១. អសង្ខតសុត្តំ
៣៧៧. ‘‘អសង្ខតញ្ច វោ, ភិក្ខវេ, ទេសេស្សាមិ អសង្ខតគាមិញ្ច មគ្គំ. តំ សុណាថ. កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតំ? យោ, ភិក្ខវេ, រាគក្ខយោ ទោសក្ខយោ មោហក្ខយោ – ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតំ. កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? សមថោ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ. ឥតិ ខោ, ភិក្ខវេ, ទេសិតំ វោ មយា អសង្ខតំ, ទេសិតោ អសង្ខតគាមិមគ្គោ. យំ, ភិក្ខវេ, សត្ថារា ករណីយំ សាវកានំ ហិតេសិនា អនុកម្បកេន អនុកម្បំ ឧបាទាយ, កតំ វោ តំ មយា. ឯតានិ, ភិក្ខវេ, រុក្ខមូលានិ, ឯតានិ សុញ្ញាគារានិ. ឈាយថ, ភិក្ខវេ, មា បមាទត្ថ; មា បច្ឆា វិប្បដិសារិនោ អហុវត្ថ. អយំ វោ អម្ហាកំ អនុសាសនីតិ.
‘‘អសង្ខតញ្ច វោ, ភិក្ខវេ, ទេសេស្សាមិ អសង្ខតគាមិញ្ច មគ្គំ. តំ សុណាថ. កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតំ? យោ, ភិក្ខវេ, រាគក្ខយោ ទោសក្ខយោ មោហក្ខយោ – ឥទំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតំ. កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? វិបស្សនា. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ. ឥតិ ខោ, ភិក្ខវេ, ទេសិតំ វោ មយា អសង្ខតំ…បេ… អយំ វោ អម្ហាកំ អនុសាសនីតិ.
‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? សវិតក្កោ សវិចារោ សមាធិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? អវិតក្កោ វិចារមត្តោ សមាធិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? អវិតក្កោ អវិចារោ សមាធិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ….
‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? សុញ្ញតោ សមាធិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? អនិមិត្តោ សមាធិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? អប្បណិហិតោ សមាធិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ….
‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ កាយេ កាយានុបស្សី វិហរតិ អាតាបី សម្បជានោ សតិមា វិនេយ្យ លោកេ អភិជ្ឈាទោមនស្សំ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ វេទនាសុ វេទនានុបស្សី វិហរតិ…បេ… អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ចិត្តេ ចិត្តានុបស្សី…បេ… អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ធម្មេសុ ធម្មានុបស្សី វិហរតិ…បេ… អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ….
‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អនុប្បន្នានំ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ អនុប្បាទា ឆន្ទំ ជនេតិ វាយមតិ វីរិយំ អារភតិ ចិត្តំ បគ្គណ្ហាតិ បទហតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ឧប្បន្នានំ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ បហានា ឆន្ទំ ជនេតិ វាយមតិ វីរិយំ អារភតិ ចិត្តំ បគ្គណ្ហាតិ បទហតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អនុប្បន្នានំ កុសលានំ ធម្មានំ ឧប្បាទា ឆន្ទំ ជនេតិ វាយមតិ វីរិយំ អារភតិ ចិត្តំ បគ្គណ្ហាតិ បទហតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ឧប្បន្នានំ កុសលានំ ធម្មានំ ឋិតិយា អសម្មោសាយ ភិយ្យោភាវាយ វេបុល្លាយ ភាវនាយ បារិបូរិយា ឆន្ទំ ជនេតិ វាយមតិ វីរិយំ អារភតិ ចិត្តំ បគ្គណ្ហាតិ បទហតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ….
‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ឆន្ទសមាធិបធានសង្ខារសមន្នាគតំ ឥទ្ធិបាទំ ភាវេតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ …បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ វីរិយសមាធិបធានសង្ខារសមន្នាគតំ ឥទ្ធិបាទំ ភាវេតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ចិត្តសមាធិបធានសង្ខារសមន្នាគតំ ឥទ្ធិបាទំ ភាវេតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ វីមំសសមាធិបធានសង្ខារសមន្នាគតំ ឥទ្ធិបាទំ ភាវេតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ….
‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ វីរិយិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ…បេ… អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សតិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ…បេ… អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សមាធិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ…បេ… អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ បញ្ញិន្ទ្រិយំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ….
‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សទ្ធាពលំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ…បេ… អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ វីរិយពលំ ភាវេតិ…បេ… អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សតិពលំ ភាវេតិ…បេ… អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សមាធិពលំ ភាវេតិ…បេ… អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ បញ្ញាពលំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ….
‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សតិសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ…បេ… អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ធម្មវិចយសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ…បេ… វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ…បេ… បីតិសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ…បេ… បស្សទ្ធិសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ…បេ… សមាធិសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ…បេ… ឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ….
‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សម្មាទិដ្ឋិំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ…បេ… កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សម្មាសង្កប្បំ ភាវេតិ …បេ… សម្មាវាចំ ភាវេតិ…បេ… សម្មាកម្មន្តំ ភាវេតិ…បេ… សម្មាអាជីវំ ភាវេតិ…បេ… សម្មាវាយាមំ ភាវេតិ…បេ… សម្មាសតិំ ភាវេតិ…បេ… អសង្ខតញ្ច វោ ភិក្ខវេ, ទេសេស្សាមិ អសង្ខតគាមិញ្ច មគ្គំ. តំ សុណាថ. កតមញ្ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតំ…បេ…? កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ សម្មាសមាធិំ ភាវេតិ វិវេកនិស្សិតំ វិរាគនិស្សិតំ និរោធនិស្សិតំ វោស្សគ្គបរិណាមិំ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អសង្ខតគាមិមគ្គោ. ឥតិ ខោ, ភិក្ខវេ, ទេសិតំ វោ មយា អសង្ខតំ, ទេសិតោ អសង្ខតគាមិមគ្គោ. យំ, ភិក្ខវេ, សត្ថារា ករណីយំ សាវកានំ ហិតេសិនា អនុកម្បកេន អនុកម្បំ ឧបាទាយ, កតំ វោ តំ មយា. ឯតានិ, ភិក្ខវេ, រុក្ខមូលានិ, ឯតានិ សុញ្ញាគារានិ. ឈាយថ, ភិក្ខវេ, មា បមាទត្ថ; មា បច្ឆា វិប្បដិសារិនោ អហុវត្ថ. អយំ វោ អម្ហាកំ អនុសាសនី’’តិ. បឋមំ.