៤. លោមសកង្គិយភទ្ទេករត្តសុត្តំ

២៨៦. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា លោមសកង្គិយោ [លោមសកកង្គិយោ (ដីកា)] សក្កេសុ វិហរតិ កបិលវត្ថុស្មិំ និគ្រោធារាមេ. អថ ខោ ចន្ទនោ ទេវបុត្តោ អភិក្កន្តាយ រត្តិយា អភិក្កន្តវណ្ណោ កេវលកប្បំ និគ្រោធារាមំ ឱភាសេត្វា យេនាយស្មា លោមសកង្គិយោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ ចន្ទនោ ទេវបុត្តោ អាយស្មន្តំ លោមសកង្គិយំ ឯតទវោច – ‘‘ធារេសិ ត្វំ, ភិក្ខុ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ចា’’តិ? ‘‘ន ខោ អហំ, អាវុសោ, ធារេមិ ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច. ត្វំ បនាវុសោ, ធារេសិ ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ចា’’តិ? ‘‘អហម្បិ ខោ, ភិក្ខុ, ន ធារេមិ ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច. ធារេសិ បន ត្វំ, ភិក្ខុ, ភទ្ទេករត្តិយោ គាថា’’តិ? ‘‘ន ខោ អហំ, អាវុសោ, ធារេមិ ភទ្ទេករត្តិយោ គាថា. ត្វំ បនាវុសោ, ធារេសិ ភទ្ទេករត្តិយោ គាថា’’តិ? ‘‘ធារេមិ ខោ អហំ, ភិក្ខុ, ភទ្ទេករត្តិយោ គាថា’’តិ. ‘‘យថា កថំ បន ត្វំ, អាវុសោ, ធារេសិ ភទ្ទេករត្តិយោ គាថា’’តិ? ‘‘ឯកមិទំ, ភិក្ខុ, សមយំ ភគវា ទេវេសុ តាវតិំសេសុ វិហរតិ បារិច្ឆត្តកមូលេ បណ្ឌុកម្ពលសិលាយំ. តត្រ ភគវា ទេវានំ តាវតិំសានំ ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច អភាសិ –

‘‘អតីតំ នាន្វាគមេយ្យ, នប្បដិកង្ខេ អនាគតំ;

យទតីតំ បហីនំ តំ, អប្បត្តញ្ច អនាគតំ.

‘‘បច្ចុប្បន្នញ្ច យោ ធម្មំ, តត្ថ តត្ថ វិបស្សតិ;

អសំហីរំ អសំកុប្បំ, តំ វិទ្វា មនុព្រូហយេ.

‘‘អជ្ជេវ កិច្ចមាតប្បំ, កោ ជញ្ញា មរណំ សុវេ;

ន ហិ នោ សង្គរំ តេន, មហាសេនេន មច្ចុនា.

‘‘ឯវំ វិហារិំ អាតាបិំ, អហោរត្តមតន្ទិតំ;

តំ វេ ភទ្ទេករត្តោតិ, សន្តោ អាចិក្ខតេ មុនី’’តិ.

‘‘ឯវំ ខោ អហំ, ភិក្ខុ, ធារេមិ ភទ្ទេករត្តិយោ គាថា. ឧគ្គណ្ហាហិ ត្វំ, ភិក្ខុ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច; បរិយាបុណាហិ ត្វំ, ភិក្ខុ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច; ធារេហិ ត្វំ, ភិក្ខុ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច. អត្ថសំហិតោ, ភិក្ខុ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសោ ច វិភង្គោ ច អាទិព្រហ្មចរិយកោ’’តិ. ឥទមវោច ចន្ទនោ ទេវបុត្តោ. ឥទំ វត្វា តត្ថេវន្តរធាយិ.

២៨៧. អថ ខោ អាយស្មា លោមសកង្គិយោ តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន សេនាសនំ សំសាមេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន សាវត្ថិ តេន ចារិកំ បក្កាមិ. អនុបុព្ពេន ចារិកំ ចរមានោ យេន សាវត្ថិ ជេតវនំ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមោ យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា លោមសកង្គិយោ ភគវន្តំ ឯតទវោច –

‘‘ឯកមិទាហំ, ភន្តេ, សមយំ សក្កេសុ វិហរាមិ កបិលវត្ថុស្មិំ និគ្រោធារាមេ. អថ ខោ, ភន្តេ, អញ្ញតរោ ទេវបុត្តោ អភិក្កន្តាយ រត្តិយា អភិក្កន្តវណ្ណោ កេវលកប្បំ និគ្រោធារាមំ ឱភាសេត្វា យេនាហំ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ, ភន្តេ, សោ ទេវបុត្តោ មំ ឯតទវោច – ‘ធារេសិ ត្វំ, ភិក្ខុ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ចា’តិ? ឯវំ វុត្តេ អហំ, ភន្តេ, តំ ទេវបុត្តំ ឯតទវោចំ – ‘ន ខោ អហំ, អាវុសោ, ធារេមិ ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច. ត្វំ បនាវុសោ, ធារេសិ ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ចា’តិ? ‘អហម្បិ ខោ, ភិក្ខុ, ន ធារេមិ ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច. ធារេសិ បន ត្វំ, ភិក្ខុ, ភទ្ទេករត្តិយោ គាថា’តិ? ‘ន ខោ អហំ, អាវុសោ, ធារេមិ ភទ្ទេករត្តិយោ គាថា. ត្វំ បនាវុសោ, ធារេសិ ភទ្ទេករត្តិយោ គាថា’តិ? ‘ធារេមិ ខោ អហំ, ភិក្ខុ, ភទ្ទេករត្តិយោ គាថា’តិ. ‘យថា កថំ បន ត្វំ, អាវុសោ, ធារេសិ ភទ្ទេករត្តិយោ គាថា’តិ? ឯកមិទំ, ភិក្ខុ, សមយំ ភគវា ទេវេសុ តាវតិំសេសុ វិហរតិ បារិច្ឆត្តកមូលេ បណ្ឌុកម្ពលសិលាយំ. តត្រ ខោ ភគវា ទេវានំ តាវតិំសានំ ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច អភាសិ –

‘‘អតីតំ នាន្វាគមេយ្យ…បេ…

តំ វេ ភទ្ទេករត្តោតិ, សន្តោ អាចិក្ខតេ មុនី’’តិ.

‘‘ឯវំ ខោ អហំ, ភិក្ខុ, ធារេមិ ភទ្ទេករត្តិយោ គាថា. ឧគ្គណ្ហាហិ ត្វំ, ភិក្ខុ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច; បរិយាបុណាហិ ត្វំ, ភិក្ខុ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច; ធារេហិ ត្វំ, ភិក្ខុ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច. អត្ថសំហិតោ, ភិក្ខុ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសោ ច វិភង្គោ ច អាទិព្រហ្មចរិយកោ’តិ. ឥទមវោច, ភន្តេ, សោ ទេវបុត្តោ; ឥទំ វត្វា តត្ថេវន្តរធាយិ. សាធុ មេ, ភន្តេ, ភគវា ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច ទេសេតូ’’តិ.

២៨៨. ‘‘ជានាសិ បន ត្វំ, ភិក្ខុ, តំ ទេវបុត្ត’’ន្តិ? ‘‘ន ខោ អហំ, ភន្តេ, ជានាមិ តំ ទេវបុត្ត’’ន្តិ. ‘‘ចន្ទនោ នាម សោ, ភិក្ខុ, ទេវបុត្តោ. ចន្ទនោ, ភិក្ខុ, ទេវបុត្តោ អដ្ឋិំ កត្វា [អដ្ឋិកត្វា (សី. ស្យា. កំ. បី.)] មនសិកត្វា សព្ពចេតសា [សព្ពំ ចេតសោ (សី. ស្យា. កំ. បី.), សព្ពំ ចេតសា (ក.)] សមន្នាហរិត្វា ឱហិតសោតោ ធម្មំ សុណាតិ. តេន ហិ, ភិក្ខុ, សុណាហិ, សាធុកំ មនសិ ករោហិ; ភាសិស្សាមី’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ អាយស្មា លោមសកង្គិយោ ភគវតោ បច្ចស្សោសិ. ភគវា ឯតទវោច –

‘‘អតីតំ នាន្វាគមេយ្យ, នប្បដិកង្ខេ អនាគតំ;

យទតីតំ បហីនំ តំ, អប្បត្តញ្ច អនាគតំ.

‘‘បច្ចុប្បន្នញ្ច យោ ធម្មំ, តត្ថ តត្ថ វិបស្សតិ;

អសំហីរំ អសំកុប្បំ, តំ វិទ្វា មនុព្រូហយេ.

‘‘អជ្ជេវ កិច្ចមាតប្បំ, កោ ជញ្ញា មរណំ សុវេ;

ន ហិ នោ សង្គរំ តេន, មហាសេនេន មច្ចុនា;

‘‘ឯវំ វិហារិំ អាតាបិំ, អហោរត្តមតន្ទិតំ;

តំ វេ ភទ្ទេករត្តោតិ, សន្តោ អាចិក្ខតេ មុនិ’’.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខុ, អតីតំ អន្វាគមេតិ…បេ… ឯវំ ខោ, ភិក្ខុ, អតីតំ អន្វាគមេតិ. កថញ្ច, ភិក្ខុ, អតីតំ នាន្វាគមេតិ…បេ… ឯវំ ខោ, ភិក្ខុ, អតីតំ នាន្វាគមេតិ. កថញ្ច, ភិក្ខុ, អនាគតំ បដិកង្ខតិ…បេ… ឯវំ ខោ, ភិក្ខុ, អនាគតំ បដិកង្ខតិ. កថញ្ច, ភិក្ខុ, អនាគតំ នប្បដិកង្ខតិ…បេ… ឯវំ ខោ, ភិក្ខុ, អនាគតំ នប្បដិកង្ខតិ. កថញ្ច, ភិក្ខុ, បច្ចុប្បន្នេសុ ធម្មេសុ សំហីរតិ…បេ… ឯវំ ខោ, ភិក្ខុ, បច្ចុប្បន្នេសុ ធម្មេសុ សំហីរតិ. កថញ្ច, ភិក្ខុ, បច្ចុប្បន្នេសុ ធម្មេសុ ន សំហីរតិ…បេ… ឯវំ ខោ, ភិក្ខុ, បច្ចុប្បន្នេសុ ធម្មេសុ ន សំហីរតិ.

‘‘អតីតំ នាន្វាគមេយ្យ, នប្បដិកង្ខេ អនាគតំ;

យទតីតំ បហីនំ តំ, អប្បត្តញ្ច អនាគតំ.

‘‘បច្ចុប្បន្នញ្ច យោ ធម្មំ, តត្ថ តត្ថ វិបស្សតិ;

អសំហីរំ អសំកុប្បំ, តំ វិទ្វា មនុព្រូហយេ.

‘‘អជ្ជេវ កិច្ចមាតប្បំ, កោ ជញ្ញា មរណំ សុវេ;

ន ហិ នោ សង្គរំ តេន, មហាសេនេន មច្ចុនា.

‘‘ឯវំ វិហារិំ អាតាបិំ, អហោរត្តមតន្ទិតំ;

តំ វេ ភទ្ទេករត្តោតិ, សន្តោ អាចិក្ខតេ មុនី’’តិ.

ឥទមវោច ភគវា. អត្តមនោ អាយស្មា លោមសកង្គិយោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទីតិ.

លោមសកង្គិយភទ្ទេករត្តសុត្តំ និដ្ឋិតំ ចតុត្ថំ.