២. អានន្ទភទ្ទេករត្តសុត្តំ

២៧៦. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា អានន្ទោ ឧបដ្ឋានសាលាយំ ភិក្ខូនំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេតិ សមាទបេតិ សមុត្តេជេតិ សម្បហំសេតិ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច ភាសតិ.

អថ ខោ ភគវា សាយន្ហសមយំ បដិសល្លានា វុដ្ឋិតោ យេនុបដ្ឋានសាលា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ. និសជ្ជ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘កោ នុ ខោ, ភិក្ខវេ, ឧបដ្ឋានសាលាយំ ភិក្ខូនំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិ សមាទបេសិ សមុត្តេជេសិ សម្បហំសេសិ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច អភាសី’’តិ? ‘‘អាយស្មា, ភន្តេ, អានន្ទោ ឧបដ្ឋានសាលាយំ ភិក្ខូនំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិ សមាទបេសិ សមុត្តេជេសិ សម្បហំសេសិ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច អភាសី’’តិ.

អថ ខោ ភគវា អាយស្មន្តំ អានន្ទំ អាមន្តេសិ – ‘‘យថា កថំ បន ត្វំ, អានន្ទ, ភិក្ខូនំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិ សមាទបេសិ សមុត្តេជេសិ សម្បហំសេសិ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច អភាសី’’តិ? ‘‘ឯវំ ខោ អហំ, ភន្តេ, ភិក្ខូនំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិំ សមាទបេសិំ សមុត្តេជេសិំ សម្បហំសេសិំ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច អភាសិំ –

‘‘អតីតំ នាន្វាគមេយ្យ, នប្បដិកង្ខេ អនាគតំ;

យទតីតំ បហីនំ តំ, អប្បត្តញ្ច អនាគតំ.

‘‘បច្ចុប្បន្នញ្ច យោ ធម្មំ, តត្ថ តត្ថ វិបស្សតិ;

អសំហីរំ អសំកុប្បំ, តំ វិទ្វា មនុព្រូហយេ.

‘‘អជ្ជេវ កិច្ចមាតប្បំ, កោ ជញ្ញា មរណំ សុវេ;

ន ហិ នោ សង្គរំ តេន, មហាសេនេន មច្ចុនា.

‘‘ឯវំ វិហារិំ អាតាបិំ, អហោរត្តមតន្ទិតំ;

តំ វេ ភទ្ទេករត្តោតិ, សន្តោ អាចិក្ខតេ មុនិ’’.

២៧៧. ‘‘កថញ្ច, អាវុសោ, អតីតំ អន្វាគមេតិ? ឯវំរូបោ អហោសិំ អតីតមទ្ធានន្តិ តត្ថ នន្ទិំ សមន្វានេតិ, ឯវំវេទនោ អហោសិំ អតីតមទ្ធានន្តិ តត្ថ នន្ទិំ សមន្វានេតិ, ឯវំសញ្ញោ អហោសិំ អតីតមទ្ធានន្តិ តត្ថ នន្ទិំ សមន្វានេតិ, ឯវំសង្ខារោ អហោសិំ អតីតមទ្ធានន្តិ តត្ថ នន្ទិំ សមន្វានេតិ, ឯវំវិញ្ញាណោ អហោសិំ អតីតមទ្ធានន្តិ តត្ថ នន្ទិំ សមន្វានេតិ – ឯវំ ខោ, អាវុសោ, អតីតំ អន្វាគមេតិ.

‘‘កថញ្ច, អាវុសោ, អតីតំ នាន្វាគមេតិ? ឯវំរូបោ អហោសិំ អតីតមទ្ធានន្តិ តត្ថ នន្ទិំ ន សមន្វានេតិ, ឯវំវេទនោ អហោសិំ អតីតមទ្ធានន្តិ តត្ថ នន្ទិំ ន សមន្វានេតិ, ឯវំសញ្ញោ អហោសិំ អតីតមទ្ធានន្តិ តត្ថ នន្ទិំ ន សមន្វានេតិ, ឯវំសង្ខារោ អហោសិំ អតីតមទ្ធានន្តិ តត្ថ នន្ទិំ ន សមន្វានេតិ, ឯវំវិញ្ញាណោ អហោសិំ អតីតមទ្ធានន្តិ តត្ថ នន្ទិំ ន សមន្វានេតិ – ឯវំ ខោ, អាវុសោ, អតីតំ នាន្វាគមេតិ.

‘‘កថញ្ច, អាវុសោ, អនាគតំ បដិកង្ខតិ? ឯវំរូបោ សិយំ អនាគតមទ្ធានន្តិ តត្ថ នន្ទិំ សមន្វានេតិ, ឯវំវេទនោ សិយំ…បេ… ឯវំសញ្ញោ សិយំ… ឯវំសង្ខារោ សិយំ… ឯវំវិញ្ញាណោ សិយំ អនាគតមទ្ធានន្តិ តត្ថ នន្ទិំ សមន្វានេតិ – ឯវំ ខោ, អាវុសោ, អនាគតំ បដិកង្ខតិ.

‘‘កថញ្ច, អាវុសោ, អនាគតំ នប្បដិកង្ខតិ? ឯវំរូបោ សិយំ អនាគតមទ្ធានន្តិ តត្ថ នន្ទិំ ន សមន្វានេតិ, ឯវំវេទនោ សិយំ…បេ… ឯវំសញ្ញោ សិយំ… ឯវំសង្ខារោ សិយំ… ឯវំវិញ្ញាណោ សិយំ អនាគតមទ្ធានន្តិ តត្ថ នន្ទិំ ន សមន្វានេតិ – ឯវំ ខោ, អាវុសោ, អនាគតំ នប្បដិកង្ខតិ.

‘‘កថញ្ច, អាវុសោ, បច្ចុប្បន្នេសុ ធម្មេសុ សំហីរតិ? ឥធ, អាវុសោ, អស្សុតវា បុថុជ្ជនោ អរិយានំ អទស្សាវី អរិយធម្មស្ស អកោវិទោ អរិយធម្មេ អវិនីតោ សប្បុរិសានំ អទស្សាវី សប្បុរិសធម្មស្ស អកោវិទោ សប្បុរិសធម្មេ អវិនីតោ រូបំ អត្តតោ សមនុបស្សតិ, រូបវន្តំ វា អត្តានំ, អត្តនិ វា រូបំ, រូបស្មិំ វា អត្តានំ; វេទនំ… សញ្ញំ… សង្ខារេ… វិញ្ញាណំ អត្តតោ សមនុបស្សតិ, វិញ្ញាណវន្តំ វា អត្តានំ, អត្តនិ វា វិញ្ញាណំ, វិញ្ញាណស្មិំ វា អត្តានំ – ឯវំ ខោ, អាវុសោ, បច្ចុប្បន្នេសុ ធម្មេសុ សំហីរតិ.

‘‘កថញ្ច, អាវុសោ, បច្ចុប្បន្នេសុ ធម្មេសុ ន សំហីរតិ? ឥធ, អាវុសោ, សុតវា អរិយសាវកោ អរិយានំ ទស្សាវី អរិយធម្មស្ស កោវិទោ អរិយធម្មេ សុវិនីតោ សប្បុរិសានំ ទស្សាវី សប្បុរិសធម្មស្ស កោវិទោ សប្បុរិសធម្មេ សុវិនីតោ ន រូបំ អត្តតោ សមនុបស្សតិ, ន រូបវន្តំ វា អត្តានំ, ន អត្តនិ វា រូបំ, ន រូបស្មិំ វា អត្តានំ; ន វេទនំ… ន សញ្ញំ… ន សង្ខារេ… ន វិញ្ញាណំ អត្តតោ សមនុបស្សតិ, ន វិញ្ញាណវន្តំ វា អត្តានំ, ន អត្តនិ វា វិញ្ញាណំ, ន វិញ្ញាណស្មិំ វា អត្តានំ – ឯវំ ខោ, អាវុសោ, បច្ចុប្បន្នេសុ ធម្មេសុ ន សំហីរតិ.

‘‘អតីតំ នាន្វាគមេយ្យ, នប្បដិកង្ខេ អនាគតំ;

យទតីតំ បហីនំ តំ, អប្បត្តញ្ច អនាគតំ.

‘‘បច្ចុប្បន្នញ្ច យោ ធម្មំ, តត្ថ តត្ថ វិបស្សតិ;

អសំហីរំ អសំកុប្បំ, តំ វិទ្វា មនុព្រូហយេ.

‘‘អជ្ជេវ កិច្ចមាតប្បំ, កោ ជញ្ញា មរណំ សុវេ;

ន ហិ នោ សង្គរំ តេន, មហាសេនេន មច្ចុនា.

‘‘ឯវំ វិហារិំ អាតាបិំ, អហោរត្តមតន្ទិតំ;

តំ វេ ភទ្ទេករត្តោតិ, សន្តោ អាចិក្ខតេ មុនី’’តិ.

‘‘ឯវំ ខោ អហំ, ភន្តេ, ភិក្ខូនំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិំ សមាទបេសិំ សមុត្តេជេសិំ សម្បហំសេសិំ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច អភាសិ’’ន្តិ.

២៧៨. ‘‘សាធុ, សាធុ, អានន្ទ! សាធុ ខោ ត្វំ, អានន្ទ, ភិក្ខូនំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិ សមាទបេសិ សមុត្តេជេសិ សម្បហំសេសិ, ភទ្ទេករត្តស្ស ឧទ្ទេសញ្ច វិភង្គញ្ច អភាសិ –

‘‘អតីតំ នាន្វាគមេយ្យ…បេ…

តំ វេ ភទ្ទេករត្តោតិ, សន្តោ អាចិក្ខតេ មុនី’’តិ.

‘‘កថញ្ច, អានន្ទ, អតីតំ អន្វាគមេតិ…បេ… ឯវំ ខោ, អានន្ទ, អតីតំ អន្វាគមេតិ. កថញ្ច, អានន្ទ, អតីតំ នាន្វាគមេតិ…បេ… ឯវំ ខោ, អានន្ទ, អតីតំ នាន្វាគមេតិ. កថញ្ច, អានន្ទ, អនាគតំ បដិកង្ខតិ…បេ… ឯវំ ខោ, អានន្ទ, អនាគតំ បដិកង្ខតិ. កថញ្ច, អានន្ទ, អនាគតំ នប្បដិកង្ខតិ…បេ… ឯវំ ខោ, អានន្ទ, អនាគតំ នប្បដិកង្ខតិ. កថញ្ច, អានន្ទ, បច្ចុប្បន្នេសុ ធម្មេសុ សំហីរតិ…បេ… ឯវំ ខោ, អានន្ទ, បច្ចុប្បន្នេសុ ធម្មេសុ សំហីរតិ. កថញ្ច, អានន្ទ, បច្ចុប្បន្នេសុ ធម្មេសុ ន សំហីរតិ…បេ… ឯវំ ខោ, អានន្ទ, បច្ចុប្បន្នេសុ ធម្មេសុ ន សំហីរតិ.

‘‘អតីតំ នាន្វាគមេយ្យ…បេ…

តំ វេ ភទ្ទេករត្តោតិ, សន្តោ អាចិក្ខតេ មុនី’’តិ.

ឥទមវោច ភគវា. អត្តមនោ អាយស្មា អានន្ទោ ភគវតោ ភាសិតំ អភិនន្ទីតិ.

អានន្ទភទ្ទេករត្តសុត្តំ និដ្ឋិតំ ទុតិយំ.