៤. បាចិត្តិយកណ្ឌំ (ភិក្ខុនីវិភង្គវណ្ណនា)

១. លសុណវគ្គវណ្ណនា

៧៩៣-៧៩៧. បាចិត្តិយេសុ លសុណវគ្គស្ស បឋមេ ជាតិំ សរតីតិ ជាតិស្សរោ. សភាវេនេវាតិ សូបសម្បាកាទិំ វិនាវ. ពទរសាឡវំ នាម ពទរផលានិ សុក្ខាបេត្វា ចុណ្ណេត្វា កត្តព្ពា ខាទនីយវិកតិ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ. អាមកលសុណញ្ចេវ អជ្ឈោហរណញ្ចាតិ ឥមានិ បនេត្ថ ទ្វេ អង្គានិ.

៧៩៨-៨០២. ទុតិយតតិយចតុត្ថានិ ឧត្តានត្ថានេវ.

៨១២. បញ្ចមេ ទ្វិន្នំ បព្ពានំ ឧបរីតិ ឯត្ថ ទ្វិន្នំ អង្គុលីនំ សហ បវេសនេ ឯកេកាយ អង្គុលិយា ឯកេកំ បព្ពំ កត្វា ទ្វិន្នំ បព្ពានំ ឧបរិ. ឯកង្គុលិបវេសនេ ទ្វិន្នំ បព្ពានំ ឧបរិ ន វដ្ដតីតិ វេទិតព្ពំ. មហាបច្ចរិយម្បិ អយមេវ នយោ ទស្សិតោ. ឧទកសុទ្ធិបច្ចយេន បន សតិបិ ផស្សសាទិយនេ យថាវុត្តបរិច្ឆេទេ អនាបត្តិ.

៨១៥-៨១៧. ឆដ្ឋេ អាសុម្ភិត្វាតិ បាតេត្វា. ទធិមត្ថូតិ ទធិមណ្ឌំ ទធិម្ហិ បសន្នោទកំ. ភុញ្ជន្តស្ស ភិក្ខុនោ ហត្ថបាសេ ឋានំ, បានីយស្ស វា វិធូបនស្ស វា គហណន្តិ ឥមានិ បនេត្ថ ទ្វេ អង្គានិ.

៨២២. សត្តមេ ‘‘បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ ឥទំ បុព្ពបយោគទុក្កដស្ស និទស្សនមត្តន្តិ អាហ ‘‘ន កេវលំ បដិគ្គហណេយេវ ហោតី’’តិអាទិ. បមាណន្តិ បាចិត្តិយាបត្តិយា បមាណំ. ឥមេហិយេវ ទ្វីហិ បាចិត្តិយំ ហោតិ, នាញ្ញេហិ ភជ្ជនាទីហីតិ អត្ថោ. វុត្តមេវត្ថំ វិត្ថារតោ ទស្សេតុំ ‘‘តស្មា’’តិអាទិមាហ. តំ បុព្ពាបរវិរុទ្ធន្តិ បុនបិ វុត្តន្តិ វុត្តវាទំ សន្ធាយាហ. អញ្ញាយ វិញ្ញត្តិយា លទ្ធម្បិ ហិ អនាណត្តិយា វិញ្ញត្តិយា ឥមិស្សា អវិញ្ញត្តិយា លទ្ធបក្ខំ ភជតិ, តស្មា ហេដ្ឋា អវិញ្ញត្តិយា លទ្ធេ ករណការាបនេសុ វិសេសំ អវត្វា ឥធ វិសេសវចនំ បុព្ពាបរវិរុទ្ធំ. យទិ ចេត្ថ ករណេ បាចិត្តិយំ, ការាបនេបិ បាចិត្តិយេនេវ ភវិតព្ពំ. អថ ការាបនេ ទុក្កដំ, ករណេបិ ទុក្កដេនេវ ភវិតព្ពំ. ន ហិ ករណេ វា ការាបនេ វា វិសេសោ អត្ថិ, តស្មា អញ្ញាយ វិញ្ញត្តិយា លទ្ធំ សយំ ភជ្ជនាទីនិ កត្វាបិ ការាបេត្វាបិ ភុញ្ជន្តិយា ទុក្កដមេវាតិ ឥទមេត្ថ សន្និដ្ឋានំ. អវិសេសេន វុត្តន្តិ ករណការាបនានំ សាមញ្ញតោ វុត្តំ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ. សត្តន្នំ ធញ្ញានំ អញ្ញតរស្ស វិញ្ញាបនំ វា វិញ្ញាបាបនំ វា, បដិលាភោ, ភជ្ជនាទីនិ កត្វា វា ការេត្វា វា អជ្ឈោហរណន្តិ ឥមានិ បនេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

៨២៤. អដ្ឋមេ និព្ពិដ្ឋោតិ បតិដ្ឋាបិតោ. កេណីតិ រញ្ញោ ទាតព្ពស្ស អាយស្សេតំ អធិវចនំ. ឋានន្តរន្តិ គាមជនបទាទិឋានន្តរំ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ. ឧច្ចារាទិភាវោ, អនវលោកនំ, វឡញ្ជនដ្ឋានំ, តិរោកុដ្ដបាការតា, ឆឌ្ឌនំ វា ឆឌ្ឌាបនំ វាតិ ឥមានិ បនេត្ថ បញ្ច អង្គានិ.

៨៣០. នវមេ សព្ពេសន្តិ ភិក្ខុស្ស ភិក្ខុនិយា ច. ឥធ ខេត្តបាលកា អារាមាទិគោបកា ច សាមិកា ឯវ.

៨៣៦. ទសមេ ឯកបយោគេនាតិ ឯកទិសាវលោកនបយោគេន. តេសំយេវាតិ យេសំ នច្ចំ បស្សតិ. កិញ្ចាបិ សយំ នច្ចនាទីសុ បាចិត្តិយំ បាឡិយំ ន វុត្តំ, តថាបិ អដ្ឋកថាបមាណេន គហេតព្ពន្តិ ទស្សេតុំ ‘‘សព្ពអដ្ឋកថាសុ វុត្ត’’ន្តិ អាហ. ‘‘អារាមេ ឋត្វាតិ ន កេវលំ ឋត្វា, តតោ តតោ គន្ត្វាបិ សព្ពិរិយាបថេហិ លភតិ, ‘អារាមេ ឋិតា’តិ បន អារាមបរិយាបន្នភាវទស្សនត្ថំ វុត្តំ. ឥតរថា និសិន្នាបិ ន លភេយ្យា’’តិ តីសុបិ គណ្ឋិបទេសុ វុត្តំ. សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ. នច្ចាទីនំ អញ្ញតរតា, អញ្ញត្រ អនុញ្ញាតការណា គមនំ, ទស្សនំ វា សវនំ វាតិ ឥមានិ បនេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

លសុណវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

២. អន្ធការវគ្គវណ្ណនា

៨៤១. អន្ធការវគ្គស្ស បឋមេ ទានេ វា បូជាយ វាតិ ទាននិមិត្តំ វា បូជានិមិត្តំ វា. មន្តេតីតិ កថេតិ. រត្តន្ធការតា, បុរិសស្ស ហត្ថបាសេ ឋានំ វា សល្លបនំ វា, សហាយាភាវោ, រហោបេក្ខតាតិ ឥមានិ បនេត្ថ ចត្តារិ អង្គានិ.

៨៤២-៨៤៦. ទុតិយតតិយចតុត្ថានិ ឧត្តានត្ថានេវ.

៨៥៦-៨៥៧. បញ្ចមេ អនោវស្សកំ អតិក្កាមេន្តិយាតិ ឆន្នស្ស អន្តោ និសីទិត្វា បក្កមន្តិំ សន្ធាយ វុត្តំ. ‘‘ឧបចារោ ទ្វាទសហត្ថោ’’តិ វទន្តិ. បល្លង្កស្ស អនោកាសេតិ ឩរុពទ្ធាសនស្ស អនោកាសេ អប្បហោន្តេ. បុរេភត្តតា, អន្តរឃរេ និសជ្ជា, អាសនស្ស បល្លង្កោកាសតា, អញ្ញត្រ អនុញ្ញាតការណា អនាបុច្ឆនំ, វុត្តបរិច្ឆេទាតិក្កមោតិ ឥមានិ បនេត្ថ បញ្ច អង្គានិ.

៨៥៩-៨៦៤. ឆដ្ឋសត្តមាទីនិ ឧត្តានត្ថានេវ.

អន្ធការវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៣. នគ្គវគ្គវណ្ណនា

៨៨៣-៨៨៧. នគ្គវគ្គស្ស បឋមទុតិយានិ ឧត្តានត្ថានេវ.

៨៩៣. តតិយេ វិសិព្ពេត្វាតិ ទុស្សិព្ពិតំ បុន សិព្ពនត្ថាយ វិសិព្ពេត្វា វិជដេត្វា. អញ្ញត្រ ចតូហបញ្ចាហាតិ វិសិព្ពិតទិវសតោ បញ្ច ទិវសេ អតិក្កមិត្វា. និវាសនបាវុរណូបគចីវរតា, ឧបសម្បន្នាយ សន្តកតា, សិព្ពនត្ថាយ វិសិព្ពនំ វា វិសិព្ពាបនំ វា, អញ្ញត្រ អនុញ្ញាតការណា បញ្ចាហាតិក្កមោ, ធុរនិក្ខេបោតិ ឥមានិ បនេត្ថ បញ្ច អង្គានិ.

៨៩៨. ចតុត្ថេ បញ្ចន្នំ ចីវរានន្តិ តិចីវរំ ឧទកសាដិកា សង្កច្ចិកាតិ ឥមេសំ បញ្ចន្នំ ចីវរានំ. បញ្ចន្នំ ចីវរានំ អញ្ញតរតា, បញ្ចាហាតិក្កមោ, អនុញ្ញាតការណាភាវោ, អបរិវត្តនន្តិ ឥមានិ បនេត្ថ ចត្តារិ អង្គានិ.

៩០២. បញ្ចមំ ឧត្តានត្ថមេវ.

៩០៧. ឆដ្ឋេ ចីវរលាភន្តិ លភិតព្ពចីវរំ. វិកប្បនុបគបច្ឆិមតា, សង្ឃស្ស បរិណតភាវោ, វិនា អានិសំសទស្សនេន អន្តរាយករណន្តិ ឥមានិ បនេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

៩១១. សត្តមំ ឧត្តានត្ថមេវ.

៩១៦. អដ្ឋមេ កុម្ភថូណំ នាម កុម្ភសទ្ទោ, តេន ចរន្តិ កីឡន្តិ, តំ វា សិប្បំ ឯតេសន្តិ កុម្ភថូណិកា. តេនាហ ‘‘ឃដកេន កីឡនកា’’តិ. ទីឃនិកាយដ្ឋកថាយំ (ទី. និ. អដ្ឋ. ១.១៣) បន ‘‘កុម្ភថូណំ នាម ចតុរស្សអម្ពណកតាឡ’’ន្តិ វុត្តំ. ចតុរស្សអម្ពណកតាឡំ នាម រុក្ខសារទន្តាទីសុ យេន កេនចិ ចតុរស្សអម្ពណំ កត្វា ចតូសុ បស្សេសុ ចម្មេន ឱនន្ធិត្វា កតវាទិតភណ្ឌំ. ពិម្ពិសកន្តិបិ តស្សេវ វេវចនំ, តំ វាទេន្តិ, តំ វា សិប្បំ ឯតេសន្តិ កុម្ភថូណិកា. តេនាហ ‘‘ពិម្ពិសកវាទកាតិបិ វទន្តី’’តិ. សមណចីវរតា, ឋបេត្វា សហធម្មិកេ មាតាបិតរោ ច អញ្ញេសំ ទានំ, អតាវកាលិកតាតិ ឥមានិ បនេត្ថ តីណិ អង្គានិ.

៩២០. នវមំ ឧត្តានត្ថមេវ.

៩២៧. ទសមេ ធម្មិកំ កថិនុទ្ធារន្តិ សព្ពាសំ ភិក្ខុនីនំ អកាលចីវរំ ទាតុកាមេន ឧបាសកេន យត្តកោ អត្ថារមូលកោ អានិសំសោ, តតោ អធិកំ វា សមកំ វា ទត្វា យាចិតកេន សមគ្គេន ភិក្ខុនិសង្ឃេន យំ កថិនំ ញត្តិទុតិយេន កម្មេន អន្តរា ឧទ្ធរីយតិ, តស្ស សោ ឧទ្ធារោ ធម្មិកោតិ វុច្ចតិ, ឯវរូបំ កថិនុទ្ធារន្តិ អត្ថោ. សេសំ ឧត្តានត្ថមេវ.

នគ្គវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៩៣២. តុវដ្ដវគ្គេ សព្ពំ ឧត្តានមេវ.

៥. ចិត្តាគារវគ្គវណ្ណនា

៩៧៨. ចិត្តាគារវគ្គស្ស បឋមេ កីឡនឧបវនន្តិ អន្តោនគរេ ឋិតំ សន្ធាយ វុត្តំ, កីឡនុយ្យានន្តិ ពហិនគរេ ឋិតំ សន្ធាយ. បាដេក្កា អាបត្តិយោតិ គីវាយ បរិវដ្ដនប្បយោគគណនាយ អាបត្តិយោ, ន ឧម្មីលនគណនាយ. ‘‘អជ្ឈារាមេ រាជាគារាទីនិ ករោន្តិ, តានិ បស្សន្តិយា អនាបត្តី’’តិ វចនតោ ‘‘អន្តោអារាមេ តត្ថ តត្ថ គន្ត្វា នច្ចាទីនិ បស្សិតុំ លភតី’’តិបិ សិទ្ធំ.

៩៨២. ទុតិយាទីនិ ឧត្តានត្ថានេវ.

១០១៥. នវមេ ហត្ថិអាទីសុ សិប្ប-សទ្ទោ បច្ចេកំ យោជេតព្ពោ, តថា អាថព្ពណាទីសុ មន្ត-សទ្ទោ. តត្ថ អាថព្ពណមន្តោ នាម អាថព្ពណវេទវិហិតោ បរូបឃាតករោ មន្តោ, ខីលនមន្តោ នាម ទារុសារខីលំ មន្តេត្វា បថវិយំ បវេសេត្វា មារណមន្តោ, អគទប្បយោគោ វិសយោជនំ. នាគមណ្ឌលន្តិ សប្បានំ បវេសនិវារណត្ថំ មណ្ឌលពទ្ធមន្តោ.

១០១៨. ទសមំ ឧត្តានត្ថមេវ.

ចិត្តាគារវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

១០២១. អារាមវគ្គេ សព្ពំ ឧត្តានត្ថមេវ.

១០៦៧. គព្ភិនិវគ្គេបិ សព្ពំ សុវិញ្ញេយ្យមេវ.

៨. កុមារិភូតវគ្គវណ្ណនា

១១១៩. កុមារិភូតវគ្គស្ស បឋមេ សព្ពបឋមា ទ្វេ មហាសិក្ខមានាតិ គព្ភិនិវគ្គេ សព្ពបឋមំ វុត្តា ទ្វេ សិក្ខមានា. សិក្ខមានា ឥច្ចេវ វត្តព្ពាតិ សម្មុតិកម្មាទីសុ ឯវំ វត្តព្ពា. គិហិគតាតិ វា កុមារិភូតាតិ វា ន វត្តព្ពាតិ សចេ វទន្តិ, កម្មំ កុប្បតីតិ អធិប្បាយោ. ឥតោ បរំ នវមបរិយោសានំ ឧត្តានត្ថមេវ.

១១៦៣. ទសមេ អបុព្ពសមុដ្ឋានសីសន្តិ បឋមបារាជិកសមុដ្ឋានាទីសុ តេរសសុ សមុដ្ឋានេសុ អននុញ្ញាតសមុដ្ឋានំ សន្ធាយ វុត្តំ. តញ្ហិ ឥតោ បុព្ពេ តាទិសស្ស សមុដ្ឋានសីសស្ស អនាគតត្តា ‘‘អបុព្ពសមុដ្ឋានសីស’’ន្តិ វុត្តំ.

១១៦៦. ឯកាទសមាទីនិ ឧត្តានត្ថានេវ.

កុមារិភូតវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

៩. ឆត្តុបាហនវគ្គវណ្ណនា

១២១៤. ឆត្តុបាហនវគ្គស្ស ឯកាទសមេ ឧបចារំ សន្ធាយាតិ សមន្តា ទ្វាទសហត្ថុបចារំ សន្ធាយ. សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវ.

ឆត្តុបាហនវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

គិរគ្គសមជ្ជាទីនិ អចិត្តកានិ លោកវជ្ជានីតិ វុត្តត្តា នច្ចន្តិ វា វណ្ណកន្តិ វា អជានិត្វាវ បស្សន្តិយា វា នហាយន្តិយា វា អាបត្តិសម្ភវតោ វត្ថុអជាននចិត្តេន អចិត្តកានិ, នច្ចន្តិ វា វណ្ណកន្តិ វា ជានិត្វា បស្សន្តិយា វា នហាយន្តិយា វា អកុសលេនេវ អាបជ្ជនតោ លោកវជ្ជានីតិ វេទិតព្ពានិ. ចោរីវុដ្ឋាបនាទីនិ ចោរីតិអាទិនា វត្ថុំ ជានិត្វា ករណេ ឯវ អាបត្តិសម្ភវតោ សចិត្តកានិ, ឧបសម្បទាទីនំ ឯកន្តអកុសលចិត្តេនេវ អកត្តព្ពត្តា បណ្ណត្តិវជ្ជានិ. ‘‘ឥធ សចិត្តកាចិត្តកតា បណ្ណត្តិជាននាជាននតាយ អគ្គហេត្វា វត្ថុជាននាជាននតាយ គហេតព្ពា’’តិ តីសុបិ គណ្ឋិបទេសុ វុត្តំ. សេសមេត្ថ ឧត្តានត្ថមេវ.

ភិក្ខុនីវិភង្គេ ខុទ្ទកវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

បាចិត្តិយកណ្ឌំ និដ្ឋិតំ.