគ្គច្ឆតិ, ភត្តម្បិ ភុត្តំ ឧគ្គច្ឆតិ. តេ តេន កិសា ហោន្តិ, លូខា, ទុព្ពណ្ណា, ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតា, ធមនិសន្ថតគត្តា. អទ្ទសា ខោ ភគវា តេ ភិក្ខូ កិសេ លូខេ ទុព្ពណ្ណេ ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតេ ធមនិសន្ថតគត្តេ, ទិស្វាន អាយស្មន្តំ អានន្ទំ អាមន្តេសិ – ‘‘កិំ នុ ខោ, អានន្ទ, ឯតរហិ ភិក្ខូ កិសា, លូខា, ទុព្ពណ្ណា, ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតា, ធមនិសន្ថតគត្តា’’តិ? ‘‘ឯតរហិ, ភន្តេ, ភិក្ខូនំ សារទិកេន អាពាធេន ផុដ្ឋានំ យាគុបិ បីតា ឧគ្គច្ឆតិ, ភត្តម្បិ ភុត្តំ ឧគ្គច្ឆតិ. តេ តេន កិសា ហោន្តិ, លូខា, ទុព្ពណ្ណា, ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតា, ធមនិសន្ថតគត្តា’’តិ. អថ ខោ ភគវតោ រហោគតស្ស បដិសល្លីនស្ស ឯវំ ចេតសោ បរិវិតក្កោ ឧទបាទិ – ‘‘ឯតរហិ ខោ ភិក្ខូនំ សារទិកេន អាពាធេន ផុដ្ឋានំ យាគុបិ បីតា ឧគ្គច្ឆតិ, ភត្តម្បិ ភុត្តំ ឧគ្គច្ឆតិ. តេ តេន កិសា ហោន្តិ, លូខា, ទុព្ពណ្ណា, ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតា, ធមនិសន្ថតគត្តា. កិំ នុ ខោ អហំ ភិក្ខូនំ ភេសជ្ជំ អនុជានេយ្យំ, យំ ភេសជ្ជញ្ចេវ អស្ស ភេសជ្ជសម្មតញ្ច លោកស្ស, អាហារត្ថញ្ច ផរេយ្យ, ន ច ឱឡារិកោ អាហារោ បញ្ញាយេយ្យា’’តិ? អថ ខោ ភគវតោ ឯតទហោសិ – ‘‘ឥមានិ ខោ បញ្ច ភេសជ្ជានិ, សេយ្យថិទំ – សប្បិ, នវនីតំ, តេលំ, មធុ, ផាណិតំ; ភេសជ្ជានិ ចេវ ភេសជ្ជសម្មតានិ ច លោកស្ស, អាហារត្ថញ្ច ផរន្តិ, ន ច ឱឡារិកោ អាហារោ បញ្ញាយតិ. យំនូនាហំ ភិក្ខូនំ ឥមានិ បញ្ច ភេសជ្ជានិ អនុជានេយ្យំ, កាលេ បដិគ្គហេត្វា កាលេ បរិភុញ្ជិតុ’’ន្តិ. អថ ខោ ភគវា សាយន្ហសមយំ បដិសល្លានា វុដ្ឋិតោ ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ឥធ មយ្ហំ, ភិក្ខវេ, រហោគតស្ស បដិសល្លីនស្ស ឯវំ ចេតសោ បរិវិតក្កោ ឧទបាទិ – ‘ឯតរហិ ខោ ភិក្ខូនំ សារទិកេន អាពាធេន ផុដ្ឋានំ យាគុបិ បីតា ឧគ្គច្ឆតិ, ភត្តម្បិ ភុត្តំ ឧគ្គច្ឆតិ. តេ តេន កិសា ហោន្តិ, លូខា, ទុព្ពណ្ណា, ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតា, ធមនិសន្ថតគត្តា. កិំ នុ ខោ អហំ ភិក្ខូនំ ភេសជ្ជំ អនុជានេយ្យំ, យំ ភេសជ្ជញ្ចេវ អស្ស ភេសជ្ជសម្មតញ្ច លោកស្ស, អាហារត្ថញ្ច ផរេយ្យ, ន ច ឱឡារិកោ អាហារោ បញ្ញាយេយ្យា’តិ. តស្ស មយ្ហំ, ភិក្ខវេ, ឯតទហោសិ ‘ឥមានិ ខោ បញ្ច ភេសជ្ជានិ, សេយ្យថិទំ – សប្បិ, នវនីតំ, តេលំ, មធុ, ផាណិតំ; ភេសជ្ជានិ ចេវ ភេសជ្ជសម្មតានិ ច លោកស្ស, អាហារត្ថញ្ច ផរន្តិ, ន ច ឱឡារិកោ អាហារោ បញ្ញាយតិ. យំនូនាហំ ភិក្ខូនំ ឥមានិ បញ្ច ភេសជ្ជានិ អនុជានេយ្យំ, កាលេ បដិគ្គហេត្វា កាលេ បរិភុញ្ជិតុ’ន្តិ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តានិ បញ្ច ភេសជ្ជានិ កាលេ បដិគ្គហេត្វា កាលេ បរិភុញ្ជិតុ’’ន្តិ.

២៦១. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ តានិ បញ្ច ភេសជ្ជានិ កាលេ បដិគ្គហេត្វា កាលេ បរិភុញ្ជន្តិ. តេសំ យានិបិ តានិ បាកតិកានិ លូខានិ ភោជនានិ តានិបិ នច្ឆាទេន្តិ, បគេវ សេនេសិតានិ [សេនេសិកានិ (សី. ស្យា.), សេនេហិកានិ (យោជនា)]. តេ តេន ចេវ សារទិកេន អាពាធេន ផុដ្ឋា, ឥមិនា ច ភត្តាច្ឆាទកេន [ភត្តាច្ឆន្នកេន (ក.)], តទុភយេន ភិយ្យោសោមត្តាយ កិសា ហោន្តិ, លូខា, ទុព្ពណ្ណា, ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតា, ធមនិសន្ថតគត្តា. អទ្ទសា ខោ ភគវា តេ ភិក្ខូ ភិយ្យោសោមត្តាយ កិសេ លូខេ ទុព្ពណ្ណេ ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតេ ធមនិសន្ថតគត្តេ, ទិស្វាន អាយស្មន្តំ អានន្ទំ អាមន្តេសិ – ‘‘កិំ នុ ខោ, អានន្ទ, ឯតរហិ ភិក្ខូ ភិយ្យោសោមត្តាយ កិសា, លូខា, ទុព្ពណ្ណា, ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតា, ធមនិសន្ថតគត្តា’’តិ? ‘‘ឯតរហិ, ភន្តេ, ភិក្ខូ តានិ ច បញ្ច ភេសជ្ជានិ កាលេ បដិគ្គហេត្វា កាលេ បរិភុញ្ជន្តិ. តេសំ យានិបិ តានិ បាកតិកានិ លូខានិ ភោជនានិ តានិបិ នច្ឆាទេន្តិ, បគេវ សេនេសិកានិ. តេ តេន ចេវ សារទិកេន អាពាធេន ផុដ្ឋា, ឥមិនា ច ភត្តាច្ឆាទកេន, តទុភយេន ភិយ្យោសោមត្តាយ កិសា, លូខា, ទុព្ពណ្ណា, ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតា, ធមនិសន្ថតគត្តា’’តិ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តានិ បញ្ច ភេសជ្ជានិ បដិគ្គហេត្វា កាលេបិ វិកាលេបិ បរិភុញ្ជិតុ’’ន្តិ.

២៦២. តេន ខោ បន សមយេន គិលានានំ ភិក្ខូនំ វសេហិ ភេសជ្ជេហិ អត្ថោ ហោតិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, វសានិ ភេសជ្ជានិ – អច្ឆវសំ, មច្ឆវសំ, សុសុកាវសំ, សូករវសំ, គទ្រភវសំ – កាលេ បដិគ្គហិតំ កាលេ និប្បក្កំ [និបក្កំ (ក.)] កាលេ សំសដ្ឋំ តេលបរិភោគេន បរិភុញ្ជិតុំ. វិកាលេ ចេ, ភិក្ខវេ, បដិគ្គហិតំ វិកាលេ និប្បក្កំ វិកាលេ សំសដ្ឋំ, តំ ចេ បរិភុញ្ជេយ្យ, អាបត្តិ តិណ្ណំ ទុក្កដានំ. កាលេ ចេ, ភិក្ខវេ, បដិគ្គហិតំ វិកាលេ និប្បក្កំ វិកាលេ សំសដ្ឋំ, តំ ចេ បរិភុញ្ជេយ្យ, អាបត្តិ ទ្វិន្នំ ទុក្កដានំ. កាលេ ចេ, ភិក្ខវេ, បដិគ្គហិតំ កាលេ និប្បក្កំ វិកាលេ សំសដ្ឋំ, តំ ចេ បរិភុញ្ជេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. កាលេ ចេ, ភិក្ខវេ, បដិគ្គហិតំ កាលេ និប្បក្កំ កាលេ សំសដ្ឋំ, តំ ចេ បរិភុញ្ជេយ្យ, អនាបត្តីតិ.

បញ្ចភេសជ្ជកថា និដ្ឋិតា.