នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស

ខុទ្ទកនិកាយេ

ធម្មបទបាឡិ

១. យមកវគ្គោ

១. មនោបុព្ពង្គមា ធម្មា, មនោសេដ្ឋា មនោមយា;

មនសា ចេ បទុដ្ឋេន, ភាសតិ វា ករោតិ វា;

តតោ នំ ទុក្ខមន្វេតិ, ចក្កំវ វហតោ បទំ.

២. មនោបុព្ពង្គមា ធម្មា, មនោសេដ្ឋា មនោមយា;

មនសា ចេ បសន្នេន, ភាសតិ វា ករោតិ វា;

តតោ នំ សុខមន្វេតិ, ឆាយាវ អនបាយិនី [អនុបាយិនី (ក.)].

៣. អក្កោច្ឆិ មំ អវធិ មំ, អជិនិ [អជិនី (?)] មំ អហាសិ មេ;

យេ ច តំ ឧបនយ្ហន្តិ, វេរំ តេសំ ន សម្មតិ.

៤. អក្កោច្ឆិ មំ អវធិ មំ, អជិនិ មំ អហាសិ មេ;

យេ ច តំ នុបនយ្ហន្តិ, វេរំ តេសូបសម្មតិ.

៥. ន ហិ វេរេន វេរានិ, សម្មន្តីធ កុទាចនំ;

អវេរេន ច សម្មន្តិ, ឯស ធម្មោ សនន្តនោ.

៦. បរេ ច ន វិជានន្តិ, មយមេត្ថ យមាមសេ;

យេ ច តត្ថ វិជានន្តិ, តតោ សម្មន្តិ មេធគា.

៧. សុភានុបស្សិំ វិហរន្តំ, ឥន្ទ្រិយេសុ អសំវុតំ;

ភោជនម្ហិ ចាមត្តញ្ញុំ, កុសីតំ ហីនវីរិយំ;

តំ វេ បសហតិ មារោ, វាតោ រុក្ខំវ ទុព្ពលំ.

៨. អសុភានុបស្សិំ វិហរន្តំ, ឥន្ទ្រិយេសុ សុសំវុតំ;

ភោជនម្ហិ ច មត្តញ្ញុំ, សទ្ធំ អារទ្ធវីរិយំ;

តំ វេ នប្បសហតិ មារោ, វាតោ សេលំវ បព្ពតំ.

៩. អនិក្កសាវោ កាសាវំ, យោ វត្ថំ បរិទហិស្សតិ;

អបេតោ ទមសច្ចេន, ន សោ កាសាវមរហតិ.

១០. យោ ច វន្តកសាវស្ស, សីលេសុ សុសមាហិតោ;

ឧបេតោ ទមសច្ចេន, ស វេ កាសាវមរហតិ.

១១. អសារេ សារមតិនោ, សារេ ចាសារទស្សិនោ;

តេ សារំ នាធិគច្ឆន្តិ, មិច្ឆាសង្កប្បគោចរា.

១២. សារញ្ច សារតោ ញត្វា, អសារញ្ច អសារតោ;

តេ សារំ អធិគច្ឆន្តិ, សម្មាសង្កប្បគោចរា.

១៣. យថា អគារំ ទុច្ឆន្នំ, វុដ្ឋី សមតិវិជ្ឈតិ;

ឯវំ អភាវិតំ ចិត្តំ, រាគោ សមតិវិជ្ឈតិ.

១៤. យថា អគារំ សុឆន្នំ, វុដ្ឋី ន សមតិវិជ្ឈតិ;

ឯវំ សុភាវិតំ ចិត្តំ, រាគោ ន សមតិវិជ្ឈតិ.

១៥. ឥធ សោចតិ បេច្ច សោចតិ, បាបការី ឧភយត្ថ សោចតិ;

សោ សោចតិ សោ វិហញ្ញតិ, ទិស្វា កម្មកិលិដ្ឋមត្តនោ.

១៦. ឥធ មោទតិ បេច្ច មោទតិ, កតបុញ្ញោ ឧភយត្ថ មោទតិ;

សោ មោទតិ សោ បមោទតិ, ទិស្វា កម្មវិសុទ្ធិមត្តនោ.

១៧. ឥធ តប្បតិ បេច្ច តប្បតិ, បាបការី [បាបការិ (?)] ឧភយត្ថ តប្បតិ;

‘‘បាបំ មេ កត’’ន្តិ តប្បតិ, ភិយ្យោ [ភីយោ (សី.)] តប្បតិ ទុគ្គតិំ គតោ.

១៨. ឥធ នន្ទតិ បេច្ច នន្ទតិ, កតបុញ្ញោ ឧភយត្ថ នន្ទតិ;

‘‘បុញ្ញំ មេ កត’’ន្តិ នន្ទតិ, ភិយ្យោ នន្ទតិ សុគ្គតិំ គតោ.

១៩. ពហុម្បិ ចេ សំហិត [សហិតំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] ភាសមានោ, ន តក្ករោ ហោតិ នរោ បមត្តោ;

គោបោវ គាវោ គណយំ បរេសំ, ន ភាគវា សាមញ្ញស្ស ហោតិ.

២០. អប្បម្បិ ចេ សំហិត ភាសមានោ, ធម្មស្ស ហោតិ [ហោតី (សី. បី.)] អនុធម្មចារី;

រាគញ្ច ទោសញ្ច បហាយ មោហំ, សម្មប្បជានោ សុវិមុត្តចិត្តោ;

អនុបាទិយានោ ឥធ វា ហុរំ វា, ស ភាគវា សាមញ្ញស្ស ហោតិ.

យមកវគ្គោ បឋមោ និដ្ឋិតោ.

២. អប្បមាទវគ្គោ

២១. អប្បមាទោ អមតបទំ [អមតំ បទំ (ក.)], បមាទោ មច្ចុនោ បទំ;

អប្បមត្តា ន មីយន្តិ, យេ បមត្តា យថា មតា.

២២. ឯវំ [ឯតំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] វិសេសតោ ញត្វា, អប្បមាទម្ហិ បណ្ឌិតា;

អប្បមាទេ បមោទន្តិ, អរិយានំ គោចរេ រតា.

២៣. តេ ឈាយិនោ សាតតិកា, និច្ចំ ទឡ្ហបរក្កមា;

ផុសន្តិ ធីរា និព្ពានំ, យោគក្ខេមំ អនុត្តរំ.

២៤. ឧដ្ឋានវតោ សតីមតោ [សតិមតោ (សី. ស្យា. ក.)], សុចិកម្មស្ស និសម្មការិនោ;

សញ្ញតស្ស ធម្មជីវិនោ, អប្បមត្តស្ស [អបមត្តស្ស (?)] យសោភិវឌ្ឍតិ.

២៥. ឧដ្ឋានេនប្បមាទេន, សំយមេន ទមេន ច;

ទីបំ កយិរាថ មេធាវី, យំ ឱឃោ នាភិកីរតិ.

២៦. បមាទមនុយុញ្ជន្តិ, ពាលា ទុម្មេធិនោ ជនា;

អប្បមាទញ្ច មេធាវី, ធនំ សេដ្ឋំវ រក្ខតិ.

២៧. មា បមាទមនុយុញ្ជេថ, មា កាមរតិសន្ថវំ [សន្ធវំ (ក)];

អប្បមត្តោ ហិ ឈាយន្តោ, បប្បោតិ វិបុលំ សុខំ.

២៨. បមាទំ អប្បមាទេន, យទា នុទតិ បណ្ឌិតោ;

បញ្ញាបាសាទមារុយ្ហ, អសោកោ សោកិនិំ បជំ;

បព្ពតដ្ឋោវ ភូមដ្ឋេ [ភុម្មដ្ឋេ (សី. ស្យា.)], ធីរោ ពាលេ អវេក្ខតិ.

២៩. អប្បមត្តោ បមត្តេសុ, សុត្តេសុ ពហុជាគរោ;

អពលស្សំវ សីឃស្សោ, ហិត្វា យាតិ សុមេធសោ.

៣០. អប្បមាទេន មឃវា, ទេវានំ សេដ្ឋតំ គតោ;

អប្បមាទំ បសំសន្តិ, បមាទោ គរហិតោ សទា.

៣១. អប្បមាទរតោ ភិក្ខុ, បមាទេ ភយទស្សិ វា;

សំយោជនំ អណុំ ថូលំ, ឌហំ អគ្គីវ គច្ឆតិ.

៣២. អប្បមាទរតោ ភិក្ខុ, បមាទេ ភយទស្សិ វា;

អភព្ពោ បរិហានាយ, និព្ពានស្សេវ សន្តិកេ.

អប្បមាទវគ្គោ ទុតិយោ និដ្ឋិតោ.

៣. ចិត្តវគ្គោ

៣៣. ផន្ទនំ ចបលំ ចិត្តំ, ទូរក្ខំ [ទុរក្ខំ (សព្ពត្ថ)] ទុន្និវារយំ;

ឧជុំ ករោតិ មេធាវី, ឧសុការោវ តេជនំ.

៣៤. វារិជោវ ថលេ ខិត្តោ, ឱកមោកតឧព្ភតោ;

បរិផន្ទតិទំ ចិត្តំ, មារធេយ្យំ បហាតវេ.

៣៥. ទុន្និគ្គហស្ស លហុនោ, យត្ថកាមនិបាតិនោ;

ចិត្តស្ស ទមថោ សាធុ, ចិត្តំ ទន្តំ សុខាវហំ.

៣៦. សុទុទ្ទសំ សុនិបុណំ, យត្ថកាមនិបាតិនំ;

ចិត្តំ រក្ខេថ មេធាវី, ចិត្តំ គុត្តំ សុខាវហំ.

៣៧. ទូរង្គមំ ឯកចរំ [ឯកចារំ (ក.)], អសរីរំ គុហាសយំ;

យេ ចិត្តំ សំយមេស្សន្តិ, មោក្ខន្តិ មារពន្ធនា.

៣៨. អនវដ្ឋិតចិត្តស្ស, សទ្ធម្មំ អវិជានតោ;

បរិប្លវបសាទស្ស, បញ្ញា ន បរិបូរតិ.

៣៩. អនវស្សុតចិត្តស្ស, អនន្វាហតចេតសោ;

បុញ្ញបាបបហីនស្ស, នត្ថិ ជាគរតោ ភយំ.

៤០. កុម្ភូបមំ កាយមិមំ វិទិត្វា, នគរូបមំ ចិត្តមិទំ ឋបេត្វា;

យោធេថ មារំ បញ្ញាវុធេន, ជិតញ្ច រក្ខេ អនិវេសនោ សិយា.

៤១. អចិរំ វតយំ កាយោ, បថវិំ អធិសេស្សតិ;

ឆុទ្ធោ អបេតវិញ្ញាណោ, និរត្ថំវ កលិង្គរំ.

៤២. ទិសោ ទិសំ យំ តំ កយិរា, វេរី វា បន វេរិនំ;

មិច្ឆាបណិហិតំ ចិត្តំ, បាបិយោ [បាបិយំ (?)] នំ តតោ ករេ.

៤៣. ន តំ មាតា បិតា កយិរា, អញ្ញេ វាបិ ច ញាតកា;

សម្មាបណិហិតំ ចិត្តំ, សេយ្យសោ នំ តតោ ករេ.

ចិត្តវគ្គោ តតិយោ និដ្ឋិតោ.

៤. បុប្ផវគ្គោ

៤៤. កោ ឥមំ [កោមំ (ក.)] បថវិំ វិចេស្សតិ [វិជេស្សតិ (សី. ស្យា. បី.)], យមលោកញ្ច ឥមំ សទេវកំ;

កោ ធម្មបទំ សុទេសិតំ, កុសលោ បុប្ផមិវ បចេស្សតិ [បុប្ផមិវប្បចេស្សតិ (ក.)].

៤៥. សេខោ បថវិំ វិចេស្សតិ, យមលោកញ្ច ឥមំ សទេវកំ;

សេខោ ធម្មបទំ សុទេសិតំ, កុសលោ បុប្ផមិវ បចេស្សតិ.

៤៦. ផេណូបមំ កាយមិមំ វិទិត្វា, មរីចិធម្មំ អភិសម្ពុធានោ;

ឆេត្វាន មារស្ស បបុប្ផកានិ [សបុប្ផកានិ (ដីកា)], អទស្សនំ មច្ចុរាជស្ស គច្ឆេ.

៤៧. បុប្ផានិ ហេវ បចិនន្តំ, ព្យាសត្តមនសំ [ព្យាសត្តមានសំ (ក.)] នរំ;

សុត្តំ គាមំ មហោឃោវ, មច្ចុ អាទាយ គច្ឆតិ.

៤៨. បុប្ផានិ ហេវ បចិនន្តំ, ព្យាសត្តមនសំ នរំ;

អតិត្តញ្ញេវ កាមេសុ, អន្តកោ កុរុតេ វសំ.

៤៩. យថាបិ ភមរោ បុប្ផំ, វណ្ណគន្ធមហេឋយំ [វណ្ណគន្ធមបោឋយំ (ក.)];

បលេតិ រសមាទាយ, ឯវំ គាមេ មុនី ចរេ.

៥០. ន បរេសំ វិលោមានិ, ន បរេសំ កតាកតំ;

អត្តនោវ អវេក្ខេយ្យ, កតានិ អកតានិ ច.

៥១. យថាបិ រុចិរំ បុប្ផំ, វណ្ណវន្តំ អគន្ធកំ;

ឯវំ សុភាសិតា វាចា, អផលា ហោតិ អកុព្ពតោ.

៥២. យថាបិ រុចិរំ បុប្ផំ, វណ្ណវន្តំ សុគន្ធកំ [សគន្ធកំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)];

ឯវំ សុភាសិតា វាចា, សផលា ហោតិ កុព្ពតោ [សកុព្ពតោ (សី. បី.), បកុព្ពតោ (សី. អដ្ឋ.), សុកុព្ពតោ (ស្យា. កំ.)].

៥៣. យថាបិ បុប្ផរាសិម្ហា, កយិរា មាលាគុណេ ពហូ;

ឯវំ ជាតេន មច្ចេន, កត្តព្ពំ កុសលំ ពហុំ.

៥៤. ន បុប្ផគន្ធោ បដិវាតមេតិ, ន ចន្ទនំ តគរមល្លិកា [តគរមល្លិកា (សី. ស្យា. កំ. បី.)];

សតញ្ច គន្ធោ បដិវាតមេតិ, សព្ពា ទិសា សប្បុរិសោ បវាយតិ.

៥៥. ចន្ទនំ តគរំ វាបិ, ឧប្បលំ អថ វស្សិកី;

ឯតេសំ គន្ធជាតានំ, សីលគន្ធោ អនុត្តរោ.

៥៦. អប្បមត្តោ អយំ គន្ធោ, យ្វាយំ តគរចន្ទនំ [យាយំ តគរចន្ទនី (សី. ស្យា. កំ. បី.)];

យោ ច សីលវតំ គន្ធោ, វាតិ ទេវេសុ ឧត្តមោ.

៥៧. តេសំ សម្បន្នសីលានំ, អប្បមាទវិហារិនំ;

សម្មទញ្ញា វិមុត្តានំ, មារោ មគ្គំ ន វិន្ទតិ.

៥៨. យថា សង្ការឋានស្មិំ [សង្ការធានស្មិំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)], ឧជ្ឈិតស្មិំ មហាបថេ;

បទុមំ តត្ថ ជាយេថ, សុចិគន្ធំ មនោរមំ.

៥៩. ឯវំ សង្ការភូតេសុ, អន្ធភូតេ [អន្ធីភូតេ (ក.)] បុថុជ្ជនេ;

អតិរោចតិ បញ្ញាយ, សម្មាសម្ពុទ្ធសាវកោ.

បុប្ផវគ្គោ ចតុត្ថោ និដ្ឋិតោ.

៥. ពាលវគ្គោ

៦០. ទីឃា ជាគរតោ រត្តិ, ទីឃំ សន្តស្ស យោជនំ;

ទីឃោ ពាលានំ សំសារោ, សទ្ធម្មំ អវិជានតំ.

៦១. ចរញ្ចេ នាធិគច្ឆេយ្យ, សេយ្យំ សទិសមត្តនោ;

ឯកចរិយំ [ឯកចរិយំ (ក.)] ទឡ្ហំ កយិរា, នត្ថិ ពាលេ សហាយតា.

៦២. បុត្តា មត្ថិ ធនម្មត្ថិ [បុត្តមត្ថិ ធនមត្ថិ (ក.)], ឥតិ ពាលោ វិហញ្ញតិ;

អត្តា ហិ [អត្តាបិ (?)] អត្តនោ នត្ថិ, កុតោ បុត្តា កុតោ ធនំ.

៦៣. យោ ពាលោ មញ្ញតិ ពាល្យំ, បណ្ឌិតោ វាបិ តេន សោ;

ពាលោ ច បណ្ឌិតមានី, ស វេ ‘‘ពាលោ’’តិ វុច្ចតិ.

៦៤. យាវជីវម្បិ ចេ ពាលោ, បណ្ឌិតំ បយិរុបាសតិ;

ន សោ ធម្មំ វិជានាតិ, ទព្ពី សូបរសំ យថា.

៦៥. មុហុត្តមបិ ចេ វិញ្ញូ, បណ្ឌិតំ បយិរុបាសតិ;

ខិប្បំ ធម្មំ វិជានាតិ, ជិវ្ហា សូបរសំ យថា.

៦៦. ចរន្តិ ពាលា ទុម្មេធា, អមិត្តេនេវ អត្តនា;

ករោន្តា បាបកំ កម្មំ, យំ ហោតិ កដុកប្ផលំ.