៦៣. ឧបសម្បទាវិធិ

១២៥. តេន ខោ បន សមយេន ឧបសម្បន្នា ទិស្សន្តិ កុដ្ឋិកាបិ គណ្ឌិកាបិ កិលាសិកាបិ សោសិកាបិ អបមារិកាបិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ឧបសម្បាទេន្តេន តេរស [តស្ស (ក.)] អន្តរាយិកេ ធម្មេ បុច្ឆិតុំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, បុច្ឆិតព្ពោ – ‘‘សន្តិ តេ ឯវរូបា អាពាធា – កុដ្ឋំ, គណ្ឌោ, កិលាសោ, សោសោ, អបមារោ? មនុស្សោសិ? បុរិសោសិ? ភុជិស្សោសិ? អណណោសិ? នសិ រាជភដោ? អនុញ្ញាតោសិ មាតាបិតូហិ? បរិបុណ្ណវីសតិវស្សោសិ? បរិបុណ្ណំ តេ បត្តចីវរំ? កិំនាមោសិ? កោនាមោ តេ ឧបជ្ឈាយោ’’តិ?

តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ អននុសិដ្ឋេ ឧបសម្បទាបេក្ខេ អន្តរាយិកេ ធម្មេ បុច្ឆន្តិ. ឧបសម្បទាបេក្ខា វិត្ថាយន្តិ, មង្កូ ហោន្តិ, ន សក្កោន្តិ វិស្សជ្ជេតុំ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, បឋមំ អនុសាសិត្វា បច្ឆា អន្តរាយិកេ ធម្មេ បុច្ឆិតុន្តិ.

តត្ថេវ សង្ឃមជ្ឈេ អនុសាសន្តិ. ឧបសម្បទាបេក្ខា តថេវ វិត្ថាយន្តិ, មង្កូ ហោន្តិ, ន សក្កោន្តិ វិស្សជ្ជេតុំ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ឯកមន្តំ អនុសាសិត្វា សង្ឃមជ្ឈេ អន្តរាយិកេ ធម្មេ បុច្ឆិតុំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, អនុសាសិតព្ពោ –

១២៦. បឋមំ ឧបជ្ឈំ គាហាបេតព្ពោ. ឧបជ្ឈំ គាហាបេត្វា បត្តចីវរំ អាចិក្ខិតព្ពំ – អយំ តេ បត្តោ, អយំ សង្ឃាដិ, អយំ ឧត្តរាសង្គោ, អយំ អន្តរវាសកោ. គច្ឆ, អមុម្ហិ ឱកាសេ តិដ្ឋាហីតិ.

ពាលា អព្យត្តា អនុសាសន្តិ. ទុរនុសិដ្ឋា ឧបសម្បទាបេក្ខា វិត្ថាយន្តិ, មង្កូ ហោន្តិ, ន សក្កោន្តិ វិស្សជ្ជេតុំ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ន, ភិក្ខវេ, ពាលេន អព្យត្តេន អនុសាសិតព្ពោ. យោ អនុសាសេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន អនុសាសិតុន្តិ.

អសម្មតា អនុសាសន្តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ន, ភិក្ខវេ, អសម្មតេន អនុសាសិតព្ពោ. យោ អនុសាសេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, សម្មតេន អនុសាសិតុំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, សម្មន្និតព្ពោ [សម្មនិតព្ពោ (ក.)] – អត្តនា វា [អត្តនាវ (ស្យា.)] អត្តានំ សម្មន្និតព្ពំ, បរេន វា បរោ សម្មន្និតព្ពោ.

កថញ្ច អត្តនាវ អត្តានំ សម្មន្និតព្ពំ? ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ – ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. ឥត្ថន្នាមោ ឥត្ថន្នាមស្ស អាយស្មតោ ឧបសម្បទាបេក្ខោ. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, អហំ ឥត្ថន្នាមំ អនុសាសេយ្យ’’ន្តិ. ឯវំ អត្តនាវ អត្តានំ សម្មន្និតព្ពំ.

កថញ្ច បន បរេន បរោ សម្មន្និតព្ពោ? ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ – ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. ឥត្ថន្នាមោ ឥត្ថន្នាមស្ស អាយស្មតោ ឧបសម្បទាបេក្ខោ. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, ឥត្ថន្នាមោ ឥត្ថន្នាមំ អនុសាសេយ្យា’’តិ. ឯវំ បរេន បរោ សម្មន្និតព្ពោ.

តេន សម្មតេន ភិក្ខុនា ឧបសម្បទាបេក្ខោ ឧបសង្កមិត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘‘សុណសិ, ឥត្ថន្នាម, អយំ តេ សច្ចកាលោ ភូតកាលោ. យំ ជាតំ តំ សង្ឃមជ្ឈេ បុច្ឆន្តេ សន្តំ អត្ថីតិ វត្តព្ពំ, អសន្តំ នត្ថី’’តិ វត្តព្ពំ. មា ខោ វិត្ថាយិ, មា ខោ មង្កុ អហោសិ. ឯវំ តំ បុច្ឆិស្សន្តិ – ‘‘សន្តិ តេ ឯវរូបា អាពាធា – កុដ្ឋំ, គណ្ឌោ, កិលាសោ, សោសោ, អបមារោ? មនុស្សោសិ? បុរិសោសិ? ភុជិស្សោសិ? អណណោសិ? នសិ រាជភដោ? អនុញ្ញាតោសិ មាតាបិតូហិ? បរិបុណ្ណវីសតិវស្សោសិ? បរិបុណ្ណំ តេ បត្តចីវរំ? កិំនាមោសិ? កោនាមោ តេ ឧបជ្ឈាយោ’’តិ?

ឯកតោ អាគច្ឆន្តិ. ន, ភិក្ខវេ, ឯកតោ អាគន្តព្ពំ. អនុសាសកេន បឋមតរំ អាគន្ត្វា សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ – ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. ឥត្ថន្នាមោ ឥត្ថន្នាមស្ស អាយស្មតោ ឧបសម្បទាបេក្ខោ. អនុសិដ្ឋោ សោ មយា. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, ឥត្ថន្នាមោ អាគច្ឆេយ្យា’’តិ. អាគច្ឆាហីតិ វត្តព្ពោ.

ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ការាបេត្វា ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទាបេត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទាបេត្វា អញ្ជលិំ បគ្គណ្ហាបេត្វា ឧបសម្បទំ យាចាបេតព្ពោ – ‘‘សង្ឃំ, ភន្តេ, ឧបសម្បទំ យាចាមិ. ឧល្លុម្បតុ មំ, ភន្តេ, សង្ឃោ អនុកម្បំ ឧបាទាយ. ទុតិយម្បិ, ភន្តេ, សង្ឃំ ឧបសម្បទំ យាចាមិ. ឧល្លុម្បតុ មំ, ភន្តេ, សង្ឃោ អនុកម្បំ ឧបាទាយ. តតិយម្បិ, ភន្តេ, សង្ឃំ ឧបសម្បទំ យាចាមិ. ឧល្លុម្បតុ មំ, ភន្តេ, សង្ឃោ អនុកម្បំ ឧបាទាយា’’តិ. ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឥត្ថន្នាមោ ឥត្ថន្នាមស្ស អាយស្មតោ ឧបសម្បទាបេក្ខោ. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, អហំ ឥត្ថន្នាមំ អន្តរាយិកេ ធម្មេ បុច្ឆេយ្យ’’ន្តិ? សុណសិ, ឥត្ថន្នាម, អយំ តេ សច្ចកាលោ ភូតកាលោ. យំ ជាតំ តំ បុច្ឆាមិ. សន្តំ អត្ថីតិ វត្តព្ពំ, អសន្តំ នត្ថីតិ វត្តព្ពំ. សន្តិ តេ ឯវរូបា អាពាធា – កុដ្ឋំ គណ្ឌោ កិលេសោ សោសោ អបមារោ, មនុស្សោសិ, បុរិសោសិ, ភុជិស្សោសិ, អណណោសិ, នសិ រាជភដោ, អនុញ្ញាតោសិ មាតាបិតូហិ, បរិបុណ្ណវីសតិវស្សោសិ, បរិបុណ្ណំ តេ បត្តចីវរំ, កិំនាមោសិ, កោនាមោ តេ ឧបជ្ឈាយោតិ? ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

១២៧. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឥត្ថន្នាមោ ឥត្ថន្នាមស្ស អាយស្មតោ ឧបសម្បទាបេក្ខោ, បរិសុទ្ធោ អន្តរាយិកេហិ ធម្មេហិ, បរិបុណ្ណស្ស បត្តចីវរំ. ឥត្ថន្នាមោ សង្ឃំ ឧបសម្បទំ យាចតិ ឥត្ថន្នាមេន ឧបជ្ឈាយេន. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ឧបសម្បាទេយ្យ ឥត្ថន្នាមេន ឧបជ្ឈាយេន. ឯសា ញត្តិ.

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឥត្ថន្នាមោ ឥត្ថន្នាមស្ស អាយស្មតោ ឧបសម្បទាបេក្ខោ, បរិសុទ្ធោ អន្តរាយិកេហិ ធម្មេហិ, បរិបុណ្ណស្ស បត្តចីវរំ. ឥត្ថន្នាមោ សង្ឃំ ឧបសម្បទំ យាចតិ ឥត្ថន្នាមេន ឧបជ្ឈាយេន. សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ឧបសម្បាទេតិ ឥត្ថន្នាមេន ឧបជ្ឈាយេន. យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឥត្ថន្នាមស្ស ឧបសម្បទា ឥត្ថន្នាមេន ឧបជ្ឈាយេន, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ.

‘‘ទុតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឥត្ថន្នាមោ ឥត្ថន្នាមស្ស អាយស្មតោ ឧបសម្បទាបេក្ខោ, បរិសុទ្ធោ អន្តរាយិកេហិ ធម្មេហិ, បរិបុណ្ណស្ស បត្តចីវរំ. ឥត្ថន្នាមោ សង្ឃំ ឧបសម្បទំ យាចតិ ឥត្ថន្នាមេន ឧបជ្ឈាយេន. សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ឧបសម្បាទេតិ ឥត្ថន្នាមេន ឧបជ្ឈាយេន. យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឥត្ថន្នាមស្ស ឧបសម្បទា ឥត្ថន្នាមេន ឧបជ្ឈាយេន, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ.

‘‘តតិយម្បិ ឯតមត្ថំ វទាមិ – សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឥត្ថន្នាមោ ឥត្ថន្នាមស្ស អាយស្មតោ ឧបសម្បទាបេក្ខោ, បរិសុទ្ធោ អន្តរាយិកេហិ ធម្មេហិ, បរិបុណ្ណស្ស បត្តចីវរំ. ឥត្ថន្នាមោ សង្ឃំ ឧបសម្បទំ យាចតិ ឥត្ថន្នាមេន ឧបជ្ឈាយេន. សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ឧបសម្បាទេតិ ឥត្ថន្នាមេន ឧបជ្ឈាយេន. យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឥត្ថន្នាមស្ស ឧបសម្បទា ឥត្ថន្នាមេន ឧបជ្ឈាយេន, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ.

‘‘ឧបសម្បន្នោ សង្ឃេន ឥត្ថន្នាមោ ឥត្ថន្នាមេន ឧបជ្ឈាយេន. ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ.

ឧបសម្បទាកម្មំ និដ្ឋិតំ.