៧១. មហាករុណាញាណនិទ្ទេសោ

១១៧. កតមំ តថាគតស្ស មហាករុណាសមាបត្តិយា ញាណំ? ពហុកេហិ អាការេហិ បស្សន្តានំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ សត្តេសុ មហាករុណា ឱក្កមតិ. អាទិត្តោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ សត្តេសុ មហាករុណា ឱក្កមតិ. ឧយ្យុត្តោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ សត្តេសុ មហាករុណា ឱក្កមតិ. បយាតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ សត្តេសុ មហាករុណា ឱក្កមតិ. កុម្មគ្គប្បដិបន្នោ [កុម្មគ្គំ បដិបន្នោ (ស្យា.)] លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ សត្តេសុ មហាករុណា ឱក្កមតិ. ឧបនីយតិ លោកោ អទ្ធុវោតិ – បស្សន្តានំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ សត្តេសុ មហាករុណា ឱក្កមតិ. អតាណោ [អត្តាណោ (ស្យា.)] លោកោ អនភិស្សរោតិ – បស្សន្តានំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ សត្តេសុ មហាករុណា ឱក្កមតិ. អស្សកោ លោកោ, សព្ពំ បហាយ គមនីយន្តិ – បស្សន្តានំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ សត្តេសុ មហាករុណា ឱក្កមតិ. ឩនោ លោកោ អតីតោ តណ្ហាទាសោតិ – បស្សន្តានំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ សត្តេសុ មហាករុណា ឱក្កមតិ. អតាយនោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… អលេណោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ …បេ… អសរណោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… អសរណីភូតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ….

ឧទ្ធតោ លោកោ អវូបសន្តោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… សសល្លោ លោកសន្និវាសោ, វិទ្ធោ បុថុសល្លេហិ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ សល្លានំ ឧទ្ធតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ… អវិជ្ជន្ធការាវរណោ លោកសន្និវាសោ អណ្ឌភូតោ កិលេសបញ្ជរបក្ខិត្តោ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ អាលោកំ ទស្សេតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ… អវិជ្ជាគតោ លោកសន្និវាសោ អណ្ឌភូតោ បរិយោនទ្ធោ តន្តាកុលកជាតោ [តន្តាកុលជាតោ (ស្យា.)] កុលាគណ្ឌិកជាតោ [គុឡាគុណ្ឋិកជាតោ (ស្យា.), គុលាគុណ្ឌិកជាតោ (ក. សី. អដ្ឋ.) ទី. និ. ២.៩៥ បស្សិតព្ពា] មុញ្ជបព្ពជភូតោ អបាយំ ទុគ្គតិំ វិនិបាតំ សំសារំ នាតិវត្តតីតិ – បស្សន្តានំ…បេ… អវិជ្ជាវិសទោសសំលិត្តោ លោកសន្និវាសោ កិលេសកលលីភូតោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… រាគទោសមោហជដាជដិតោ លោកសន្និវាសោ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ ជដំ វិជដេតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ….

តណ្ហាសង្ឃាដបដិមុក្កោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… តណ្ហាជាលេន ឱត្ថដោ [ឱត្ថតោ (ក.)] លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… តណ្ហាសោតេន វុយ្ហតិ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… តណ្ហាសញ្ញោជនេន សញ្ញុត្តោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… តណ្ហានុសយេន អនុសដោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… តណ្ហាសន្តាបេន សន្តប្បតិ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… តណ្ហាបរិឡាហេន បរិឌយ្ហតិ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ….

ទិដ្ឋិសង្ឃាដបដិមុក្កោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទិដ្ឋិជាលេន ឱត្ថដោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទិដ្ឋិសោតេន វុយ្ហតិ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទិដ្ឋិសញ្ញោជនេន សញ្ញុត្តោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទិដ្ឋានុសយេន អនុសដោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទិដ្ឋិសន្តាបេន សន្តប្បតិ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទិដ្ឋិបរិឡាហេន បរិឌយ្ហតិ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ….

ជាតិយា អនុគតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ជរាយ អនុសដោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ព្យាធិនា អភិភូតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ …បេ… មរណេន អព្ភាហតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទុក្ខេ បតិដ្ឋិតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ….

តណ្ហាយ ឧឌ្ឌិតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ជរាបាការបរិក្ខិត្តោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… មច្ចុបាសេន បរិក្ខិត្តោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… មហាពន្ធនពន្ធោ លោកសន្និវាសោ – រាគពន្ធនេន ទោសពន្ធនេន មោហពន្ធនេន មានពន្ធនេន ទិដ្ឋិពន្ធនេន កិលេសពន្ធនេន ទុច្ចរិតពន្ធនេន; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ ពន្ធនំ មោចេតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ… មហាសម្ពាធប្បដិបន្នោ លោកសន្និវាសោ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ ឱកាសំ ទស្សេតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ… មហាបលិពោធេន បលិពុទ្ធោ លោកសន្និវាសោ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ បលិពោធំ ឆេតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ… មហាបបាតេ បតិតោ លោកសន្និវាសោ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ បបាតា ឧទ្ធតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ… មហាកន្តារប្បដិបន្នោ លោកសន្និវាសោ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ កន្តារំ តារេតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ… មហាសំសារប្បដិបន្នោ លោកសន្និវាសោ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ សំសារា មោចេតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ… មហាវិទុគ្គេ សម្បរិវត្តតិ លោកសន្និវាសោ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ វិទុគ្គា ឧទ្ធតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ… មហាបលិបេ [មហាបល្លេបេ (ស្យា.)] បលិបន្នោ លោកសន្និវាសោ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ បលិបា ឧទ្ធតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ….

អព្ភាហតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… អាទិត្តោ លោកសន្និវាសោ – រាគគ្គិនា ទោសគ្គិនា មោហគ្គិនា ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ និព្ពាបេតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ឧន្នីតកោ លោកសន្និវាសោ ហញ្ញតិ និច្ចមតាណោ បត្តទណ្ឌោ តក្ករោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… វជ្ជពន្ធនពទ្ធោ លោកសន្និវាសោ អាឃាតនបច្ចុបដ្ឋិតោ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ ពន្ធនំ មោចេតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ… អនាថោ លោកសន្និវាសោ បរមការុញ្ញប្បត្តោ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ តាយេតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទុក្ខាភិតុន្នោ [ទុក្ខាភិតុណ្ណោ (ក.)] លោកសន្និវាសោ ចិររត្តំ បីឡិតោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… គធិតោ លោកសន្និវាសោ និច្ចំ បិបាសិតោតិ – បស្សន្តានំ…បេ….

អន្ធោ លោកសន្និវាសោ អចក្ខុកោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ហតនេត្តោ លោកសន្និវាសោ អបរិណាយកោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… វិបថបក្ខន្ទោ [វិបថំ បក្ខន្តោ (ស្យា.)] លោកសន្និវាសោ អញ្ជសាបរទ្ធោ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ អរិយបថំ អានេតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ… មហោឃបក្ខន្ទោ លោកសន្និវាសោ; តស្ស នត្ថញ្ញោ កោចិ ឱឃា ឧទ្ធតា, អញ្ញត្រ មយាតិ – បស្សន្តានំ…បេ….

១១៨. ទ្វីហិ ទិដ្ឋិគតេហិ បរិយុដ្ឋិតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… តីហិ ទុច្ចរិតេហិ វិប្បដិបន្នោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ចតូហិ យោគេហិ យុត្តោ លោកសន្និវាសោ ចតុយោគយោជិតោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ចតូហិ គន្ថេហិ [គណ្ឋេហិ (ស្យា.)] គន្ថិតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ចតូហិ ឧបាទានេហិ ឧបាទិយតិ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… បញ្ចគតិសមារុឡ្ហោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… បញ្ចហិ កាមគុណេហិ រជ្ជតិ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… បញ្ចហិ នីវរណេហិ ឱត្ថដោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ឆហិ វិវាទមូលេហិ វិវទតិ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ឆហិ តណ្ហាកាយេហិ រជ្ជតិ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ឆហិ ទិដ្ឋិគតេហិ បរិយុដ្ឋិតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ …បេ… សត្តហិ អនុសយេហិ អនុសដោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… សត្តហិ សញ្ញោជនេហិ សញ្ញុត្តោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… សត្តហិ មានេហិ ឧន្នតោ [ឧណ្ណតោ (ស្យា. ក.)] លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… អដ្ឋហិ លោកធម្មេហិ សម្បរិវត្តតិ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… អដ្ឋហិ មិច្ឆត្តេហិ និយ្យាតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… អដ្ឋហិ បុរិសទោសេហិ ទុស្សតិ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… នវហិ អាឃាតវត្ថូហិ អាឃាតិតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ …បេ… នវវិធមានេហិ ឧន្នតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… នវហិ តណ្ហាមូលកេហិ ធម្មេហិ រជ្ជតិ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទសហិ កិលេសវត្ថូហិ កិលិស្សតិ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទសហិ អាឃាតវត្ថូហិ អាឃាតិតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទសហិ អកុសលកម្មបថេហិ សមន្នាគតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទសហិ សញ្ញោជនេហិ សញ្ញុត្តោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទសហិ មិច្ឆត្តេហិ និយ្យាតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទសវត្ថុកាយ មិច្ឆាទិដ្ឋិយា សមន្នាគតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… ទសវត្ថុកាយ អន្តគ្គាហិកាយ ទិដ្ឋិយា សមន្នាគតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ…បេ… អដ្ឋសតតណ្ហាបបញ្ចសតេហិ បបញ្ចិតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ សត្តេសុ មហាករុណា ឱក្កមតិ. ទ្វាសដ្ឋិយា ទិដ្ឋិគតេហិ បរិយុដ្ឋិតោ លោកសន្និវាសោតិ – បស្សន្តានំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ សត្តេសុ មហាករុណា ឱក្កមតិ.

អហញ្ចម្ហិ តិណ្ណោ, លោកោ ច អតិណ្ណោ អហំ ចម្ហិ មុត្តោ, លោកោ ច អមុត្តោ; អហញ្ចម្ហិ ទន្តោ, លោកោ ច អទន្តោ; អហំ ចម្ហិ សន្តោ, លោកោ ច អសន្តោ; អហំ ចម្ហិ អស្សត្ថោ, លោកោ ច អនស្សត្ថោ; អហំ ចម្ហិ បរិនិព្ពុតោ, លោកោ ច អបរិនិព្ពុតោ; បហោមិ ខ្វាហំ តិណ្ណោ តារេតុំ, មុត្តោ មោចេតុំ, ទន្តោ ទមេតុំ, សន្តោ សមេតុំ, អស្សត្ថោ អស្សាសេតុំ, បរិនិព្ពុតោ បរេ ច បរិនិព្ពាបេតុន្តិ – បស្សន្តានំ ពុទ្ធានំ ភគវន្តានំ សត្តេសុ មហាករុណា ឱក្កមតិ. ឥទំ តថាគតស្ស មហាករុណាសមាបត្តិយា ញាណំ.

មហាករុណាញាណនិទ្ទេសោ ឯកសត្តតិមោ.