១២. បរំមរណសុត្តំ
១៥៥. ឯកំ សមយំ អាយស្មា ច មហាកស្សបោ អាយស្មា ច សារិបុត្តោ ពារាណសិយំ វិហរន្តិ ឥសិបតនេ មិគទាយេ. អថ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ សាយន្ហសមយំ បដិសល្លានា វុដ្ឋិតោ យេនាយស្មា មហាកស្សបោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មតា មហាកស្សបេន សទ្ធិំ សម្មោទិ. សម្មោទនីយំ កថំ សារណីយំ វីតិសារេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា សារិបុត្តោ អាយស្មន្តំ មហាកស្សបំ ឯតទវោច – ‘‘កិំ នុ ខោ, អាវុសោ កស្សប, ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា’’តិ? ‘‘អព្យាកតំ ខោ ឯតំ, អាវុសោ, ភគវតា – ‘ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា’’’តិ. ‘‘កិំ បនាវុសោ, ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា’’តិ? ‘‘ឯវម្បិ ខោ, អាវុសោ, អព្យាកតំ ភគវតា – ‘ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា’’’តិ. ‘‘កិំ នុ ខោ, អាវុសោ, ហោតិ ច ន ច ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា’’តិ? ‘‘អព្យាកតំ ខោ ឯតំ, អាវុសោ, ភគវតា – ‘ហោតិ ច ន ច ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា’’’តិ. ‘‘កិំ បនាវុសោ, នេវ ហោតិ, ន ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា’’តិ? ‘‘ឯវម្បិ ខោ, អាវុសោ, អព្យាកតំ ភគវតា – ‘នេវ ហោតិ ន ន ហោតិ តថាគតោ បរំ មរណា’’’តិ. ‘‘កស្មា ចេតំ, អាវុសោ, អព្យាកតំ ភគវតា’’តិ? ‘‘ន ហេតំ, អាវុសោ, អត្ថសំហិតំ នាទិព្រហ្មចរិយកំ ន និព្ពិទាយ ន វិរាគាយ ន និរោធាយ ន ឧបសមាយ ន អភិញ្ញាយ ន សម្ពោធាយ ន និព្ពានាយ សំវត្តតិ. តស្មា តំ អព្យាកតំ ភគវតា’’តិ.
‘‘អថ កិញ្ចរហាវុសោ, ព្យាកតំ ភគវតា’’តិ? ‘‘ឥទំ ‘ទុក្ខ’ន្តិ ខោ, អាវុសោ, ព្យាកតំ ភគវតា; អយំ ‘ទុក្ខសមុទយោ’តិ ព្យាកតំ ភគវតា; អយំ ‘ទុក្ខនិរោធោ’តិ ព្យាកតំ ភគវតា; អយំ ‘ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទា’តិ ព្យាកតំ ភគវតា’’តិ. ‘‘កស្មា ចេតំ, អាវុសោ, ព្យាកតំ ភគវតា’’តិ? ‘‘ឯតញ្ហិ, អាវុសោ, អត្ថសំហិតំ ឯតំ អាទិព្រហ្មចរិយកំ ឯតំ និព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ ឧបសមាយ អភិញ្ញាយ សម្ពោធាយ និព្ពានាយ សំវត្តតិ. តស្មា តំ ព្យាកតំ ភគវតា’’តិ. ទ្វាទសមំ.