១០. មារតជ្ជនីយសុត្តំ
៥០៦. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ភគ្គេសុ វិហរតិ សុសុមារគិរេ ភេសកឡាវនេ មិគទាយេ. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ អព្ភោកាសេ ចង្កមតិ. តេន ខោ បន សមយេន មារោ បាបិមា អាយស្មតោ មហាមោគ្គល្លានស្ស កុច្ឆិគតោ ហោតិ កោដ្ឋមនុបវិដ្ឋោ. អថ ខោ អាយស្មតោ មហាមោគ្គល្លានស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘កិំ នុ ខោ មេ កុច្ឆិ គរុគរោ វិយ [គរុ គរុ វិយ (សី. បី. ដីកាយំ បាឋន្តរំ)]? មាសាចិតំ មញ្ញេ’’តិ. អថ ខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ ចង្កមា ឱរោហិត្វា វិហារំ បវិសិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ. និសជ្ជ ខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ បច្ចត្តំ យោនិសោ មនសាកាសិ. អទ្ទសា ខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ មារំ បាបិមន្តំ កុច្ឆិគតំ កោដ្ឋមនុបវិដ្ឋំ. ទិស្វាន មារំ បាបិមន្តំ ឯតទវោច – ‘‘និក្ខម, បាបិម; និក្ខម, បាបិម! មា តថាគតំ វិហេសេសិ, មា តថាគតសាវកំ. មា តេ អហោសិ ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយា’’តិ. អថ ខោ មារស្ស បាបិមតោ ឯតទហោសិ – ‘‘អជានមេវ ខោ មំ អយំ សមណោ អបស្សំ ឯវមាហ – ‘និក្ខម, បាបិម; និក្ខម, បាបិម! មា តថាគតំ វិហេសេសិ, មា តថាគតសាវកំ. មា តេ អហោសិ ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយា’តិ. យោបិស្ស សោ សត្ថា សោបិ មំ នេវ ខិប្បំ ជានេយ្យ, កុតោ បន [កុតោ ច បន (ស្យា.)] មំ អយំ សាវកោ ជានិស្សតី’’តិ? អថ ខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ មារំ បាបិមន្តំ ឯតទវោច – ‘‘ឯវម្បិ ខោ តាហំ, បាបិម, ជានាមិ, មា ត្វំ មញ្ញិត្ថោ – ‘ន មំ ជានាតី’តិ. មារោ ត្វមសិ, បាបិម; តុយ្ហញ្ហិ, បាបិម, ឯវំ ហោតិ – ‘អជានមេវ ខោ មំ អយំ សមណោ អបស្សំ ឯវមាហ – និក្ខម, បាបិម; និក្ខម, បាបិម! មា តថាគតំ វិហេសេសិ, មា តថាគតសាវកំ. មា តេ អហោសិ ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយាតិ. យោបិស្ស សោ សត្ថា សោបិ មំ នេវ ខិប្បំ ជានេយ្យ, កុតោ បន មំ អយំ សាវកោ ជានិស្សតី’’’តិ?
អថ ខោ មារស្ស បាបិមតោ ឯតទហោសិ – ‘‘ជានមេ ខោ មំ អយំ សមណោ បស្សំ ឯវមាហ – ‘និក្ខម, បាបិម; និក្ខម, បាបិម! មា តថាគតំ វិហេសេសិ, មា តថាគតសាវកំ. មា តេ អហោសិ ទីឃរត្តំ អហិតាយ ទុក្ខាយា’’’តិ. អថ ខោ មារោ បាបិមា អាយស្មតោ មហាមោគ្គល្លានស្ស មុខតោ ឧគ្គន្ត្វា បច្ចគ្គឡេ អដ្ឋាសិ.
៥០៧. អទ្ទសា ខោ អាយស្មា មហាមោគ្គល្លានោ មារំ បាបិមន្តំ បច្ចគ្គឡេ ឋិតំ; ទិស្វាន មារំ បាបិមន្តំ ឯតទវោច – ‘ឯត្ថាបិ ខោ តាហំ, បាបិម, បស្សាមិ; មា ត្វំ មញ្ញិត្ថោ ‘‘ន មំ បស្សតី’’តិ. ឯសោ ត្វំ, បាបិម, បច្ចគ្គឡេ ឋិតោ. ភូតបុព្ពាហំ, បាបិម, ទូសី នាម មារោ អហោសិំ, តស្ស មេ កាឡី នាម ភគិនី. តស្សា ត្វំ បុត្តោ. សោ មេ ត្វំ ភាគិនេយ្យោ អហោសិ. តេន ខោ បន, បាបិម, សមយេន កកុសន្ធោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ លោកេ ឧប្បន្នោ ហោតិ. កកុសន្ធស្ស ខោ បន, បាបិម, ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស វិធុរសញ្ជីវំ នាម សាវកយុគំ អហោសិ អគ្គំ ភទ្ទយុគំ. យាវតា ខោ បន, បាបិម, កកុសន្ធស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស សាវកា. តេសុ ន ច កោចិ អាយស្មតា វិធុរេន សមសមោ ហោតិ យទិទំ ធម្មទេសនាយ. ឥមិនា ខោ ឯវំ [ឯតំ (សី. ស្យា. បី.)], បាបិម, បរិយាយេន អាយស្មតោ វិធុរស្ស វិធុរោតេវ [វិធុរស្ស វិធុរោ វិធុរោត្វេវ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] សមញ្ញា ឧទបាទិ.
‘‘អាយស្មា បន, បាបិម, សញ្ជីវោ អរញ្ញគតោបិ រុក្ខមូលគតោបិ សុញ្ញាគារគតោបិ អប្បកសិរេនេវ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបជ្ជតិ. ភូតបុព្ពំ, បាបិម, អាយស្មា សញ្ជីវោ អញ្ញតរស្មិំ រុក្ខមូលេ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបន្នោ និសិន្នោ ហោតិ. អទ្ទសំសុ ខោ, បាបិម, គោបាលកា បសុបាលកា កស្សកា បថាវិនោ អាយស្មន្តំ សញ្ជីវំ អញ្ញតរស្មិំ រុក្ខមូលេ សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបន្នំ និសិន្នំ; ទិស្វាន តេសំ ឯតទហោសិ – ‘អច្ឆរិយំ វត, ភោ, អព្ភុតំ វត, ភោ! អយំ សមណោ និសិន្នកោវ កាលង្កតោ! ហន្ទ នំ ទហាមា’តិ. អថ ខោ តេ, បាបិម, គោបាលកា បសុបាលកា កស្សកា បថាវិនោ តិណញ្ច កដ្ឋញ្ច គោមយញ្ច សំកឌ្ឍិត្វា អាយស្មតោ សញ្ជីវស្ស កាយេ ឧបចិនិត្វា អគ្គិំ ទត្វា បក្កមិំសុ. អថ ខោ, បាបិម, អាយស្មា សញ្ជីវោ តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន តាយ សមាបត្តិយា វុដ្ឋហិត្វា ចីវរានិ បប្ផោដេត្វា បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ គាមំ បិណ្ឌាយ បាវិសិ. អទ្ទសំសុ ខោ តេ, បាបិម, គោបាលកា បសុបាលកា កស្សកា បថាវិនោ អាយស្មន្តំ សញ្ជីវំ បិណ្ឌាយ ចរន្តំ; ទិស្វាន នេសំ ឯតទហោសិ – ‘អច្ឆរិយំ វត, ភោ, អព្ភុតំ វត, ភោ! អយំ សមណោ និសិន្នកោវ កាលង្កតោ, ស្វាយំ បដិសញ្ជីវិតោ’តិ. ឥមិនា ខោ ឯវំ, បាបិម, បរិយាយេន អាយស្មតោ សញ្ជីវស្ស សញ្ជីវោតេវ [សញ្ជីវោ សញ្ជីវោត្វេវ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] សមញ្ញា ឧទបាទិ.
៥០៨. ‘‘អថ ខោ, បាបិម, ទូសិស្ស មារស្ស ឯតទហោសិ – ‘ឥមេសំ ខោ អហំ ភិក្ខូនំ សីលវន្តានំ កល្យាណធម្មានំ នេវ ជានាមិ អាគតិំ វា គតិំ វា. យំនូនាហំ ព្រាហ្មណគហបតិកេ អន្វាវិសេយ្យំ – ឯថ, តុម្ហេ ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ អក្កោសថ បរិភាសថ រោសេថ វិហេសេថ. អប្បេវ នាម តុម្ហេហិ អក្កោសិយមានានំ បរិភាសិយមានានំ រោសិយមានានំ វិហេសិយមានានំ សិយា ចិត្តស្ស អញ្ញថត្តំ, យថា តំ ទូសី មារោ លភេថ ឱតារ’ន្តិ. អថ ខោ តេ, បាបិម, ទូសី មារោ ព្រាហ្មណគហបតិកេ អន្វាវិសិ – ‘ឯថ, តុម្ហេ ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ អក្កោសថ បរិភាសថ រោសេថ វិហេសេថ. អប្បេវ នាម តុម្ហេហិ អក្កោសិយមានានំ បរិភាសិយមានានំ រោសិយមានានំ វិហេសិយមានានំ សិយា ចិត្តស្ស អញ្ញថត្តំ, យថា តំ ទូសី មារោ លភេថ ឱតារ’ន្តិ.
‘‘អថ ខោ តេ, បាបិម, ព្រាហ្មណគហបតិកា អន្វាវិសិដ្ឋា ទូសិនា មារេន ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ អក្កោសន្តិ បរិភាសន្តិ រោសេន្តិ វិហេសេន្តិ – ‘ឥមេ បន មុណ្ឌកា សមណកា ឥព្ភា កិណ្ហា [កណ្ហា (ស្យា. កំ. ក.)] ពន្ធុបាទាបច្ចា ‘‘ឈាយិនោស្មា ឈាយិនោស្មា’’តិ បត្តក្ខន្ធា អធោមុខា មធុរកជាតា ឈាយន្តិ បជ្ឈាយន្តិ និជ្ឈាយន្តិ អបជ្ឈាយន្តិ. សេយ្យថាបិ នាម ឧលូកោ រុក្ខសាខាយំ មូសិកំ មគ្គយមានោ ឈាយតិ បជ្ឈាយតិ និជ្ឈាយតិ អបជ្ឈាយតិ; ឯវមេវិមេ មុណ្ឌកា សមណកា ឥព្ភា កិណ្ហា ពន្ធុបាទាបច្ចា ‘‘ឈាយិនោស្មា ឈាយិនោស្មា’’តិ បត្តក្ខន្ធា អធោមុខា មធុរកជាតា ឈាយន្តិ បជ្ឈាយន្តិ និជ្ឈាយន្តិ អបជ្ឈាយន្តិ. សេយ្យថាបិ នាម កោត្ថុ នទីតីរេ មច្ឆេ មគ្គយមានោ ឈាយតិ បជ្ឈាយតិ និជ្ឈាយតិ អបជ្ឈាយតិ; ឯវមេវិមេ មុណ្ឌកា សមណកា ឥព្ភា កិណ្ហា ពន្ធុបាទាបច្ចា ‘‘ឈាយិនោស្មា ឈាយិនោស្មា’’តិ បត្តក្ខន្ធា អធោមុខា មធុរកជាតា ឈាយន្តិ បជ្ឈាយន្តិ និជ្ឈាយន្តិ អបជ្ឈាយន្តិ. សេយ្យថាបិ នាម ពិឡារោ សន្ធិសមលសង្កដីរេ មូសិកំ មគ្គយមានោ ឈាយតិ បជ្ឈាយតិ និជ្ឈាយតិ អបជ្ឈាយតិ; ឯវមេវិមេ មុណ្ឌកា សមណកា ឥព្ភា កិណ្ហា ពន្ធុបាទាបច្ចា ‘‘ឈាយិនោស្មា ឈាយិនោស្មា’’តិ បត្តក្ខន្ធា អធោមុខា មធុរកជាតា ឈាយន្តិ បជ្ឈាយន្តិ និជ្ឈាយន្តិ អបជ្ឈាយន្តិ. សេយ្យថាបិ នាម គទ្រភោ វហច្ឆិន្នោ សន្ធិសមលសង្កដីរេ ឈាយតិ បជ្ឈាយតិ និជ្ឈាយតិ អបជ្ឈាយតិ, ឯវមេវិមេ មុណ្ឌកា សមណកា ឥព្ភា កិណ្ហា ពន្ធុបាទាបច្ចា ‘‘ឈាយិនោស្មា ឈាយិនោស្មា’’តិ បត្តក្ខន្ធា អធោមុខា មធុរកជាតា ឈាយន្តិ បជ្ឈាយន្តិ និជ្ឈាយន្តិ អបជ្ឈាយន្តី’’តិ.
‘‘យេ ខោ បន, បាបិម, តេន សមយេន មនុស្សា កាលង្ករោន្តិ យេភុយ្យេន កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ និរយំ ឧបបជ្ជន្តិ.
៥០៩. ‘‘អថ ខោ, បាបិម, កកុសន្ធោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘អន្វាវិដ្ឋា ខោ, ភិក្ខវេ, ព្រាហ្មណគហបតិកា ទូសិនា មារេន – ឯថ, តុម្ហេ ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ អក្កោសថ បរិភាសថ រោសេថ វិហេសេថ, អប្បេវ នាម តុម្ហេហិ អក្កោសិយមានានំ បរិភាសិយមានានំ រោសិយមានានំ វិហេសិយមានានំ សិយា ចិត្តស្ស អញ្ញថត្តំ, យថា តំ ទូសី មារោ លភេថ ឱតារ’ន្តិ. ឯថ, តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, មេត្តាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរថ, តថា ទុតិយំ, តថា តតិយំ, តថា ចតុត្ថំ. ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ មេត្តាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាពជ្ឈេន ផរិត្វា វិហរថ. ករុណាសហគតេន ចេតសា…បេ… មុទិតាសហគតេន ចេតសា…បេ… ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរថ, តថា ទុតិយំ, តថា តតិយំ, តថា ចតុត្ថំ. ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាពជ្ឈេន ផរិត្វា វិហរថា’តិ.
‘‘អថ ខោ តេ, បាបិម, ភិក្ខូ កកុសន្ធេន ភគវតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន ឯវំ ឱវទិយមានា ឯវំ អនុសាសិយមានា អរញ្ញគតាបិ រុក្ខមូលគតាបិ សុញ្ញាគារគតាបិ មេត្តាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរិំសុ, តថា ទុតិយំ, តថា តតិយំ, តថា ចតុត្ថំ. ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ មេត្តាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាពជ្ឈេន ផរិត្វា វិហរិំសុ. ករុណាសហគតេន ចេតសា…បេ… មុទិតាសហគតេន ចេតសា…បេ… ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរិំសុ, តថា ទុតិយំ, តថា តតិយំ, តថា ចតុត្ថំ. ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាពជ្ឈេន ផរិត្វា វិហរិំសុ.
៥១០. ‘‘អថ ខោ, បាបិម, ទូសិស្ស មារស្ស ឯតទហោសិ – ‘ឯវម្បិ ខោ អហំ ករោន្តោ ឥមេសំ ភិក្ខូនំ សីលវន្តានំ កល្យាណធម្មានំ នេវ ជានាមិ អាគតិំ វា គតិំ វា, យំនូនាហំ ព្រាហ្មណគហបតិកេ អន្វាវិសេយ្យំ – ឯថ, តុម្ហេ ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ សក្ករោថ គរុំ ករោថ មានេថ បូជេថ, អប្បេវ នាម តុម្ហេហិ សក្ករិយមានានំ គរុករិយមានានំ មានិយមានានំ បូជិយមានានំ សិយា ចិត្តស្ស អញ្ញថត្តំ, យថា តំ ទូសី មារោ លភេថ ឱតារ’ន្តិ. អថ ខោ តេ, បាបិម, ទូសី មារោ ព្រាហ្មណគហបតិកេ អន្វាវិសិ – ‘ឯថ, តុម្ហេ ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ សក្ករោថ គរុំ ករោថ មានេថ បូជេថ, អប្បេវ នាម តុម្ហេហិ សក្ករិយមានានំ គរុករិយមានានំ មានិយមានានំ បូជិយមានានំ សិយា ចិត្តស្ស អញ្ញថត្តំ, យថា តំ ទូសី មារោ លភេថ ឱតារ’ន្តិ. អថ ខោ តេ, បាបិម, ព្រាហ្មណគហបតិកា អន្វាវិដ្ឋា ទូសិនា មារេន ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ សក្ករោន្តិ គរុំ ករោន្តិ មានេន្តិ បូជេន្តិ.
‘‘យេ ខោ បន, បាបិម, តេន សមយេន មនុស្សា កាលង្ករោន្តិ យេភុយ្យេន កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំ សគ្គំ លោកំ ឧបបជ្ជន្តិ.
៥១១. ‘‘អថ ខោ, បាបិម, កកុសន្ធោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘អន្វាវិដ្ឋា ខោ, ភិក្ខវេ, ព្រាហ្មណគហបតិកា ទូសិនា មារេន – ឯថ, តុម្ហេ ភិក្ខូ សីលវន្តេ កល្យាណធម្មេ សក្ករោថ គរុំ ករោថ មានេថ បូជេថ, អប្បេវ នាម តុម្ហេហិ សក្ករិយមានានំ គរុករិយមានានំ មានិយមានានំ បូជិយមានានំ សិយា ចិត្តស្ស អញ្ញថត្តំ, យថា តំ ទូសី មារោ លភេថ ឱតារន្តិ. ឯថ, តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, អសុភានុបស្សិនោ កាយេ វិហរថ, អាហារេ បដិកូលសញ្ញិនោ, សព្ពលោកេ អនភិរតិសញ្ញិនោ [អនភិរតសញ្ញីនោ (សី. ស្យា. កំ. បី.)], សព្ពសង្ខារេសុ អនិច្ចានុបស្សិនោ’តិ.
‘‘អថ ខោ តេ, បាបិម, ភិក្ខូ កកុសន្ធេន ភគវតា អរហតា សម្មាសម្ពុទ្ធេន ឯវំ ឱវទិយមានា ឯវំ អនុសាសិយមានា អរញ្ញគតាបិ រុក្ខមូលគតាបិ សុញ្ញាគារគតាបិ អសុភានុបស្សិនោ កាយេ វិហរិំសុ, អាហារេ បដិកូលសញ្ញិនោ, សព្ពលោកេ អនភិរតិសញ្ញិនោ, សព្ពសង្ខារេសុ អនិច្ចានុបស្សិនោ.
៥១២. ‘‘អថ ខោ, បាបិម, កកុសន្ធោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ អាយស្មតា វិធុរេន បច្ឆាសមណេន គាមំ បិណ្ឌាយ បាវិសិ. អថ ខោ, បាបិម, ទូសី មារោ អញ្ញតរំ កុមារកំ [កុមារំ (សី. បី.)] អន្វាវិសិត្វា សក្ខរំ គហេត្វា អាយស្មតោ វិធុរស្ស សីសេ បហារមទាសិ; សីសំ វោភិន្ទិ [សីសំ តេ ភិន្ទិស្សាមីតិ (ក.)]. អថ ខោ, បាបិម, អាយស្មា វិធុរោ ភិន្នេន សីសេន លោហិតេន គឡន្តេន កកុសន្ធំយេវ ភគវន្តំ អរហន្តំ សម្មាសម្ពុទ្ធំ បិដ្ឋិតោ បិដ្ឋិតោ អនុពន្ធិ. អថ ខោ, បាបិម, កកុសន្ធោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ នាគាបលោកិតំ អបលោកេសិ – ‘ន វាយំ ទូសី មារោ មត្តមញ្ញាសី’តិ. សហាបលោកនាយ ច បន, បាបិម, ទូសី មារោ តម្ហា ច ឋានា ចវិ មហានិរយញ្ច ឧបបជ្ជិ.
‘‘តស្ស ខោ បន, បាបិម, មហានិរយស្ស តយោ នាមធេយ្យា ហោន្តិ – ឆផស្សាយតនិកោ ឥតិបិ, សង្កុសមាហតោ ឥតិបិ, បច្ចត្តវេទនិយោ ឥតិបិ. អថ ខោ មំ, បាបិម, និរយបាលា ឧបសង្កមិត្វា ឯតទវោចុំ – យទា ខោ តេ [យតោ តេ (ក.)], មារិស, សង្កុនា សង្កុ ហទយេ សមាគច្ឆេយ្យ. អថ នំ ត្វំ ជានេយ្យាសិ – ‘វស្សសហស្សំ មេ និរយេ បច្ចមានស្សា’តិ. សោ ខោ អហំ, បាបិម, ពហូនិ វស្សានិ ពហូនិ វស្សសតានិ ពហូនិ វស្សសហស្សានិ តស្មិំ មហានិរយេ អបច្ចិំ. ទសវស្សសហស្សានិ តស្សេវ មហានិរយស្ស ឧស្សទេ អបច្ចិំ វុដ្ឋានិមំ នាម វេទនំ វេទិយមានោ. តស្ស មយ្ហំ, បាបិម, ឯវរូបោ កាយោ ហោតិ, សេយ្យថាបិ មនុស្សស្ស. ឯវរូបំ សីសំ ហោតិ, សេយ្យថាបិ មច្ឆស្ស.
៥១៣. ‘‘កីទិសោ និរយោ អាសិ, យត្ថ ទូសី អបច្ចថ;
វិធុរំ សាវកមាសជ្ជ, កកុសន្ធញ្ច ព្រាហ្មណំ.
‘‘សតំ អាសិ អយោសង្កូ, សព្ពេ បច្ចត្តវេទនា;
ឦទិសោ និរយោ អាសិ, យត្ថ ទូសី អបច្ចថ;
វិធុរំ សាវកមាសជ្ជ, កកុសន្ធញ្ច ព្រាហ្មណំ.
‘‘យោ ឯតមភិជានាតិ, ភិក្ខុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ;
តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ, កណ្ហ ទុក្ខំ និគច្ឆសិ.
‘‘មជ្ឈេ សរស្ស តិដ្ឋន្តិ, វិមានា កប្បដ្ឋាយិនោ;
វេឡុរិយវណ្ណា រុចិរា, អច្ចិមន្តោ បភស្សរា;
អច្ឆរា តត្ថ នច្ចន្តិ, បុថុ នានត្តវណ្ណិយោ.
‘‘យោ ឯតមភិជានាតិ, ភិក្ខុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ;
តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ, កណ្ហ ទុក្ខំ និគច្ឆសិ.
‘‘យោ វេ ពុទ្ធេន ចោទិតោ, ភិក្ខុ សង្ឃស្ស បេក្ខតោ;
មិគារមាតុបាសាទំ, បាទង្គុដ្ឋេន កម្បយិ.
‘‘យោ ឯតមភិជានាតិ, ភិក្ខុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ;
តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ, កណ្ហ ទុក្ខំ និគច្ឆសិ.
‘‘យោ វេជយន្តំ បាសាទំ, បាទង្គុដ្ឋេន កម្បយិ;
ឥទ្ធិពលេនុបត្ថទ្ធោ, សំវេជេសិ ច ទេវតា.
‘‘យោ ឯតមភិជានាតិ, ភិក្ខុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ;
តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ, កណ្ហ ទុក្ខំ និគច្ឆសិ.
‘‘យោ វេជយន្តបាសាទេ, សក្កំ សោ បរិបុច្ឆតិ;
អបិ វាសវ ជានាសិ, តណ្ហាក្ខយវិមុត្តិយោ;
តស្ស សក្កោ វិយាកាសិ, បញ្ហំ បុដ្ឋោ យថាតថំ.
‘‘យោ ឯតមភិជានាតិ, ភិក្ខុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ;
តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ, កណ្ហ ទុក្ខំ និគច្ឆសិ.
‘‘យោ ព្រហ្មំ បរិបុច្ឆតិ, សុធម្មាយាភិតោ សភំ;
អជ្ជាបិ ត្យាវុសោ ទិដ្ឋិ, យា តេ ទិដ្ឋិ បុរេ អហុ;
បស្សសិ វីតិវត្តន្តំ, ព្រហ្មលោកេ បភស្សរំ.
‘‘តស្ស ព្រហ្មា វិយាកាសិ, អនុបុព្ពំ យថាតថំ;
ន មេ មារិស សា ទិដ្ឋិ, យា មេ ទិដ្ឋិ បុរេ អហុ.
‘‘បស្សាមិ វីតិវត្តន្តំ, ព្រហ្មលោកេ បភស្សរំ;
សោហំ អជ្ជ កថំ វជ្ជំ, អហំ និច្ចោម្ហិ សស្សតោ.
‘‘យោ ឯតមភិជានាតិ, ភិក្ខុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ;
តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ, កណ្ហ ទុក្ខំ និគច្ឆសិ.
‘‘យោ មហាមេរុនោ កូដំ, វិមោក្ខេន អផស្សយិ;
វនំ បុព្ពវិទេហានំ, យេ ច ភូមិសយា នរា.
‘‘យោ ឯតមភិជានាតិ, ភិក្ខុ ពុទ្ធស្ស សាវកោ;
តាទិសំ ភិក្ខុមាសជ្ជ, កណ្ហ ទុក្ខំ និគច្ឆសិ.
‘‘ន វេ អគ្គិ ចេតយតិ [វេឋយតិ (សី.)], ‘អហំ ពាលំ ឌហាមី’តិ;
ពាលោ ច ជលិតំ អគ្គិំ, អាសជ្ជ នំ ស ឌយ្ហតិ.
‘‘ឯវមេវ តុវំ មារ, អាសជ្ជ នំ តថាគតំ;
សយំ ឌហិស្សសិ អត្តានំ, ពាលោ អគ្គិំវ សំផុសំ.
‘‘អបុញ្ញំ បសវី មារោ, អាសជ្ជ នំ តថាគតំ;
កិន្នុ មញ្ញសិ បាបិម, ន មេ បាបំ វិបច្ចតិ.
‘‘ករោតោ ចីយតិ បាបំ, ចិររត្តាយ អន្តក;
មារ និព្ពិន្ទ ពុទ្ធម្ហា, អាសំ មាកាសិ ភិក្ខុសុ.
‘‘ឥតិ មារំ អតជ្ជេសិ, ភិក្ខុ ភេសកឡាវនេ;
តតោ សោ ទុម្មនោ យក្ខោ, នតត្ថេវន្តរធាយថា’’តិ.
មារតជ្ជនីយសុត្តំ និដ្ឋិតំ ទសមំ.
ចូឡយមកវគ្គោ និដ្ឋិតោ បញ្ចមោ.
តស្សុទ្ទានំ –
សាលេយ្យ វេរញ្ជទុវេ ច តុដ្ឋិ, ចូឡមហាធម្មសមាទានញ្ច;
វីមំសកា កោសម្ពិ ច ព្រាហ្មណោ, ទូសី ច មារោ ទសមោ ច វគ្គោ.
សាលេយ្យវគ្គោ និដ្ឋិតោ បញ្ចមោ.